അവധൂതഗീതാ

സ്വപ്നഃ പ്രബോധോ ന ച യോഗമുദ്രാ നക്തം ദിവാ വാപി ന മേ കദാചിത്। അതുര്യതുര്യം ച കഥം വദാമി സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ്

എനിക്ക് സ്വപ്നമോ ജാഗ്രതയോ ഇല്ല, യോഗാസനങ്ങളോ ഇല്ല, രാത്രിയോ പകലോ ഒരിക്കലും ഇല്ല. ഞാൻ മോക്ഷസ്വരൂപിയും രോഗരഹിതനുമാകുമ്പോൾ, നാലാമത്തെ അവസ്ഥയോ അതല്ലാത്തതോ എങ്ങനെ പറയാൻ കഴിയും?

സംവിദ്ധി മാം സര്വവിസര്വമുക്തം മായാ വിമായാ ന ച മേ കദാചിത്। സന്ധ്യാദികം കര്മ കഥം വദാമി സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ്

എന്നെ ശുദ്ധമായ ബോധമായി അറിയണം, എല്ലാം വിട്ടുമുക്തനായവനായി. മായയോ മായയില്ലായ്മയോ എനിക്ക് ഒരിക്കലും ബാധിക്കുന്നില്ല. ഞാൻ മോക്ഷസ്വരൂപിയും രോഗരഹിതനുമാകുമ്പോൾ, സന്ധ്യാദി കർമങ്ങൾ എങ്ങനെ പറയാൻ കഴിയും?

സംവിദ്ധി മാം സര്വസമാധിയുക്തം സംവിദ്ധി മാം ലക്ഷ്യവിലക്ഷ്യമുക്തമ്। യോഗം വിയോഗം ച കഥം വദാമി സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ്

എന്നെ എല്ലാ സമാധികളോടും ഏകീകരിച്ച ബോധമായി അറിയണം, ലക്ഷ്യങ്ങളില്ലാത്ത, വ്യത്യാസങ്ങളില്ലാത്ത ബോധമായി അറിയണം. ഞാൻ മോക്ഷസ്വരൂപിയും രോഗരഹിതനുമാകുമ്പോൾ, ഐക്യമായോ വേർപാടായോ എങ്ങനെ പറയാൻ കഴിയും?

മൂര്ഖോഽപി നാഹം ന ച പണ്ഡിതോഽഹം മൌനം വിമൌനം ന ച മേ കദാചിത്। തര്കം വിതര്കം ച കഥം വദാമി സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ്

ഞാൻ മണ്ടനുമല്ല, പണ്ഡിതനുമല്ല; മൗനമോ മൗനമില്ലായ്മയോ എനിക്ക് ഒരിക്കലും ബാധിക്കുന്നില്ല. ഞാൻ മോക്ഷസ്വരൂപിയും രോഗരഹിതനുമാകുമ്പോൾ, തർക്കമോ വാദമോ എങ്ങനെ പറയാൻ കഴിയും?

പിതാ ച മാതാ ച കുലം ന ജാതി- ര്ജന്മാദി മൃത്യുര്ന ച മേ കദാചിത്। സ്നേഹം വിമോഹം ച കഥം വദാമി സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ്

എനിക്ക് അച്ഛനുമില്ല അമ്മയുമില്ല, കുടുംബമോ ജാതിയോ ഇല്ല, ജന്മമോ മരണവും ഒരിക്കലും ഇല്ല. ഞാൻ മോക്ഷസ്വരൂപിയും രോഗരഹിതനുമാകുമ്പോൾ, സ്നേഹമോ മോഹമോ എങ്ങനെ പറയാൻ കഴിയും?

അസ്തം ഗതോ നൈവ സദോദിതോഽഹം തേജോവിതേജോ ന ച മേ കദാചിത്। സന്ധ്യാദികം കര്മ കഥം വദാമി സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ്

എനിക്ക് അസ്തമനമോ എപ്പോഴും ഉദയമോ ഇല്ല; പ്രകാശമോ പ്രകാശരഹിതത്വമോ എനിക്ക് ഒരിക്കലും ബാധിക്കുന്നില്ല. ഞാൻ മോക്ഷസ്വരൂപിയും രോഗരഹിതനുമാകുമ്പോൾ, സന്ധ്യാദി കർമങ്ങൾ എങ്ങനെ പറയാൻ കഴിയും?

