या दिव्य संवादात अवधूत आपल्या मनाशी बोलतो, आणि त्याला विचारतो: “हे मन, तू दु:खी का होत आहेस? येथे सर्व काही सारखेच आहे, सर्व सारांचा संग्रह म्हणजेच सार आहे. आपल्या स्वभावाची भिन्नता सांगितली जाते, पण इंद्रिये वस्तूंमध्ये कार्य करतात, ते खरे नाही. शास्त्र अनेक प्रकारे सांगतात की हे जग, आकाशापासून सुरू होणारे, मृगजळासारखे आहे; पण सर्व काही एकच, अखंड आणि सम आहे, मग हे मन, तू दु:खी का होत आहेस? जिथे कोणतीही खूण किंवा चिन्ह नाही, तिथे मिळवतो, मिळवतो—मुळीच नाही, मुळीच नाही. समतेच्या स्वादात मग्न, ध्यानाने शुद्ध झालेला, परम अवधूत सत्य बोलतो. अशा प्रकारे पाचवा अध्याय संपतो. शास्त्र पुन्हा सांगतात, आपण आणि हे जग, आकाशापासून सुरू होणारे, मृगजळासारखे आहे; पण सर्व काही एकच, अखंड, परम मंगल आणि तुलना न करणारे आहे, तर तुलना कशी होईल? परम तत्व भेद आणि अभेद, कर्म आणि अकरण, यापलीकडे आहे; सर्व काही एकच, अखंड, परम मंगल आहे, तर पूजा किंवा तपस्या कशी होईल? हे मन स्वतःच अखंड आणि सर्वव्यापी आहे, सीमितपणापलीकडे आणि विशालतेपलीकडे; हे मनच अखंड आणि परम मंगल आहे. त्याला मन किंवा वाणीने कसे पकडता येईल? दिवस-रात्रीचा भेद नाहीसा होतो, उदय आणि अनुदयाचा भेद नाहीसा होतो—सर्व काही एकच, अखंड, परम मंगल असल्यावर सूर्य, चंद्र किंवा अग्नी कसे असतील? इच्छा आणि इच्छाशून्यतेचा भेद नाहीसा होतो, कर्म आणि अकरणाचा भेद नाहीसा होतो—सर्व काही एकच, अखंड, परम मंगल असल्यावर मनात आत किंवा बाहेर असा भेद कसा असेल? सार किंवा असार, रिक्तता किंवा अरिक्तता, काहीही नसल्यावर, सर्व काही एकच, अखंड, परम मंगल असल्यावर प्रथम किंवा शेवट कसा असेल? भेद आणि अभेद, ज्ञाता आणि ज्ञेय यांच्या नाशात—सर्व काही एकच, अखंड, परम मंगल असल्यावर तिसरा किंवा चौथा अवस्था कशी असेल? बोललेले किंवा न बोललेले सत्य नाही; ज्ञात किंवा अज्ञात सत्य नाही; सर्व काही एकच, अखंड, परम मंगल असल्यावर वस्तू, इंद्रिये, बुद्धी किंवा मन कसे असतील? आकाश आणि वायू सत्य नाही; पृथ्वी आणि अग्नी सत्य नाही; सर्व काही एकच, अखंड, परम मंगल असल्यावर मेघ किंवा पाणी कसे असतील? कल्पित जगाचा नाश, कल्पित देवांचा नाश—सर्व काही एकच, अखंड, परम मंगल असल्यावर गुण-दोषांची विचारणा मनात कशी होईल? मृत्यू आणि जन्म खरेच नाकारले आहेत; कर्म आणि अकरण खरेच नाकारले आहेत. एकच, अखंड, सर्वव्यापी शिव असल्यावर येणे-जाणे कसे बोलता येईल? प्रकृती आणि पुरुष यांचा खरा भेद नाही; कारण आणि परिणामाचा खरा भेद नाही. एकच, अखंड, सर्वव्यापी शिव असल्यावर पुरुष आणि अपुरुष कसे बोलता येईल? तिसरे काही दुःख निर्माण करणारे नाही; दुसरे काही गुणांपासून उत्पन्न होत नाही. एकच, अखंड, सर्वव्यापी शिव असल्यावर वृद्धत्व, तारुण्य किंवा बालपण कसे असतील? खरेच, हे आश्रम आणि जात यापलीकडे आहे; कारण आणि कर्ता यापलीकडे आहे. एकच, अखंड, सर्वव्यापी शिव असल्यावर नाश किंवा अनाश्यतेचा विचार कसा होईल? खाणारा आणि न खाल्लेला हे कल्पना खोट्या आहेत; जन्मलेला आणि अजन्मा हे कल्पना खोट्या आहेत. एकच, अखंड, सर्वव्यापी शिव असल्यावर नाशवंत आणि अनाश्वंत कसे असतील? मनुष्य किंवा अमानुष्य, स्त्री किंवा अ-स्त्री यांच्या नाशाची कल्पना