അവധൂതഗീതാ

ഓം ഇതി ഗദിതം ഗഗനസമം തത് ന പരാപരസാരവിചാര ഇതി। അവിലാസവിലാസനിരാകരണം കഥമക്ഷരബിന്ദുസമുച്ചരണമ്

ഓം. ആകാശംപോലെ അതിനേക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അതിൽ ഉയർന്നതോ താഴ്ന്നതോ എന്ന ചിന്തയില്ല. എല്ലാ ക്രീഡയും അകറ്റപ്പെട്ടപ്പോൾ, അക്ഷരബിന്ദുവിന്റെ ഉച്ചാരണം എങ്ങനെ ഉണ്ടാകും?

ഇതി തത്ത്വമസിപ്രഭൃതിശ്രുതിഭിഃ പ്രതിപാദിതമാത്മനി തത്ത്വമസി। ത്വമുപാധിവിവര്ജിതസര്വസമം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

‘അത് നീ തന്നെയാണ്’ എന്ന ഉപദേശങ്ങൾകൊണ്ട് ആത്മാവിൽ സത്യം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; നീ ഉപാധികളില്ലാത്തവനും എല്ലായിടത്തും സമനുമായവനാണ്. മനസേ, നീ എല്ലായിടത്തും സമമായിരിക്കുമ്പോൾ എന്തിനാണ് ദുഃഖം?

അധഊര്ധ്വവിവര്ജിതസര്വസമം ബഹിരന്തരവര്ജിതസര്വസമമ്। യദി ചൈകവിവര്ജിതസര്വസമം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

മുകളോ താഴോ ഇല്ലാതെ എല്ലായിടത്തും സമമായവൻ, അകത്തോ പുറത്തോ ഇല്ലാതെ എല്ലായിടത്തും സമമായവൻ; ഒറ്റത്വം പോലും ഇല്ലാതെ എല്ലായിടത്തും സമമായിരിക്കുമ്പോൾ, മനസേ, എന്തിനാണ് ദുഃഖം?

ന ഹി കല്പിതകല്പവിചാര ഇതി ന ഹി കാരണകാര്യവിചാര ഇതി। പദസന്ധിവിവര്ജിതസര്വസമം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

കൽപ്പിതമായ ചിന്തകളിലോ കാരണഫല ബന്ധങ്ങളിലോ അന്വേഷിക്കേണ്ടതില്ല; പദങ്ങളുടെ കൂട്ടിച്ചേർക്കലില്ലാതെ എല്ലായിടത്തും സമമായിരിക്കുമ്പോൾ, മനസേ, എന്തിനാണ് ദുഃഖം?

ന ഹി ബോധവിബോധസമാധിരിതി ന ഹി ദേശവിദേശസമാധിരിതി। ന ഹി കാലവികാലസമാധിരിതി കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ബോധമോ അബോധമോ എന്ന സമാധിയില്ല, ദേശമോ വിദേശമോ എന്ന സമാധിയില്ല, കാലമോ കാലരഹിതത്വമോ എന്ന സമാധിയില്ല; മനസേ, എല്ലായിടത്തും സമമായിരിക്കുമ്പോൾ എന്തിനാണ് ദുഃഖം?

ന ഹി കുമ്ഭനഭോ ന ഹി കുമ്ഭ ഇതി ന ഹി ജീവവപുര്ന ഹി ജീവ ഇതി। ന ഹി കാരണകാര്യവിഭാഗ ഇതി കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

കുംഭത്തിലെ ആകാശമോ കുംഭമോ ഇല്ല, ജീവൻ എന്ന ശരീരമോ ജീവൻ എന്നതോ ഇല്ല, കാരണഫല വിഭജനം ഇല്ല; മനസേ, എല്ലായിടത്തും സമമായിരിക്കുമ്പോൾ എന്തിനാണ് ദുഃഖം?

ഇഹ സര്വനിരന്തരമോക്ഷപദം ലഘുദീര്ഘവിചാരവിഹീന ഇതി। ന ഹി വര്തുലകോണവിഭാഗ ഇതി കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ എല്ലായിടത്തും നിരന്തരമായ മോക്ഷപദം നിലനിൽക്കുന്നു, ചെറുതോ വലുതോ എന്ന വ്യത്യാസമില്ല; വൃത്തമോ കോണോ എന്ന വിഭജനം ഇല്ല. മനസേ, എല്ലായിടത്തും സമമായിരിക്കുമ്പോൾ എന്തിനാണ് ദുഃഖം?

