चौथा अध्याय येथे संपतो. आता, जे आकाशासारखे व्यापक आहे, ज्यात उच्च-नीच विचार नाही, ते सांगितले गेले आहे. जेव्हा सर्व लीला आणि अलीला नाकारली जाते, तेव्हा अक्षर ब्रह्माचा उच्चार कसा शक्य आहे? "तत्त्वमसि" या उपदेशाने आत्म्यातील सत्य प्रस्थापित झाले आहे—तूच तो आहेस, सर्व बंधनांपासून मुक्त, सर्वांशी समत्वाने वागणारा. मग, ओ मन, तू सर्वांमध्ये सम आहेस, तर शोक का करतोस? वरखालीपणापासून मुक्त, सर्वांशी सम; आत-बाहेरपणापासून मुक्त, सर्वांशी सम; एकतेपासूनही मुक्त असताना, ओ मन, तू सर्वांमध्ये सम आहेस, तर शोक का करतोस? कल्पित संकल्पनांचा किंवा कारण-परिणामाचा शोध नाही; शब्दांच्या संयोगापासून मुक्त, सर्वांमध्ये सम; ओ मन, तू सर्वांमध्ये सम आहेस, तर शोक का करतोस? ज्ञान-अज्ञानाची समाधी नाही, स्थान वा न-स्थानाची समाधी नाही; काळ वा अ-काळाची समाधी नाही; ओ मन, तू सर्वांमध्ये सम आहेस, तर शोक का करतोस? घटातील आकाश नाही, घट नाही; देहधारी जीव नाही, जीव नाही; कारण-परिणामाचा भेद नाही; ओ मन, तू सर्वांमध्ये सम आहेस, तर शोक का करतोस? मुक्तीची अवस्था येथे सदैव आहे, लहान-मोठ्या भेदांपासून मुक्त; वर्तुळ वा कोनाचा भेद नाही; ओ मन, तू सर्वांमध्ये सम आहेस, तर शोक का करतोस? येथे रिक्तता नाही, न-रिक्तता नाही; पवित्रता नाही, अपवित्रता नाही; सर्व आहे असेही नाही, नाही असेही नाही. ओ मन, सर्व काही सम असल्यावर शोक का करतोस? भिन्नता वा अभिन्नतेचा विचार नाही; अंतर्बाह्य संबंधांचा शोध नाही; शत्रू-मित्रापासून मुक्त, सर्व सम. ओ मन, सर्व काही सम असल्यावर शोक का करतोस? शिष्य-गुरूचे सार नाही; स्थावर-जंगम भेदाचा शोध नाही; येथे मुक्ती सर्वत्र अखंड आहे. ओ मन, सर्व काही सम असल्यावर शोक का करतोस? रूप वा अरूप नाही; भिन्नता वा अभिन्नता नाही; सृष्टी वा लय नाही. ओ मन, सर्व काही सम असल्यावर शोक का करतोस? पुण्य-पापाने बंधन नाही; मी जिवंत किंवा मृताचे कर्म कसे करणार? शुद्ध, निर्मळ, सर्व सम. ओ मन, सर्व काही सम असल्यावर शोक का करतोस? येथे अवस्था वा न-अवस्था नाही; इच्छा वा अनिच्छा नाही; येथे चेतना व अंधकार, दोन्ही मुक्तीप्रमाणे सम आहेत. ओ मन, सर्व काही सम असल्यावर शोक का करतोस? येथे सार अखंड आहे; संबंध वा असंबंधाचा अभाव नाही. सर्व काही सर्वकषपणे मुक्त आणि सम असेल, तर ओ मन, शोक का करतोस? घर नसले किंवा झोपडीत असले, सर्व सहचर सम आहेत; येथे श्रेष्ठत्व आसक्ती-अनासक्तीपासून मुक्त आहे; येथे श्रेष्ठत्व ज्ञान-अज्ञानापासूनही मुक्त आहे. ओ मन, सर्व काही सम असल्यावर शोक का करतोस? परिवर्तन वा अपरिवर्तन, जे अवास्तव आहे, ते नाही; भेद वा अभेद, जे अवास्तव आहे, ते नाही. सत्य केवळ आत्म्यातच आहे, तर ओ मन, सर्व काही सम असल्यावर शोक का करतोस? येथे सर्व जीव खरेच सम आहेत; सर्व जीव अखंड आहेत; सर्व जीव स्थिर आहेत. ओ मन, सर्व काही सम असल्यावर शोक का करतोस? भेद वा अभेद, जी अज्ञान आहे, ती नाही; कल्पना वा अकल्पना, जी अज्ञान आहे, ती नाही. अखंड ज्ञानच असेल, तर ओ मन, सर्व काही सम असल्यावर शोक का करतोस? मुक्ती, बंधन, पुण्य, पाप, पूर्तता, रिक्तता—या कोणत्याही अवस्था नाहीत. ओ मन, सर्व काही सम असल्यावर शोक का करतोस? रंग वा अरंगापासून मुक्त समता, कारण-परिणामापासून मुक्त समता, भेद-अभेदापासून