അവധൂതഗീതാ

ബ്രഹ്മാദയഃ സുരഗണാഃ കഥമത്ര സന്തി സ്വര്ഗാദയോ വസതയഃ കഥമത്ര സന്തി। യദ്യേകരൂപമമലം പരമാര്ഥതത്ത്വം ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ്

ബ്രഹ്മാവും മറ്റു ദേവതകളും ഇവിടെ എങ്ങനെ ഉണ്ടാകും? സ്വർഗ്ഗാദികളും മറ്റ് വാസസ്ഥലങ്ങളും ഇവിടെ എങ്ങനെ ഉണ്ടാകും? പരമാർത്ഥതത്ത്വം ഒരൊറ്റതും, കളങ്കരഹിതവുമാണെങ്കിൽ, ഞാൻ ജ്ഞാനാമൃതം, ഒരേ രുചിയുള്ളത്, ആകാശംപോലെ വിശാലവുമാണ്.

നിര്നേതി നേതി വിമലോ ഹി കഥം വദാമി നിഃശേഷശേഷവിമലോ ഹി കഥം വദാമി। നിര്ലിങ്ഗലിങ്ഗവിമലോ ഹി കഥം വദാമി ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ്

നേതി നേതി എന്നതിൽ അപ്പുറം ശുദ്ധിയെ ഞാൻ എങ്ങനെ വിവരിക്കും? ശേഷിയില്ലാത്ത ശുദ്ധിയെ ഞാൻ എങ്ങനെ വിവരിക്കും? ലക്ഷണമില്ലാത്ത ശുദ്ധിയെ ഞാൻ എങ്ങനെ വിവരിക്കും? ഞാൻ ജ്ഞാനാമൃതം, ഒരേ രുചിയുള്ളത്, ആകാശംപോലെ വിശാലവുമാണ്.

നിഷ്കര്മകര്മപരമം സതതം കരോമി നിഃസങ്ഗസങ്ഗരഹിതം പരമം വിനോദമ്। നിര്ദേഹദേഹരഹിതം സതതം വിനോദം ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ്

നിഷ്കർമ്മവും കർമ്മവും അതിജയിച്ച പരമകൃത്യം ഞാൻ എല്ലായ്പ്പോഴും ചെയ്യുന്നു. ബന്ധവും ബന്ധരഹിതത്വവും ഇല്ലാത്ത പരമാനന്ദം ഞാൻ ആസ്വദിക്കുന്നു. ശരീരമുള്ളതും ശരീരരഹിതത്വവും ഇല്ലാതെ ഞാൻ എല്ലായ്പ്പോഴും ആനന്ദിക്കുന്നു. ഞാൻ ജ്ഞാനാമൃതം, ഒരേ രുചിയുള്ളത്, ആകാശംപോലെ വിശാലവുമാണ്.

മായാപ്രപഞ്ചരചനാ ന ച മേ വികാരഃ। കൌടില്യദമ്ഭരചനാ ന ച മേ വികാരഃ। സത്യാനൃതേതി രചനാ ന ച മേ വികാരോ ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ്

മായയുടെ ഈ ലോകസൃഷ്ടി എന്നിൽ ഒരു മാറ്റവും സൃഷ്ടിക്കുന്നില്ല; വഞ്ചനയുടെയും കപടതയുടെയും സൃഷ്ടിയും എന്നിൽ മാറ്റമുണ്ടാക്കുന്നില്ല; സത്യം അഥവാ അസത്യം എന്നുള്ള വ്യത്യാസവും എന്നിൽ മാറ്റമുണ്ടാക്കുന്നില്ല. ഞാൻ ജ്ഞാനത്തിന്റെ അമൃതം, ഒരേ രുചിയുള്ളത്, ആകാശംപോലെ വിശാലവും സമമായതുമാണ്.