खोटी आहे. एकच, अखंड, सर्वव्यापी शिव असल्यावर सुख किंवा असुख कसे असतील? मोह आणि दुःख यापलीकडे, शंका आणि शोक यापलीकडे, एकच, अखंड, सर्वव्यापी शिव असल्यावर ‘मी’ आणि ‘माझे’ या कल्पना पुन्हा कशा असतील? धर्म आणि अधर्माचा नाश सांगितला आहे; बंधन आणि मुक्तीचा नाश सांगितला आहे. एकच, अखंड, सर्वव्यापी शिव असल्यावर वेदना किंवा अवेदना कशी असते? यज्ञकर्ता आणि यज्ञ यांचा भेद नाही; अग्नी आणि आहुती यांचा भेद नाही. एकच, अखंड, सर्वव्यापी शिव असल्यावर कर्माचे फळ कसे असते? दुःख आणि अदुःख यापलीकडे, गर्व आणि अगर्व यापलीकडे, एकच, अखंड, सर्वव्यापी शिव असल्यावर आसक्ती किंवा अनासक्तीचा विचार कसा असतो? मोह किंवा अमोह, लोभ किंवा अलोभ यांचा परिवर्तन नाही; एकच, अखंड, सर्वव्यापी शिव असल्यावर विवेक किंवा अविवेकाचा विचार कसा असतो? तू आणि मी—कधीच खरेच मारणारा नाही; कुटुंब किंवा जन्माचा विचार खोटा आहे. मीच शिव, सर्वोच्च सत्य असल्यावर येथे अभिवादन कसे असते? गुरु आणि शिष्याचा भेद नाहीसा झाला; उपदेशाचा भेद नाहीसा झाला. मीच शिव, सर्वोच्च सत्य असल्यावर येथे अभिवादन कसे असते? शरीरांचा काल्पनिक विभाग नाही; जगांचा काल्पनिक विभाग नाही. मीच शिव, सर्वोच्च सत्य असल्यावर येथे अभिवादन कसे असते? राग किंवा अराग, कधीच नाही; हे शुद्ध, स्थिर, आणि निर्मळ आहे. मीच शिव, सर्वोच्च सत्य असल्यावर येथे अभिवादन कसे असते? शरीर आणि अशरीर यांचा भेद नाही; आचार खरा नाही, असत्य आहे. मीच शिव, सर्वोच्च सत्य असल्यावर येथे अभिवादन कसे असते? मिळवतो, मिळवतो—पण खरेच, तिथे कोणत्याही चांडाळाची खूण नाही. समतेमध्ये मग्न, ध्यानाने शुद्ध झालेला, परम अवधूत सत्य बोलतो. अशा प्रकारे सहावा अध्याय संपतो. अवधूत रस्त्यावर मिळालेल्या फाटलेल्या वस्त्रात लपेटलेला आहे, तो धर्म-अधर्माच्या पलीकडील मार्गावर चालतो, रिकाम्या घरात नग्न राहतो, शुद्ध, निर्मळ, अभेद समाधीत मग्न आहे. तो निष्कामी आहे, उद्दिष्ट आणि अनुद्दिष्ट यापलीकडे मुक्त आहे; कुशल आहे, पण योग्य-अयोग्य कर्माच्या पलीकडे; एकमेव साराने शुद्ध, निर्मळ—म्हणून वाद किंवा विवाद अवधूताला कसा स्पर्श करेल? आशा आणि आसक्तीच्या बंधनातून मुक्त, ठरवलेल्या आचार आणि शुद्धतेच्या पलीकडे स्थिर, अशा रीतीने शांत, सर्व भेदांपासून मुक्त, शुद्ध, निर्मळ साराचा धनी. येथे शरीर किंवा अशरीर याचा विचार कसा होईल? येथे आसक्ती किंवा अनासक्ती याचा विचार कसा होईल? सार स्वतःच शुद्ध, स्थिर, आकाशासारखा, सहज प्रकट आहे. जिथे रूप आणि अरूप दोन्ही नसतात, तिथे सार कसा सापडेल? परम आकाशासारखा आहे, तिथे वस्तूंशी संलग्नता कशी असते? सार अखंड हंसासारखा, आकाशासारखा, शुद्ध, निर्मळ आहे; येथे विभाग, भेद, वेगळेपण आणि परिवर्तन कसे असते? सर्व काही अखंड, एकमेव सार आहे; येथे संयोग किंवा वियोगाचा गर्व कसा असतो? म्हणून, सर्व काही परम अखंड असल्यावर, येथे सार किंवा असार कसा असतो? सर्व काही एकच, निर्मळ, आकाशासारखे, अखंडपणे शुद्ध आहे; येथे संलग्नता किंवा विसंगती, सत्य किंवा असत्य कसे असते? अवधूताचा अनुभव असा आहे—सर्व काही एक, अखंड, निर्मळ, परम सत्य आहे; भेद, विचार, आणि सर्व कल्पना यापलीकडे, तो शांत, शुद्ध, आणि समतेमध्ये मग्न आहे.