ଯସ୍ଯ ସ୍ଵରୂପାତ୍ସଚରାଚରଂ ଜଗ- ଦୁତ୍ପଦ୍ଯତେ ତିଷ୍ଠତି ଲୀଯତେଽପି ଵା। ପଯୋଵିକାରାଦିଵ ଫେନବୁଦ୍ବୁଦା- ସ୍ତମୀଶମାତ୍ମାନମୁପୈତି ଶାଶ୍ଵତମ୍
ଯାହାଙ୍କର ସ୍ୱଭାବରୁ ସମସ୍ତ ଚଳାଚଳ ଜଗତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଅବସ୍ଥିତ ରହେ ଏବଂ ଲୟ ପାଏ—ଯେପରି ଜଳରୁ ଫେନ ଓ ବୁଦ୍ବୁଦ ହୁଏ—ସେଠି ମନୁଷ୍ୟ ଶାଶ୍ୱତ ଆତ୍ମା, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ନାସାନିରୋଧୋ ନ ଚ ଦୃଷ୍ଟିରାସନଂ ବୋଧୋଽପ୍ଯବୋଧୋଽପି ନ ଯତ୍ର ଭାସତେ। ନାଡୀପ୍ରଚାରୋଽପି ନ ଯତ୍ର କିଞ୍ଚି- ତ୍ତମୀଶମାତ୍ମାନମୁପୈତି ଶାଶ୍ଵତମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ଶ୍ୱାସନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନାହିଁ, ଦୃଷ୍ଟି ନାହିଁ, ଆସନ ନାହିଁ, ଜ୍ଞାନ କିମ୍ବା ଅଜ୍ଞାନ ନାହିଁ, ନାଡ଼ୀର ଗତି କିଛି ନାହିଁ—ସେଠି ମନୁଷ୍ୟ ଶାଶ୍ୱତ ଆତ୍ମା, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ନାନାତ୍ଵମେକତ୍ଵମୁଭତ୍ଵମନ୍ଯତା ଅଣୁତ୍ଵଦୀର୍ଘତ୍ଵମହତ୍ତ୍ଵଶୂନ୍ଯତା। ମାନତ୍ଵମେଯତ୍ଵସମତ୍ଵଵର୍ଜିତଂ ତମୀଶମାତ୍ମାନମୁପୈତି ଶାଶ୍ଵତମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ବିଭିନ୍ନତା ନାହିଁ, ଏକତା ନାହିଁ, ଉଭୟ କିମ୍ବା ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ, ଅଣୁତା, ଲମ୍ବା, ବଡ଼, ଶୂନ୍ୟତା ନାହିଁ, ମାପ, ବସ୍ତୁ, ସମତା କିଛି ନାହିଁ—ସେଠି ମନୁଷ୍ୟ ଶାଶ୍ୱତ ଆତ୍ମା, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ସୁସଂଯମୀ ଵା ଯଦି ଵା ନ ସଂଯମୀ ସୁସଂଗ୍ରହୀ ଵା ଯଦି ଵା ନ ସଂଗ୍ରହୀ। ନିଷ୍କର୍ମକୋ ଵା ଯଦି ଵା ସକର୍ମକ- ସ୍ତମୀଶମାତ୍ମାନମୁପୈତି ଶାଶ୍ଵତମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ଯେଉଁଠି ନିୟମିତ କିମ୍ବା ଅନିୟମିତ, ଏକାଗ୍ର କିମ୍ବା ଅନେକାଗ୍ର, କାର୍ଯ୍ୟଶୂନ୍ୟ କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟଶୀଳ ଯେଉଁଠି ଯିଏ ହେଉନାହିଁ—ସେଠି ମନୁଷ୍ୟ ଶାଶ୍ୱତ ଆତ୍ମା, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ମନୋ ନ ବୁଦ୍ଧିର୍ନ ଶରୀରମିନ୍ଦ୍ରିଯଂ ତନ୍ମାତ୍ରଭୂତାନି ନ ଭୂତପଞ୍ଚକମ୍। ଅହଂକୃତିଶ୍ଚାପି ଵିଯତ୍ସ୍ଵରୂପକଂ ତମୀଶମାତ୍ମାନମୁପୈତି ଶାଶ୍ଵତମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ମନ, ବୁଦ୍ଧି, ଶରୀର, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱ, ପଞ୍ଚଭୂତ, ଅହଂକାର କିମ୍ବା ଆକାଶର ସ୍ୱଭାବ କିଛି ନାହିଁ—ସେଠି ମନୁଷ୍ୟ ଶାଶ୍ୱତ ଆତ୍ମା, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ଵିଧୌ ନିରୋଧେ ପରମାତ୍ମତାଂ ଗତେ ନ ଯୋଗିନଶ୍ଚେତସି ଭେଦଵର୍ଜିତେ। ଶୌଚଂ ନ ଵାଶୌଚମଲିଙ୍ଗଭାଵନା ସର୍ଵଂ ଵିଧେଯଂ ଯଦି ଵା ନିଷିଧ୍ଯତେ
ସୃଷ୍ଟି ଓ ଲୟରେ ଯେତେବେଳେ ପରମାତ୍ମାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା, ଯେଉଁଠି ଯୋଗୀଙ୍କର ମନ ଭେଦଶୂନ୍ୟ ହୁଏ, ସେଠି ପବିତ୍ରତା କିମ୍ବା ଅପବିତ୍ରତା, ଚିହ୍ନ ଭାବନା, ସବୁ କିଛି ଚାହିଁଲେ ନିୟମ କିମ୍ବା ନିଷେଧ ହେବା ସମ୍ଭବ।
ମନୋ ଵଚୋ ଯତ୍ର ନ ଶକ୍ତମୀରିତୁଂ ନୂନଂ କଥଂ ତତ୍ର ଗୁରୂପଦେଶତା। ଇମାଂ କଥାମୁକ୍ତଵତୋ ଗୁରୋସ୍ତ- ଦ୍ଯୁକ୍ତସ୍ଯ ତତ୍ତ୍ଵଂ ହି ସମଂ ପ୍ରକାଶତେ
ଯେଉଁଠି ମନ ଓ ଭାଷା କିଛି କହିପାରେ ନାହିଁ, ସେଠି କିପରି ଗୁରୁଙ୍କ ଉପଦେଶ ହେବ? ତଥାପି ଗୁରୁ ଏହି କଥା କହିଲେ, ତାହାର ସତ୍ୟତା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏ।
ଇତି ଦ୍ଵିତୀଯୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଗୁଣଵିଗୁଣଵିଭାଗୋ ଵର୍ତତେ ନୈଵ କିଞ୍ଚିତ୍ ରତିଵିରତିଵିହୀନଂ ନିର୍ମଲଂ ନିଷ୍ପ୍ରପଞ୍ଚମ୍। ଗୁଣଵିଗୁଣଵିହୀନଂ ଵ୍ଯାପକଂ ଵିଶ୍ଵରୂପଂ କଥମହମିହ ଵନ୍ଦେ ଵ୍ଯୋମରୂପଂ ଶିଵଂ ଵୈ
ଏଠାରେ ଗୁଣ ଓ ଅଗୁଣର ବିଭାଜନ ନାହିଁ, କିଛି ନାହିଁ, ରାଗ ଓ ଦ୍ୱେଷ ନାହିଁ, ପବିତ୍ର ଏବଂ ନିଷ୍ପ୍ରପଞ୍ଚ, ଗୁଣ ଓ ଅଗୁଣ ଶୂନ୍ୟ, ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପି, ସମସ୍ତ ରୂପର ଧାରୀ—ଏଠି ଆକାଶସ୍ୱରୂପ ଶିବଙ୍କୁ କିପରି ପୂଜିବି?
ଶ୍ଵେତାଦିଵର୍ଣରହିତୋ ନିଯତଂ ଶିଵଶ୍ଚ କାର୍ଯଂ ହି କାରଣମିଦଂ ହି ପରଂ ଶିଵଶ୍ଚ। ଏଵଂ ଵିକଲ୍ପରହିତୋଽହମଲଂ ଶିଵଶ୍ଚ ସ୍ଵାତ୍ମାନମାତ୍ମନି ସୁମିତ୍ର କଥଂ ନମାମି
ଧଳା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ରଙ୍ଗ ନାହିଁ, ସଦା ଶିବ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଓ କାରଣ ମଧ୍ୟ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଶିବ। ଏଭଳି ଭେଦଶୂନ୍ୟ ହୋଇ, ମୁଁ ନିର୍ମଳ ଶିବ; ସୁମିତ୍ର, ମୁଁ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ନିଜ ମନରେ କିପରି ପୂଜିବି?
