मी, या जगताच्या अस्तित्वाच्या धाग्याला कधीच बांधलेलो नाही, ना कधी समाधानाच्या आनंदात गुंतलेलो आहे. अज्ञानाच्या बंधनाने मला कधीच जखडलेले नाही. मी ज्ञानामृत आहे—एकरस, आकाशासारखा व्यापक. संसाराच्या धुळीमुळे माझ्यात कधीच बदल होत नाही, ना दुःखाच्या अंधारामुळे. माझ्या स्वतःच्या स्वभावातून निर्माण होणाऱ्या गुणांमुळेही मी बदलत नाही. मी ज्ञानामृत आहे—एकरस, आकाशाएवढा विशाल. माझ्यासाठी कधीही दु:ख निर्माण करणारा नियम नाही, ना दु:खाशी एकरूप झालेल्या मनाचा जन्म. ‘मी’ हा भावसुद्धा माझा नाही. मी ज्ञानामृत आहे—एकरस, आकाशासारखा. गतिशीलतेचा किंवा स्थैर्याचा मला अंत नाही, ना कोणतीही कल्पित सृष्टी. स्वप्न किंवा जागृतीचा शेवट नाही, ना शुभ- अशुभाचा भेद. तत्त्व किंवा अतत्त्व, गती किंवा स्थैर्य—कशाचाही अंत नाही. मी ज्ञानामृत आहे—एकरस, आकाशासारखा. हे न ज्ञेय आहे, न ज्ञाता आहे, कारणाने जाणता येणारेही नाही. हे वाणीच्या पलिकडे आहे, मन वा बुद्धी नाही. मग मी तुला सत्य कसे सांगू? मी ज्ञानामृत आहे—एकरस, आकाशासारखा. परमसत्य हे न विभागलेले, न अविभाज्य, न आत, न बाहेर—म्हणून त्याचे वर्णन कसे करावे? ते सृष्टीपूर्व, आसक्तिविरहित, आणि खरे तर काहीच अस्तित्वात नाही. मी ज्ञानामृत आहे—एकरस, आकाशासारखा. एकमेव मीच सत्य आहे—राग, द्वेष, प्रारब्ध यांसारख्या दोषांपासून मुक्त; संसारदुःखापासूनही मुक्त. मी ज्ञानामृत आहे—एकरस, आकाशासारखा. तीन अवस्था नसतील, तर चौथी कुठून येईल? तीन काळ नसतील, तर दिशा कुठल्या? सर्वोच्च, शांत अवस्था हेच अंतिम सत्य. मी ज्ञानामृत आहे—एकरस, आकाशासारखा. लांब-छोटे, रुंद- अरुंद, कोनीय-गोल—कशातच माझ्यासाठी भेद नाही. मी ज्ञानामृत आहे—एकरस, आकाशासारखा. आई, वडील, मूल—हे सारे माझे नाही; जन्म किंवा मृत्यू, मन वा अन्य काहीही माझे नाही. हे अंतिम सत्य अविचल आणि स्थिर आहे. मी ज्ञानामृत आहे—एकरस, आकाशासारखा. शुद्ध, परमशुद्ध, विचारातीत, अनंत रूपाचा; निर्मळ, अतिनिर्मळ, विचारातीत, अनंत रूपाचा; अविभाज्य, अतिअविभाज्य, विचारातीत, अनंत रूपाचा—मी ज्ञानामृत आहे—एकरस, आकाशासारखा. ब्रह्मा आणि इतर देव कसे अस्तित्वात असतील? स्वर्ग किंवा अन्य लोक कसे असतील? जेव्हा परमसत्य एकच, शुद्ध, अद्वितीय आहे, मी ज्ञानामृत आहे—एकरस, आकाशासारखा. सर्व नकारांपलीकडे असणाऱ्या शुद्धतेचे वर्णन मी कसे करू? शिल्लक न उरणाऱ्या, सर्व चिह्नांपलीकडच्या शुद्धतेचे वर्णन मी कसे करू? मी ज्ञानामृत आहे—एकरस, आकाशासारखा. मी नेहमीच त्या पराक्रमी कृतीत रमतो, जी कृती-अकृतीच्या पलीकडे आहे; मी पूर्णपणे आसक्ती-निरासक्तीपासून मुक्त, देहधारणेपासून वा अदेहत्वापासूनही मुक्त, सदैव आनंदात रमणारा आहे. मी ज्ञानामृत आहे—एकरस, आकाशासारखा. मोहाच्या मायेने निर्माण केलेला जगाचा पसारा माझा परिवर्तन नाही; वक्रता वा दांभिकता माझा परिवर्तन नाही; सत्य-असत्याचा भेदही माझा परिवर्तन नाही. मी ज्ञानामृत आहे—एकरस, आकाशासारखा. कालाचे विभाजन—प्रभात, संध्या—माझ्यात नाही; मी कधीच वेगळा होत नाही. अंतर्गत जागृतीपासून मी वंचित नाही, ना मी बहिरा, ना मुका. म्हणून, सर्व कल्पनात्मक भेदांपासून मुक्त, मी शुद्ध-अशुद्ध या स्थितींनी व्याख्यायित होत नाही. मी ज्ञानामृत आहे—एकरस, आकाशासारखा. माझा ना गुरू, ना शिष्य; मन किंवा अमनपणही नाही. सर्व भेद नष्ट झालेली, शांत, अचल चैतन्य मीच