അവധൂതഗീതാ

സൂക്ഷ്മത്വാത്തദദൃശ്യത്വാന്നിര്ഗുണത്വാച്ച യോഗിഭിഃ। ആലമ്ബനാദി യത്പ്രോക്തം ക്രമാദാലമ്ബനം ഭവേത്

അത് സൂക്ഷ്മവും കാണാനാവാത്തതും ഗുണങ്ങളില്ലാത്തതുമാകയാൽ യോഗികൾ അതിനെ ആശ്രയമെന്നു വിശേഷിപ്പിച്ചു; ക്രമമായി ആ ആശ്രയം തന്നെയാണ് യഥാർത്ഥ ആശ്രയമാകുന്നത്.

സതതാഽഭ്യാസയുക്തസ്തു നിരാലമ്ബോ യദാ ഭവേത്। തല്ലയാല്ലീയതേ നാന്തര്ഗുണദോഷവിവര്ജിതഃ

എപ്പോഴാണെങ്കിൽ ഒരാൾ സ്ഥിരമായ അഭ്യാസത്തിലൂടെ ആശ്രയമില്ലാത്തവനാകുന്നു, അപ്പോൾ ആ സത്ത്വത്തിൽ ലയിച്ച്, അകത്തുള്ള ഗുണങ്ങളോ ദോഷങ്ങളോ ഇല്ലാതെ അദ്വിതീയനാകുന്നു.

വിഷവിശ്വസ്യ രൌദ്രസ്യ മോഹമൂര്ച്ഛാപ്രദസ്യ ച। ഏകമേവ വിനാശായ ഹ്യമോഘം സഹജാമൃതമ്

ലോകത്തിന്റെ വിഷം, ക്രൂരവും മോഹം ഉണർത്തുന്നതുമായതിന്റെ നാശത്തിന് ഒരൊറ്റ പരാജയമില്ലാത്ത, സ്വാഭാവികമായ അമൃതം മാത്രമേയുള്ളു.

ഭാവഗമ്യം നിരാകാരം സാകാരം ദൃഷ്ടിഗോചരമ്। ഭാവാഭാവവിനിര്മുക്തമന്തരാലം തദുച്യതേ

അനുഭവത്തിലൂടെ അറിയപ്പെടുന്ന, രൂപമില്ലെങ്കിലും രൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന, സത്ത്വത്തിനും അസത്ത്വത്തിനും അതീതമായത് — ഇതാണ് മധ്യാവസ്ഥ എന്നു വിളിക്കുന്നത്.

ബാഹ്യഭാവം ഭവേദ്വിശ്വമന്തഃ പ്രകൃതിരുച്യതേ। അന്തരാദന്തരം ജ്ഞേയം നാരികേലഫലാമ്ബുവത്

പുറത്തുള്ളത് ലോകം എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു; ഉള്ളിലെത് പ്രകൃതിയാണ്; ഉള്ളിലെയും അതിനുള്ളിലെയും ഇടയിൽ ഉള്ളത്, നാരങ്ങയുടെ ഉള്ളിലെ വെള്ളംപോലെ, അറിയേണ്ടതാണ്.

ഭ്രാന്തിജ്ഞാനം സ്ഥിതം ബാഹ്യം സമ്യഗ്ജ്ഞാനം ച മധ്യഗമ്। മധ്യാന്മധ്യതരം ജ്ഞേയം നാരികേലഫലാമ്ബുവത്

തെറ്റായ അറിവ് പുറത്ത് നിലകൊള്ളുന്നു, ശരിയായ അറിവ് മധ്യത്തിൽ; മധ്യത്തിലും സൂക്ഷ്മമായത്, നാരങ്ങയുടെ ഉള്ളിലെ വെള്ളംപോലെ, അറിയേണ്ടതാണ്.

പൌര്ണമാസ്യാം യഥാ ചന്ദ്ര ഏക ഏവാതിനിര്മലഃ। തേന തത്സദൃശം പശ്യേദ്ദ്വിധാദൃഷ്ടിര്വിപര്യയഃ

പൗർണമി രാത്രിയിൽ ഒരൊറ്റ നിർമലമായ ചന്ദ്രനുണ്ടെന്നപോലെ, അതിനെയും ഒരൊറ്റതായാണ് കാണേണ്ടത്; രണ്ടായി കാണുന്നത് തെറ്റായ ദൃഷ്ടിയാണ്.