ନିର୍ମୂଲମୂଲରହିତୋ ହି ସଦୋଦିତୋଽହଂ ନିର୍ଧୂମଧୂମରହିତୋ ହି ସଦୋଦିତୋଽହମ୍। ନିର୍ଦୀପଦୀପରହିତୋ ହି ସଦୋଦିତୋଽହଂ ଜ୍ଞାନାମୃତଂ ସମରସଂ ଗଗନୋପମୋଽହମ୍
ମୂଳ କିମ୍ବା ମୂଳଶୂନ୍ୟତା ନାହିଁ, ମୁଁ ସଦା ଉଦିତ; ଧୂମ କିମ୍ବା ଧୂମଶୂନ୍ୟତା ନାହିଁ, ମୁଁ ସଦା ଉଦିତ; ଦୀପ କିମ୍ବା ଦୀପଶୂନ୍ୟତା ନାହିଁ, ମୁଁ ସଦା ଉଦିତ; ମୁଁ ଜ୍ଞାନର ଅମୃତ, ସମତାରସ, ଆକାଶସ୍ୱରୂପ।
ନିଷ୍କାମକାମମିହ ନାମ କଥଂ ଵଦାମି ନିଃସଙ୍ଗସଙ୍ଗମିହ ନାମ କଥଂ ଵଦାମି। ନିଃସାରସାରରହିତଂ ଚ କଥଂ ଵଦାମି ଜ୍ଞାନାମୃତଂ ସମରସଂ ଗଗନୋପମୋଽହମ୍
ଏଠି ନିଷ୍କାମ କାମକୁ କିପରି କହିବି? ଏଠି ନିଷ୍ସଙ୍ଗ ସଙ୍ଗକୁ କିପରି କହିବି? ଏଠି ନିଷ୍ସାର ସାରକୁ କିପରି କହିବି? ମୁଁ ଜ୍ଞାନର ଅମୃତ, ସମତାରସ, ଆକାଶସ୍ୱରୂପ।
ଅଦ୍ଵୈତରୂପମଖିଲଂ ହି କଥଂ ଵଦାମି ଦ୍ଵୈତସ୍ଵରୂପମଖିଲଂ ହି କଥଂ ଵଦାମି। ନିତ୍ଯଂ ତ୍ଵନିତ୍ଯମଖିଲଂ ହି କଥଂ ଵଦାମି ଜ୍ଞାନାମୃତଂ ସମରସଂ ଗଗନୋପମୋଽହମ୍
ସମସ୍ତର ଅଦ୍ୱୈତ ରୂପକୁ କିପରି କହିବି? ସମସ୍ତର ଦ୍ୱୈତ ରୂପକୁ କିପରି କହିବି? ସମସ୍ତର ନିତ୍ୟ ଓ ଅନିତ୍ୟ ସ୍ୱଭାବକୁ କିପରି କହିବି? ମୁଁ ଜ୍ଞାନର ଅମୃତ, ସମତାରସ, ଆକାଶସ୍ୱରୂପ।
ସ୍ଥୂଲଂ ହି ନୋ ନହି କୃଶଂ ନ ଗତାଗତଂ ହି ଆଦ୍ଯନ୍ତମଧ୍ଯରହିତଂ ନ ପରାପରଂ ହି। ସତ୍ଯଂ ଵଦାମି ଖଲୁ ଵୈ ପରମାର୍ଥତତ୍ତ୍ଵଂ ଜ୍ଞାନାମୃତଂ ସମରସଂ ଗଗନୋପମୋଽହମ୍
ମୁଁ ନ ମୋଟା, ନ ହଲକା, ନ ଆସିବା କିମ୍ବା ଯିବା, ଆରମ୍ଭ, ଶେଷ, ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ଉଚ୍ଚ କିମ୍ବା ନିମ୍ନ ନୁହେଁ। ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି, ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ—ମୁଁ ଜ୍ଞାନର ଅମୃତ, ସମତାରସ, ଆକାଶସ୍ୱରୂପ।
ସଂଵିଦ୍ଧି ସର୍ଵକରଣାନି ନଭୋନିଭାନି ସଂଵିଦ୍ଧି ସର୍ଵଵିଷଯାଂଶ୍ଚ ନଭୋନିଭାଂଶ୍ଚ। ସଂଵିଦ୍ଧି ଚୈକମମଲଂ ନ ହି ବନ୍ଧମୁକ୍ତଂ ଜ୍ଞାନାମୃତଂ ସମରସଂ ଗଗନୋପମୋଽହମ୍
