Pāṇini ईश्वरानुग्रहादेव पुंसामद्वैतवासना। महद्भयपरित्राणाद्विप्राणामुपजायते
ഭഗവാന്റെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടുമാത്രം മനുഷ്യരിൽ അദ്വൈതബോധം ഉണരുന്നു; അതാണ് മഹാഭയത്തിൽ നിന്ന് ജ്ഞാനികൾക്ക് മോചനം നൽകുന്നത്.
येनेदं पूरितं सर्वमात्मनैवात्मनात्मनि। निराकारं कथं वन्दे ह्यभिन्नं शिवमव्ययम्
എല്ലാം ആ ആത്മാവാൽ ആത്മാവിൽ ആത്മാവായി നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. രൂപമില്ലാത്ത, അഖണ്ഡമായ, മാറ്റമില്ലാത്ത ശിവനെ ഞാൻ എങ്ങനെ ആരാധിക്കാം?
पञ्चभूतात्मकं विश्वं मरीचिजलसन्निभम्। कस्याप्यहो नमस्कुर्यामहमेको निरञ्जनः
അഞ്ചു ഭൂതങ്ങളാൽ നിർമ്മിതമായ ഈ ലോകം മരുഭൂമിയിലെ മായാജലത്തോട് സമാനമാണ്. ഞാൻ ഒരുവൻ മാത്രമാണ്, നിഷ്കളങ്കൻ; ഞാൻ ആരെ വണങ്ങണം?
आत्मैव केवलं सर्वं भेदाभेदो न विद्यते। अस्ति नास्ति कथं ब्रूयां विस्मयः प्रतिभाति मे
എല്ലാം ആത്മാവു മാത്രമാണ്; ഭേദവും അഭേദവും ഇല്ല. ഉണ്ട്, ഇല്ല എന്ന് ഞാൻ എങ്ങനെ പറയാം? അത്ഭുതം മാത്രം എന്നിൽ നിറയുന്നു.
वेदान्तसारसर्वस्वं ज्ञानं विज्ञानमेव च। अहमात्मा निराकारः सर्वव्यापी स्वभावतः
വേദാന്തത്തിന്റെ സാരവും സമ്പൂർണ്ണതയും ജ്ഞാനവും അനുഭവവും തന്നെയാണ്; ഞാൻ ആ ആത്മാവാണ്—രൂപമില്ലാത്തത്, സ്വഭാവത്തിൽ എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്.
यो वै सर्वात्मको देवो निष्कलो गगनोपमः। स्वभावनिर्मलः शुद्धः स एवायं न संशयः
എല്ലാവരുടെയും ആത്മാവായ ദൈവം, ഭാഗങ്ങളില്ലാത്തത്, ആകാശംപോലെയുള്ളത്, സ്വഭാവത്തിൽ ശുദ്ധവും നിർമ്മലവുമാണ്—അവൻ തന്നെയാണ് ഇതെല്ലാം, സംശയമില്ല.
अहमेवाव्ययोऽनन्तः शुद्धविज्ञानविग्रहः। सुखं दुःखं न जानामि कथं कस्यापि वर्तते
ഞാൻ ഒരുവൻ മാത്രം, നശിക്കാത്തത്, അനന്തം, ശുദ്ധമായ ജ്ഞാനരൂപം; സുഖവും ദുഃഖവും എനിക്ക് അറിയില്ല—അവ എങ്ങനെയാണ് ആര്ക്കും ഉണ്ടാകുന്നത്?
न मानसं कर्म शुभाशुभं मे न कायिकं कर्म शुभाशुभं मे। न वाचिकं कर्म शुभाशुभं मे ज्ञानामृतं शुद्धमतीन्द्रियोऽहम्
എനിക്ക് മനസ്സിൽ നല്ലതോ ചീത്തയോ പ്രവർത്തി ഇല്ല; ശരീരത്തിൽ നല്ലതോ ചീത്തയോ പ്രവർത്തി ഇല്ല; വാക്കിൽ നല്ലതോ ചീത്തയോ പ്രവർത്തി ഇല്ല. ഞാൻ ജ്ഞാനാമൃതം, ശുദ്ധം, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്ക് അതീതൻ.
