ଅଵଧୂତଗୀତା

ଯେନେଦଂ ପୂରିତଂ ସର୍ଵମାତ୍ମନୈଵାତ୍ମନାତ୍ମନି। ନିରାକାରଂ କଥଂ ଵନ୍ଦେ ହ୍ଯଭିନ୍ନଂ ଶିଵମଵ୍ଯଯମ୍

ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ନିଜ ଆତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ପୂରଣ କରିଛନ୍ତି, ସେ ନିରାକାର, ଅଭିନ୍ନ, ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଶିବଙ୍କୁ କେମିତି ପୂଜିବି?

ପଞ୍ଚଭୂତାତ୍ମକଂ ଵିଶ୍ଵଂ ମରୀଚିଜଲସନ୍ନିଭମ୍। କସ୍ଯାପ୍ଯହୋ ନମସ୍କୁର୍ଯାମହମେକୋ ନିରଞ୍ଜନଃ

ଏହି ପଞ୍ଚଭୂତରେ ଗଠିତ ବିଶ୍ୱ ମାୟାର ମୃଗମରୀଚିକା ପରି; ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଏକମାତ୍ର ନିର୍ମଳ ଆତ୍ମା, ତେବେ କାହାକୁ ଶିର ନମାଇବି?

ଆତ୍ମୈଵ କେଵଲଂ ସର୍ଵଂ ଭେଦାଭେଦୋ ନ ଵିଦ୍ଯତେ। ଅସ୍ତି ନାସ୍ତି କଥଂ ବ୍ରୂଯାଂ ଵିସ୍ମଯଃ ପ୍ରତିଭାତି ମେ

ସମସ୍ତ କିଛି ଏକମାତ୍ର ଆତ୍ମା; ଏଠାରେ ବିଭେଦ କିମ୍ବା ଅବିଭେଦ ନାହିଁ। ଅସ୍ତି କିମ୍ବା ନାସ୍ତି ବୋଲି କେମିତି କହିବି? ମୋତେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଲାଗୁଛି।

ଵେଦାନ୍ତସାରସର୍ଵସ୍ଵଂ ଜ୍ଞାନଂ ଵିଜ୍ଞାନମେଵ ଚ। ଅହମାତ୍ମା ନିରାକାରଃ ସର୍ଵଵ୍ଯାପୀ ସ୍ଵଭାଵତଃ

ବେଦାନ୍ତର ସାର ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତା ହେଉଛି ଜ୍ଞାନ ଓ ଅନୁଭୂତି; ମୁଁ ନିରାକାର, ସ୍ୱଭାବତଃ ସମସ୍ତ ଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଆତ୍ମା।

ଯୋ ଵୈ ସର୍ଵାତ୍ମକୋ ଦେଵୋ ନିଷ୍କଲୋ ଗଗନୋପମଃ। ସ୍ଵଭାଵନିର୍ମଲଃ ଶୁଦ୍ଧଃ ସ ଏଵାଯଂ ନ ସଂଶଯଃ

ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା, ଅଂଶହୀନ, ଆକାଶ ପରି ଅପରିମିତ, ସ୍ୱଭାବରେ ପବିତ୍ର ଓ ନିର୍ମଳ, ସେଠାରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ—ସେଠିଏ ସତ୍ୟ।

ଅହମେଵାଵ୍ଯଯୋଽନନ୍ତଃ ଶୁଦ୍ଧଵିଜ୍ଞାନଵିଗ୍ରହଃ। ସୁଖଂ ଦୁଃଖଂ ନ ଜାନାମି କଥଂ କସ୍ଯାପି ଵର୍ତତେ

ମୁଁ ଏକମାତ୍ର ଅବିନାଶୀ, ଅନନ୍ତ, ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନର ଆକୃତି; ମୁଁ ସୁଖ କିମ୍ବା ଦୁଃଖ କୁ ଜାଣେନି—ସେଗୁଡିକ କେଉଁଠି କାହା ପାଇଁ ଅଛି?