സന്ധ്യാദികാലരഹിതം ന ച മേ വിയോഗോ- ഹ്യന്തഃ പ്രബോധരഹിതം ബധിരോ ന മൂകഃ। ഏവം വികല്പരഹിതം ന ച ഭാവശുദ്ധം ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ്

പ്രഭാതം, സന്ധ്യ തുടങ്ങിയ കാലഭേദങ്ങൾ എന്നിൽ ഇല്ല; എന്നിൽ വേർപാടുമില്ല. ഉള്ളിലെ ഉണർവ് ഇല്ലാത്തതുമല്ല ഞാൻ; ബദ്ധിരനോ മൂകനോ അല്ല. ഇങ്ങനെ എല്ലാ ഭേദഭാവങ്ങളും വിട്ട്, ശുദ്ധിയെന്നോ അശുദ്ധിയെന്നോ പറയാൻ കഴിയാത്തത് ഞാൻ. ഞാൻ ജ്ഞാനത്തിന്റെ അമൃതം, ഒരേ രുചിയുള്ളത്, ആകാശംപോലെ സമമായതുമാണ്.

നിര്നാഥനാഥരഹിതം ഹി നിരാകുലം വൈ നിശ്ചിത്തചിത്തവിഗതം ഹി നിരാകുലം വൈ। സംവിദ്ധി സര്വവിഗതം ഹി നിരാകുഅലം വൈ ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ്

എനിക്ക് ഗുരുവോ ശിഷ്യനോ ഇല്ല; ഞാൻ ഒരിക്കലും കലങ്കമില്ലാത്തവൻ. മനസ്സോ മനസ്സില്ലായ്മയോ എന്നിൽ ഇല്ല; ഞാൻ ഒരിക്കലും കലങ്കമില്ല. ബോധം, എല്ലാ വ്യത്യാസങ്ങളും വിട്ട്, ഞാൻ ഒരിക്കലും കലങ്കമില്ല. ഞാൻ ജ്ഞാനത്തിന്റെ അമൃതം, ഒരേ രുചിയുള്ളത്, ആകാശംപോലെ സമമായതുമാണ്.

കാന്താരമന്ദിരമിദം ഹി കഥം വദാമി സംസിദ്ധസംശയമിദം ഹി കഥം വദാമി। ഏവം നിരന്തരസമം ഹി നിരാകുലം വൈ ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ്

ഈ കാട്ടുപോലെയുള്ള വാസസ്ഥലം ഞാൻ എങ്ങനെ വിവരിക്കും? സംശയങ്ങൾ എല്ലാം തീർന്ന ഈ അവസ്ഥയെ ഞാൻ എങ്ങനെ പറയാം? ഇങ്ങനെ എല്ലായ്പ്പോഴും ഒരേപോലെയും, കലങ്കമില്ലാതെയും ഞാൻ ജ്ഞാനത്തിന്റെ അമൃതം, ഒരേ രുചിയുള്ളത്, ആകാശംപോലെ സമമായതുമാണ്.

നിര്ജീവജീവരഹിതം സതതം വിഭാതി നിര്ബീജബീജരഹിതം സതതം വിഭാതി। നിര്വാണബന്ധരഹിതം സതതം വിഭാതി ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ്

ജീവനും അജീവും ഇല്ലാതെ എല്ലായ്പ്പോഴും പ്രകാശിക്കുന്നു; വിത്തും വിത്തില്ലായ്മയും ഇല്ലാതെ എല്ലായ്പ്പോഴും പ്രകാശിക്കുന്നു; മോക്ഷവും ബന്ധവും ഇല്ലാതെ എല്ലായ്പ്പോഴും പ്രകാശിക്കുന്നു. ഞാൻ ജ്ഞാനത്തിന്റെ അമൃതം, ഒരേ രുചിയുള്ളത്, ആകാശംപോലെ സമമായതുമാണ്.

