ଏହି ଉପଦେଶର କଥା ଏଭଳି ଚାଲିଥାଏ— ଯଦି ଏହା ଭ୍ରମ ଓ ଦୁଃଖରୁ ପରେ, ସନ୍ଦେହ ଓ ଶୋକରୁ ଅତିତ, ଏବଂ ଏକମାତ୍ର ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଶିବ ଅଛନ୍ତି, ତେବେ 'ମୁଁ' ଓ 'ମୋର' ଭାବ କିପରି ଆସିପାରିବ? ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମର ନାଶ କଥା କୁହାଯାଏ, ବନ୍ଧନ ଓ ମୋକ୍ଷର ନାଶ କଥା କୁହାଯାଏ; କିନ୍ତୁ ଯଦି ଏକମାତ୍ର ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଶିବ ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ଦୁଃଖ ନଥିବା ଭାବ କିପରି ଆସିପାରିବ? ଏଠାରେ ଯଜ୍ଞକାରୀ ଓ ଯଜ୍ଞରେ ତାଲମେଲ ନାହିଁ, ଅଗ୍ନି ଓ ହବିରେ ମଧ୍ୟ ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ; ଏକମାତ୍ର ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଶିବ ଅଛନ୍ତି ବୋଲି ଯଦି ଭାବିବା, ତେବେ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ କିପରି ହେବ? ଏଠି ଦୁଃଖ ଓ ଦୁଃଖ ନଥିବା ଭାବରୁ ମୁକ୍ତ; ଅଭିମାନ ଓ ଅଭିମାନ ନଥିବା ଭାବରୁ ମୁକ୍ତ; ଏକମାତ୍ର ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଶିବ ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ଆସକ୍ତି କିମ୍ବା ଅନାସକ୍ତିର ଚିନ୍ତା କିପରି ହେବ? ଭ୍ରମ କିମ୍ବା ଭ୍ରମ ନଥିବାର କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ନାହିଁ; ଲୋଭ କିମ୍ବା ଲୋଭ ନଥିବାର କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ନାହିଁ; ଏକମାତ୍ର ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଶିବ ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ବିଭେକ କିମ୍ବା ଅବିଭେକର ଚିନ୍ତା କିପରି ହେବ? ତୁମେ ଓ ମୁଁ—ଏଠାରେ କେହି ହତ୍ୟା କରେନାହିଁ; ପରିବାର କିମ୍ବା ଜନ୍ମର ଭାବ ଅସତ୍ୟ; ଯଦି ମୁଁ ଏକମାତ୍ର ଶିବ, ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ, ତେବେ ଏଠି କଣ ନମସ୍କାର କିମ୍ବା ବନ୍ଦନା ରହିପାରିବ? ଗୁରୁ ଓ ଶିଷ୍ୟର ଭିନ୍ନତା ହରାଯାଇଛି; ଉପଦେଶର ଭିନ୍ନତା ମଧ୍ୟ ନାସ୍ତ; ଯଦି ମୁଁ ଏକମାତ୍ର ଶିବ, ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ, ଏଠି କଣ ନମସ୍କାର ରହିପାରିବ? ଦେହର କୃତ୍ରିମ ବିଭାଜନ ନାହିଁ, ଜଗତର କୃତ୍ରିମ ବିଭାଜନ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ଏକମାତ୍ର ଶିବ ହେଲେ, ଏଠି କଣ ନମସ୍କାର ରହିପାରିବ? କାମ ରହିଲା କିମ୍ବା ନ ରହିଲା—ଏଠି କିଛି ନାହିଁ; ଏହା ଶୁଦ୍ଧ, ଅଚଳ, ନିର୍ମଳ; ଏକମାତ୍ର ଶିବ ହେଲେ, ଏଠି କଣ ନମସ୍କାର ରହିପାରିବ? ଦେହ ଓ ଦେହ ନଥିବାର ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ; ଆଚରଣ ଅସତ୍ୟ; ଏକମାତ୍ର ଶିବ ହେଲେ, ଏଠି କଣ ନମସ୍କାର ରହିପାରିବ? କେହି ପାଇଲେ, କେହି ପାଇଲେ—ତଥାପି ଏଠି ଚଣ୍ଡାଳର କୌଣସି ଚିହ୍ନ ନାହିଁ; ସମତାରେ ଲୀନ, ଧ୍ୟାନରେ ପବିତ୍ର, ପରମ ଅବଧୂତ ଏଠି ସତ୍ୟ କହନ୍ତି। ଏଭଳି ଛଅଟିଏ ଅଧ୍ୟାୟର ସମାପ୍ତି। ଏଠି ଏକ ଅବଧୂତଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଏଭଳି ଦେଖାଯାଏ—ସେ ରାସ୍ତାରେ ପଡ଼ିଥିବା ଚିରାଉଁ ମାନେ ପିନ୍ଧି, ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମ ପାର କରି, ଖାଲି ଘରେ ନିର୍ବସନ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ ବସନ୍ତି, ଶୁଦ୍ଧ, ନିର୍ମଳ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ। ସେ ନିର୍ଦ୍ଦିଶ୍ୟ, ଲକ୍ଷ୍ୟ ଓ ଅଲକ୍ଷ୍ୟ ଦୁହିଁ ରୁ ମୁକ୍ତ; ଦକ୍ଷ, କିନ୍ତୁ କର୍ମ ଓ ଅକର୍ମ ଉପରେ ନାହିଁ; ଏକମାତ୍ର ତତ୍ତ୍ୱରେ ପବିତ୍ର, ଅଲିପ୍ତ—ଏହି ଅବଧୂତଙ୍କୁ କେଉଁଠି କଥା ବା ତର୍କ ଛୁଁଇପାରିବ? ଆଶା ଓ ଆସକ୍ତିର ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ, ନିୟମ ଓ ପବିତ୍ରତାର ପାରେ ଥିବା, ଏଭଳି ଶାନ୍ତ ଓ ସମସ୍ତ ଭିନ୍ନତାରୁ ଶୂନ୍ୟ, ଶୁଦ୍ଧ ଓ ନିର୍ମଳ ତତ୍ତ୍ୱରେ ବସିଥାଆନ୍ତି। ଏଠି ଦେହ ଓ ଦେହ ନଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ କିପରି ଉଠିପାରିବ? ଆସକ୍ତି କିମ୍ବା ଅନାସକ୍ତି ଉପରେ ଚର୍ଚ୍ଚା କିପରି ହେବ? ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ସ୍ୱୟଂ ଶୁଦ୍ଧ, ଅଚଳ, ଆକାଶ ସଦୃଶ, ସ୍ୱଭାବତଃ ପ୍ରକାଶିତ। ଯେଉଁଠି ରୂପ ଓ ଅରୂପ ଦୁହିଁ ନାହିଁ, ସେଠି ତତ୍ତ୍ୱ କିପରି ମିଳିବ? ପରମ ଯେଉଁଠି ଆକାଶ ସମାନ, ସେଠି ବାହ୍ୟ ବସ୍ତୁ ସହ କିପରି ଲେନଦେନ ହେବ? ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ଏକ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହଂସ, ଆକାଶ ସଦୃଶ, ଶୁଦ୍ଧ ଓ ନିର୍ମଳ; ଏଠି ବିଭାଜନ, ଭିନ୍ନତା, ବିଚ୍ଛେଦ କିମ୍ବା ପରିବର୍ତ୍ତନ କିପରି ହେବ? ସମସ୍ତ କିଛି ଏହି ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ, ଏକମାତ୍ର ତତ୍ତ୍ୱ; ଏଠି ଏକତା କିମ୍ବା ବିଚ୍ଛିନ୍ନତାର ଅଭିମାନ କିପରି ହେବ? ଯେତେବେଳେ ସବୁଠି ଏହି ପରମ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନତା, ତେବେ ତତ୍ତ୍ୱ କିମ୍ବା ତତ୍ତ୍ୱ ନଥିବା ଭାବ କିପରି ହେବ? ସମସ୍ତ କିଛି ଏକମାତ୍ର ନିର୍ମଳ ତତ୍ତ୍ୱ, ଆକାଶ ସଦୃଶ ଓ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଶୁଦ୍ଧ; ଏଠି ସଂଯୋଗ କିମ୍ବା ବିଯୋଗ, ସତ୍ୟ କିମ୍ବା ଅସତ୍ୟ କିପରି ହେବ? ଯୋଗୀ ଏକତା ଓ ବିଚ୍ଛିନ୍ନତାରୁ ମୁକ୍ତ; ଭୋଗୀ ଭୋଗ ଓ ଅଭୋଗରୁ ମୁକ୍ତ; ସେ ମନରେ ଉପଜିଥିବା ସ୍ୱାଭାବିକ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରି, ଶାନ୍ତ ଚାଲିଥାନ୍ତି। ସେ ସଦା ଜ୍ଞାନ ଓ ଅଜ୍ଞାନ ଦୁହିଁ ସହିତ ଏକତାରେ ଅଛନ୍ତି; ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଓ ଅଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତ; ସ୍ୱାଭାବିକ ଓ ରାଗଶୂନ୍ୟ ଯୋଗୀ ଶୁଦ୍ଧ, ନିର୍ମଳ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଭୋଗୀ। ଭଙ୍ଗ ଓ ଅଭଙ୍ଗରୁ ମୁକ୍ତ; ଆସକ୍ତି ଓ ଅନାସକ୍ତିରୁ ମୁକ୍ତ; ଏଠି ତତ୍ତ୍ୱ କିମ୍ବା ତତ୍ତ୍ୱ ନଥିବା ଭାବ କିପରି ହେବ? ଏହି ଅଦ୍ୱିତୀୟ ତତ୍ତ୍ୱ ଆକାଶ ସଦୃଶ। ସଦା ସମସ୍ତ ଭିନ୍ନତାରୁ ଉପରେ, ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତ; ଏଠି ଜୀବନ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ, ଧ୍ୟାନ କିମ୍ବା ଅଧ୍ୟାନ କରି କିଛି କାର୍ଯ୍ୟ କିପରି ହେବ? ସମସ୍ତ କିଛି ମାୟା ଭଳି, ମରୁଭୂମିରେ ମୃଗତୃଷ୍ଣା ଭଳି; ଅଖଣ୍ଡ, ଅରୂପ ଶିବ ଏକାକି ରହିଯାନ୍ତି। ଧର୍ମର ଆରମ୍ଭରୁ ମୋକ୍ଷର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଆମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନାସକ୍ତ; ତେବେ ଜ୍ଞାନୀମାନେ କିପରି ଆସକ୍ତି ଓ ଅନାସକ୍ତି ଭାବିପାରନ୍ତି? କେହି ପାଇଲେ, କେହି ପାଇଲେ—ବସ୍ତବରେ କିଛି ନୁହେଁ; ଯେଉଁଠି ଆଶାର ଚିହ୍ନ ନାହିଁ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ଏବଂ ଧ୍ୟାନରେ ପବିତ୍ର, ପରମ ଅବଧୂତ ଏଠି ତତ୍ତ୍ୱ କହନ୍ତି। ଏଭଳି ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟର ସମାପ୍ତି। ପରେ, ଏହି ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଏ—ତୁମ ମହତ୍ତ୍ୱ ସମୟର ତ୍ରୟୀ ଦ୍ୱାରା ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି; ତୁମ ମନସ୍କୁ ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ଶାନ୍ତ କରାଯାଇଛି; ମୋର ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ତୁମ ବାଣୀର ପାରାମର୍ଥିକତା ନଶ୍ଟ ହୋଇଛି—ଏହି ତିନିଟି ଅପରାଧକୁ ସଦା କ୍ଷମା କର। ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଆଶାରେ ଅକ୍ଷତ, ନିୟମିତ, ଶାନ୍ତ, ଶୁଦ୍ଧ, କିଛି ଧନ ନାହିଁ, ଉଦାସୀନ, ମଧ୍ୟମ ଭୋଜନରେ, ଶାନ୍ତ, ସ୍ଥିର, ମୋରେ ଶରଣ ନେଇଛନ୍ତି, ସେହି ମୁନି। ଅଚଳ, ଆତ୍ମାରେ ଗଭୀର, ଅଟଳ, ଷଡ୍ଗୁଣର ଅଧିପତି; ବିନମ୍ର, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରୁଥିବା, କୁଶଳ, ମିତ୍ରବତ୍ସଳ, କରୁଣାମୟ ଓ ଜ୍ଞାନୀ।