ಯಥಾ ಜಲಂ ಜಲೇ ನ್ಯಸ್ತಂ ಸಲಿಲಂ ಭೇದವರ್ಜಿತಮ್। ಪ್ರಕೃತಿಂ ಪುರುಷಂ ತದ್ವದಭಿನ್ನಂ ಪ್ರತಿಭಾತಿ ಮೇ
ನೀರು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೆರೆತಂತೆ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಇರುವಂತೆ, ಪ್ರಕೃತಿಯೂ ಪುರುಷನೂ ನನಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಎಂದು ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಯದಿ ನಾಮ ನ ಮುಕ್ತೋಽಸಿ ನ ಬದ್ಧೋಽಸಿ ಕದಾಚನ। ಸಾಕಾರಂ ಚ ನಿರಾಕಾರಮಾತ್ಮಾನಂ ಮನ್ಯಸೇ ಕಥಮ್
ನೀನು ಮುಕ್ತನಾಗದಿದ್ದರೂ, ಯಾವಾಗಲೂ ಬಂಧನದಲ್ಲಿಲ್ಲ; ಆತ್ಮನು ರೂಪವಂತ ಅಥವಾ ರೂಪವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನೀನು ಹೇಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತೀಯೆ?
ಜಾನಾಮಿ ತೇ ಪರಂ ರೂಪಂ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಂ ಗಗನೋಪಮಮ್। ಯಥಾ ಪರಂ ಹಿ ರೂಪಂ ಯನ್ಮರೀಚಿಜಲಸನ್ನಿಭಮ್
ನಿನ್ನ ಪರಮ ರೂಪವನ್ನು ನಾನು ನೇರವಾಗಿ, ಆಕಾಶದಂತೆ ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ; ಆ ಪರಮ ರೂಪವು ನೀರಿನಲ್ಲಿನ ಮರೀಚಿಕೆಯಂತಿದೆ.
ನ ಗುರುರ್ನೋಪದೇಶಶ್ಚ ನ ಚೋಪಾಧಿರ್ನ ಮೇ ಕ್ರಿಯಾ। ವಿದೇಹಂ ಗಗನಂ ವಿದ್ಧಿ ವಿಶುದ್ಧೋಽಹಂ ಸ್ವಭಾವತಃ
ನನಗೆ ಗುರು ಇಲ್ಲ, ಉಪದೇಶವಿಲ್ಲ, ಯಾವುದೇ ಅಡ್ಡಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಕ್ರಿಯೆಯೂ ಇಲ್ಲ; ನಾನು ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ಶುದ್ಧ, ದೇಹವಿಲ್ಲದವನು, ಆಕಾಶದಂತಿದ್ದೇನೆ.
ವಿಶುದ್ಧೋಽಸ್ಯ ಶರೀರೋಽಸಿ ನ ತೇ ಚಿತ್ತಂ ಪರಾತ್ಪರಮ್। ಅಹಂ ಚಾತ್ಮಾ ಪರಂ ತತ್ತ್ವಮಿತಿ ವಕ್ತುಂ ನ ಲಜ್ಜಸೇ
ನೀನು ನಿನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಶುದ್ಧವೆಂದು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮವೆಂದು, ನೀನೇ ಪರಮಾತ್ಮನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತೀಯೆ. ಇಂಥ ಮಾತು ಹೇಳುವುದಕ್ಕೆ ನಿನಗೆ ಲಜ್ಜೆಯೇ ಇಲ್ಲವೇ?
ಕಥಂ ರೋದಿಷಿ ರೇ ಚಿತ್ತ ಹ್ಯಾತ್ಮೈವಾತ್ಮಾತ್ಮನಾ ಭವ। ಪಿಬ ವತ್ಸ ಕಲಾತೀತಮದ್ವೈತಂ ಪರಮಾಮೃತಮ್
ಓ ಮನಸೇ, ನೀನು ಯಾಕೆ ಅಳುತ್ತೀಯೆ? ಆತ್ಮದಿಂದ ಆತ್ಮವಾಗು, ಆತ್ಮದಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿರು. ಪ್ರಿಯವೇ, ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅತೀತವಾದ ಅದ್ವೈತ ಅಮೃತವನ್ನು ಕುಡಿಯು.
ನೈವ ಬೋಧೋ ನ ಚಾಬೋಧೋ ನ ಬೋಧಾಬೋಧ ಏವ ಚ। ಯಸ್ಯೇದೃಶಃ ಸದಾ ಬೋಧಃ ಸ ಬೋಧೋ ನಾನ್ಯಥಾ ಭವೇತ್
ಇಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವೂ ಇಲ್ಲ, ಅಜ್ಞಾನವೂ ಇಲ್ಲ, ಎರಡೂ ಒಂದಾಗಿ ಇಲ್ಲ. ಯಾರಿಗೆ ಇಂಥ ಅರಿವು ಇದೆ, ಆ ಅರಿವು ಯಾವಾಗಲೂ ಹಾಗೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ, ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲ.