ନ ମାନସଂ କର୍ମ ଶୁଭାଶୁଭଂ ମେ ନ କାଯିକଂ କର୍ମ ଶୁଭାଶୁଭଂ ମେ। ନ ଵାଚିକଂ କର୍ମ ଶୁଭାଶୁଭଂ ମେ ଜ୍ଞାନାମୃତଂ ଶୁଦ୍ଧମତୀନ୍ଦ୍ରିଯୋଽହମ୍

ମୋର କୌଣସି ମନସିକ କାର୍ଯ୍ୟ, ଶୁଭ କିମ୍ବା ଅଶୁଭ, ନାହିଁ; ମୋର କୌଣସି ଦେହୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ, ଶୁଭ କିମ୍ବା ଅଶୁଭ, ନାହିଁ; ମୋର କୌଣସି ବାଚିକ କାର୍ଯ୍ୟ, ଶୁଭ କିମ୍ବା ଅଶୁଭ, ନାହିଁ। ମୁଁ ଜ୍ଞାନର ଅମୃତ, ଶୁଦ୍ଧ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅତୀତ।

ମନୋ ଵୈ ଗଗନାକାରଂ ମନୋ ଵୈ ସର୍ଵତୋମୁଖମ୍। ମନୋଽତୀତଂ ମନଃ ସର୍ଵଂ ନ ମନଃ ପରମାର୍ଥତଃ

ମନ ଆକାଶ ପରି ଅଛି, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମୁହଁ କରିଥାଏ; ମନ ସମସ୍ତ ଉପରେ, ମନ ସମସ୍ତ; କିନ୍ତୁ ପରମ ସତ୍ୟରେ, କୌଣସି ମନ ନାହିଁ।

ଅହମେକମିଦଂ ସର୍ଵଂ ଵ୍ଯୋମାତୀତଂ ନିରନ୍ତରମ୍। ପଶ୍ଯାମି କଥମାତ୍ମାନଂ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଂ ଵା ତିରୋହିତମ୍

ମୁଁ ଏକମାତ୍ର ସମସ୍ତ, ଆକାଶ ଉପରେ, ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ। ମୁଁ ଆତ୍ମାକୁ କେମିତି ଦେଖିପାରିବି—ସାକ୍ଷାତ କିମ୍ବା ଗୁପ୍ତ ଭାବେ?

ତ୍ଵମେଵମେକଂ ହି କଥଂ ନ ବୁଧ୍ଯସେ ସମଂ ହି ସର୍ଵେଷୁ ଵିମୃଷ୍ଟମଵ୍ଯଯମ୍। ସଦୋଦିତୋଽସି ତ୍ଵମଖଣ୍ଡିତଃ ପ୍ରଭୋ ଦିଵା ଚ ନକ୍ତଂ ଚ କଥଂ ହି ମନ୍ଯସେ

ତୁମେ ଏକମାତ୍ର ଏହି ସତ୍ୟ—କିଏ ତୁମେ ବୁଝୁନାହାଁ? ଅଖଣ୍ଡ, ଅବିନାଶୀ ସମସ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବେ ବ୍ୟାପିଛନ୍ତି। ତୁମେ ସଦା ପ୍ରକାଶିତ, ଅଖଣ୍ଡ, ହେ ପ୍ରଭୁ; ଦିନ ଓ ରାତି ବୋଲି କିଏ ଭାବୁଛ?

ଆତ୍ମାନଂ ସତତଂ ଵିଦ୍ଧି ସର୍ଵତ୍ରୈକଂ ନିରନ୍ତରମ୍। ଅହଂ ଧ୍ଯାତା ପରଂ ଧ୍ଯେଯମଖଣ୍ଡଂ ଖଣ୍ଡ୍ଯତେ କଥମ୍

ଆତ୍ମାକୁ ସଦା, ସମସ୍ତଠାରେ, ଏକମାତ୍ର ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ବୋଲି ଜାଣ। ମୁଁ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିବା, ପରମ ଧ୍ୟାନ୍ୟ; ଅଖଣ୍ଡକୁ କିପରି ଭାଗ କରାଯିବ?

ନ ଜାତୋ ନ ମୃତୋଽସି ତ୍ଵଂ ନ ତେ ଦେହଃ କଦାଚନ। ସର୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମେତି ଵିଖ୍ଯାତଂ ବ୍ରଵୀତି ବହୁଧା ଶ୍ରୁତିଃ

ତୁମେ କେବେ ଜନ୍ମ ନେଉନାହାଁ, କେବେ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଅନାହାଁ; କେବେ ତୁମର ଦେହ ନାହିଁ। ଶାସ୍ତ୍ର ଅନେକ ଭାବରେ କହିଛି—ସମସ୍ତ କିଛି ବ୍ରହ୍ମ ହେବାକୁ ଚିହ୍ନାଯାଇଛି।

ସ ବାହ୍ଯାଭ୍ଯନ୍ତରୋଽସି ତ୍ଵଂ ଶିଵଃ ସର୍ଵତ୍ର ସର୍ଵଦା। ଇତସ୍ତତଃ କଥଂ ଭ୍ରାନ୍ତଃ ପ୍ରଧାଵସି ପିଶାଚଵତ୍

ତୁମେ ବାହାରେ ଓ ଭିତରେ, ସବୁଠାରେ, ସବୁବେଳେ ଶିବ। ତେବେ କାହିଁକି ଭ୍ରମରେ ପଡ଼ି, ଭୂତ ପରି ଏଠୁ ସେଠା ଦୌଡ଼ୁଛ?

