അവധൂതഗീതാ

നനു രൂപവിരൂപവിഹീന ഇതി നനു ഭിന്നവിഭിന്നവിഹീന ഇതി। നനു സര്ഗവിസര്ഗവിഹീന ഇതി കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ രൂപമോ രൂപരഹിതത്വമോ ഇല്ല; വ്യത്യാസമോ അതിന്റെ അഭാവമോ ഇല്ല; സൃഷ്ടിയോ ലയമോ ഇല്ല. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ന ഗുണാഗുണപാശനിബന്ധ ഇതി മൃതജീവനകര്മ കരോമി കഥമ്। ഇതി ശുദ്ധനിരഞ്ജനസര്വസമം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഗുണമോ ദോഷമോ കൊണ്ട് ബന്ധനം ഇല്ല; ജീവനുള്ളവരുടെ പ്രവർത്തിയോ മരിച്ചവരുടെ പ്രവർത്തിയോ ഞാൻ എങ്ങനെ ചെയ്യും? അങ്ങനെ, ശുദ്ധവും കളങ്കരഹിതവുമായ എല്ലാം സമമാണ്. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ഇഹ ഭാവവിഭാവവിഹീന ഇതി ഇഹ കാമവികാമവിഹീന ഇതി। ഇഹ ബോധതമം ഖലു മോക്ഷസമം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ അവസ്ഥയോ അവസ്ഥാരഹിതത്വമോ ഇല്ല; ഇവിടെ ആഗ്രഹമോ ആഗ്രഹരഹിതത്വമോ ഇല്ല; ഇവിടെ ബോധവും അജ്ഞാനവും മോക്ഷത്തോടു തുല്യമാണ്. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ഇഹ തത്ത്വനിരന്തരതത്ത്വമിതി ന ഹി സന്ധിവിസന്ധിവിഹീന ഇതി। യദി സര്വവിവര്ജിതസര്വസമം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ സത്യം എല്ലായിടത്തും തടസ്സമില്ലാതെ നിലകൊള്ളുന്നു; ബന്ധമോ ബന്ധരഹിതത്വമോ ഇല്ല. എല്ലാം എല്ലാത്തിലും നിന്നു മോചിതമായ് സമമാണെങ്കിൽ, മനസേ, നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

അനികേതകുടീ പരിവാരസമം ഇഹസങ്ഗവിസങ്ഗവിഹീനപരമ്। ഇഹ ബോധവിബോധവിഹീനപരം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

വീട് ഇല്ലാതെയോ കുടിലിൽ ആയാലോ, കൂട്ടുകാരെല്ലാം സമമാണ്; ഇവിടെ ആശയോ ആശാരഹിതത്വമോ ഇല്ല; ഇവിടെ അറിവോ അജ്ഞാനമോ ഇല്ല. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

അവികാരവികാരമസത്യമിതി അവിലക്ഷവിലക്ഷമസത്യമിതി। യദി കേവലമാത്മനി സത്യമിതി കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ മാറ്റമോ മാറ്റരഹിതത്വമോ ഇല്ല, അതെല്ലാം അസത്യമാണ്; വ്യത്യാസമോ വ്യത്യാസരഹിതത്വമോ ഇല്ല, അതും അസത്യമാണ്. സത്യം മാത്രം ആത്മാവിൽ ഉണ്ടെങ്കിൽ, മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ഇഹ സര്വസമം ഖലു ജീവ ഇതി ഇഹ സര്വനിരന്തരജീവ ഇതി। ഇഹ കേവലനിശ്ചലജീവ ഇതി കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ എല്ലാ ജീവികളും സത്യത്തിൽ സമമാണ്; എല്ലാ ജീവികളും തടസ്സമില്ലാതെ നിലകൊള്ളുന്നു; എല്ലാം അചലമായ് മാത്രം നിലകൊള്ളുന്നു. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

അവിവേകവിവേകമബോധ ഇതി അവികല്പവികല്പമബോധ ഇതി। യദി ചൈകനിരന്തരബോധ ഇതി കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