ଚେତନା ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ଆକାଶପରି; ଚେତନା ସମସ୍ତ ବିଷୟ, ଆକାଶପରି; ଚେତନା ଏକ ଏବଂ ନିର୍ମଳ, ବନ୍ଧନ କିମ୍ବା ମୋକ୍ଷ ନାହିଁ। ମୁଁ ଜ୍ଞାନର ଅମୃତ, ସମତାରସ, ଆକାଶସ୍ୱରୂପ।
ଦୁର୍ବୋଧବୋଧଗହନୋ ନ ଭଵାମି ତାତ ଦୁର୍ଲକ୍ଷ୍ଯଲକ୍ଷ୍ଯଗହନୋ ନ ଭଵାମି ତାତ। ଆସନ୍ନରୂପଗହନୋ ନ ଭଵାମି ତାତ ଜ୍ଞାନାମୃତଂ ସମରସଂ ଗଗନୋପମୋଽହମ୍
ମୁଁ ଦୁର୍ବୋଧ କିମ୍ବା ସହଜ ବୁଝିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ପ୍ରିୟ; ଦୁର୍ଲକ୍ଷ୍ୟ କିମ୍ବା ସହଜ ଦେଖିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ପ୍ରିୟ; ନିକଟ ରୂପର ଘନତା ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, ପ୍ରିୟ। ମୁଁ ଜ୍ଞାନର ଅମୃତ, ସମତାରସ, ଆକାଶସ୍ୱରୂପ।
ନିଷ୍କର୍ମଦହନୋ ଜ୍ଵଲନୋ ଭଵାମି ନିର୍ଦୁଃଖଦୁଃଖଦହନୋ ଜ୍ଵଲନୋ ଭଵାମି। ନିର୍ଦେହଦେହଦହନୋ ଜ୍ଵଲନୋ ଭଵାମି ଜ୍ଞାନାମୃତଂ ସମରସଂ ଗଗନୋପମୋଽହମ୍
ମୁଁ କାର୍ଯ୍ୟହୀନତାକୁ ଦହାଇଦେଇଥିବା ଅଗ୍ନି, ଦୁଃଖ ଓ ଦୁଃଖର ଅଭାବକୁ ଦହାଇଦେଇଥିବା ଅଗ୍ନି, ଦେହ ଓ ଦେହର ଅଭାବକୁ ଦହାଇଦେଇଥିବା ଅଗ୍ନି। ମୁଁ ଜ୍ଞାନର ଅମୃତ, ସମାନ ସ୍ୱାଦର, ଆକାଶ ପରି ବିସ୍ତୃତ।
ନିଷ୍ପାପପାପଦହନୋ ହି ହୁତାଶନୋଽହଂ ନିର୍ଧର୍ମଧର୍ମଦହନୋ ହି ହୁତାଶନୋଽହମ୍। ନିର୍ବନ୍ଧବନ୍ଧଦହନୋ ହି ହୁତାଶନୋଽହଂ ଜ୍ଞାନାମୃତଂ ସମରସଂ ଗଗନୋପମୋଽହମ୍
ମୁଁ ପାପ ଓ ପାପହୀନତାକୁ ଦହାଇଦେଇଥିବା ଅଗ୍ନି, ଧର୍ମ ଓ ଧର୍ମହୀନତାକୁ ଦହାଇଦେଇଥିବା ଅଗ୍ନି, ବନ୍ଧନ ଓ ବନ୍ଧନର ଅଭାବକୁ ଦହାଇଦେଇଥିବା ଅଗ୍ନି। ମୁଁ ଜ୍ଞାନର ଅମୃତ, ସମାନ ସ୍ୱାଦର, ଆକାଶ ପରି ବିସ୍ତୃତ।
ନିର୍ଭାଵଭାଵରହିତୋ ନ ଭଵାମି ଵତ୍ସ ନିର୍ଯୋଗଯୋଗରହିତୋ ନ ଭଵାମି ଵତ୍ସ। ନିଶ୍ଚିତ୍ତଚିତ୍ତରହିତୋ ନ ଭଵାମି ଵତ୍ସ ଜ୍ଞାନାମୃତଂ ସମରସଂ ଗଗନୋପମୋଽହମ୍