ସଂଯୋଗଶ୍ଚ ଵିଯୋଗଶ୍ଚ ଵର୍ତତେ ନ ଚ ତେ ନ ମେ। ନ ତ୍ଵଂ ନାହଂ ଜଗନ୍ନେଦଂ ସର୍ଵମାତ୍ମୈଵ କେଵଲମ୍

ଯୋଗ ଓ ବିଯୋଗ ଘଟେ, କିନ୍ତୁ ସେଗୁଡିକ ତୁମର କିମ୍ବା ମୋର ନୁହେଁ। ତୁମେ ନୁହଁ, ମୁଁ ନୁହଁ, ଏହି ଜଗତ ନୁହଁ—ସମସ୍ତ କିଛି ଏକମାତ୍ର ଆତ୍ମା।

ଶବ୍ଦାଦିପଞ୍ଚକସ୍ଯାସ୍ଯ ନୈଵାସି ତ୍ଵଂ ନ ତେ ପୁନଃ। ତ୍ଵମେଵ ପରମଂ ତତ୍ତ୍ଵମତଃ କିଂ ପରିତପ୍ଯସେ

ଶବ୍ଦ ଆଦି ପଞ୍ଚକର ତୁମେ ନୁହଁ, ସେଗୁଡିକ ତୁମର ନୁହଁ। ତୁମେ ଏକମାତ୍ର ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ; ତେବେ କାହିଁକି ଦୁଃଖିତ ହେଉଛ?

ଜନ୍ମ ମୃତ୍ଯୁର୍ନ ତେ ଚିତ୍ତଂ ବନ୍ଧମୋକ୍ଷୌ ଶୁଭାଶୁଭୌ। କଥଂ ରୋଦିଷି ରେ ଵତ୍ସ ନାମରୂପଂ ନ ତେ ନ ମେ

ଜନ୍ମ ମୃତ୍ୟୁ, ବନ୍ଧନ ମୁକ୍ତି, ଶୁଭ ଅଶୁଭ—ଏଗୁଡିକ ତୁମର ନୁହଁ, ହେ ଚିତ୍ତ। କାହିଁକି କନ୍ଦୁଛ, ହେ ପ୍ରିୟ? ନାମ ଓ ରୂପ ତୁମର ନୁହଁ, ମୋର ମଧ୍ୟ ନୁହଁ।

ଅହୋ ଚିତ୍ତ କଥଂ ଭ୍ରାନ୍ତଃ ପ୍ରଧାଵସି ପିଶାଚଵତ୍। ଅଭିନ୍ନଂ ପଶ୍ଯ ଚାତ୍ମାନଂ ରାଗତ୍ଯାଗାତ୍ସୁଖୀ ଭଵ

ହେ ଚିତ୍ତ, କିପରି ଭ୍ରମରେ ପଡ଼ି, ଭୂତ ପରି ଦୌଡ଼ୁଛ? ଅଭିନ୍ନ ଆତ୍ମାକୁ ଦେଖ, ରାଗ ଓ ଦ୍ୱେଷ ଛାଡ଼ି ସୁଖୀ ହେଅ।

ତ୍ଵମେଵ ତତ୍ତ୍ଵଂ ହି ଵିକାରଵର୍ଜିତଂ ନିଷ୍କମ୍ପମେକଂ ହି ଵିମୋକ୍ଷଵିଗ୍ରହମ୍। ନ ତେ ଚ ରାଗୋ ହ୍ଯଥଵା ଵିରାଗଃ କଥଂ ହି ସନ୍ତପ୍ଯସି କାମକାମତଃ

ତୁମେ ଏକମାତ୍ର ସତ୍ୟ, ସମସ୍ତ ପରିବର୍ତ୍ତନରୁ ମୁକ୍ତ, ଅଚଳ, ଏକାତ୍ମ, ମୁକ୍ତିର ନିଜ ରୂପ। ତୁମର କୌଣସି ଆସକ୍ତି କିମ୍ବା ବିରକ୍ତି ନାହିଁ—ତେବେ ଆସା ବା ଆକାଂକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା କିପରି ତୁମେ ଦୁଃଖିତ ହେବ?