मुक्त समता असेल, तर ओ मन, सर्व काही सम असल्यावर शोक का करतोस? येथे सर्व चेतना सर्वत्र अखंड आहे; सर्व चेतना सर्वत्र स्थिर आहे; द्वैतादिकापासून मुक्त आहे. ओ मन, सर्व काही सम असल्यावर शोक का करतोस? संपूर्ण अखंड, सर्वव्यापी; अत्यंत शुद्ध, स्थिर, सर्वव्यापी; दिवस-रात्रापासून मुक्त, सर्वव्यापी. ओ मन, सर्व काही सम असल्यावर शोक का करतोस? बंध-मुक्तीचा संगम नाही; योग-वियोगाचा संगम नाही; तर्क-अतर्काचा संगम नाही. ओ मन, सर्व काही सम असल्यावर शोक का करतोस? येथे काळ व अ-काळ नाकारले गेले आहेत; सर्वात लहान कण व सूक्ष्मतेचा अभाव आहे; केवळ शुद्ध सत्यच नाकारले गेले नाही. ओ मन, सर्व काही सम असल्यावर शोक का करतोस? येथे देह किंवा अदेह नाही; श्रेष्ठत्व स्वप्न व सुषुप्तिपासून मुक्त आहे; श्रेष्ठत्व व्यक्तीकरण व अव्यक्तीकरणापासून मुक्त आहे. ओ मन, सर्व काही सम असल्यावर शोक का करतोस? आकाशासारखे—शुद्ध, विशाल, सर्वांमध्ये सम, सर्व भेदांपासून पूर्णपणे मुक्त, सर्वत्र सारखे; सार, विस्तार, किंवा परिवर्तन नसताना, ओ मन, सर्व काही सम असल्यावर शोक का करतोस? येथे पुण्य-पाप पार केले आहेत; वस्तू-अवस्तू ओलांडली आहेत; इच्छा-अनिच्छा मागे टाकली आहेत. ओ मन, सर्व काही सम असल्यावर शोक का करतोस? येथे सुख-दुःख नाही, सर्व सम; दु:ख-अदुःख पार केले आहेत; गुरु-शिष्यही पार केले आहेत, सत्य सर्वश्रेष्ठ आहे. ओ मन, सर्व काही सम असल्यावर शोक का करतोस? अंकुर, सार, विस्तार नाही; गती नाही, स्थिरता नाही, समानता नाही, भिन्नता नाही; शोध नाही, न-शोध नाही. ओ मन, सर्व काही सम असल्यावर शोक का करतोस? येथे सार हे सर्व सारांचे संकलन आहे; ते स्वतःच्या स्वरूपातील भेद म्हणून सांगितले जाते; इंद्रियांचे विषयांमध्ये कार्य करणे अवास्तव आहे. ओ मन, सर्व काही सम असल्यावर शोक का करतोस? शास्त्र अनेक प्रकारे सांगतात की हे विश्व, आकाशापासून सुरू होऊन, मृगजळासारखे आहे; पण सर्व काही एक, अखंड आणि सम असेल, तर ओ मन, सर्व काही सम असल्यावर शोक का करतोस? "तो प्राप्त करतो, तो प्राप्त करतो नाही—मुळीच नाही, मुळीच नाही—जिथे कोणतेही चिन्ह नाही, मुळीच नाही, मुळीच नाही; समत्वाच्या स्वादात लीन, ध्यानाने शुद्ध झालेला, सर्वोच्च अवधूत सत्य बोलतो." पाचवा अध्याय येथे संपतो. शास्त्र अनेक प्रकारे सांगतात की आपण आणि हे विश्व, आकाशापासून सुरू होऊन, मृगजळासारखे आहे; पण जर सर्व काही एक, अखंड, अत्यंत मंगल आणि अतुलनीय असेल, तर तिथे तुलना कशी शक्य आहे? जर सर्वोच्च भेद-अभेद, क्रिया-अक्रिया यांपलीकडे असेल, आणि सर्व काही एक, अखंड, अत्यंत मंगल असेल, तर तिथे पूजा किंवा तपस्या कशी शक्य आहे? मना स्वतः अखंड आणि सर्वव्यापी आहे, मर्यादा आणि विशालतेपलीकडे आहे; मना स्वतः अखंड आणि अत्यंत मंगल आहे. मग त्याला मनाने किंवा वाणीने कसे पकडता येईल? दिवस-रात्रीच्या भेदाचे लय, उदय-अनुदयाचे लय—सर्व काही एक, अखंड, अत्यंत मंगल असेल, तर सूर्य, चंद्र किंवा अग्नी कसे राहतील? इच्छा-अनिच्छेचा भेद, क्रिया-अक्रियेचा भेद—सर्व काही एक, अखंड, अत्यंत मंगल असेल, तर मनात अंतर्बाह्य भेद कसा राहील? जर सार किंवा न-सार नाही, रिक्तता किंवा न-रिक्तता नाही, आणि सर्व काही एक, अखंड, अत्यंत मंगल असेल, तर प्रथम किंवा शेवट कसा राहील?