ମୁଁ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଓ ନାସ୍ତିତ୍ୱ ଦୁହିଁରୁ ମୁକ୍ତ, ବନ୍ଧୁ, ଯୋଗ ଓ ଯୋଗର ଅଭାବ ଦୁହିଁରୁ ମୁକ୍ତ, ଚିତ୍ତ ଓ ଚିତ୍ତର ଅଭାବ ଦୁହିଁରୁ ମୁକ୍ତ। ମୁଁ ଜ୍ଞାନର ଅମୃତ, ସମାନ ସ୍ୱାଦର, ଆକାଶ ପରି ବିସ୍ତୃତ।
ନିର୍ମୋହମୋହପଦଵୀତି ନ ମେ ଵିକଲ୍ପୋ ନିଃଶୋକଶୋକପଦଵୀତି ନ ମେ ଵିକଲ୍ପଃ। ନିର୍ଲୋଭଲୋଭପଦଵୀତି ନ ମେ ଵିକଲ୍ପୋ ଜ୍ଞାନାମୃତଂ ସମରସଂ ଗଗନୋପମୋଽହମ୍
ମୋ ମନରେ ମୋହ କିମ୍ବା ମୋହର ଅଭାବର କୌଣସି ଧାରଣା ନାହିଁ, ଶୋକ କିମ୍ବା ଶୋକର ଅଭାବର କୌଣସି ଧାରଣା ନାହିଁ, ଲୋଭ କିମ୍ବା ଲୋଭର ଅଭାବର କୌଣସି ଧାରଣା ନାହିଁ। ମୁଁ ଜ୍ଞାନର ଅମୃତ, ସମାନ ସ୍ୱାଦର, ଆକାଶ ପରି ବିସ୍ତୃତ।
ସଂସାରସନ୍ତତିଲତା ନ ଚ ମେ କଦାଚିତ୍ ସନ୍ତୋଷସନ୍ତତିସୁଖୋ ନ ଚ ମେ କଦାଚିତ୍। ଅଜ୍ଞାନବନ୍ଧନମିଦଂ ନ ଚ ମେ କଦାଚିତ୍ ଜ୍ଞାନାମୃତଂ ସମରସଂ ଗଗନୋପମୋଽହମ୍
ମୋ ପାଖରେ କେବେ ବି ସଂସାରର ସୂତ୍ର ନାହିଁ, ସନ୍ତୋଷର ସୁଖ କେବେ ବି ମୋର ନୁହେଁ, ଏହି ଅଜ୍ଞାନର ବନ୍ଧନ କେବେ ବି ମୋର ନୁହେଁ। ମୁଁ ଜ୍ଞାନର ଅମୃତ, ସମାନ ସ୍ୱାଦର, ଆକାଶ ପରି ବିସ୍ତୃତ।
ସଂସାରସନ୍ତତିରଜୋ ନ ଚ ମେ ଵିକାରଃ ସନ୍ତାପସନ୍ତତିତମୋ ନ ଚ ମେ ଵିକାରଃ। ସତ୍ତ୍ଵଂ ସ୍ଵଧର୍ମଜନକଂ ନ ଚ ମେ ଵିକାରୋ ଜ୍ଞାନାମୃତଂ ସମରସଂ ଗଗନୋପମୋଽହମ୍
ସଂସାରର ଧୂଳିରୁ କିମ୍ବା ଦୁଃଖର ଅନ୍ଧକାରରୁ ମୋ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ନାହିଁ, ନିଜ ଧର୍ମ ଉତ୍ପନ୍ନ କରୁଥିବା ଗୁଣରୁ ବି କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ନାହିଁ। ମୁଁ ଜ୍ଞାନର ଅମୃତ, ସମାନ ସ୍ୱାଦର, ଆକାଶ ପରି ବିସ୍ତୃତ।
ସନ୍ତାପଦୁଃଖଜନକୋ ନ ଵିଧିଃ କଦାଚିତ୍ ସନ୍ତାପଯୋଗଜନିତଂ ନ ମନଃ କଦାଚିତ୍। ଯସ୍ମାଦହଙ୍କୃତିରିଯଂ ନ ଚ ମେ କଦାଚିତ୍ ଜ୍ଞାନାମୃତଂ ସମରସଂ ଗଗନୋପମୋଽହମ୍
ମୋ ପାଇଁ କେବେ ବି ଦୁଃଖ ଦେଇଥିବା କୌଣସି ନିୟମ ନାହିଁ, ଦୁଃଖ ସହ ଯୋଗରୁ ଜନ୍ମିଥିବା କୌଣସି ମନ ନାହିଁ, ଏହି ଆମ୍ଭବ ବୋଧ କେବେ ବି ମୋର ନୁହେଁ। ମୁଁ ଜ୍ଞାନର ଅମୃତ, ସମାନ ସ୍ୱାଦର, ଆକାଶ ପରି ବିସ୍ତୃତ।
