അവധൂതഗീതാ

പരാപരം വാ ന ച മേ കദാചിത് മധ്യസ്ഥഭാവോ ഹി ന ചാരിമിത്രമ്। ഹിതാഹിതം ചാപി കഥം വദാമി സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ്

എനിക്ക് ഒരിക്കലും ഉന്നതത്വമോ താഴ്മയോ ഇല്ല; മധ്യസ്ഥത്വമോ ശത്രുവോ സുഹൃത്തോ ഇല്ല. ഹിതമോ അഹിതമോ എങ്ങനെ പറയാം? ഞാൻ എന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവത്തിൽ ലയിച്ചവൻ, രോഗരഹിതൻ.

നോപാസകോ നൈവമുപാസ്യരൂപം ന ചോപദേശോ ന ച മേ ക്രിയാ ച। സംവിത്സ്വരൂപം ച കഥം വദാമി സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ്

ഞാൻ ഉപാസകനോ ഉപാസ്യസ്വഭാവമുള്ളവനോ അല്ല; എനിക്ക് ഉപദേശമോ ക്രിയയോ ഇല്ല. ചൈതന്യസ്വഭാവം എങ്ങനെ പറയാം? ഞാൻ എന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവത്തിൽ ലയിച്ചവൻ, രോഗരഹിതൻ.

നോ വ്യാപകം വ്യാപ്യമിഹാസ്തി കിഞ്ചിത് ന ചാലയം വാപി നിരാലയം വാ। അശൂന്യശൂന്യം ച കഥം വദാമി സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ്

ഇവിടെ വ്യാപകനോ വ്യാപ്യമായതോ ഒന്നുമില്ല; ആധാരമോ ആധാരരഹിതത്വമോ ഇല്ല. ശൂന്യതയോ അശൂന്യതയോ എങ്ങനെ പറയാം? ഞാൻ എന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവത്തിൽ ലയിച്ചവൻ, രോഗരഹിതൻ.

ന ഗ്രാഹകോ ഗ്രാഹ്യകമേവ കിഞ്ചിത് ന കാരണം വാ മമ നൈവ കാര്യമ്। അചിന്ത്യചിന്ത്യം ച കഥം വദാമി സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ്

ഗ്രാഹകനോ ഗ്രാഹ്യമായതോ ഒന്നുമില്ല; എനിക്ക് കാരണമോ ഫലമോ ഇല്ല. ചിന്തിക്കാവുന്നതോ ചിന്തിക്കാനാവാത്തതോ എങ്ങനെ പറയാം? ഞാൻ എന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവത്തിൽ ലയിച്ചവൻ, രോഗരഹിതൻ.

ന ഭേദകം വാപി ന ചൈവ ഭേദ്യം ന വേദകം വാ മമ നൈവ വേദ്യമ്। ഗതാഗതം താത കഥം വദാമി സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ്

ഭേദിപ്പിക്കുന്നവനോ ഭേദിക്കപ്പെട്ടതോ ഇല്ല; എനിക്ക് അറിയുന്നവനോ അറിയപ്പെടുന്നതോ ഇല്ല. വരികയോ പോകുകയോ എങ്ങനെ പറയാം, പ്രിയനേ? ഞാൻ എന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവത്തിൽ ലയിച്ചവൻ, രോഗരഹിതൻ.

ന ചാസ്തി ദേഹോ ന ച മേ വിദേഹോ ബുദ്ദിര്മനോ മേ ന ഹി ചേന്ദ്രിയാണി। രാഗോ വിരാഗശ്ച കഥം വദാമി സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ്

എനിക്ക് ശരീരമോ ശരീരരഹിതത്വമോ ഇല്ല; ബുദ്ധിയോ മനസ്സോ ഇന്ദ്രിയങ്ങളോ എനിക്ക് ഇല്ല. ആസക്തിയോ അസക്തിയോ എങ്ങനെ പറയാം? ഞാൻ എന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവത്തിൽ ലയിച്ചവൻ, രോഗരഹിതൻ.

ഉല്ലേഖമാത്രം ന ഹി ഭിന്നമുച്ചൈ- രുല്ലേഖമാത്രം ന തിരോഹിതം വൈ। സമാസമം മിത്ര കഥം വദാമി സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ്

വ്യത്യസ്തമായി ഭിന്നമായ പ്രത്യക്ഷത എനിക്ക് ഇല്ല; മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന പ്രത്യക്ഷതയും ഇല്ല. ഏകത്വമോ ഭേദമോ എങ്ങനെ പറയാം, സുഹൃത്തേ? ഞാൻ എന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവത്തിൽ ലയിച്ചവൻ, രോഗരഹിതൻ.