സമ്ഭൂതിവര്ജിതമിദം സതതം വിഭാതി സംസാരവര്ജിതമിദം സതതം വിഭാതി। സംഹാരവര്ജിതമിഅദം സതതം വിഭാതി ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ്

ഉത്ഭവം ഇല്ലാതെ എല്ലായ്പ്പോഴും പ്രകാശിക്കുന്നു; സാംസാരികത ഇല്ലാതെ എല്ലായ്പ്പോഴും പ്രകാശിക്കുന്നു; ലയവും ഇല്ലാതെ എല്ലായ്പ്പോഴും പ്രകാശിക്കുന്നു. ഞാൻ ജ്ഞാനത്തിന്റെ അമൃതം, ഒരേ രുചിയുള്ളത്, ആകാശംപോലെ സമമായതുമാണ്.

ഉല്ലേഖമാത്രമപി തേ ന ച നാമരൂപം നിര്ഭിന്നഭിന്നമപി തേ ന ഹി വസ്തു കിഞ്ചിത്। നിര്ലജ്ജമാനസ കരോഷി കഥം വിഷാദം ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ്

നിനക്കു പേരോ രൂപമോ എന്നെ കുറിച്ച് ഒരു ചിന്ത പോലും ഇല്ല; വിഭജിച്ചതോ അഖണ്ഡമായതോ ഒന്നുമില്ല. ലജ്ജിക്കാത്ത മനസേ, നീ എങ്ങനെ വിഷാദം അനുഭവിക്കുന്നു? ഞാൻ ജ്ഞാനത്തിന്റെ അമൃതം, ഒരേ രുചിയുള്ളത്, ആകാശംപോലെ സമമായതുമാണ്.

കിം നാമ രോദിഷി സഖേ ന ജരാ ന മൃത്യുഃ കിം നാമ രോദിഷി സഖേ ന ച ജന്മ ദുഃഖമ്। കിം നാമ രോദിഷി സഖേ ന ച തേ വികാരോ ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ്

സുഹൃത്തെ, നീ എന്തിനാണ് കരയുന്നത്? നിനക്കു വൃദ്ധിയില്ല, മരണവുമില്ല; എന്തിനാണ് കരയുന്നത്? നിനക്കു ജനനദുഃഖമില്ല; എന്തിനാണ് കരയുന്നത്? നിനക്കു മാറ്റങ്ങളൊന്നുമില്ല. ഞാൻ ജ്ഞാനത്തിന്റെ അമൃതം, ഒരേ രുചിയുള്ളത്, ആകാശംപോലെ സമമായതുമാണ്.

കിം നാമ രോദിഷി സഖേ ന ച തേ സ്വരൂപം കിം നാമ രോദിഷി സഖേ ന ച തേ വിരൂപമ്। കിം നാമ രോദിഷി സഖേ ന ച തേ വയാംസി ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ്

സുഹൃത്തെ, നീ എന്തിനാണ് കരയുന്നത്? നിനക്കു യഥാർത്ഥ രൂപമില്ല; എന്തിനാണ് കരയുന്നത്? നിനക്കു വികലതയുമില്ല; എന്തിനാണ് കരയുന്നത്? നിനക്കു വയസ്സുകളുമില്ല. ഞാൻ ജ്ഞാനത്തിന്റെ അമൃതം, ഒരേ രുചിയുള്ളത്, ആകാശംപോലെ സമമായതുമാണ്.

കിം നാമ രോദിഷി സഖേ ന ച തേ വയാംസി കിം നാമ രോദിഷി സഖേ ന ച തേ മനാംസി। കിം നാമ രോദിഷി സഖേ ന തവേന്ദ്രിയാണി ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ്

സുഹൃത്തെ, നീ എന്തിനാണ് കരയുന്നത്? നിനക്കു വയസ്സുകളില്ല; എന്തിനാണ് കരയുന്നത്? നിനക്കു മനസ്സുകളില്ല; എന്തിനാണ് കരയുന്നത്? നിന്റെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ പോലും നിനക്കില്ല. ഞാൻ ജ്ഞാനത്തിന്റെ അമൃതം, ഒരേ രുചിയുള്ളത്, ആകാശംപോലെ സമമായതുമാണ്.

