അവധൂതഗീതാ

ഇഹ സര്വനിരന്തരസര്വചിതേ ഇഹ കേവലനിശ്ചലസര്വചിതേ। ദ്വിപദാദിവിവര്ജിതസര്വചിതേ കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ എല്ലാ ചൈതന്യവും എല്ലായിടത്തും തടസ്സമില്ലാതെ നിലകൊള്ളുന്നു; എല്ലായിടത്തും അചലമായ് മാത്രം നിലകൊള്ളുന്നു; ഇരട്ടത്വം പോലുള്ളതൊന്നും ഇല്ല. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

അതിസര്വനിരന്തരസര്വഗതം അതിനിര്മലനിശ്ചലസര്വഗതമ്। ദിനരാത്രിവിവര്ജിതസര്വഗതം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

അത്യന്തം തടസ്സമില്ലാതെ എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; അത്യന്തം ശുദ്ധവും അചലവുമായ് എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; പകലോ രാത്രിയോ ഇല്ലാതെ എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ന ഹി ബന്ധവിബന്ധസമാഗമനം ന ഹി യോഗവിയോഗസമാഗമനമ്। ന ഹി തര്കവിതര്കസമാഗമനം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ബന്ധവും മോക്ഷവും തമ്മിൽ യോജനം ഇല്ല; യോഗവും വ്യോഗവും തമ്മിൽ യോജനം ഇല്ല; തർക്കവും അതിന്റെ അഭാവവും തമ്മിൽ യോജനം ഇല്ല. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ഇഹ കാലവികാലനിരാകരണം അണുമാത്രകൃശാനുനിരാകരണമ്। ന ഹി കേവലസത്യനിരാകരണം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ കാലവും കാലരഹിതത്വവും ഇല്ലാതാക്കപ്പെടുന്നു; ഏറ്റവും ചെറുതും അതിനേക്കാൾ സൂക്ഷ്മവും ഇല്ലാതാക്കപ്പെടുന്നു; ശുദ്ധമായ സത്യം മാത്രം ഇല്ലാതാക്കപ്പെടുന്നില്ല. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ഇഹ ദേഹവിദേഹവിഹീന ഇതി നനു സ്വപ്നസുഷുപ്തിവിഹീനപരമ്। അഭിധാനവിധാനവിഹീനപരം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ ശരീരമോ ശരീരരഹിതത്വമോ ഇല്ല; ഉറക്കമോ സുഷുപ്തിയോ ഇല്ലാത്ത പരമാവസ്ഥയാണ്; പേരോ പേരില്ലായ്മയോ ഇല്ലാത്ത പരമാവസ്ഥയാണ്. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ഗഗനോപമശുദ്ധവിശാലസമം അതിസര്വവിവര്ജിതസര്വസമമ്। ഗതസാരവിസാരവികാരസമം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ആകാശംപോലെ ശുദ്ധവും വിശാലവും എല്ലാറ്റിലും ഒരുപോലെയും, എല്ലായിടത്തും വ്യത്യാസം ഇല്ലാത്തതും, മാറ്റമോ വളർച്ചയോ ഇല്ലാത്തതുമായ മനസേ, എല്ലാം ഒരുപോലെയായിരിക്കുമ്പോൾ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ഇഹ ധര്മവിധര്മവിരാഗതര- മിഹ വസ്തുവിവസ്തുവിരാഗതരമ്। ഇഹ കാമവികാമവിരാഗതരം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ ധർമ്മവും അധർമ്മവും അതിജീവിച്ചിരിക്കുന്നു; വസ്തുവും അവസ്തുവും അതിജീവിച്ചിരിക്കുന്നു; ആഗ്രഹവും ആഗ്രഹരാഹിത്യവും അതിജീവിച്ചിരിക്കുന്നു. എല്ലാം ഒരുപോലെയായിരിക്കുമ്പോൾ മനസേ, നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