ജിതേന്ദ്രിയോഽഹം ത്വജിതേന്ദ്രിയോ വാ ന സംയമോ മേ നിയമോ ന ജാതഃ। ജയാജയൌ മിത്ര കഥം വദാമി സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ്

ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവനോ ജയിക്കാത്തവനോ ഞാൻ അല്ല; എനിക്ക് നിയന്ത്രണമോ നിയമമോ ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ല. ജയമോ പരാജയമോ എങ്ങനെ പറയാം, സുഹൃത്തേ? ഞാൻ എന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവത്തിൽ ലയിച്ചവൻ, രോഗരഹിതൻ.

അമൂര്തമൂര്തിര്ന ച മേ കദാചി- ദാദ്യന്തമധ്യം ന ച മേ കദാചിത്। ബലാബലം മിത്ര കഥം വദാമി സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ്

എനിക്ക് രൂപമോ രൂപരഹിതത്വമോ ഒരിക്കലും ഇല്ല; ആരംഭമോ അവസാനം മധ്യത്തിലോ എനിക്ക് ഇല്ല. ശക്തിയോ ദൗർബല്യമോ എങ്ങനെ പറയാം, സുഹൃത്തേ? ഞാൻ എന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവത്തിൽ ലയിച്ചവൻ, രോഗരഹിതൻ.

മൃതാമൃതം വാപി വിഷാവിഷം ച സഞ്ജായതേ താത ന മേ കദാചിത്। അശുദ്ധശുദ്ധം ച കഥം വദാമി സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ്

മരണവും അമൃതവും, വിഷവും അമൃതവും എന്നിങ്ങനെയുള്ളത് എനിക്ക് ഒരിക്കലും ഉണ്ടാകുന്നില്ല, പ്രിയനേ. ഞാൻ മോക്ഷസ്വരൂപിയും രോഗരഹിതനുമാകുമ്പോൾ, ശുദ്ധിയും അശുദ്ധിയും എങ്ങനെ പറയാൻ കഴിയും?

സ്വപ്നഃ പ്രബോധോ ന ച യോഗമുദ്രാ നക്തം ദിവാ വാപി ന മേ കദാചിത്। അതുര്യതുര്യം ച കഥം വദാമി സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ്

എനിക്ക് സ്വപ്നമോ ജാഗ്രതയോ ഇല്ല, യോഗാസനങ്ങളോ ഇല്ല, രാത്രിയോ പകലോ ഒരിക്കലും ഇല്ല. ഞാൻ മോക്ഷസ്വരൂപിയും രോഗരഹിതനുമാകുമ്പോൾ, നാലാമത്തെ അവസ്ഥയോ അതല്ലാത്തതോ എങ്ങനെ പറയാൻ കഴിയും?

സംവിദ്ധി മാം സര്വവിസര്വമുക്തം മായാ വിമായാ ന ച മേ കദാചിത്। സന്ധ്യാദികം കര്മ കഥം വദാമി സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ്

എന്നെ ശുദ്ധമായ ബോധമായി അറിയണം, എല്ലാം വിട്ടുമുക്തനായവനായി. മായയോ മായയില്ലായ്മയോ എനിക്ക് ഒരിക്കലും ബാധിക്കുന്നില്ല. ഞാൻ മോക്ഷസ്വരൂപിയും രോഗരഹിതനുമാകുമ്പോൾ, സന്ധ്യാദി കർമങ്ങൾ എങ്ങനെ പറയാൻ കഴിയും?

സംവിദ്ധി മാം സര്വസമാധിയുക്തം സംവിദ്ധി മാം ലക്ഷ്യവിലക്ഷ്യമുക്തമ്। യോഗം വിയോഗം ച കഥം വദാമി സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ്

എന്നെ എല്ലാ സമാധികളോടും ഏകീകരിച്ച ബോധമായി അറിയണം, ലക്ഷ്യങ്ങളില്ലാത്ത, വ്യത്യാസങ്ങളില്ലാത്ത ബോധമായി അറിയണം. ഞാൻ മോക്ഷസ്വരൂപിയും രോഗരഹിതനുമാകുമ്പോൾ, ഐക്യമായോ വേർപാടായോ എങ്ങനെ പറയാൻ കഴിയും?

മൂര്ഖോഽപി നാഹം ന ച പണ്ഡിതോഽഹം മൌനം വിമൌനം ന ച മേ കദാചിത്। തര്കം വിതര്കം ച കഥം വദാമി സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ്

ഞാൻ മണ്ടനുമല്ല, പണ്ഡിതനുമല്ല; മൗനമോ മൗനമില്ലായ്മയോ എനിക്ക് ഒരിക്കലും ബാധിക്കുന്നില്ല. ഞാൻ മോക്ഷസ്വരൂപിയും രോഗരഹിതനുമാകുമ്പോൾ, തർക്കമോ വാദമോ എങ്ങനെ പറയാൻ കഴിയും?