ଵଦନ୍ତି ଶ୍ରୁତଯଃ ସର୍ଵାଃ ନିର୍ଗୁଣଂ ଶୁଦ୍ଧମଵ୍ଯଯମ୍। ଅଶରୀରଂ ସମଂ ତତ୍ତ୍ଵଂ ତନ୍ମାଂ ଵିଦ୍ଧି ନ ସଂଶଯଃ

ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର କହିଛନ୍ତି, ସତ୍ୟ ନିର୍ଗୁଣ, ଶୁଦ୍ଧ, ଅବିନାଶୀ, ଦେହହୀନ ଏବଂ ସମ। ଏହି ସତ୍ୟକୁ ମୋତେ ଜାଣ, କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ରଖିନାହଁ।

ସାକାରମନୃତଂ ଵିଦ୍ଧି ନିରାକାରଂ ନିରନ୍ତରମ୍। ଏତତ୍ତତ୍ତ୍ଵୋପଦେଶେନ ନ ପୁନର୍ଭଵସମ୍ଭଵଃ

ଯାହାର ରୂପ ଅଛି, ସେଠାରେ ସତ୍ୟ ନାହିଁ; ଯାହା ନିରାକାର, ସେ ଅନନ୍ତ। ଏହି ସତ୍ୟ ଉପଦେଶ ଦ୍ୱାରା ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନାହିଁ।

ଏକମେଵ ସମଂ ତତ୍ତ୍ଵଂ ଵଦନ୍ତି ହି ଵିପଶ୍ଚିତଃ। ରାଗତ୍ଯାଗାତ୍ପୁନଶ୍ଚିତ୍ତମେକାନେକଂ ନ ଵିଦ୍ଯତେ

ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ କହନ୍ତି, ଏକମାତ୍ର ସତ୍ୟ ସମ ଓ ଏକାକୀ। ଆସକ୍ତି ଛାଡିଲେ, ମନ ପୁଣି ଏକ କିମ୍ବା ଅନେକ ହୁଏନାହିଁ।

ଅନାତ୍ମରୂପଂ ଚ କଥଂ ସମାଧି- ରାତ୍ମସ୍ଵରୂପଂ ଚ କଥଂ ସମାଧିଃ। ଅସ୍ତୀତି ନାସ୍ତୀତି କଥଂ ସମାଧି- ର୍ମୋକ୍ଷସ୍ଵରୂପଂ ଯଦି ସର୍ଵମେକମ୍

ଯେଉଁଠି ଆତ୍ମା ନାହିଁ, ସେଠି କିପରି ଧ୍ୟାନ? ନିଜ ଆତ୍ମାର ରୂପରେ କିପରି ଧ୍ୟାନ? 'ଅଛି' ବା 'ନାହିଁ' ଭାବରେ କିପରି ଧ୍ୟାନ, ଯଦି ସମସ୍ତ ଏକ ମୁକ୍ତିର ରୂପ?

ଵିଶୁଦ୍ଧୋଽସି ସମଂ ତତ୍ତ୍ଵଂ ଵିଦେହସ୍ତ୍ଵମଜୋଽଵ୍ଯଯଃ। ଜାନାମୀହ ନ ଜାନାମୀତ୍ଯାତ୍ମାନଂ ମନ୍ଯସେ କଥମ୍

ତୁମେ ଶୁଦ୍ଧ, ସମ ସତ୍ୟ, ଦେହହୀନ, ଅଜନ୍ମା ଓ ଅବିନାଶୀ। ତେବେ, 'ମୁଁ ଜାଣେ' କିମ୍ବା 'ମୁଁ ଜାଣେନି' ବୋଲି କିପରି ଭାବିପାରିବ?