കിം നാമ രോദിഷി സഖേ ന ച തേഽസ്തി കാമഃ കിം നാമ രോദിഷി സഖേ ന ച തേ പ്രലോഭഃ। കിം നാമ രോദിഷി സഖേ ന ച തേ വിമോഹോ ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ്

സുഹൃത്തെ, നീ എന്തിനാണ് കരയുന്നത്? നിനക്കു ആഗ്രഹമില്ല; എന്തിനാണ് കരയുന്നത്? നിനക്കു ലോഭമില്ല; എന്തിനാണ് കരയുന്നത്? നിനക്കു മായയുമില്ല. ഞാൻ ജ്ഞാനത്തിന്റെ അമൃതം, ഒരേ രുചിയുള്ളത്, ആകാശംപോലെ സമമായതുമാണ്.

ഐശ്വര്യമിച്ഛസി കഥം ന ച തേ ധനാനി ഐശ്വര്യമിച്ഛസി കഥം ന ച തേ ഹി പത്നീ। ഐശ്വര്യമിച്ഛസി കഥം ന ച തേ മമേതി ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ്

നിനക്കു സമ്പത്തൊന്നുമില്ല എങ്കിൽ നീ എങ്ങനെ ഐശ്വര്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നു? നിനക്കു ഭാര്യയില്ല എങ്കിൽ നീ എങ്ങനെ അധികാരം ആഗ്രഹിക്കുന്നു? 'എന്റെത്' എന്ന ഭാവം പോലും ഇല്ല എങ്കിൽ നീ എങ്ങനെ അധികാരം ആഗ്രഹിക്കുന്നു? ഞാൻ ജ്ഞാനത്തിന്റെ അമൃതം, ഒരേ രുചിയുള്ളത്, ആകാശംപോലെ സമമായതുമാണ്.

ലിങ്ഗപ്രപഞ്ചജനുഷീ ന ച തേ ന മേ ച നിര്ലജ്ജമാനസമിദം ച വിഭാതി ഭിന്നമ്। നിര്ഭേദഭേദരഹിതം ന ച തേ ന മേ ച ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ്

ലിംഗങ്ങളുടെയും ലോകത്തിന്റെ ജനനവും നിനക്കില്ല, എനിക്കുമില്ല; ഈ ലജ്ജയില്ലാത്ത മനസ്സ് വിഭജിച്ചവണ്ണം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. വിഭജിച്ചതോ അഖണ്ഡമായതോ നിനക്കുമില്ല, എനിക്കുമില്ല. ഞാൻ ജ്ഞാനത്തിന്റെ അമൃതം, ഒരേ രുചിയുള്ളത്, ആകാശംപോലെ സമമായതുമാണ്.

നോ വാണുമാത്രമപി തേ ഹി വിരാഗരൂപം നോ വാണുമാത്രമപി തേ ഹി സരാഗരൂപമ്। നോ വാണുമാത്രമപി തേ ഹി സകാമരൂപം ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ്

നിനക്കു വിരാഗത്തിന്റെ ഒരു സൂക്ഷ്മതയും ഇല്ല; നിനക്കു രാഗത്തിന്റെ ഒരു സൂക്ഷ്മതയും ഇല്ല; നിനക്കു കാമത്തിന്റെ ഒരു സൂക്ഷ്മതയും ഇല്ല. ഞാൻ ജ്ഞാനത്തിന്റെ അമൃതം, ഒരേ രുചിയുള്ളത്, ആകാശംപോലെ സമമായതുമാണ്.

ധ്യാതാ ന തേ ഹി ഹൃദയേ ന ച തേ സമാധി- ര്ധ്യാനം ന തേ ഹി ഹൃദയേ ന ബഹിഃ പ്രദേശഃ। ധ്യേയം ന ചേതി ഹൃദയേ ന ഹി വസ്തു കാലോ ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ്

നിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ധ്യാനിക്കുന്നവനില്ല, സമാധിയും ഇല്ല; നിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ധ്യാനവും ഇല്ല, പുറത്തു സ്ഥലം പോലും ഇല്ല; നിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ധ്യേയവും ഇല്ല, വസ്തുവോ കാലമോ ഇല്ല. ഞാൻ ജ്ഞാനത്തിന്റെ അമൃതം, ഒരേ രുചിയുള്ളത്, ആകാശംപോലെ സമമായതുമാണ്.