ഇഹ ശൂന്യവിശൂന്യവിഹീന ഇതി ഇഹ ശുദ്ധവിശുദ്ധവിഹീന ഇതി। ഇഹ സര്വവിസര്വവിഹീന ഇതി കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ ശൂന്യതയോ അതിന്റെ അഭാവമോ ഇല്ല; ഇവിടെ ശുദ്ധിയോ അശുദ്ധിയോ ഇല്ല; ഇവിടെ എല്ലാമോ അതിന്റെ വിരുദ്ധമോ ഇല്ല. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ന ഹി ഭിന്നവിഭിന്നവിചാര ഇതി ബഹിരന്തരസന്ധിവിചാര ഇതി। അരിമിത്രവിവര്ജിതസര്വസമം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

വ്യത്യാസമോ അതിന്റെ അഭാവമോ ചിന്തിക്കേണ്ട കാര്യമില്ല; അകത്തോ പുറത്തോ ബന്ധം അന്വേഷിക്കേണ്ടതുമില്ല. ശത്രുവോ സുഹൃത്തോ ഇല്ലാതെ എല്ലാം സമമാണ്. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ന ഹി ശിഷ്യവിശിഷ്യസ്വരൂപൈതി ന ചരാചരഭേദവിചാര ഇതി। ഇഹ സര്വനിരന്തരമോക്ഷപദം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

വിദ്യാർത്ഥിയോ ഗുരുവോ എന്നതിന്റെ സ്വഭാവം ഇല്ല; ചലിക്കുന്നതും അചലവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം അന്വേഷിക്കേണ്ടതുമില്ല. ഇവിടെ മോക്ഷം എല്ലായിടത്തും തടസ്സമില്ലാതെ നിലകൊള്ളുന്നു. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

നനു രൂപവിരൂപവിഹീന ഇതി നനു ഭിന്നവിഭിന്നവിഹീന ഇതി। നനു സര്ഗവിസര്ഗവിഹീന ഇതി കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ രൂപമോ രൂപരഹിതത്വമോ ഇല്ല; വ്യത്യാസമോ അതിന്റെ അഭാവമോ ഇല്ല; സൃഷ്ടിയോ ലയമോ ഇല്ല. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ന ഗുണാഗുണപാശനിബന്ധ ഇതി മൃതജീവനകര്മ കരോമി കഥമ്। ഇതി ശുദ്ധനിരഞ്ജനസര്വസമം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഗുണമോ ദോഷമോ കൊണ്ട് ബന്ധനം ഇല്ല; ജീവനുള്ളവരുടെ പ്രവർത്തിയോ മരിച്ചവരുടെ പ്രവർത്തിയോ ഞാൻ എങ്ങനെ ചെയ്യും? അങ്ങനെ, ശുദ്ധവും കളങ്കരഹിതവുമായ എല്ലാം സമമാണ്. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ഇഹ ഭാവവിഭാവവിഹീന ഇതി ഇഹ കാമവികാമവിഹീന ഇതി। ഇഹ ബോധതമം ഖലു മോക്ഷസമം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ അവസ്ഥയോ അവസ്ഥാരഹിതത്വമോ ഇല്ല; ഇവിടെ ആഗ്രഹമോ ആഗ്രഹരഹിതത്വമോ ഇല്ല; ഇവിടെ ബോധവും അജ്ഞാനവും മോക്ഷത്തോടു തുല്യമാണ്. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ഇഹ തത്ത്വനിരന്തരതത്ത്വമിതി ന ഹി സന്ധിവിസന്ധിവിഹീന ഇതി। യദി സര്വവിവര്ജിതസര്വസമം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ സത്യം എല്ലായിടത്തും തടസ്സമില്ലാതെ നിലകൊള്ളുന്നു; ബന്ധമോ ബന്ധരഹിതത്വമോ ഇല്ല. എല്ലാം എല്ലാത്തിലും നിന്നു മോചിതമായ് സമമാണെങ്കിൽ, മനസേ, നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