ಜ್ಞಾನಂ ನ ತರ್ಕೋ ನ ಸಮಾಧಿಯೋಗೋ ನ ದೇಶಕಾಲೌ ನ ಗುರೂಪದೇಶಃ। ಸ್ವಭಾವಸಂವಿತ್ತರಹಂ ಚ ತತ್ತ್ವ- ಮಾಕಾಶಕಲ್ಪಂ ಸಹಜಂ ಧ್ರುವಂ ಚ
ಜ್ಞಾನವು ತರ್ಕವಲ್ಲ, ಧ್ಯಾನವೂ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಸ್ಥಳವೂ ಕಾಲವೂ ಅಲ್ಲ, ಗುರುನ ಉಪದೇಶವೂ ಅಲ್ಲ. ನಾನು ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಅರಿವಿರುವ, ಆಕಾಶದಂತೆ, ಸಹಜವಾದ, ಶಾಶ್ವತವಾದ ತತ್ತ್ವ.
ನ ಜಾತೋಽಹಂ ಮೃತೋ ವಾಪಿ ನ ಮೇ ಕರ್ಮ ಶುಭಾಶುಭಮ್। ವಿಶುದ್ಧಂ ನಿರ್ಗುಣಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಬನ್ಧೋ ಮುಕ್ತಿಃ ಕಥಂ ಮಮ
ನಾನು ಹುಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಸತ್ತಿಲ್ಲ; ನನಗೆ ಶುಭ-ಅಶುಭ ಕರ್ಮಗಳಿಲ್ಲ. ನಾನು ಶುದ್ಧ, ಗುಣರಹಿತ ಬ್ರಹ್ಮನು—ನನಗೆ ಬಂಧನ ಅಥವಾ ಮುಕ್ತಿಯೆಂದರೆ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?
ಯದಿ ಸರ್ವಗತೋ ದೇವಃ ಸ್ಥಿರಃ ಪೂರ್ಣೋ ನಿರನ್ತರಃ। ಅನ್ತರಂ ಹಿ ನ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಸ ಬಾಹ್ಯಾಭ್ಯನ್ತರಃ ಕಥಮ್
ದೇವರು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವವನು, ಸ್ಥಿರನು, ಪೂರ್ಣನು, ನಿರಂತರನು ಎಂದಾದರೆ, ನಾನು ಯಾವೆಂದೂ ಬೇಧವನ್ನೇ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ—ಹಾಗಾದರೆ ಒಳಗೆ ಹೊರಗೆ ಎಂಬುದು ಹೇಗೆ?
ಸ್ಫುರತ್ಯೇವ ಜಗತ್ಕೃತ್ಸ್ನಮಖಣ್ಡಿತನಿರನ್ತರಮ್। ಅಹೋ ಮಾಯಾಮಹಾಮೋಹೋ ದ್ವೈತಾದ್ವೈತವಿಕಲ್ಪನಾ
ಈ ಜಗತ್ತು अखಂಡವಾಗಿ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅಯ್ಯೋ, ಮಹಾ ಮಾಯೆಯ ಮೋಹ! ದ್ವೈತ-ಅದ್ವೈತದ ಸಂಶಯವೇ ಮಹಾ ವಂಚನೆ.
ಸಾಕಾರಂ ಚ ನಿರಾಕಾರಂ ನೇತಿ ನೇತೀತಿ ಸರ್ವದಾ। ಭೇದಾಭೇದವಿನಿರ್ಮುಕ್ತೋ ವರ್ತತೇ ಕೇವಲಃ ಶಿವಃ
ರೂಪವಿದ್ದರೂ, ರೂಪವಿಲ್ಲದರೂ, ಯಾವಾಗಲೂ 'ಇದು ಅಲ್ಲ, ಅದು ಅಲ್ಲ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ, ಭೇದ-ಅಭೇದದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಒಬ್ಬನೇ ಶಿವನು ಉಳಿದಿದ್ದಾನೆ.
ನ ತೇ ಚ ಮಾತಾ ಚ ಪಿತಾ ಚ ಬನ್ಧುಃ ನ ತೇ ಚ ಪತ್ನೀ ನ ಸುತಶ್ಚ ಮಿತ್ರಮ್। ನ ಪಕ್ಷಪಾತೀ ನ ವಿಪಕ್ಷಪಾತಃ ಕಥಂ ಹಿ ಸಂತಪ್ತಿರಿಯಂ ಹಿ ಚಿತ್ತೇ
ನಿನಗೆ ತಾಯಿ ಇಲ್ಲ, ತಂದೆ ಇಲ್ಲ, ಬಂಧು ಇಲ್ಲ; ಹೆಂಡತಿ ಇಲ್ಲ, ಮಗ ಇಲ್ಲ, ಸ್ನೇಹಿತ ಇಲ್ಲ. ನೀನು ಯಾರ ಪರವೂ ಅಲ್ಲ, ಯಾರ ವಿರುದ್ಧವೂ ಅಲ್ಲ—ಹಾಗಾದರೆ ಈ ಮನಸ್ಸಿನ ದುಃಖವೇನು?