പിതാ ച മാതാ ച കുലം ന ജാതി- ര്ജന്മാദി മൃത്യുര്ന ച മേ കദാചിത്। സ്നേഹം വിമോഹം ച കഥം വദാമി സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ്

എനിക്ക് അച്ഛനുമില്ല അമ്മയുമില്ല, കുടുംബമോ ജാതിയോ ഇല്ല, ജന്മമോ മരണവും ഒരിക്കലും ഇല്ല. ഞാൻ മോക്ഷസ്വരൂപിയും രോഗരഹിതനുമാകുമ്പോൾ, സ്നേഹമോ മോഹമോ എങ്ങനെ പറയാൻ കഴിയും?

അസ്തം ഗതോ നൈവ സദോദിതോഽഹം തേജോവിതേജോ ന ച മേ കദാചിത്। സന്ധ്യാദികം കര്മ കഥം വദാമി സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ്

എനിക്ക് അസ്തമനമോ എപ്പോഴും ഉദയമോ ഇല്ല; പ്രകാശമോ പ്രകാശരഹിതത്വമോ എനിക്ക് ഒരിക്കലും ബാധിക്കുന്നില്ല. ഞാൻ മോക്ഷസ്വരൂപിയും രോഗരഹിതനുമാകുമ്പോൾ, സന്ധ്യാദി കർമങ്ങൾ എങ്ങനെ പറയാൻ കഴിയും?

അസംശയം വിദ്ധി നിരാകുലം മാം അസംശയം വിദ്ധി നിരന്തരം മാമ്। അസംശയം വിദ്ധി നിരഞ്ജനം മാം സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ്

എന്നെ സംശയമില്ലാതെ അറിയണം, അശാന്തിയില്ലാതെ അറിയണം, ഇടവേളയില്ലാതെ അറിയണം, മക്കളില്ലാത്തവനായി അറിയണം. ഞാൻ മോക്ഷസ്വരൂപിയും രോഗരഹിതനുമാണ്.

ധ്യാനാനി സര്വാണി പരിത്യജന്തി ശുഭാശുഭം കര്മ പരിത്യജന്തി। ത്യാഗാമൃതം താത പിബന്തി ധീരാഃ സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ്

ധീരന്മാർ എല്ലാ ധ്യാനങ്ങളും ഉപേക്ഷിക്കുന്നു, നല്ലതോ ചീത്തയോ ആയ എല്ലാ കർമങ്ങളും ഉപേക്ഷിക്കുന്നു; അവർ ത്യാഗത്തിന്റെ അമൃതം ആസ്വദിക്കുന്നു, പ്രിയനേ, കാരണം ഞാൻ മോക്ഷസ്വരൂപിയും രോഗരഹിതനുമാണ്.

വിന്ദതി വിന്ദതി ന ഹി ന ഹി യത്ര ഛന്ദോലക്ഷണം ന ഹി ന ഹി തത്ര। സമരസമഗ്നോ ഭാവിതപൂതഃ പ്രലപതി തത്ത്വം പരമവധൂതഃ

അവൻ പ്രാപിക്കുന്നു, പ്രാപിക്കുന്നു—അവിടെ ആഗ്രഹത്തിന്റെ ഒരു അടയാളവും ഇല്ലാത്തിടത്ത്. സമത്വത്തിൽ ലീനനായി, ധ്യാനത്തിലൂടെ ശുദ്ധനായവൻ, പരമാവധൂതൻ സത്യം പ്രസ്താവിക്കുന്നു.

ഇതി ചതുര്ഥോഽധ്യായഃ

ഇതോടെ നാലാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.

ഓം ഇതി ഗദിതം ഗഗനസമം തത് ന പരാപരസാരവിചാര ഇതി। അവിലാസവിലാസനിരാകരണം കഥമക്ഷരബിന്ദുസമുച്ചരണമ്

ഓം. ആകാശംപോലെ അതിനേക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അതിൽ ഉയർന്നതോ താഴ്ന്നതോ എന്ന ചിന്തയില്ല. എല്ലാ ക്രീഡയും അകറ്റപ്പെട്ടപ്പോൾ, അക്ഷരബിന്ദുവിന്റെ ഉച്ചാരണം എങ്ങനെ ഉണ്ടാകും?

ഇതി തത്ത്വമസിപ്രഭൃതിശ്രുതിഭിഃ പ്രതിപാദിതമാത്മനി തത്ത്വമസി। ത്വമുപാധിവിവര്ജിതസര്വസമം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

‘അത് നീ തന്നെയാണ്’ എന്ന ഉപദേശങ്ങൾകൊണ്ട് ആത്മാവിൽ സത്യം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; നീ ഉപാധികളില്ലാത്തവനും എല്ലായിടത്തും സമനുമായവനാണ്. മനസേ, നീ എല്ലായിടത്തും സമമായിരിക്കുമ്പോൾ എന്തിനാണ് ദുഃഖം?