സുഖദുഃഖവിവര്ജിതസര്വസമ- മിഹ ശോകവിശോകവിഹീനപരമ്। ഗുരുശിഷ്യവിവര്ജിതതത്ത്വപരം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ സുഖവും ദുഃഖവും ഇല്ല, എല്ലാം ഒരുപോലെയാണ്; ഇവിടെ ശോകവും ശോകരാഹിത്യവും അതിജീവിച്ചിരിക്കുന്നു; ഗുരുവും ശിഷ്യനും അതിജീവിച്ചിരിക്കുന്നു, സത്യം മാത്രമാണ് ഉയർന്നത്. എല്ലാം ഒരുപോലെയായിരിക്കുമ്പോൾ മനസേ, നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ന കിലാങ്കുരസാരവിസാര ഇതി ന ചലാചലസാമ്യവിസാമ്യമിതി। അവിചാരവിചാരവിഹീനമിതി കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ മുളയോ സാരമോ വളർച്ചയോ ഇല്ല; ചലനമോ അചലത്വമോ സമത്വമോ വ്യത്യാസമോ ഇല്ല; ചിന്തയോ ചിന്താരാഹിത്യവുമില്ല. എല്ലാം ഒരുപോലെയായിരിക്കുമ്പോൾ മനസേ, നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ഇഹ സാരസമുച്ചയസാരമിതി। കഥിതം നിജഭാവവിഭേദ ഇതി। വിഷയേ കരണത്വമസത്യമിതി കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ എല്ലായ്പ്പോഴും സാരങ്ങളുടെ സാരമാണ്; ഇതാണ് സ്വഭാവത്തിന്റെ ഭേദം എന്നു പറയുന്നു; വിഷയങ്ങളിൽ ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം യാഥാർത്ഥ്യമല്ല. എല്ലാം ഒരുപോലെയായിരിക്കുമ്പോൾ മനസേ, നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ബഹുധാ ശ്രുതയഃ പ്രവദന്തി യതോ വിയദാദിരിദം മൃഗതോയസമമ്। യദി ചൈകനിരന്തരസര്വസമം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

വ്യത്യസ്തമായി ശാസ്ത്രങ്ങൾ പറയുന്നു ഈ ലോകം, ആകാശം മുതലായവ, മൃഗജലപോലെയാണെന്ന്; പക്ഷേ എല്ലാം ഒരുപോലെയും അക്ഷുണ്ണവുമാണെങ്കിൽ, മനസേ, നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

വിന്ദതി വിന്ദതി ന ഹി ന ഹി യത്ര ഛന്ദോലക്ഷണം ന ഹി ന ഹി തത്ര। സമരസമഗ്നോ ഭാവിതപൂതഃ പ്രലപതി തത്ത്വം പരമവധൂതഃ

അവൻ നേടുന്നു, നേടുന്നു — അതല്ല, അതല്ല — അവിടെ ഒരു അടയാളമോ ലക്ഷണമോ ഇല്ല; സമത്വത്തിൽ ലയിച്ച മനസ്സോടെ, ധ്യാനത്തിലൂടെ ശുദ്ധനായ പരമാവധൂതൻ സത്യം പറയുന്നു.

ഇതി പഞ്ചമോഽധ്യായഃ

ഇതോടെ അഞ്ചാം അധ്യായം അവസാനിക്കുന്നു.

ബഹുധാ ശ്രുതയഃ പ്രവദന്തി വയം വിയദാദിരിദം മൃഗതോയസമമ്। യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവ- മുപമേയമഥോഹ്യുപമാ ച കഥമ്

വ്യത്യസ്തമായി ശാസ്ത്രങ്ങൾ പറയുന്നു ഞാനും ഈ ലോകവും, ആകാശം മുതലായവയും, മൃഗജലപോലെയാണെന്ന്; പക്ഷേ എല്ലാം ഒരുപോലെയും അക്ഷുണ്ണവുമാണ്, അതിൽ അതുപോലുള്ളതൊന്നുമില്ലെങ്കിൽ, ഉപമ എങ്ങനെയാകും?

അവിഭക്തിവിഭക്തിവിഹീനപരം നനു കാര്യവികാര്യവിഹീനപരമ്। യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവം യജനം ച കഥം തപനം ച കഥമ്

വ്യത്യാസവും അവ്യത്യാസവും അതിജീവിച്ച പരമാവസ്ഥയും, പ്രവർത്തിയും പ്രവർത്തിയില്ലായ്മയും അതിജീവിച്ച പരമാവസ്ഥയും, എല്ലാം ഒരുപോലെയും അക്ഷുണ്ണവുമാണെങ്കിൽ, പൂജയും തപസ്സും എങ്ങനെയാകും?