യത്സാരഭൂതമഖിലം കഥിതം മയാ തേ ന ത്വം ന മേ ന മഹതോ ന ഗുരുര്ന ന ശിഷ്യഃ। സ്വച്ഛന്ദരൂപസഹജം പരമാര്ഥതത്ത്വം ജ്ഞാനാമൃതം സമരസം ഗഗനോപമോഽഹമ്

എല്ലാ പ്രധാനമായതും ഞാൻ നിനക്കു പറഞ്ഞു. നീ ഇല്ല, ഞാനും ഇല്ല, മഹത്വവുമില്ല, ഗുരുവുമില്ല, ശിഷ്യനുമില്ല. സ്വതന്ത്രമായ സ്വഭാവത്തിൽ സ്വയം ഉദിച്ചിരിക്കുന്ന പരമാർത്ഥതത്ത്വം തന്നെയാണ്. ഞാൻ ജ്ഞാനത്തിന്റെ അമൃതം, ഒരേ രുചിയുള്ളത്, ആകാശംപോലെ സമമായതുമാണ്.

കഥമിഹ പരമാര്ഥം തത്ത്വമാനന്ദരൂപം കഥമിഹ പരമാര്ഥം നൈവമാനന്ദരൂപമ്। കഥമിഹ പരമാര്ഥം ജ്ഞാനവിജ്ഞാനരൂപം യദി പരമഹമേകം വര്തതേ വ്യോമരൂപമ്

ഇവിടെ പരമാർത്ഥം ആനന്ദസ്വരൂപമാണോ എങ്ങനെ? അല്ലെങ്കിൽ ആനന്ദമില്ലാത്തതാണോ എങ്ങനെ? ജ്ഞാനവും വിവേകവും ആയതാണോ എങ്ങനെ? പരമഹം എന്നത് ഒരൊറ്റതായും ആകാശംപോലെയും നിലകൊള്ളുമ്പോൾ.

ദഹനപവനഹീനം വിദ്ധി വിജ്ഞാനമേക- മവനിജലവിഹീനം വിദ്ധി വിജ്ഞാനരൂപമ്। സമഗമനവിഹീനം വിദ്ധി വിജ്ഞാനമേകം ഗഗനമിവ വിശാലം വിദ്ധി വിജ്ഞാനമേകമ്

നീ അറിഞ്ഞിരിക്കണം, ജ്ഞാനം അഗ്നിയുമില്ല, വായുവുമില്ല; ഭൂമിയും വെള്ളവും ഇല്ലാത്തതാണെന്ന് നീ അറിഞ്ഞിരിക്കണം; വരവ് പോകലൊന്നുമില്ലാത്തതാണെന്ന് നീ അറിഞ്ഞിരിക്കണം; ആകാശംപോലെ വിശാലമായതാണെന്ന് നീ അറിഞ്ഞിരിക്കണം.

ന ശൂന്യരൂപം ന വിശൂന്യരൂപം ന ശുദ്ധരൂപം ന വിശുദ്ധരൂപമ്। രൂപം വിരൂപം ന ഭവാമി കിഞ്ചിത് സ്വരൂപരൂപം പരമാര്ഥതത്ത്വമ്

ഞാൻ ശൂന്യമായ രൂപമോ ശൂന്യമല്ലാത്ത രൂപമോ അല്ല; ശുദ്ധമായതോ അശുദ്ധമായതോ അല്ല; എനിക്ക് രൂപമോ രൂപരഹിതത്വമോ ഒന്നുമില്ല — എന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം പരമാർത്ഥ സത്യമാണ്.