അസംശയം വിദ്ധി നിരാകുലം മാം അസംശയം വിദ്ധി നിരന്തരം മാമ്। അസംശയം വിദ്ധി നിരഞ്ജനം മാം സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ്

എന്നെ സംശയമില്ലാതെ അറിയണം, അശാന്തിയില്ലാതെ അറിയണം, ഇടവേളയില്ലാതെ അറിയണം, മക്കളില്ലാത്തവനായി അറിയണം. ഞാൻ മോക്ഷസ്വരൂപിയും രോഗരഹിതനുമാണ്.

ധ്യാനാനി സര്വാണി പരിത്യജന്തി ശുഭാശുഭം കര്മ പരിത്യജന്തി। ത്യാഗാമൃതം താത പിബന്തി ധീരാഃ സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ്

ധീരന്മാർ എല്ലാ ധ്യാനങ്ങളും ഉപേക്ഷിക്കുന്നു, നല്ലതോ ചീത്തയോ ആയ എല്ലാ കർമങ്ങളും ഉപേക്ഷിക്കുന്നു; അവർ ത്യാഗത്തിന്റെ അമൃതം ആസ്വദിക്കുന്നു, പ്രിയനേ, കാരണം ഞാൻ മോക്ഷസ്വരൂപിയും രോഗരഹിതനുമാണ്.

വിന്ദതി വിന്ദതി ന ഹി ന ഹി യത്ര ഛന്ദോലക്ഷണം ന ഹി ന ഹി തത്ര। സമരസമഗ്നോ ഭാവിതപൂതഃ പ്രലപതി തത്ത്വം പരമവധൂതഃ

അവൻ പ്രാപിക്കുന്നു, പ്രാപിക്കുന്നു—അവിടെ ആഗ്രഹത്തിന്റെ ഒരു അടയാളവും ഇല്ലാത്തിടത്ത്. സമത്വത്തിൽ ലീനനായി, ധ്യാനത്തിലൂടെ ശുദ്ധനായവൻ, പരമാവധൂതൻ സത്യം പ്രസ്താവിക്കുന്നു.

ഇതി ചതുര്ഥോഽധ്യായഃ

ഇതോടെ നാലാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.

ഓം ഇതി ഗദിതം ഗഗനസമം തത് ന പരാപരസാരവിചാര ഇതി। അവിലാസവിലാസനിരാകരണം കഥമക്ഷരബിന്ദുസമുച്ചരണമ്

ഓം. ആകാശംപോലെ അതിനേക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അതിൽ ഉയർന്നതോ താഴ്ന്നതോ എന്ന ചിന്തയില്ല. എല്ലാ ക്രീഡയും അകറ്റപ്പെട്ടപ്പോൾ, അക്ഷരബിന്ദുവിന്റെ ഉച്ചാരണം എങ്ങനെ ഉണ്ടാകും?

ഇതി തത്ത്വമസിപ്രഭൃതിശ്രുതിഭിഃ പ്രതിപാദിതമാത്മനി തത്ത്വമസി। ത്വമുപാധിവിവര്ജിതസര്വസമം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

‘അത് നീ തന്നെയാണ്’ എന്ന ഉപദേശങ്ങൾകൊണ്ട് ആത്മാവിൽ സത്യം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; നീ ഉപാധികളില്ലാത്തവനും എല്ലായിടത്തും സമനുമായവനാണ്. മനസേ, നീ എല്ലായിടത്തും സമമായിരിക്കുമ്പോൾ എന്തിനാണ് ദുഃഖം?

അധഊര്ധ്വവിവര്ജിതസര്വസമം ബഹിരന്തരവര്ജിതസര്വസമമ്। യദി ചൈകവിവര്ജിതസര്വസമം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

മുകളോ താഴോ ഇല്ലാതെ എല്ലായിടത്തും സമമായവൻ, അകത്തോ പുറത്തോ ഇല്ലാതെ എല്ലായിടത്തും സമമായവൻ; ഒറ്റത്വം പോലും ഇല്ലാതെ എല്ലായിടത്തും സമമായിരിക്കുമ്പോൾ, മനസേ, എന്തിനാണ് ദുഃഖം?

ന ഹി കല്പിതകല്പവിചാര ഇതി ന ഹി കാരണകാര്യവിചാര ഇതി। പദസന്ധിവിവര്ജിതസര്വസമം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

കൽപ്പിതമായ ചിന്തകളിലോ കാരണഫല ബന്ധങ്ങളിലോ അന്വേഷിക്കേണ്ടതില്ല; പദങ്ങളുടെ കൂട്ടിച്ചേർക്കലില്ലാതെ എല്ലായിടത്തും സമമായിരിക്കുമ്പോൾ, മനസേ, എന്തിനാണ് ദുഃഖം?