അനേനൈവ പ്രകാരേണ ബുദ്ധിഭേദോ ന സര്വഗഃ। ദാതാ ച ധീരതാമേതി ഗീയതേ നാമകോടിഭിഃ

ഇങ്ങനെ, ബുദ്ധിയുടെ വ്യത്യാസം എല്ലാവർക്കും ബാധകമല്ല; ദാനശീലൻ ദൃഢതയിലേക്കുയരുന്നു, അനേകം നാമങ്ങളിൽ പാടപ്പെട്ടതുപോലെ.

ഗുരുപ്രജ്ഞാപ്രസാദേന മൂര്ഖോ വാ യദി പണ്ഡിതഃ। യസ്തു സംബുധ്യതേ തത്ത്വം വിരക്തോ ഭവസാഗരാത്

ഗുരുവിന്റെ ജ്ഞാനാനുഗ്രഹം കൊണ്ടു, മന്ദബുദ്ധിയാണെങ്കിലും പണ്ഡിതനാണെങ്കിലും, ആരെങ്കിലും സത്യം ഉണരുമ്പോൾ, അവൻ ഭവസമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് വിരക്തനാകുന്നു.

രാഗദ്വേഷവിനിര്മുക്തഃ സര്വഭൂതഹിതേ രതഃ। ദൃഢബോധശ്ച ധീരശ്ച സ ഗച്ഛേത്പരമം പദമ്

രാഗവും ദ്വേഷവും വിട്ട്, എല്ലാ ജീവികളുടെ ക്ഷേമത്തിൽ മനസ്സു നിർത്തി, ഉറപ്പുള്ള അറിവും ധൈര്യവും ഉള്ളവൻ പരമപദം പ്രാപിക്കുന്നു.

ഘടേ ഭിന്നേ ഘടാകാശ ആകാശേ ലീയതേ യഥാ। ദേഹാഭാവേ തഥാ യോഗീ സ്വരൂപേ പരമാത്മനി

കുടം പൊട്ടുമ്പോൾ അതിലെ ആകാശം വലിയ ആകാശത്തിൽ ലയിക്കുന്നതുപോലെ, ശരീരം ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ യോഗി തന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വരൂപമായ പരമാത്മാവിൽ ലയിക്കുന്നു.

ഉക്തേയം കര്മയുക്താനാം മതിര്യാന്തേഽപി സാ ഗതിഃ। ന ചോക്താ യോഗയുക്താനാം മതിര്യാന്തേഽപി സാ ഗതിഃ

ഈ ഉപദേശം കര്‍മത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവർക്കാണ്; അവരുടെ അറിവ് അവസാനിച്ചാലും അതാണ് അവരുടെ മാർഗം. എന്നാൽ യോഗത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവർക്കു ഇത് പറയപ്പെട്ടിട്ടില്ല; അവരുടെ അറിവ് അവസാനിച്ചാലും അതാണ് അവരുടെ മാർഗം.

യാ ഗതിഃ കര്മയുക്താനാം സാ ച വാഗിന്ദ്രിയാദ്വദേത്। യോഗിനാം യാ ഗതിഃ ക്വാപി ഹ്യകഥ്യാ ഭവതോര്ജിതാ

കര്‍മത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടവരുടെ മാർഗം വാക്കും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും വിവരിക്കുന്നു; എന്നാൽ യോഗികളുടെ മാർഗം എവിടെയായാലും അതു വിവരണാതീതവും അവർ നേടുന്നതുമാണ്.

ഏവം ജ്ഞാത്വാ ത്വമും മാര്ഗം യോഗിനാം നൈവ കല്പിതമ്। വികല്പവര്ജനം തേഷാം സ്വയം സിദ്ധിഃ പ്രവര്തതേ

ഈ മാർഗം യോഗികൾ സങ്കൽപ്പിച്ചതല്ലെന്ന് അറിഞ്ഞ്, എല്ലാ ഭേദഭാവങ്ങളും വിട്ട്, അവരുടെ സിദ്ധി സ്വയം ഉദിക്കുന്നു.