വിവേകമോ വിവേകരഹിതത്വമോ അജ്ഞാനമാണ്; ഭാവനയോ ഭാവനാരഹിതത്വമോ അജ്ഞാനമാണ്. ഒരേ തടസ്സമില്ലാത്ത അറിവ് മാത്രം ഉണ്ടെങ്കിൽ, മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ന ഹി മോക്ഷപദം ന ഹി ബന്ധപദം ന ഹി പുണ്യപദം ന ഹി പാപപദമ്। ന ഹി പൂര്ണപദം ന ഹി രിക്തപദം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

മോക്ഷത്തിന്റെ നിലയോ ബന്ധത്തിന്റെ നിലയോ ഇല്ല; പുണ്യത്തിന്റെ നിലയോ പാപത്തിന്റെ നിലയോ ഇല്ല; പൂർണ്ണതയുടെ നിലയോ ശൂന്യതയുടെ നിലയോ ഇല്ല. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

യദി വര്ണവിവര്ണവിഹീനസമം യദി കാരണകാര്യവിഹീനസമമ്। യദിഭേദവിഭേദവിഹീനസമം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

വർണ്ണമോ വർണ്ണരഹിതത്വമോ ഇല്ലാത്ത സമത്വം ഉണ്ടെങ്കിൽ, കാരണമോ ഫലമോ ഇല്ലാത്ത സമത്വം ഉണ്ടെങ്കിൽ, വ്യത്യാസമോ അതിന്റെ അഭാവമോ ഇല്ലാത്ത സമത്വം ഉണ്ടെങ്കിൽ, മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ഇഹ സര്വനിരന്തരസര്വചിതേ ഇഹ കേവലനിശ്ചലസര്വചിതേ। ദ്വിപദാദിവിവര്ജിതസര്വചിതേ കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ എല്ലാ ചൈതന്യവും എല്ലായിടത്തും തടസ്സമില്ലാതെ നിലകൊള്ളുന്നു; എല്ലായിടത്തും അചലമായ് മാത്രം നിലകൊള്ളുന്നു; ഇരട്ടത്വം പോലുള്ളതൊന്നും ഇല്ല. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

അതിസര്വനിരന്തരസര്വഗതം അതിനിര്മലനിശ്ചലസര്വഗതമ്। ദിനരാത്രിവിവര്ജിതസര്വഗതം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

അത്യന്തം തടസ്സമില്ലാതെ എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; അത്യന്തം ശുദ്ധവും അചലവുമായ് എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; പകലോ രാത്രിയോ ഇല്ലാതെ എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ന ഹി ബന്ധവിബന്ധസമാഗമനം ന ഹി യോഗവിയോഗസമാഗമനമ്। ന ഹി തര്കവിതര്കസമാഗമനം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ബന്ധവും മോക്ഷവും തമ്മിൽ യോജനം ഇല്ല; യോഗവും വ്യോഗവും തമ്മിൽ യോജനം ഇല്ല; തർക്കവും അതിന്റെ അഭാവവും തമ്മിൽ യോജനം ഇല്ല. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ഇഹ കാലവികാലനിരാകരണം അണുമാത്രകൃശാനുനിരാകരണമ്। ന ഹി കേവലസത്യനിരാകരണം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ കാലവും കാലരഹിതത്വവും ഇല്ലാതാക്കപ്പെടുന്നു; ഏറ്റവും ചെറുതും അതിനേക്കാൾ സൂക്ഷ്മവും ഇല്ലാതാക്കപ്പെടുന്നു; ശുദ്ധമായ സത്യം മാത്രം ഇല്ലാതാക്കപ്പെടുന്നില്ല. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ഇഹ ദേഹവിദേഹവിഹീന ഇതി നനു സ്വപ്നസുഷുപ്തിവിഹീനപരമ്। അഭിധാനവിധാനവിഹീനപരം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ ശരീരമോ ശരീരരഹിതത്വമോ ഇല്ല; ഉറക്കമോ സുഷുപ്തിയോ ഇല്ലാത്ത പരമാവസ്ഥയാണ്; പേരോ പേരില്ലായ്മയോ ഇല്ലാത്ത പരമാവസ്ഥയാണ്. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ഗഗനോപമശുദ്ധവിശാലസമം അതിസര്വവിവര്ജിതസര്വസമമ്। ഗതസാരവിസാരവികാരസമം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ആകാശംപോലെ ശുദ്ധവും വിശാലവും എല്ലാറ്റിലും ഒരുപോലെയും, എല്ലായിടത്തും വ്യത്യാസം ഇല്ലാത്തതും, മാറ്റമോ വളർച്ചയോ ഇല്ലാത്തതുമായ മനസേ, എല്ലാം ഒരുപോലെയായിരിക്കുമ്പോൾ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ഇഹ ധര്മവിധര്മവിരാഗതര- മിഹ വസ്തുവിവസ്തുവിരാഗതരമ്। ഇഹ കാമവികാമവിരാഗതരം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ ധർമ്മവും അധർമ്മവും അതിജീവിച്ചിരിക്കുന്നു; വസ്തുവും അവസ്തുവും അതിജീവിച്ചിരിക്കുന്നു; ആഗ്രഹവും ആഗ്രഹരാഹിത്യവും അതിജീവിച്ചിരിക്കുന്നു. എല്ലാം ഒരുപോലെയായിരിക്കുമ്പോൾ മനസേ, നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