ന ഹി ബോധവിബോധസമാധിരിതി ന ഹി ദേശവിദേശസമാധിരിതി। ന ഹി കാലവികാലസമാധിരിതി കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ബോധമോ അബോധമോ എന്ന സമാധിയില്ല, ദേശമോ വിദേശമോ എന്ന സമാധിയില്ല, കാലമോ കാലരഹിതത്വമോ എന്ന സമാധിയില്ല; മനസേ, എല്ലായിടത്തും സമമായിരിക്കുമ്പോൾ എന്തിനാണ് ദുഃഖം?

ന ഹി കുമ്ഭനഭോ ന ഹി കുമ്ഭ ഇതി ന ഹി ജീവവപുര്ന ഹി ജീവ ഇതി। ന ഹി കാരണകാര്യവിഭാഗ ഇതി കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

കുംഭത്തിലെ ആകാശമോ കുംഭമോ ഇല്ല, ജീവൻ എന്ന ശരീരമോ ജീവൻ എന്നതോ ഇല്ല, കാരണഫല വിഭജനം ഇല്ല; മനസേ, എല്ലായിടത്തും സമമായിരിക്കുമ്പോൾ എന്തിനാണ് ദുഃഖം?

ഇഹ സര്വനിരന്തരമോക്ഷപദം ലഘുദീര്ഘവിചാരവിഹീന ഇതി। ന ഹി വര്തുലകോണവിഭാഗ ഇതി കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ എല്ലായിടത്തും നിരന്തരമായ മോക്ഷപദം നിലനിൽക്കുന്നു, ചെറുതോ വലുതോ എന്ന വ്യത്യാസമില്ല; വൃത്തമോ കോണോ എന്ന വിഭജനം ഇല്ല. മനസേ, എല്ലായിടത്തും സമമായിരിക്കുമ്പോൾ എന്തിനാണ് ദുഃഖം?

ഇഹ ശൂന്യവിശൂന്യവിഹീന ഇതി ഇഹ ശുദ്ധവിശുദ്ധവിഹീന ഇതി। ഇഹ സര്വവിസര്വവിഹീന ഇതി കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ ശൂന്യതയോ അതിന്റെ അഭാവമോ ഇല്ല; ഇവിടെ ശുദ്ധിയോ അശുദ്ധിയോ ഇല്ല; ഇവിടെ എല്ലാമോ അതിന്റെ വിരുദ്ധമോ ഇല്ല. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ന ഹി ഭിന്നവിഭിന്നവിചാര ഇതി ബഹിരന്തരസന്ധിവിചാര ഇതി। അരിമിത്രവിവര്ജിതസര്വസമം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

വ്യത്യാസമോ അതിന്റെ അഭാവമോ ചിന്തിക്കേണ്ട കാര്യമില്ല; അകത്തോ പുറത്തോ ബന്ധം അന്വേഷിക്കേണ്ടതുമില്ല. ശത്രുവോ സുഹൃത്തോ ഇല്ലാതെ എല്ലാം സമമാണ്. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ന ഹി ശിഷ്യവിശിഷ്യസ്വരൂപൈതി ന ചരാചരഭേദവിചാര ഇതി। ഇഹ സര്വനിരന്തരമോക്ഷപദം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

വിദ്യാർത്ഥിയോ ഗുരുവോ എന്നതിന്റെ സ്വഭാവം ഇല്ല; ചലിക്കുന്നതും അചലവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം അന്വേഷിക്കേണ്ടതുമില്ല. ഇവിടെ മോക്ഷം എല്ലായിടത്തും തടസ്സമില്ലാതെ നിലകൊള്ളുന്നു. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