തീര്ഥേ വാന്ത്യജഗേഹേ വാ യത്ര കുത്ര മൃതോഽപി വാ। ന യോഗീ പശ്യതേ ഗര്ഭം പരേ ബ്രഹ്മണി ലീയതേ

ക്ഷേത്രത്തിൽ ആയാലും, ചണ്ഡാളന്റെ വീട്ടിലായാലും, എവിടെയായാലും മരിച്ചാലും, യോഗിക്ക് വീണ്ടും ഗർഭം കാണേണ്ടി വരില്ല; അവൻ പരബ്രഹ്മത്തിൽ ലയിക്കുന്നു.

സഹജമജമചിന്ത്യം യസ്തു പശ്യേത്സ്വരൂപം ഘടതി യദി യഥേഷ്ടം ലിപ്യതേ നൈവ ദോഷൈഃ। സകൃദപി തദഭാവാത്കര്മ കിംചിന്നകുര്യാത് തദപി ന ച വിബദ്ധഃ സംയമീ വാ തപസ്വീ

സ്വാഭാവികവും ജനനമില്ലാത്തതും ചിന്തിക്കാനാവാത്തതുമായ സ്വരൂപം ആരെങ്കിലും കാണുകയാണെങ്കിൽ, ആൾക്ക് ഇഷ്ടംപോലെ പ്രവർത്തിച്ചാലും അവൻ ദോഷങ്ങളിൽ അകപ്പെടുന്നില്ല; ഒന്നും ചെയ്യാതിരുന്നാലും, അഹങ്കാരം ഇല്ലാത്തതിനാൽ, അവൻ ബന്ധിക്കപ്പെടുന്നില്ല, സന്യാസിയും തപസ്വിയും അല്ല.

നിരാമയം നിഷ്പ്രതിമം നിരാകൃതിം നിരാശ്രയം നിര്വപുഷം നിരാശിഷമ്। നിര്ദ്വന്ദ്വനിര്മോഹമലുപ്തശക്തികം തമീശമാത്മാനമുപൈതി ശാശ്വതമ്

രോഗരഹിതം, തുല്യൻ ഇല്ലാത്തത്, രൂപമില്ലാത്തത്, ആശ്രയമില്ലാത്തത്, ശരീരമില്ലാത്തത്, ആഗ്രഹമില്ലാത്തത്, ദ്വന്ദവും മോഹവും ഇല്ലാത്തത്, ശക്തി അക്ഷയമായത് — അത്തരം ശാശ്വതമായ ഈശ്വരസ്വരൂപം ആത്മാവ് പ്രാപിക്കുന്നു.

വേദോ ന ദീക്ഷാ ന ച മുണ്ഡനക്രിയാ ഗുരുര്ന ശിഷ്യോ ന ച യന്ത്രസമ്പദഃ। മുദ്രാദികം ചാപി ന യത്ര ഭാസതേ തമീശമാത്മാനമുപൈതി ശാശ്വതമ്

വേദം ഇല്ല, ദീക്ഷ ഇല്ല, തലമുണ്ണൽ ഇല്ല, ഗുരു ഇല്ല, ശിഷ്യൻ ഇല്ല, യന്ത്രാദികൾ ഇല്ല, മുദ്രയും മറ്റും ഒന്നും ഇല്ലാത്തിടത്ത്, അവിടെയാണ് ശാശ്വതമായ ആത്മാവായ ഈശ്വരനെത്താൻ കഴിയുന്നത്.