അനികേതകുടീ പരിവാരസമം ഇഹസങ്ഗവിസങ്ഗവിഹീനപരമ്। ഇഹ ബോധവിബോധവിഹീനപരം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

വീട് ഇല്ലാതെയോ കുടിലിൽ ആയാലോ, കൂട്ടുകാരെല്ലാം സമമാണ്; ഇവിടെ ആശയോ ആശാരഹിതത്വമോ ഇല്ല; ഇവിടെ അറിവോ അജ്ഞാനമോ ഇല്ല. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

അവികാരവികാരമസത്യമിതി അവിലക്ഷവിലക്ഷമസത്യമിതി। യദി കേവലമാത്മനി സത്യമിതി കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ മാറ്റമോ മാറ്റരഹിതത്വമോ ഇല്ല, അതെല്ലാം അസത്യമാണ്; വ്യത്യാസമോ വ്യത്യാസരഹിതത്വമോ ഇല്ല, അതും അസത്യമാണ്. സത്യം മാത്രം ആത്മാവിൽ ഉണ്ടെങ്കിൽ, മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ഇഹ സര്വസമം ഖലു ജീവ ഇതി ഇഹ സര്വനിരന്തരജീവ ഇതി। ഇഹ കേവലനിശ്ചലജീവ ഇതി കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ എല്ലാ ജീവികളും സത്യത്തിൽ സമമാണ്; എല്ലാ ജീവികളും തടസ്സമില്ലാതെ നിലകൊള്ളുന്നു; എല്ലാം അചലമായ് മാത്രം നിലകൊള്ളുന്നു. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

അവിവേകവിവേകമബോധ ഇതി അവികല്പവികല്പമബോധ ഇതി। യദി ചൈകനിരന്തരബോധ ഇതി കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

വിവേകമോ വിവേകരഹിതത്വമോ അജ്ഞാനമാണ്; ഭാവനയോ ഭാവനാരഹിതത്വമോ അജ്ഞാനമാണ്. ഒരേ തടസ്സമില്ലാത്ത അറിവ് മാത്രം ഉണ്ടെങ്കിൽ, മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ന ഹി മോക്ഷപദം ന ഹി ബന്ധപദം ന ഹി പുണ്യപദം ന ഹി പാപപദമ്। ന ഹി പൂര്ണപദം ന ഹി രിക്തപദം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

മോക്ഷത്തിന്റെ നിലയോ ബന്ധത്തിന്റെ നിലയോ ഇല്ല; പുണ്യത്തിന്റെ നിലയോ പാപത്തിന്റെ നിലയോ ഇല്ല; പൂർണ്ണതയുടെ നിലയോ ശൂന്യതയുടെ നിലയോ ഇല്ല. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

യദി വര്ണവിവര്ണവിഹീനസമം യദി കാരണകാര്യവിഹീനസമമ്। യദിഭേദവിഭേദവിഹീനസമം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

വർണ്ണമോ വർണ്ണരഹിതത്വമോ ഇല്ലാത്ത സമത്വം ഉണ്ടെങ്കിൽ, കാരണമോ ഫലമോ ഇല്ലാത്ത സമത്വം ഉണ്ടെങ്കിൽ, വ്യത്യാസമോ അതിന്റെ അഭാവമോ ഇല്ലാത്ത സമത്വം ഉണ്ടെങ്കിൽ, മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ഇഹ സര്വനിരന്തരസര്വചിതേ ഇഹ കേവലനിശ്ചലസര്വചിതേ। ദ്വിപദാദിവിവര്ജിതസര്വചിതേ കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ എല്ലാ ചൈതന്യവും എല്ലായിടത്തും തടസ്സമില്ലാതെ നിലകൊള്ളുന്നു; എല്ലായിടത്തും അചലമായ് മാത്രം നിലകൊള്ളുന്നു; ഇരട്ടത്വം പോലുള്ളതൊന്നും ഇല്ല. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

അതിസര്വനിരന്തരസര്വഗതം അതിനിര്മലനിശ്ചലസര്വഗതമ്। ദിനരാത്രിവിവര്ജിതസര്വഗതം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