ନିଷ୍କମ୍ପକମ୍ପନିଧନଂ ନ ଵିକଲ୍ପକଲ୍ପଂ ସ୍ଵପ୍ନପ୍ରବୋଧନିଧନଂ ନ ହିତାହିତଂ ହି। ନିଃସାରସାରନିଧନଂ ନ ଚରାଚରଂ ହି ଜ୍ଞାନାମୃତଂ ସମରସଂ ଗଗନୋପମୋଽହମ୍
ମୋ ପାଖରେ ଅଚଳତା କିମ୍ବା ଚଳନର ଶେଷ ନାହିଁ, କୌଣସି କଳ୍ପନା କିମ୍ବା ସୃଷ୍ଟି ନାହିଁ, ସ୍ୱପ୍ନ କିମ୍ବା ଜାଗ୍ରତର ଶେଷ ନାହିଁ, ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ କିଛି ନାହିଁ, ସାର କିମ୍ବା ନିରସାରର ଶେଷ ନାହିଁ, ଚଳନଶୀଳ କିମ୍ବା ଅଚଳ କିଛି ନାହିଁ। ମୁଁ ଜ୍ଞାନର ଅମୃତ, ସମାନ ସ୍ୱାଦର, ଆକାଶ ପରି ବିସ୍ତୃତ।
ନୋ ଵେଦ୍ଯଵେଦକମିଦଂ ନ ଚ ହେତୁତର୍କ୍ଯଂ ଵାଚାମଗୋଚରମିଦଂ ନ ମନୋ ନ ବୁଦ୍ଧିଃ। ଏଵଂ କଥଂ ହି ଭଵତଃ କଥଯାମି ତତ୍ତ୍ଵଂ ଜ୍ଞାନାମୃତଂ ସମରସଂ ଗଗନୋପମୋଽହମ୍
ଏହା କେବେ ବି ଜଣା କିମ୍ବା ଜଣାଇଥିବା ନୁହେଁ, କାରଣ ଦ୍ୱାରା ବୁଝିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ଏହା କଥାର ଅପରିଚୟ, ଏହା ମନ କିମ୍ବା ବୁଦ୍ଧି ନୁହେଁ। ଏପରି ଥିଲେ, କିପରି ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ସତ୍ୟ କୁହିପାରିବି? ମୁଁ ଜ୍ଞାନର ଅମୃତ, ସମାନ ସ୍ୱାଦର, ଆକାଶ ପରି ବିସ୍ତୃତ।
ନିର୍ଭିନ୍ନଭିନ୍ନରହିତଂ ପରମାର୍ଥତତ୍ତ୍ଵ- ମନ୍ତର୍ବହିର୍ନ ହି କଥଂ ପରମାର୍ଥତତ୍ତ୍ଵମ୍। ପ୍ରାକ୍ସମ୍ଭଵଂ ନ ଚ ରତଂ ନହି ଵସ୍ତୁ କିଞ୍ଚିତ୍ ଜ୍ଞାନାମୃତଂ ସମରସଂ ଗଗନୋପମୋଽହମ୍
ଏହି ପରମ ସତ୍ୟରେ ଭାଗ କିମ୍ବା ଅଭାଗ ନାହିଁ, ଭିତର କିମ୍ବା ବାହାର ନାହିଁ—ତେବେ କିପରି ଏହାକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯିବ? ସୃଷ୍ଟି ପୂର୍ବରୁ ଅଛି, ଏହା କୌଣସି ଜଡା ନୁହେଁ, ସତ୍ୟରେ କିଛି ବି ନାହିଁ। ମୁଁ ଜ୍ଞାନର ଅମୃତ, ସମାନ ସ୍ୱାଦର, ଆକାଶ ପରି ବିସ୍ତୃତ।
ରାଗାଦିଦୋଷରହିତଂ ତ୍ଵହମେଵ ତତ୍ତ୍ଵଂ ଦୈଵାଦିଦୋଷରହିତଂ ତ୍ଵହମେଵ ତତ୍ତ୍ଵମ୍। ସଂସାରଶୋକରହିତଂ ତ୍ଵହମେଵ ତତ୍ତ୍ଵଂ ଜ୍ଞାନାମୃତଂ ସମରସଂ ଗଗନୋପମୋଽହମ୍