സുഖദുഃഖവിവര്ജിതസര്വസമ- മിഹ ശോകവിശോകവിഹീനപരമ്। ഗുരുശിഷ്യവിവര്ജിതതത്ത്വപരം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ സുഖവും ദുഃഖവും ഇല്ല, എല്ലാം ഒരുപോലെയാണ്; ഇവിടെ ശോകവും ശോകരാഹിത്യവും അതിജീവിച്ചിരിക്കുന്നു; ഗുരുവും ശിഷ്യനും അതിജീവിച്ചിരിക്കുന്നു, സത്യം മാത്രമാണ് ഉയർന്നത്. എല്ലാം ഒരുപോലെയായിരിക്കുമ്പോൾ മനസേ, നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ന കിലാങ്കുരസാരവിസാര ഇതി ന ചലാചലസാമ്യവിസാമ്യമിതി। അവിചാരവിചാരവിഹീനമിതി കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ മുളയോ സാരമോ വളർച്ചയോ ഇല്ല; ചലനമോ അചലത്വമോ സമത്വമോ വ്യത്യാസമോ ഇല്ല; ചിന്തയോ ചിന്താരാഹിത്യവുമില്ല. എല്ലാം ഒരുപോലെയായിരിക്കുമ്പോൾ മനസേ, നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ഇഹ സാരസമുച്ചയസാരമിതി। കഥിതം നിജഭാവവിഭേദ ഇതി। വിഷയേ കരണത്വമസത്യമിതി കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ എല്ലായ്പ്പോഴും സാരങ്ങളുടെ സാരമാണ്; ഇതാണ് സ്വഭാവത്തിന്റെ ഭേദം എന്നു പറയുന്നു; വിഷയങ്ങളിൽ ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം യാഥാർത്ഥ്യമല്ല. എല്ലാം ഒരുപോലെയായിരിക്കുമ്പോൾ മനസേ, നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ബഹുധാ ശ്രുതയഃ പ്രവദന്തി യതോ വിയദാദിരിദം മൃഗതോയസമമ്। യദി ചൈകനിരന്തരസര്വസമം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

വ്യത്യസ്തമായി ശാസ്ത്രങ്ങൾ പറയുന്നു ഈ ലോകം, ആകാശം മുതലായവ, മൃഗജലപോലെയാണെന്ന്; പക്ഷേ എല്ലാം ഒരുപോലെയും അക്ഷുണ്ണവുമാണെങ്കിൽ, മനസേ, നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

വിന്ദതി വിന്ദതി ന ഹി ന ഹി യത്ര ഛന്ദോലക്ഷണം ന ഹി ന ഹി തത്ര। സമരസമഗ്നോ ഭാവിതപൂതഃ പ്രലപതി തത്ത്വം പരമവധൂതഃ

അവൻ നേടുന്നു, നേടുന്നു — അതല്ല, അതല്ല — അവിടെ ഒരു അടയാളമോ ലക്ഷണമോ ഇല്ല; സമത്വത്തിൽ ലയിച്ച മനസ്സോടെ, ധ്യാനത്തിലൂടെ ശുദ്ധനായ പരമാവധൂതൻ സത്യം പറയുന്നു.