മന ഏവ നിരന്തരസര്വഗതം ഹ്യവിശാലവിശാലവിഹീനപരമ്। മന ഏവ നിരന്തരസര്വശിവം മനസാപി കഥം വചസാ ച കഥമ്

മനസ്സ് തന്നെയാണ് എല്ലായിടത്തും നിറഞ്ഞത്, അതിന് പരിമിതിയോ വിശാലതയോ ഇല്ല; മനസ്സ് തന്നെയാണ് എല്ലായിടത്തും അക്ഷുണ്ണവും പരമശിവവും. അതിനെ മനസ്സുകൊണ്ടോ വാക്കുകൊണ്ടോ എങ്ങനെയാണ് പിടികൂടാൻ കഴിയുക?

ദിനരാത്രിവിഭേദനിരാകരണ- മുദിതാനുദിതസ്യ നിരാകരണമ്। യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവം രവിചന്ദ്രമസൌ ജ്വലനശ്ച കഥമ്

പകലും രാത്രിയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം ഇല്ലാതാക്കൽ, ഉദിച്ചതും ഉദിക്കാത്തതും ഇല്ലാതാക്കൽ — എല്ലാം ഒരുപോലെയും അക്ഷുണ്ണവുമാണെങ്കിൽ, സൂര്യനും ചന്ദ്രനും അഗ്നിയും എങ്ങനെയാകും?

ഗതകാമവികാമവിഭേദ ഇതി ഗതചേഷ്ടവിചേഷ്ടവിഭേദ ഇതി। യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവം ബഹിരന്തരഭിന്നമതിശ്ച കഥമ്

ആഗ്രഹവും ആഗ്രഹരാഹിത്യവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം ഇല്ലാതാക്കൽ, പ്രവർത്തിയും പ്രവർത്തിയില്ലായ്മയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം ഇല്ലാതാക്കൽ — എല്ലാം ഒരുപോലെയും അക്ഷുണ്ണവുമാണെങ്കിൽ, മനസ്സിൽ അകത്തും പുറത്തും വ്യത്യാസം എങ്ങനെയാകും?

യദി സാരവിസാരവിഹീന ഇതി യദി ശൂന്യവിശൂന്യവിഹീന ഇതി। യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവം പ്രഥമം ച കഥം ചരമം ച കഥമ്

സാരമോ അസാരമോ ഇല്ല, ശൂന്യമോ അശൂന്യമോ ഇല്ല, എല്ലാം ഒരുപോലെയും അക്ഷുണ്ണവുമാണെങ്കിൽ, ആദിയും അവസാനും എങ്ങനെയാകും?

യദിഭേദവിഭേദനിരാകരണം യദി വേദകവേദ്യനിരാകരണമ്। യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവം തൃതീയം ച കഥം തുരീയം ച കഥമ്

വ്യത്യാസവും അവ്യത്യാസവും ഇല്ലാതാക്കൽ, അറിവും അറിയപ്പെടുന്നതും ഇല്ലാതാക്കൽ, എല്ലാം ഒരുപോലെയും അക്ഷുണ്ണവുമാണെങ്കിൽ, മൂന്നാമത്തേതും നാലാമത്തേതും എങ്ങനെയാകും?

ഗദിതാവിദിതം ന ഹി സത്യമിതി വിദിതാവിദിതം നഹി സത്യമിതി। യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവം വിഷയേന്ദ്രിയബുദ്ധിമനാംസി കഥമ്

പറഞ്ഞതോ പറയാത്തതോ സത്യമല്ല; അറിയുന്നതോ അറിയാത്തതോ സത്യമല്ല; എല്ലാം ഒരുപോലെയും അക്ഷുണ്ണവുമാണെങ്കിൽ, വിഷയങ്ങളും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ബുദ്ധിയും മനസ്സും എങ്ങനെയാകും?

ഗഗനം പവനോ ന ഹി സത്യമിതി ധരണീ ദഹനോ ന ഹി സത്യമിതി। യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവം ജലദശ്ച കഥം സലിലം ച കഥമ്

ആകാശവും കാറ്റും സത്യമല്ല; ഭൂമിയും അഗ്നിയും സത്യമല്ല; എല്ലാം ഒരുപോലെയും അക്ഷുണ്ണവുമാണെങ്കിൽ, മേഘവും വെള്ളവും എങ്ങനെയാകും?

യദി കല്പിതലോകനിരാകരണം യദി കല്പിതദേവനിരാകരണമ്। യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവം ഗുണദോഷവിചാരമതിശ്ച കഥമ്

കൽപ്പിതലോകം ഇല്ലാതാക്കൽ, കൽപ്പിതദേവതകൾ ഇല്ലാതാക്കൽ, എല്ലാം ഒരുപോലെയും അക്ഷുണ്ണവുമാണെങ്കിൽ, ഗുണവും ദോഷവും മനസ്സിൽ എങ്ങനെയാകും?