ന ശാമ്ഭവം ശാക്തികമാനവം ന വാ പിണ്ഡം ച രൂപം ച പദാദികം ന വാ। ആരമ്ഭനിഷ്പത്തിഘടാദികം ച നോ തമീശമാത്മാനമുപൈതി ശാശ്വതമ്

ശൈവം, ശാക്തം, മാനവം എന്നിങ്ങനെയുള്ള മാർഗങ്ങൾ ഇല്ല, ശരീരം ഇല്ല, രൂപം ഇല്ല, പദം മുതലായ ഘടകങ്ങൾ ഇല്ല, ആരംഭം, അവസാനിപ്പിക്കൽ, പാത്രം എന്നിവയും ഇല്ലാത്തിടത്ത്, അവിടെയാണ് ശാശ്വതമായ ആത്മാവായ ഈശ്വരനെത്താൻ കഴിയുന്നത്.

യസ്യ സ്വരൂപാത്സചരാചരം ജഗ- ദുത്പദ്യതേ തിഷ്ഠതി ലീയതേഽപി വാ। പയോവികാരാദിവ ഫേനബുദ്ബുദാ- സ്തമീശമാത്മാനമുപൈതി ശാശ്വതമ്

യാരുടെ സ്വഭാവത്തിൽ നിന്നാണ് സഞ്ചരിക്കുന്നതും അചഞ്ചലവും ആയ ലോകം ഉരുത്തിരിയുകയും നിലനിൽക്കുകയും ലയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത്, വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് പൊങ്ങുന്ന ഫേനം ബുധ്ബുദങ്ങൾ പോലെയാണ് അതു, അവിടെയാണ് ശാശ്വതമായ ആത്മാവായ ഈശ്വരനെത്താൻ കഴിയുന്നത്.

നാസാനിരോധോ ന ച ദൃഷ്ടിരാസനം ബോധോഽപ്യബോധോഽപി ന യത്ര ഭാസതേ। നാഡീപ്രചാരോഽപി ന യത്ര കിഞ്ചി- ത്തമീശമാത്മാനമുപൈതി ശാശ്വതമ്

ശ്വാസനിയന്ത്രണം ഇല്ല, ദൃഷ്ടി ഇല്ല, ആസനം ഇല്ല, ജ്ഞാനം ഇല്ല, അജ്ഞാനം ഇല്ല, നാഡികളുടെ പ്രവാഹം പോലും ഇല്ലാത്തിടത്ത്, അവിടെയാണ് ശാശ്വതമായ ആത്മാവായ ഈശ്വരനെത്താൻ കഴിയുന്നത്.

നാനാത്വമേകത്വമുഭത്വമന്യതാ അണുത്വദീര്ഘത്വമഹത്ത്വശൂന്യതാ। മാനത്വമേയത്വസമത്വവര്ജിതം തമീശമാത്മാനമുപൈതി ശാശ്വതമ്

നാനാത്വം ഇല്ല, ഏകത്വം ഇല്ല, ഇരട്ടത്വം ഇല്ല, വേറിട്ടത്വം ഇല്ല, ചെറുതായിരിക്കുക, നീളമുള്ളത്, വലുതായിരിക്കുക, ശൂന്യത്വം, അളവ്, അളവുകൂടിയ വസ്തു, സമത്വം എന്നിവ ഒന്നും ഇല്ലാത്തിടത്ത്, അവിടെയാണ് ശാശ്വതമായ ആത്മാവായ ഈശ്വരനെത്താൻ കഴിയുന്നത്.

സുസംയമീ വാ യദി വാ ന സംയമീ സുസംഗ്രഹീ വാ യദി വാ ന സംഗ്രഹീ। നിഷ്കര്മകോ വാ യദി വാ സകര്മക- സ്തമീശമാത്മാനമുപൈതി ശാശ്വതമ്

നന്നായി നിയന്ത്രിതനായാലും അല്ലാതിരുന്നാലും, നന്നായി ഏകാഗ്രനായാലും അല്ലാതിരുന്നാലും, നിർക്രിയനായാലും പ്രവർത്തിയുള്ളവനായാലും, അവിടെയാണ് ശാശ്വതമായ ആത്മാവായ ഈശ്വരനെത്താൻ കഴിയുന്നത്.