आहे. मी ज्ञानामृत आहे—एकरस, आकाशासारखा. ही निर्जन निवासभूमी कशी सांगू? हा पूर्णपणे निवृत्त झालेला संशय कसा सांगू? मी नेहमीच एकसारखा, अचल आहे. मी ज्ञानामृत आहे—एकरस, आकाशासारखा. सदैव तेजस्वी, जिवंत-निर्जीवशून्य, बीज-बीजशून्य, बंधन-मोक्षशून्य—मीच आहे. मी ज्ञानामृत आहे—एकरस, आकाशासारखा. सदैव तेजस्वी, उत्पत्तीशून्य; संसारशून्य; लयशून्य—मीच आहे. मी ज्ञानामृत आहे—एकरस, आकाशासारखा. तुला नाव-रूपाचा किंचितही विचार नाही; विभाजन वा अविभाजन काहीच नाही. हे लाजरहित मन, तू निराश का होतोस? मी ज्ञानामृत आहे—एकरस, आकाशासारखा. मित्रा, तू का रडतोस? तुला वृद्धत्व, मृत्यू नाही; जन्मदुःख नाही; बदल नाही. मी ज्ञानामृत आहे—एकरस, आकाशासारखा. मित्रा, तू का रडतोस? तुझा खरा स्वरूप नाही; विकृती नाही; वय नाही. मी ज्ञानामृत आहे—एकरस, आकाशासारखा. मित्रा, तू का रडतोस? तुला वय नाही; मन नाही; इंद्रिये नाहीत. मी ज्ञानामृत आहे—एकरस, आकाशासारखा. मित्रा, तू का रडतोस? तुला इच्छा नाही; लोभ नाही; मोह नाही. मी ज्ञानामृत आहे—एकरस, आकाशासारखा. तुला काहीच नाही, मग संपत्तीची इच्छा कशी? पत्नी नाही, मग अधिकाराची इच्छा कशी? ‘माझे’पण नाही, मग सामर्थ्याची इच्छा कशी? मी ज्ञानामृत आहे—एकरस, आकाशासारखा. तुला वा मलाही या चिह्नांच्या साकार जगाचा जन्म नाही; हे लाजरहित मन भेदाने दिसते. पण तुला वा मलाही भेद वा अभेद नाही. मी ज्ञानामृत आहे—एकरस, आकाशासारखा. तुझ्यात वैराग्याचा किंचितही अंश नाही; रागाचा, इच्छेचाही अंश नाही. मी ज्ञानामृत आहे—एकरस, आकाशासारखा. तुझ्या हृदयात साधक नाही, समाधी नाही; ध्यान नाही, बाह्य स्थान नाही; ध्यानाचा विषय, वस्तू, काळ काहीच नाही. मी ज्ञानामृत आहे—एकरस, आकाशासारखा. सर्व आवश्यक गोष्टी मी तुला सांगितल्या; तू नाहीस, मीही नाही; मोठेपण, गुरु, शिष्य—कोणीच नाही. परमसत्य हे नैसर्गिक, सहज मुक्तीचे स्वरूप आहे. मी ज्ञानामृत आहे—एकरस, आकाशासारखा. येथे परमसत्य आनंदमय कसे असेल? वा न-आनंदमय कसे असेल? जेव्हा सर्वोच्च ‘मी’च अस्तित्वात आहे, आकाशस्वरूपी, तेव्हा ज्ञान वा अनुभूतीचे स्वरूप कसे असेल? ज्ञान हे अग्नी-वायूशून्य आहे, पृथ्वी-पाण्याविना आहे; येणे-जाणे नाही; आकाशासारखे व्यापक आहे. मी रिकाम्या रूपाचा नाही, न रिकाम्याविना; शुद्ध किंवा अशुद्ध रूपाचा नाही; रूप वा अरूप काहीही नाही—माझे खरे स्वरूप हेच परमसत्य आहे. त्यामुळे, जगाचा त्याग कर; संन्यासाचा संपूर्ण त्याग कर. संन्यास-नसंन्यासाचा विष हेच शुद्ध, अमर, जन्मजात आणि शाश्वत आहे. इथे तिसरा अध्याय संपतो. इथे न आवाहन आहे, न विसर्जन; मग फुले, पाने कुठून येतील? ध्यान, मंत्र, वा शिवपूजा—काहीच नाही. मी केवळ बंधन-मोक्ष, शुद्धता-अशुद्धता, योगातील एकत्व-वियोग यापासूनच मुक्त नाही; मी खरोखर मुक्त आहे, आकाशासारखा व्यापक. हे सर्व खरेही निर्माण होते, खोटेही; तरी, अशी द्वैतभावना कधीच माझ्यात निर्माण झाली नाही—मी माझ्या स्वस्वरूपात विलीन, क्लेशरहित आहे. माझ्यासाठी रंगयुक्त वा रंगविना, आत किंवा बाहेर असे काहीच नाही; कोणतीही विभागणी माझ्यात प्रकाशत नाही—मी माझ्या स्वस्वरूपात विलीन, क्लेशरहित आहे. माझ्यासाठी अज्ञान वा ज्ञान कधीच निर्माण झाले नाही; माझी ज्ञानस्वरूपता कधीच निर्माण झाली नाही. मग ज्ञान वा अज्ञानाचा उल्लेख मी कसा करू? मी माझ्या स्वस्वरूपात विलीन, क्लेशरहित आहे.