നനു രൂപവിരൂപവിഹീന ഇതി നനു ഭിന്നവിഭിന്നവിഹീന ഇതി। നനു സര്ഗവിസര്ഗവിഹീന ഇതി കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ രൂപമോ രൂപരഹിതത്വമോ ഇല്ല; വ്യത്യാസമോ അതിന്റെ അഭാവമോ ഇല്ല; സൃഷ്ടിയോ ലയമോ ഇല്ല. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ന ഗുണാഗുണപാശനിബന്ധ ഇതി മൃതജീവനകര്മ കരോമി കഥമ്। ഇതി ശുദ്ധനിരഞ്ജനസര്വസമം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഗുണമോ ദോഷമോ കൊണ്ട് ബന്ധനം ഇല്ല; ജീവനുള്ളവരുടെ പ്രവർത്തിയോ മരിച്ചവരുടെ പ്രവർത്തിയോ ഞാൻ എങ്ങനെ ചെയ്യും? അങ്ങനെ, ശുദ്ധവും കളങ്കരഹിതവുമായ എല്ലാം സമമാണ്. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ഇഹ ഭാവവിഭാവവിഹീന ഇതി ഇഹ കാമവികാമവിഹീന ഇതി। ഇഹ ബോധതമം ഖലു മോക്ഷസമം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ അവസ്ഥയോ അവസ്ഥാരഹിതത്വമോ ഇല്ല; ഇവിടെ ആഗ്രഹമോ ആഗ്രഹരഹിതത്വമോ ഇല്ല; ഇവിടെ ബോധവും അജ്ഞാനവും മോക്ഷത്തോടു തുല്യമാണ്. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ഇഹ തത്ത്വനിരന്തരതത്ത്വമിതി ന ഹി സന്ധിവിസന്ധിവിഹീന ഇതി। യദി സര്വവിവര്ജിതസര്വസമം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ സത്യം എല്ലായിടത്തും തടസ്സമില്ലാതെ നിലകൊള്ളുന്നു; ബന്ധമോ ബന്ധരഹിതത്വമോ ഇല്ല. എല്ലാം എല്ലാത്തിലും നിന്നു മോചിതമായ് സമമാണെങ്കിൽ, മനസേ, നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

അനികേതകുടീ പരിവാരസമം ഇഹസങ്ഗവിസങ്ഗവിഹീനപരമ്। ഇഹ ബോധവിബോധവിഹീനപരം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

വീട് ഇല്ലാതെയോ കുടിലിൽ ആയാലോ, കൂട്ടുകാരെല്ലാം സമമാണ്; ഇവിടെ ആശയോ ആശാരഹിതത്വമോ ഇല്ല; ഇവിടെ അറിവോ അജ്ഞാനമോ ഇല്ല. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

അവികാരവികാരമസത്യമിതി അവിലക്ഷവിലക്ഷമസത്യമിതി। യദി കേവലമാത്മനി സത്യമിതി കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ മാറ്റമോ മാറ്റരഹിതത്വമോ ഇല്ല, അതെല്ലാം അസത്യമാണ്; വ്യത്യാസമോ വ്യത്യാസരഹിതത്വമോ ഇല്ല, അതും അസത്യമാണ്. സത്യം മാത്രം ആത്മാവിൽ ഉണ്ടെങ്കിൽ, മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ഇഹ സര്വസമം ഖലു ജീവ ഇതി ഇഹ സര്വനിരന്തരജീവ ഇതി। ഇഹ കേവലനിശ്ചലജീവ ഇതി കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ എല്ലാ ജീവികളും സത്യത്തിൽ സമമാണ്; എല്ലാ ജീവികളും തടസ്സമില്ലാതെ നിലകൊള്ളുന്നു; എല്ലാം അചലമായ് മാത്രം നിലകൊള്ളുന്നു. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

അവിവേകവിവേകമബോധ ഇതി അവികല്പവികല്പമബോധ ഇതി। യദി ചൈകനിരന്തരബോധ ഇതി കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

വിവേകമോ വിവേകരഹിതത്വമോ അജ്ഞാനമാണ്; ഭാവനയോ ഭാവനാരഹിതത്വമോ അജ്ഞാനമാണ്. ഒരേ തടസ്സമില്ലാത്ത അറിവ് മാത്രം ഉണ്ടെങ്കിൽ, മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ന ഹി മോക്ഷപദം ന ഹി ബന്ധപദം ന ഹി പുണ്യപദം ന ഹി പാപപദമ്। ന ഹി പൂര്ണപദം ന ഹി രിക്തപദം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

മോക്ഷത്തിന്റെ നിലയോ ബന്ധത്തിന്റെ നിലയോ ഇല്ല; പുണ്യത്തിന്റെ നിലയോ പാപത്തിന്റെ നിലയോ ഇല്ല; പൂർണ്ണതയുടെ നിലയോ ശൂന്യതയുടെ നിലയോ ഇല്ല. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?