അധഊര്ധ്വവിവര്ജിതസര്വസമം ബഹിരന്തരവര്ജിതസര്വസമമ്। യദി ചൈകവിവര്ജിതസര്വസമം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

മുകളോ താഴോ ഇല്ലാതെ എല്ലായിടത്തും സമമായവൻ, അകത്തോ പുറത്തോ ഇല്ലാതെ എല്ലായിടത്തും സമമായവൻ; ഒറ്റത്വം പോലും ഇല്ലാതെ എല്ലായിടത്തും സമമായിരിക്കുമ്പോൾ, മനസേ, എന്തിനാണ് ദുഃഖം?

ന ഹി കല്പിതകല്പവിചാര ഇതി ന ഹി കാരണകാര്യവിചാര ഇതി। പദസന്ധിവിവര്ജിതസര്വസമം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

കൽപ്പിതമായ ചിന്തകളിലോ കാരണഫല ബന്ധങ്ങളിലോ അന്വേഷിക്കേണ്ടതില്ല; പദങ്ങളുടെ കൂട്ടിച്ചേർക്കലില്ലാതെ എല്ലായിടത്തും സമമായിരിക്കുമ്പോൾ, മനസേ, എന്തിനാണ് ദുഃഖം?

ന ഹി ബോധവിബോധസമാധിരിതി ന ഹി ദേശവിദേശസമാധിരിതി। ന ഹി കാലവികാലസമാധിരിതി കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ബോധമോ അബോധമോ എന്ന സമാധിയില്ല, ദേശമോ വിദേശമോ എന്ന സമാധിയില്ല, കാലമോ കാലരഹിതത്വമോ എന്ന സമാധിയില്ല; മനസേ, എല്ലായിടത്തും സമമായിരിക്കുമ്പോൾ എന്തിനാണ് ദുഃഖം?

ന ഹി കുമ്ഭനഭോ ന ഹി കുമ്ഭ ഇതി ന ഹി ജീവവപുര്ന ഹി ജീവ ഇതി। ന ഹി കാരണകാര്യവിഭാഗ ഇതി കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

കുംഭത്തിലെ ആകാശമോ കുംഭമോ ഇല്ല, ജീവൻ എന്ന ശരീരമോ ജീവൻ എന്നതോ ഇല്ല, കാരണഫല വിഭജനം ഇല്ല; മനസേ, എല്ലായിടത്തും സമമായിരിക്കുമ്പോൾ എന്തിനാണ് ദുഃഖം?

ഇഹ സര്വനിരന്തരമോക്ഷപദം ലഘുദീര്ഘവിചാരവിഹീന ഇതി। ന ഹി വര്തുലകോണവിഭാഗ ഇതി കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ എല്ലായിടത്തും നിരന്തരമായ മോക്ഷപദം നിലനിൽക്കുന്നു, ചെറുതോ വലുതോ എന്ന വ്യത്യാസമില്ല; വൃത്തമോ കോണോ എന്ന വിഭജനം ഇല്ല. മനസേ, എല്ലായിടത്തും സമമായിരിക്കുമ്പോൾ എന്തിനാണ് ദുഃഖം?

ഇഹ ശൂന്യവിശൂന്യവിഹീന ഇതി ഇഹ ശുദ്ധവിശുദ്ധവിഹീന ഇതി। ഇഹ സര്വവിസര്വവിഹീന ഇതി കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

ഇവിടെ ശൂന്യതയോ അതിന്റെ അഭാവമോ ഇല്ല; ഇവിടെ ശുദ്ധിയോ അശുദ്ധിയോ ഇല്ല; ഇവിടെ എല്ലാമോ അതിന്റെ വിരുദ്ധമോ ഇല്ല. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?

ന ഹി ഭിന്നവിഭിന്നവിചാര ഇതി ബഹിരന്തരസന്ധിവിചാര ഇതി। അരിമിത്രവിവര്ജിതസര്വസമം കിമു രോദിഷി മാനസി സര്വസമമ്

വ്യത്യാസമോ അതിന്റെ അഭാവമോ ചിന്തിക്കേണ്ട കാര്യമില്ല; അകത്തോ പുറത്തോ ബന്ധം അന്വേഷിക്കേണ്ടതുമില്ല. ശത്രുവോ സുഹൃത്തോ ഇല്ലാതെ എല്ലാം സമമാണ്. മനസേ, എല്ലാം സമമാണെങ്കിൽ നീ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്?