ତତ୍ତ୍ଵମସ୍ଯାଦିଵାକ୍ଯେନ ସ୍ଵାତ୍ମା ହି ପ୍ରତିପାଦିତଃ। ନେତି ନେତି ଶ୍ରୁତିର୍ବ୍ରୂଯାଦନୃତଂ ପାଞ୍ଚଭୌତିକମ୍

'ତୁମେ ସେହି' ଏହି ମହାବାକ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଜଣାଯାଇଛି। ଶ୍ରୁତି କହେ—'ଏହା ନୁହେଁ, ଏହା ନୁହେଁ'—ଏହି ପଞ୍ଚଭୂତ ଅସତ୍ୟ ବିଷୟରେ।

ଆତ୍ମନ୍ଯେଵାତ୍ମନା ସର୍ଵଂ ତ୍ଵଯା ପୂର୍ଣଂ ନିରନ୍ତରମ୍। ଧ୍ଯାତା ଧ୍ଯାନଂ ନ ତେ ଚିତ୍ତଂ ନିର୍ଲଜ୍ଜଂ ଧ୍ଯାଯତେ କଥମ୍

ନିଜ ଆତ୍ମା ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ସମସ୍ତକୁ ନିରନ୍ତର ପୂରଣ କରିଛ। ତୁମ ପାଇଁ ଧ୍ୟାନ କିମ୍ବା ଧ୍ୟାତା ନାହିଁ—ତେବେ ତୁମର ମନ କିପରି ଲଜ୍ଜା ଛାଡି ଧ୍ୟାନ କରିପାରିବ?

ଶିଵଂ ନ ଜାନାମି କଥଂ ଵଦାମି ଶିଵଂ ନ ଜାନାମି କଥଂ ଭଜାମି। ଅହଂ ଶିଵଶ୍ଚେତ୍ପରମାର୍ଥତତ୍ତ୍ଵଂ ସମସ୍ଵରୂପଂ ଗଗନୋପମଂ ଚ

ମୁଁ ଶିବଙ୍କୁ ଜାଣେନି—ତେବେ କିପରି କହିପାରିବି? ମୁଁ ଶିବଙ୍କୁ ଜାଣେନି—ତେବେ କିପରି ଭଜିପାରିବି? ଯଦି ମୁଁ ଶିବ, ପରମ ସତ୍ୟ, ସମ ରୂପ, ଆକାଶ ପରି ଅଦ୍ୱିତୀୟ—

ନାହଂ ତତ୍ତ୍ଵଂ ସମଂ ତତ୍ତ୍ଵଂ କଲ୍ପନାହେତୁଵର୍ଜିତମ୍। ଗ୍ରାହ୍ଯଗ୍ରାହକନିର୍ମୁକ୍ତଂ ସ୍ଵସଂଵେଦ୍ଯଂ କଥଂ ଭଵେତ୍

ମୁଁ ସତ୍ୟ ନୁହେଁ, ସମ ସତ୍ୟ ନୁହେଁ, କିମ୍ବା କଳ୍ପନା ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା କିଛି ନୁହେଁ। ଗ୍ରାହ୍ୟ-ଗ୍ରାହକ ରହିତ, ସେ କିପରି ନିଜେ ଅନୁଭବ କରିପାରିବ?

ଅନନ୍ତରୂପଂ ନ ହି ଵସ୍ତୁ କିଂଚି- ତ୍ତତ୍ତ୍ଵସ୍ଵରୂପଂ ନ ହି ଵସ୍ତୁ କିଂଚିତ୍। ଆତ୍ମୈକରୂପଂ ପରମାର୍ଥତତ୍ତ୍ଵଂ ନ ହିଂସକୋ ଵାପି ନ ଚାପ୍ଯହିଂସା

ଅନନ୍ତ ରୂପ ଥିବା କିଛି ନାହିଁ, ସତ୍ୟର ନିଜ ରୂପ ଥିବା କିଛି ନାହିଁ। ଆତ୍ମାର ଏକ ରୂପ ପରମ ସତ୍ୟ, ସେ ନ ହିଂସକ ନ ଅହିଂସକ।

ଵିଶୁଦ୍ଧୋଽସି ସମଂ ତତ୍ତ୍ଵଂ ଵିଦେହମଜମଵ୍ଯଯମ୍। ଵିଭ୍ରମଂ କଥମାତ୍ମାର୍ଥେ ଵିଭ୍ରାନ୍ତୋଽହଂ କଥଂ ପୁନଃ

ତୁମେ ଶୁଦ୍ଧ, ସମ ସତ୍ୟ, ଦେହହୀନ, ଅଜନ୍ମା ଓ ଅବିନାଶୀ। ତେବେ ଆତ୍ମା ବିଷୟରେ କିପରି ଭ୍ରମ ହେବ, କିମ୍ବା ମୁଁ ପୁଣି କିପରି ଭ୍ରାନ୍ତିରେ ପଡ଼ିପାରିବି?