മനോ ന ബുദ്ധിര്ന ശരീരമിന്ദ്രിയം തന്മാത്രഭൂതാനി ന ഭൂതപഞ്ചകമ്। അഹംകൃതിശ്ചാപി വിയത്സ്വരൂപകം തമീശമാത്മാനമുപൈതി ശാശ്വതമ്

മനസ്സ് ഇല്ല, ബുദ്ധി ഇല്ല, ശരീരം ഇല്ല, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ഇല്ല, സൂക്ഷ്മഭൂതങ്ങൾ ഇല്ല, അഞ്ചു ഭൂതങ്ങൾ ഇല്ല, അഹങ്കാരവും ആകാശസ്വഭാവവും പോലും ഇല്ലാത്തിടത്ത്, അവിടെയാണ് ശാശ്വതമായ ആത്മാവായ ഈശ്വരനെത്താൻ കഴിയുന്നത്.

വിധൌ നിരോധേ പരമാത്മതാം ഗതേ ന യോഗിനശ്ചേതസി ഭേദവര്ജിതേ। ശൌചം ന വാശൌചമലിങ്ഗഭാവനാ സര്വം വിധേയം യദി വാ നിഷിധ്യതേ

സൃഷ്ടിയിലും ലയത്തിലും പരമാത്മാവിനെ കണ്ടെത്തി യോഗിയുടെ മനസ്സ് ഭേദം ഇല്ലാത്തതായാൽ, ശുദ്ധിയും അശുദ്ധിയും ചിഹ്നങ്ങളുടെ ധാരണയും എല്ലാം നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടാലും നിരസിക്കപ്പെട്ടാലും അതിൽ വ്യത്യാസമില്ല.

മനോ വചോ യത്ര ന ശക്തമീരിതും നൂനം കഥം തത്ര ഗുരൂപദേശതാ। ഇമാം കഥാമുക്തവതോ ഗുരോസ്ത- ദ്യുക്തസ്യ തത്ത്വം ഹി സമം പ്രകാശതേ

മനസ്സും വാക്കും അതിനെ വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയാത്തിടത്ത്, ഗുരുവിന്റെ ഉപദേശം എങ്ങനെ ഉണ്ടാകാം? എന്നാലും ഗുരു ഈ ഉപദേശം പറഞ്ഞപ്പോൾ അതിന്റെ സത്യം എല്ലായിടത്തും തുല്യമായി തെളിയുന്നു.

ഇതി ദ്വിതീയോഽധ്യായഃ

ഇതോടെ രണ്ടാം അധ്യായം അവസാനിക്കുന്നു.

ഗുണവിഗുണവിഭാഗോ വര്തതേ നൈവ കിഞ്ചിത് രതിവിരതിവിഹീനം നിര്മലം നിഷ്പ്രപഞ്ചമ്। ഗുണവിഗുണവിഹീനം വ്യാപകം വിശ്വരൂപം കഥമഹമിഹ വന്ദേ വ്യോമരൂപം ശിവം വൈ

ഗുണവും ദോഷവും എന്നിങ്ങനെയുള്ള വിഭജനം ഇല്ല, ഒന്നും ഇല്ല, ആകർഷണവും വിരക്തിയും ഇല്ല, നിർമലവും നിർവികാരവുമാണ്, ഗുണദോഷങ്ങൾ ഇല്ലാത്തതും എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതും വിശ്വരൂപവുമാണ്. ആകാശസ്വരൂപനായ ശിവനെ ഞാൻ ഇവിടെ എങ്ങനെ വന്ദിക്കാം?

ശ്വേതാദിവര്ണരഹിതോ നിയതം ശിവശ്ച കാര്യം ഹി കാരണമിദം ഹി പരം ശിവശ്ച। ഏവം വികല്പരഹിതോഽഹമലം ശിവശ്ച സ്വാത്മാനമാത്മനി സുമിത്ര കഥം നമാമി

വെള്ളയും മറ്റ് വർണങ്ങളും ഇല്ലാത്തതും എപ്പോഴും ശിവനുമായതും, ഈ കാര്യം കാരണവും ഫലവും പരമശിവനാണ്. ഇങ്ങനെ ഭേദം ഇല്ലാത്തതും നിർമ്മലമായതും ശിവനായ ഞാനെന്റെ തന്നെ ആത്മാവിനെ എങ്ങനെ വന്ദിക്കാം, സുമിത്രേ?