ଏଠାରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଅବଧୂତଙ୍କର ଜୀବନ ଗାଥା ଉତ୍କଳନା କରାଯାଉଛି । ସେଉଁଥିରେ ଯୋଗୀ ଏମିତି ଏକ ସ୍ଥିତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ସେଉଁଠି ଯୋଗ ଓ ବିଯୋଗ, ଭୋଗ ଓ ଅଭୋଗ—ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରୁ ସ୍ୱାଧୀନ । ସେ ମନର ଦ୍ୱାରା ଉପଲବ୍ଧ ହେଉଥିବା ନିଜସ୍ୱ ଆନନ୍ଦରେ ନିରନ୍ତର ଦୃଢ଼ ଓ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ବିହାର କରନ୍ତି । ସେ ସଦା ଜ୍ଞାନ ଓ ଅଜ୍ଞାନ ଭିତରେ ଏକତା ବନ୍ଧିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଓ ଅଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରୁ କିପରି ମୁକ୍ତି ମିଳିପାରିବ? ସ୍ୱାଭାବିକ, ରାଗ ରହିତ ଏହି ଯୋଗୀ ନିର୍ମଳ, ନିର୍ମାନ୍ୟ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଭୋକ୍ତା ଅଟୁଟ ରହିଛନ୍ତି । ସେ ଭଙ୍ଗ ଓ ଅଭଙ୍ଗ, ଆସକ୍ତି ଓ ଅନାସକ୍ତି—ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତ । ଏଭଳି ଅବସ୍ଥାରେ କେଉଁଠି ତାତ୍ତ୍ୱିକତା ବା ଅତାତ୍ତ୍ୱିକତା ରହିପାରିବ? ଅଦ୍ୱିତୀୟ ତାତ୍ତ୍ୱିକତା ଆକାଶ ସମାନ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ଓ ବିଶୁଦ୍ଧ । ଏହି ଯୋଗୀ ସମସ୍ତ ବିଭେଦ ଉପରେ ନିତ୍ୟ ସ୍ଥିତ, ସମସ୍ତ ତାତ୍ତ୍ୱିକତାରୁ ମୁକ୍ତ । ଏଠାରେ ତେଣୁ କେଉଁଠି ଜୀବନ ବା ମୃତ୍ୟୁ, ଧ୍ୟାନ ଓ ଅଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା କୌଣସି କ୍ରିୟା ଥାଏ? ସମସ୍ତ ଜଗତ ଏଠାରେ ମାୟା ମୃଗମରୀଚିକା ସଦୃଶ; ଏଠାରେ କେବଳ ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ନିରାକାର ଶିବ ଅବିଭକ୍ତ ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ । ଧର୍ମର ଆରମ୍ଭରୁ ମୋକ୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଅନାସକ୍ତ; ଏହା ଥିଲେ ଜ୍ଞାନୀମାନେ କିପରି ଆସକ୍ତି ଓ ଅନାସକ୍ତି କଳ୍ପନା କରିପାରିବେ? ସେ କେବେ ମିଳେ, କେବେ ମିଳେନାହିଁ; ଯେଉଁଠି କୌଣସି ଆସକ୍ତିର ଚିହ୍ନ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ସେ ବିଭେଦ ଶୂନ୍ୟ ନିଷ୍ପାପ ଧ୍ୟାନରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଅବଧୂତ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ତତ୍ତ୍ୱ କହନ୍ତି । ଏହି ପରି ଏକ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଅଭିଜ୍ଞତା ସହିତ ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟର ସମାପ୍ତି ହୁଏ । ଏଠାରେ ଅବଧୂତ ଭାବରେ କହାଯାଉଛି—ତୁମର ବ୍ୟାପ୍ତି ତିନି କାଳର ଦ୍ୱାରା ନାଶ ପାଇଛି; ମନର ତ୍ରାଣ ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ନାଶ ପାଇଛି; ମୋର ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ତୁମର ବାଣୀର ଉତ୍କ୍ରମ ନାଶ ପାଇଛି—ଏହି ତିନି ପ୍ରକାର ଅପରାଧକୁ ସଦା କ୍ଷମା କରିବେ । ଯେଉଁ ମୁନି ଇଚ୍ଛା ଦ୍ୱାରା ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ମନ, ନିୟମିତ, ମୃଦୁ, ଶୁଦ୍ଧ, ଅସଙ୍ଗୀ, ଉପେକ୍ଷାଶୀଳ, ମଧ୍ୟମ ଆହାରୀ, ଶାନ୍ତ, ଦୃଢ଼, ଏବଂ ମୋରେ ଶରଣ ନେଇଥାଏ, ସେଇ ଏହି ଗୁଣଧରି । ସେ ଅଚଳ, ଆତ୍ମାରେ ଗଭୀର, ଦୃଢ଼, ଷଡ୍ଗୁଣର ଅଧିପତି; ବିନମ୍ର, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିଥିବା, କ୍ଷମାଶୀଳ, ମିତ୍ରତାପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦୟାଳୁ ଓ ଜ୍ଞାନୀ । ସେ ଦୟାଳୁ, କୌଣସି ଦ୍ୱେଷ ନାହିଁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀପ୍ରତି କ୍ଷମାଶୀଳ; ସତ୍ୟରେ ଅବିଚଳ, ନିଜରେ ଦୋଷ ନାହିଁ, ସମଦର୍ଶୀ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉପକାର କରିଥିବା । ଅବଧୂତଙ୍କ ଚିହ୍ନ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ବେଦ ଓ ବେଦାନ୍ତ ଜ୍ଞାନୀ, ତାତ୍ତ୍ୱିକ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ଚିହ୍ନିପାରିବେ । ଯିଏ ଆସକ୍ତିର ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ, ଆରମ୍ଭ, ମଧ୍ୟ ଓ ଶେଷରୁ ଶୁଦ୍ଧ, ସଦା ଆନନ୍ଦରେ ବିହାର କରେ—ଏହା ହେଉଛି ‘ଅ’ ଅକ୍ଷରର ଚିହ୍ନ । ଯିଏ ଅନୁଭୂତିର ଅନ୍ତରାୟରୁ ମୁକ୍ତ ଓ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ—ଏହି ହେଉଛି ‘ଭ’ ଅକ୍ଷରର ଚିହ୍ନ । ଯିଏ ଅଙ୍ଗ ଧୂଳିରେ ଢାକା, ମନ ଉଦ୍ଧୂତ, କେବଳ ନିର୍ମଳ, ଧ୍ୟାନ ଓ ଧ୍ୟାନ ଶୂନ୍ୟ—ଏହା ହେଉଛି ‘ଧୂ’ ଅକ୍ଷରର ଚିହ୍ନ । ଯିଏ ତତ୍ତ୍ୱ ଚିନ୍ତନରେ ଲୀନ, ଚିନ୍ତା ଓ କ୍ରିୟାରୁ ମୁକ୍ତ, ଅନ୍ଧକାର ଓ ଅହଂକାରରୁ ମୁକ୍ତ—ଏହି ହେଉଛି ‘ତ’ ଅକ୍ଷରର ଚିହ୍ନ ।