ഇതി പഞ്ചമോഽധ്യായഃ

ഇതോടെ അഞ്ചാം അധ്യായം അവസാനിക്കുന്നു.

ബഹുധാ ശ്രുതയഃ പ്രവദന്തി വയം വിയദാദിരിദം മൃഗതോയസമമ്। യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവ- മുപമേയമഥോഹ്യുപമാ ച കഥമ്

വ്യത്യസ്തമായി ശാസ്ത്രങ്ങൾ പറയുന്നു ഞാനും ഈ ലോകവും, ആകാശം മുതലായവയും, മൃഗജലപോലെയാണെന്ന്; പക്ഷേ എല്ലാം ഒരുപോലെയും അക്ഷുണ്ണവുമാണ്, അതിൽ അതുപോലുള്ളതൊന്നുമില്ലെങ്കിൽ, ഉപമ എങ്ങനെയാകും?

അവിഭക്തിവിഭക്തിവിഹീനപരം നനു കാര്യവികാര്യവിഹീനപരമ്। യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവം യജനം ച കഥം തപനം ച കഥമ്

വ്യത്യാസവും അവ്യത്യാസവും അതിജീവിച്ച പരമാവസ്ഥയും, പ്രവർത്തിയും പ്രവർത്തിയില്ലായ്മയും അതിജീവിച്ച പരമാവസ്ഥയും, എല്ലാം ഒരുപോലെയും അക്ഷുണ്ണവുമാണെങ്കിൽ, പൂജയും തപസ്സും എങ്ങനെയാകും?

മന ഏവ നിരന്തരസര്വഗതം ഹ്യവിശാലവിശാലവിഹീനപരമ്। മന ഏവ നിരന്തരസര്വശിവം മനസാപി കഥം വചസാ ച കഥമ്

മനസ്സ് തന്നെയാണ് എല്ലായിടത്തും നിറഞ്ഞത്, അതിന് പരിമിതിയോ വിശാലതയോ ഇല്ല; മനസ്സ് തന്നെയാണ് എല്ലായിടത്തും അക്ഷുണ്ണവും പരമശിവവും. അതിനെ മനസ്സുകൊണ്ടോ വാക്കുകൊണ്ടോ എങ്ങനെയാണ് പിടികൂടാൻ കഴിയുക?

ദിനരാത്രിവിഭേദനിരാകരണ- മുദിതാനുദിതസ്യ നിരാകരണമ്। യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവം രവിചന്ദ്രമസൌ ജ്വലനശ്ച കഥമ്

പകലും രാത്രിയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം ഇല്ലാതാക്കൽ, ഉദിച്ചതും ഉദിക്കാത്തതും ഇല്ലാതാക്കൽ — എല്ലാം ഒരുപോലെയും അക്ഷുണ്ണവുമാണെങ്കിൽ, സൂര്യനും ചന്ദ്രനും അഗ്നിയും എങ്ങനെയാകും?

ഗതകാമവികാമവിഭേദ ഇതി ഗതചേഷ്ടവിചേഷ്ടവിഭേദ ഇതി। യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവം ബഹിരന്തരഭിന്നമതിശ്ച കഥമ്

ആഗ്രഹവും ആഗ്രഹരാഹിത്യവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം ഇല്ലാതാക്കൽ, പ്രവർത്തിയും പ്രവർത്തിയില്ലായ്മയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം ഇല്ലാതാക്കൽ — എല്ലാം ഒരുപോലെയും അക്ഷുണ്ണവുമാണെങ്കിൽ, മനസ്സിൽ അകത്തും പുറത്തും വ്യത്യാസം എങ്ങനെയാകും?

യദി സാരവിസാരവിഹീന ഇതി യദി ശൂന്യവിശൂന്യവിഹീന ഇതി। യദി ചൈകനിരന്തരസര്വശിവം പ്രഥമം ച കഥം ചരമം ച കഥമ്

സാരമോ അസാരമോ ഇല്ല, ശൂന്യമോ അശൂന്യമോ ഇല്ല, എല്ലാം ഒരുപോലെയും അക്ഷുണ്ണവുമാണെങ്കിൽ, ആദിയും അവസാനും എങ്ങനെയാകും?