അത്യന്തം തടസ്സമില്ലാതെ എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; അത്യന്തം ശുദ്ധവും അചലവുമായ് എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; പകലോ രാത്രിയോ ഇല്ലാതെ എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ന ഹി ബന്ധവിബന്ധസമാഗമനം ന ഹി യോഗവിയോഗസമാഗമനമ്। ന ഹി തര്കവിതര്കസമാഗമനം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ബന്ധവും മോക്ഷവും തമ്മിൽ യോജനം ഇല്ല; യോഗവും വ്യോഗവും തമ്മിൽ യോജനം ഇല്ല; തർക്കവും അതിന്റെ അഭാവവും തമ്മിൽ യോജനം ഇല്ല. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ഇഹ കാലവികാലനിരാകരണം അണുമാത്രകൃശാനുനിരാകരണമ്। ന ഹി കേവലസത്യനിരാകരണം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ കാലവും കാലരഹിതത്വവും ഇല്ലാതാക്കപ്പെടുന്നു; ഏറ്റവും ചെറുതും അതിനേക്കാൾ സൂക്ഷ്മവും ഇല്ലാതാക്കപ്പെടുന്നു; ശുദ്ധമായ സത്യം മാത്രം ഇല്ലാതാക്കപ്പെടുന്നില്ല. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ഇഹ ദേഹവിദേഹവിഹീന ഇതി നനു സ്വപ്നസുഷുപ്തിവിഹീനപരമ്। അഭിധാനവിധാനവിഹീനപരം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ ശരീരമോ ശരീരരഹിതത്വമോ ഇല്ല; ഉറക്കമോ സുഷുപ്തിയോ ഇല്ലാത്ത പരമാവസ്ഥയാണ്; പേരോ പേരില്ലായ്മയോ ഇല്ലാത്ത പരമാവസ്ഥയാണ്. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ഗഗനോപമശുദ്ധവിശാലസമം അതിസര്വവിവര്ജിതസര്വസമമ്। ഗതസാരവിസാരവികാരസമം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ആകാശംപോലെ ശുദ്ധവും വിശാലവും എല്ലാറ്റിലും ഒരുപോലെയും, എല്ലായിടത്തും വ്യത്യാസം ഇല്ലാത്തതും, മാറ്റമോ വളർച്ചയോ ഇല്ലാത്തതുമായ മനസേ, എല്ലാം ഒരുപോലെയായിരിക്കുമ്പോൾ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ഇഹ ധര്മവിധര്മവിരാഗതര- മിഹ വസ്തുവിവസ്തുവിരാഗതരമ്। ഇഹ കാമവികാമവിരാഗതരം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ ധർമ്മവും അധർമ്മവും അതിജീവിച്ചിരിക്കുന്നു; വസ്തുവും അവസ്തുവും അതിജീവിച്ചിരിക്കുന്നു; ആഗ്രഹവും ആഗ്രഹരാഹിത്യവും അതിജീവിച്ചിരിക്കുന്നു. എല്ലാം ഒരുപോലെയായിരിക്കുമ്പോൾ മനസേ, നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

സുഖദുഃഖവിവര്ജിതസര്വസമ- മിഹ ശോകവിശോകവിഹീനപരമ്। ഗുരുശിഷ്യവിവര്ജിതതത്ത്വപരം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ സുഖവും ദുഃഖവും ഇല്ല, എല്ലാം ഒരുപോലെയാണ്; ഇവിടെ ശോകവും ശോകരാഹിത്യവും അതിജീവിച്ചിരിക്കുന്നു; ഗുരുവും ശിഷ്യനും അതിജീവിച്ചിരിക്കുന്നു, സത്യം മാത്രമാണ് ഉയർന്നത്. എല്ലാം ഒരുപോലെയായിരിക്കുമ്പോൾ മനസേ, നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ന കിലാങ്കുരസാരവിസാര ഇതി ന ചലാചലസാമ്യവിസാമ്യമിതി। അവിചാരവിചാരവിഹീനമിതി കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ മുളയോ സാരമോ വളർച്ചയോ ഇല്ല; ചലനമോ അചലത്വമോ സമത്വമോ വ്യത്യാസമോ ഇല്ല; ചിന്തയോ ചിന്താരാഹിത്യവുമില്ല. എല്ലാം ഒരുപോലെയായിരിക്കുമ്പോൾ മനസേ, നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?