മരണാമരണം ഹി നിരാകരണം കരണാകരണം ഹി നിരാകരണമ്। യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവം ഗമനാഗമനം ഹി കഥം വദതി

മരണം ജനനം എന്നിവയൊന്നും യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ഇല്ല; ചെയ്യുന്നതും ചെയ്യാത്തതും ഇല്ല. എല്ലായിടത്തും ഒരേ അശേഷമായ ശിവൻ മാത്രമുണ്ടെങ്കിൽ, വരികയും പോകുകയും ചെയ്യുന്നതിനെപ്പറ്റി എങ്ങനെ പറയാം?

പ്രകൃതിഃ പുരുഷോ ന ഹി ഭേദ ഇതി ന ഹി കാരണകാര്യവിഭേദ ഇതി। യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവം പുരുഷാപുരുഷം ച കഥം വദതി

പ്രകൃതിയും പുരുഷനും യഥാർത്ഥത്തിൽ വേറിട്ടതല്ല; കാരണവും ഫലവും എന്നിങ്ങനെയുള്ള വ്യത്യാസങ്ങളും ഇല്ല. എല്ലായിടത്തും ഒരേ അശേഷമായ ശിവൻ മാത്രമുണ്ടെങ്കിൽ, പുരുഷനും അപുരുഷനും എന്നതിനെപ്പറ്റി എങ്ങനെ പറയാം?

തൃതീയം ന ഹി ദുഃഖസമാഗമനം ന ഗുണാദ്ദ്വിതീയസ്യ സമാഗമനമ്। യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവം സ്ഥവിരശ്ച യുവാ ച ശിശുശ്ച കഥമ്

ദുഃഖം ഉണ്ടാകാൻ മൂന്നാമത്തേതൊന്നുമില്ല; ഗുണങ്ങളിൽ നിന്ന് രണ്ടാമത്തേതുമുണ്ടാകുന്നില്ല. എല്ലായിടത്തും ഒരേ അശേഷമായ ശിവൻ മാത്രമുണ്ടെങ്കിൽ, വയസ്സും യൗവനവും ബാല്യവും എങ്ങനെ ഉണ്ടാകും?

നനു ആശ്രമവര്ണവിഹീനപരം നനു കാരണകര്തൃവിഹീനപരമ്। യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവ- മവിനഷ്ടവിനഷ്ടമതിശ്ച കഥമ്

ആശ്രമവും വർണ്ണവും അതിന് അതീതമാണ്; കാരണവും ചെയ്യുന്നവനും അതിന് അതീതമാണ്. എല്ലായിടത്തും ഒരേ അശേഷമായ ശിവൻ മാത്രമുണ്ടെങ്കിൽ, നശിക്കൽ അല്ലെങ്കിൽ നശിക്കാത്തതെന്ന ചിന്ത എങ്ങനെ ഉണ്ടാകും?

ഗ്രസിതാഗ്രസിതം ച വിതഥ്യമിതി ജനിതാജനിതം ച വിതഥ്യമിതി। യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവ- മവിനാശി വിനാശി കഥം ഹി ഭവേത്

ഭക്ഷിക്കുന്നവനും ഭക്ഷിക്കപ്പെടാത്തതും എന്ന ധാരണ തെറ്റാണ്; ജനിച്ചവനും ജനിക്കാത്തതും എന്ന ധാരണയും തെറ്റാണ്. എല്ലായിടത്തും ഒരേ അശേഷമായ ശിവൻ മാത്രമുണ്ടെങ്കിൽ, നശിക്കുന്നതും നശിക്കാത്തതും എങ്ങനെ ഉണ്ടാകും?

പുരുഷാപുരുഷസ്യ വിനഷ്ടമിതി വനിതാവനിതസ്യ വിനഷ്ടമിതി। യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവ- മവിനോദവിനോദമതിശ്ച കഥമ്

പുരുഷനും അപുരുഷനും, സ്ത്രീയും അസ്ത്രീയും നശിക്കുന്നു എന്ന ധാരണ തെറ്റാണ്. എല്ലായിടത്തും ഒരേ അശേഷമായ ശിവൻ മാത്രമുണ്ടെങ്കിൽ, ആനന്ദവും ആനന്ദമില്ലായ്മയും എങ്ങനെ ഉണ്ടാകും?