मनो वै गगनाकारं मनो वै सर्वतोमुखम्। मनोऽतीतं मनः सर्वं न मनः परमार्थतः
മനസ്സ് ആകാശസദൃശം, എല്ലായിടത്തും മുഖം തിരിക്കുന്നു; മനസ്സ് അതീതം, മനസ്സ് എല്ലാം തന്നെയാണ്—എന്നാൽ പരമാർത്ഥത്തിൽ മനസ്സ് ഇല്ല.
अहमेकमिदं सर्वं व्योमातीतं निरन्तरम्। पश्यामि कथमात्मानं प्रत्यक्षं वा तिरोहितम्
ഞാൻ ഒരുവൻ മാത്രമാണ്, ഇതെല്ലാം, ആകാശത്തേക്കാൾ അതീതം, ഇടവേളയില്ലാതെ. ആത്മാവിനെ ഞാൻ എങ്ങനെ നേരിട്ട് കാണും, അല്ലെങ്കിൽ മറഞ്ഞതായി കാണും?
त्वमेवमेकं हि कथं न बुध्यसे समं हि सर्वेषु विमृष्टमव्ययम्। सदोदितोऽसि त्वमखण्डितः प्रभो दिवा च नक्तं च कथं हि मन्यसे
നീ ഒരുവൻ മാത്രമാണ്—എന്തുകൊണ്ട് നീ മനസ്സിലാക്കുന്നില്ല? അഖണ്ഡമായ, നശിക്കാത്തത് എല്ലായിടത്തും സമമായി നിലകൊള്ളുന്നു. നീ എപ്പോഴും തെളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു, അഖണ്ഡൻ, പ്രഭോ; പകലും രാത്രിയും നീ എങ്ങനെ ചിന്തിക്കുന്നു?
आत्मानं सततं विद्धि सर्वत्रैकं निरन्तरम्। अहं ध्याता परं ध्येयमखण्डं खण्ड्यते कथम्
ആത്മാവിനെ എല്ലായ്പ്പോഴും, എല്ലായിടത്തും, ഒരേ പോലെ, ഇടവേളയില്ലാതെ അറിയണം. ഞാൻ ധ്യാനിക്കുന്നവനും പരമധ്യേയവുമാണ്—അഖണ്ഡമായത് എങ്ങനെ വിഭജിക്കപ്പെടും?
न जातो न मृतोऽसि त्वं न ते देहः कदाचन। सर्वं ब्रह्मेति विख्यातं ब्रवीति बहुधा श्रुतिः
നിനക്ക് ജനനമോ മരണമോ ഇല്ല; ഒരിക്കലും നിനക്ക് ശരീരം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. എല്ലാം ബ്രഹ്മമാണെന്ന് ശാസ്ത്രങ്ങൾ പലവിധത്തിൽ പറയുന്നു.
स बाह्याभ्यन्तरोऽसि त्वं शिवः सर्वत्र सर्वदा। इतस्ततः कथं भ्रान्तः प्रधावसि पिशाचवत्
നീ പുറത്തും ഉള്ളിലും ആണു; നീ ശിവൻ, എല്ലായിടത്തും, എല്ലായ്പ്പോഴും. എങ്കിൽ, നീ എന്തിന് ഭ്രമിച്ച് പിശാചുപോലെ ഓടുന്നു?
संयोगश्च वियोगश्च वर्तते न च ते न मे। न त्वं नाहं जगन्नेदं सर्वमात्मैव केवलम्
യോജിപ്പും വേർപാടും നടക്കുന്നു, പക്ഷേ അതു നിനക്കും എനിക്കും അല്ല. നീയുമില്ല, ഞാനുമില്ല, ഈ ലോകവും ഇല്ല—ആത്മാവു മാത്രമാണ് എല്ലാം.
शब्दादिपञ्चकस्यास्य नैवासि त्वं न ते पुनः। त्वमेव परमं तत्त्वमतः किं परितप्यसे
ശബ്ദം മുതലായ അഞ്ചു വസ്തുക്കളിൽ നിന്നുമല്ല നീ, അവയും നിന്റെതല്ല. നീയാണു പരമസത്യം—എന്തിന് നീ വിഷമിക്കുന്നു?