ମୁଁ ଏକମାତ୍ର ସତ୍ୟ, ରାଗ ଓ ଏହାଦି ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ; ମୁଁ ଏକମାତ୍ର ସତ୍ୟ, ଦୈବ ଓ ଏହାଦି ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ; ମୁଁ ଏକମାତ୍ର ସତ୍ୟ, ସଂସାରର ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ। ମୁଁ ଜ୍ଞାନର ଅମୃତ, ସମାନ ସ୍ୱାଦର, ଆକାଶ ପରି ବିସ୍ତୃତ।
ସ୍ଥାନତ୍ରଯଂ ଯଦି ଚ ନେତି କଥଂ ତୁରୀଯଂ କାଲତ୍ରଯଂ ଯଦି ଚ ନେତି କଥଂ ଦିଶଶ୍ଚ। ଶାନ୍ତଂ ପଦଂ ହି ପରମଂ ପରମାର୍ଥତତ୍ତ୍ଵଂ ଜ୍ଞାନାମୃତଂ ସମରସଂ ଗଗନୋପମୋଽହମ୍
ତିନିଟି ଅବସ୍ଥା ନଥିଲେ, ଚତୁର୍ଥ ଅବସ୍ଥା କିପରି ହେବ? ତିନିଟି କାଳ ନଥିଲେ, ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକ କିପରି ହେବ? ଶାନ୍ତ ଓ ପରମ ଅବସ୍ଥା ହେଉଛି ପରମ ସତ୍ୟ। ମୁଁ ଜ୍ଞାନର ଅମୃତ, ସମାନ ସ୍ୱାଦର, ଆକାଶ ପରି ବିସ୍ତୃତ।
ଦୀର୍ଘୋ ଲଘୁଃ ପୁନରିତୀହ ନମେ ଵିଭାଗୋ ଵିସ୍ତାରସଂକଟମିତୀହ ନ ମେ ଵିଭାଗଃ। କୋଣଂ ହି ଵର୍ତୁଲମିତୀହ ନ ମେ ଵିଭାଗୋ ଜ୍ଞାନାମୃତଂ ସମରସଂ ଗଗନୋପମୋଽହମ୍
ଲମ୍ବା କିମ୍ବା ଛୋଟ—ମୋ ପାଖରେ କୌଣସି ପ୍ରଭେଦ ନାହିଁ; ବିସ୍ତୃତ କିମ୍ବା ସଂକୁଚିତ—ମୋ ପାଖରେ କୌଣସି ପ୍ରଭେଦ ନାହିଁ; କୋଣାଳ କିମ୍ବା ଗୋଲା—ମୋ ପାଖରେ କୌଣସି ପ୍ରଭେଦ ନାହିଁ। ମୁଁ ଜ୍ଞାନର ଅମୃତ, ସମାନ ସ୍ୱାଦର, ଆକାଶ ପରି ବିସ୍ତୃତ।
ମାତାପିତାଦି ତନଯାଦି ନ ମେ କଦାଚିତ୍ ଜାତଂ ମୃତଂ ନ ଚ ମନୋ ନ ଚ ମେ କଦାଚିତ୍। ନିର୍ଵ୍ଯାକୁଲଂ ସ୍ଥିରମିଦଂ ପରମାର୍ଥତତ୍ତ୍ଵଂ ଜ୍ଞାନାମୃତଂ ସମରସଂ ଗଗନୋପମୋଽହମ୍
ମା, ବାପା, ପୁଅ, ଏହାଦି କେବେ ବି ମୋର ନୁହେଁ; ଜନ୍ମ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ—ମନ କିମ୍ବା କିଛି ବି କେବେ ବି ମୋର ନୁହେଁ। ଏହି ପରମ ସତ୍ୟ ଅଚଞ୍ଚଳ ଓ ଦୃଢ଼। ମୁଁ ଜ୍ଞାନର ଅମୃତ, ସମାନ ସ୍ୱାଦର, ଆକାଶ ପରି ବିସ୍ତୃତ।