മുഞ്ച മുഞ്ച ഹി സംസാരം ത്യാഗം മുഞ്ച ഹി സര്വഥാ। ത്യാഗാത്യാഗവിഷം ശുദ്ധമമൃതം സഹജം ധ്രുവമ്

സംസാരം ഉപേക്ഷിക്കൂ, ഉപേക്ഷിക്കൂ; ഉപേക്ഷിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കൂ. ഉപേക്ഷിക്കലിന്റെയും ഉപേക്ഷിക്കാതിരിപ്പിന്റെയും വിഷം ശുദ്ധവും അമൃതവും സ്വാഭാവികവും സ്ഥിരവുമാണ്.

ഇതി തൃതീയോഽധ്യായഃ

ഇതോടെ മൂന്നാം അധ്യായം അവസാനിക്കുന്നു.

നാവാഹനം നൈവ വിസര്ജനം വാ പുഷ്പാണി പത്രാണി കഥം ഭവന്തി। ധ്യാനാനി മന്ത്രാണി കഥം ഭവന്തി സമാസമം ചൈവ ശിവാര്ചനം ച

അവാഹനമോ വിശർജ്ജനമോ ഇല്ലെങ്കിൽ പൂക്കളോ ഇലകളോ എങ്ങനെ ഉണ്ടാകും? ധ്യാനങ്ങളോ മന്ത്രങ്ങളോ എങ്ങനെ ഉണ്ടാകും? ശിവാരാധന എങ്ങനെ സാധ്യമാകും?

ന കേവലം ബന്ധവിബന്ധമുക്തോ ന കേവലം ശുദ്ധവിശുദ്ധമുക്തഃ। ന കേവലം യോഗവിയോഗമുക്തഃ സ വൈ വിമുക്തോ ഗഗനോപമോഽഹമ്

ബന്ധനത്തിൽ നിന്നും മോചനത്തിൽ നിന്നും മാത്രമല്ല ഞാൻ സ്വതന്ത്രൻ; ശുദ്ധിയിലും അശുദ്ധിയിലും മാത്രമല്ല; യോഗത്തിൽ ഏകതയിലും വേർപാടിലും മാത്രമല്ല; ഞാൻ ആകാശംപോലെ വിശാലമായ സ്വതന്ത്രനാണ്.

സഞ്ജായതേ സര്വമിദം ഹി തഥ്യം സഞ്ജായതേ സര്വമിദം വിതഥ്യമ്। ഏവം വികല്പോ മമ നൈവ ജാതഃ സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ്

ഇവയെല്ലാം സത്യമായും ഉദിക്കുന്നു; ഇവയെല്ലാം അസത്യമായും ഉദിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഈ ഭേദബോധം എനിക്ക് ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ല — ഞാൻ എന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവത്തിൽ ലയിച്ചവൻ, രോഗരഹിതൻ.

ന സാഞ്ജനം ചൈവ നിരഞ്ജനം വാ ന ചാന്തരം വാപി നിരന്തരം വാ। അന്തര്വിഭന്നം ന ഹി മേ വിഭാതി സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ്

എനിക്ക് വർണ്ണമുള്ളതോ വർണ്ണരഹിതമായതോ ഇല്ല; ഉള്ളിലോ പുറത്തോ ഇല്ല; ഉള്ളിൽ വിഭജിതമായ ഒന്നും എനിക്ക് തെളിയുന്നില്ല — ഞാൻ എന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവത്തിൽ ലയിച്ചവൻ, രോഗരഹിതൻ.

അബോധബോധോ മമ നൈവ ജാതോ ബോധസ്വരൂപം മമ നൈവ ജാതമ്। നിര്ബോധബോധം ച കഥം വദാമി സ്വരൂപനിര്വാണമനാമയോഽഹമ്

എനിക്ക് അജ്ഞാനമോ ജ്ഞാനമോ ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ല; ജ്ഞാനസ്വഭാവം എനിക്ക് ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ല. ജ്ഞാനമോ അജ്ഞാനമോ എങ്ങനെ പറയാം? ഞാൻ എന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവത്തിൽ ലയിച്ചവൻ, രോഗരഹിതൻ.