जन्म मृत्युर्न ते चित्तं बन्धमोक्षौ शुभाशुभौ। कथं रोदिषि रे वत्स नामरूपं न ते न मे
ജന്മവും മരണവും നിന്റെതല്ല, മനസേ, ബന്ധവും മോക്ഷവും നല്ലതും ചീത്തയും നിന്റെതല്ല. നീ എന്തിന് കരയുന്നു, കുഞ്ഞേ? നാമവും രൂപവും നിന്റെതല്ല, എന്റെതുമല്ല.
अहो चित्त कथं भ्रान्तः प्रधावसि पिशाचवत्। अभिन्नं पश्य चात्मानं रागत्यागात्सुखी भव
മനസേ, നീ എങ്ങനെ ഭ്രമിച്ച് പിശാചുപോലെ ഓടുന്നു? അഖണ്ഡമായ ആത്മാവിനെ കാണുക; ആസക്തിയും ദ്വേഷവും വിട്ട് സന്തോഷത്തോടെ ഇരിക്കു.
त्वमेव तत्त्वं हि विकारवर्जितं निष्कम्पमेकं हि विमोक्षविग्रहम्। न ते च रागो ह्यथवा विरागः कथं हि सन्तप्यसि कामकामतः
നീ മാത്രമാണ് സത്യമായത്, മാറ്റങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്തത്, അചഞ്ചലമായത്, ഒരൊറ്റത്, മോക്ഷത്തിന്റെ സ്വരൂപം. നിനക്കു ആസക്തിയും വിരക്തിയും ഇല്ല. അങ്ങനെ നീ എങ്ങനെയാണ് ആഗ്രഹങ്ങളാൽ വേദനിക്കേണ്ടത്?
वदन्ति श्रुतयः सर्वाः निर्गुणं शुद्धमव्ययम्। अशरीरं समं तत्त्वं तन्मां विद्धि न संशयः
എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളും പറയുന്നു സത്യം ഗുണങ്ങളില്ലാത്തത്, ശുദ്ധമായത്, നശിക്കാത്തത്, ശരീരമില്ലാത്തത്, സമമായത് ആണെന്ന്. അതാണ് ഞാനെന്ന് സംശയമില്ലാതെ അറിയണം.
साकारमनृतं विद्धि निराकारं निरन्तरम्। एतत्तत्त्वोपदेशेन न पुनर्भवसम्भवः
രൂപമുള്ളത് യാഥാർത്ഥ്യമല്ലെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം. രൂപമില്ലാത്തത് അനന്തമാണ്. ഈ സത്യോപദേശമനുസരിച്ച് വീണ്ടും ജനനം ഉണ്ടാകില്ല.
एकमेव समं तत्त्वं वदन्ति हि विपश्चितः। रागत्यागात्पुनश्चित्तमेकानेकं न विद्यते
ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു ഒരൊറ്റ സത്യം എല്ലായ്പ്പോഴും സമമാണ്. ആസക്തി ഉപേക്ഷിച്ചാൽ മനസ്സ് വീണ്ടും ഒന്നോ പലതോ ആവില്ല.
अनात्मरूपं च कथं समाधि- रात्मस्वरूपं च कथं समाधिः। अस्तीति नास्तीति कथं समाधि- र्मोक्षस्वरूपं यदि सर्वमेकम्
ആത്മാവല്ലാത്തതിൽ എങ്ങനെയാണ് സമാധി ഉണ്ടാകുക? ആത്മാവിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവത്തിൽ എങ്ങനെയാണ് സമാധി? എല്ലാം ഒന്നാണെങ്കിൽ 'ഇത് ഉണ്ട്', 'ഇത് ഇല്ല' എന്നതിൽ എങ്ങനെയാണ് സമാധി?
विशुद्धोऽसि समं तत्त्वं विदेहस्त्वमजोऽव्ययः। जानामीह न जानामीत्यात्मानं मन्यसे कथम्
നീ ശുദ്ധനും സമമായ സത്യവുമാണ്, ശരീരമില്ലാത്തതും ജനനം ഇല്ലാത്തതും നശിക്കാത്തതുമാണ്. എങ്ങനെയാണ് നീ സ്വയം 'ഞാൻ അറിയുന്നു' അല്ലെങ്കിൽ 'ഞാൻ അറിയുന്നില്ല' എന്ന് കരുതുന്നത്?
तत्त्वमस्यादिवाक्येन स्वात्मा हि प्रतिपादितः। नेति नेति श्रुतिर्ब्रूयादनृतं पाञ्चभौतिकम्
'നീ അതാണ്' എന്ന മഹാവാക്യത്തിൽ നിന്നാണ് നിന്റെ ആത്മാവിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. 'ഇല്ല, ഇല്ല' എന്ന് ശാസ്ത്രം പറയുന്നു യാഥാർത്ഥ്യമല്ലാത്ത പഞ്ചഭൗതികത്തെക്കുറിച്ച്.
आत्मन्येवात्मना सर्वं त्वया पूर्णं निरन्तरम्। ध्याता ध्यानं न ते चित्तं निर्लज्जं ध्यायते कथम्
ആത്മാവിൽ ആത്മാവിനാൽ നീ എല്ലാം നിറച്ചിരിക്കുന്നു, തുടർച്ചയില്ലാതെ. നിനക്ക് ധ്യാനിക്കാനും ധ്യാതാവിനും ഇല്ല. എങ്ങനെ നിന്റെ മനസ്സ് ലജ്ജയില്ലാതെ ധ്യാനിക്കാം?
शिवं न जानामि कथं वदामि शिवं न जानामि कथं भजामि। अहं शिवश्चेत्परमार्थतत्त्वं समस्वरूपं गगनोपमं च
ശിവനെ ഞാൻ അറിയുന്നില്ല—എങ്ങനെ ഞാൻ പറയാം? ശിവനെ ഞാൻ അറിയുന്നില്ല—എങ്ങനെ ഞാൻ ഭജിക്കാം? ഞാൻ ശിവനാണെങ്കിൽ, പരമാർത്ഥസത്യം, സമസ്വഭാവം, ആകാശംപോലെയുള്ളത്—
नाहं तत्त्वं समं तत्त्वं कल्पनाहेतुवर्जितम्। ग्राह्यग्राहकनिर्मुक्तं स्वसंवेद्यं कथं भवेत्
ഞാൻ സത്യമല്ല, സമമായ സത്യമല്ല, കൽപ്പനയാൽ ഉണ്ടാകുന്നതുമല്ല. ഗ്രാഹ്യവും ഗ്രാഹകനുമില്ലാത്തത് എങ്ങനെ സ്വയം അനുഭവിക്കപ്പെടും?
अनन्तरूपं न हि वस्तु किंचि- त्तत्त्वस्वरूपं न हि वस्तु किंचित्। आत्मैकरूपं परमार्थतत्त्वं न हिंसको वापि न चाप्यहिंसा
അനന്തമായ രൂപങ്ങളുള്ളത് ഒന്നുമില്ല, സത്യസ്വഭാവമുള്ളത് ഒന്നുമില്ല. ആത്മാവിന്റെ ഒരൊറ്റ രൂപമായ പരമാർത്ഥസത്യം അഹിംസകനുമല്ല, അഹിംസയുമല്ല.
विशुद्धोऽसि समं तत्त्वं विदेहमजमव्ययम्। विभ्रमं कथमात्मार्थे विभ्रान्तोऽहं कथं पुनः
നീ ശുദ്ധനും സമമായ സത്യവുമാണ്, ശരീരമില്ലാത്തതും ജനനം ഇല്ലാത്തതും നശിക്കാത്തതുമാണ്. ആത്മാവിനെക്കുറിച്ച് എങ്ങനെ ഭ്രമം ഉണ്ടാകാം, അല്ലെങ്കിൽ ഞാൻ വീണ്ടും എങ്ങനെ ഭ്രമിക്കാം?