ದಿವಾ ನಕ್ತಂ ನ ತೇ ಚಿತ್ತಂ ಉದಯಾಸ್ತಮಯೌ ನ ಹಿ। ವಿದೇಹಸ್ಯ ಶರೀರತ್ವಂ ಕಲ್ಪಯನ್ತಿ ಕಥಂ ಬುಧಾಃ
ಒ ಮನಸೇ, ನಿನಗೆ ಹಗಲು ಇಲ್ಲ, ರಾತ್ರಿ ಇಲ್ಲ, ಉದಯಾಸ್ತಮಯವೂ ಇಲ್ಲ. ದೇಹವಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ದೇಹವೆಂದು ಜ್ಞಾನದವರು ಹೇಗೆ ಕಲ್ಪಿಸಬಹುದು?
ನಾವಿಭಕ್ತಂ ವಿಭಕ್ತಂ ಚ ನ ಹಿ ದುಃಖಸುಖಾದಿ ಚ। ನ ಹಿ ಸರ್ವಮಸರ್ವಂ ಚ ವಿದ್ಧಿ ಚಾತ್ಮಾನಮವ್ಯಯಮ್
ಅವಿಭಕ್ತವೂ ಅಲ್ಲ, ವಿಭಕ್ತವೂ ಅಲ್ಲ, ದುಃಖ-ಸೌಖ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ, ಎಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲ, ಏನೂ ಅಲ್ಲದೂ ಅಲ್ಲ—ನಿನ್ನ ಆತ್ಮವು ನಾಶವಾಗದದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅರಿತುಕೋ.
ನಾಹಂ ಕರ್ತಾ ನ ಭೋಕ್ತಾ ಚ ನ ಮೇ ಕರ್ಮ ಪುರಾಽಧುನಾ। ನ ಮೇ ದೇಹೋ ವಿದೇಹೋ ವಾ ನಿರ್ಮಮೇತಿ ಮಮೇತಿ ಕಿಮ್
ನಾನು ಮಾಡುವವನಲ್ಲ, ಅನುಭವಿಸುವವನೂ ಅಲ್ಲ; ನನಗೆ ಹಳೆಯದೂ ಹೊಸದೂ ಕರ್ಮಗಳಿಲ್ಲ. ನನಗೆ ದೇಹವಿಲ್ಲ, ದೇಹಿಯೂ ಅಲ್ಲ—ಹಾಗಾದರೆ 'ನನ್ನದು' ಅಥವಾ 'ನನ್ನದು ಅಲ್ಲ' ಎನ್ನುವುದು ಏನು?
ನ ಮೇ ರಾಗಾದಿಕೋ ದೋಷೋ ದುಃಖಂ ದೇಹಾದಿಕಂ ನ ಮೇ। ಆತ್ಮಾನಂ ವಿದ್ಧಿ ಮಾಮೇಕಂ ವಿಶಾಲಂ ಗಗನೋಪಮಮ್
ನನಗೆ ಆಸೆ ಮೊದಲಾದ ದೋಷಗಳಿಲ್ಲ, ದೇಹದ ದುಃಖವೂ ಇಲ್ಲ. ನನ್ನನ್ನು ನೀನು ಒಬ್ಬನೇ ಆತ್ಮ ಎಂದು, ವಿಶಾಲವಾದ ಆಕಾಶದಂತೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೋ.
ಸಖೇ ಮನಃ ಕಿಂ ಬಹುಜಲ್ಪಿತೇನ ಸಖೇ ಮನಃ ಸರ್ವಮಿದಂ ವಿತರ್ಕ್ಯಮ್। ಯತ್ಸಾರಭೂತಂ ಕಥಿತಂ ಮಯಾ ತೇ ತ್ವಮೇವ ತತ್ತ್ವಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಸಿ
ಸ್ನೇಹಿತ ಮನಸೇ, ಹೆಚ್ಚು ಮಾತಾಡುವುದರಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಸ್ನೇಹಿತ ಮನಸೇ, ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕೇವಲ ಊಹೆಗಳು. ಮುಖ್ಯವಾದುದನ್ನು ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ: ನೀನೇ ತತ್ತ್ವ, ನೀನು ಆಕಾಶದಂತೆ ವಿಶಾಲ.
ಯೇನ ಕೇನಾಪಿ ಭಾವೇನ ಯತ್ರ ಕುತ್ರ ಮೃತಾ ಅಪಿ। ಯೋಗಿನಸ್ತತ್ರ ಲೀಯನ್ತೇ ಘಟಾಕಾಶಮಿವಾಮ್ಬರೇ
ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಾದರೂ, ಎಲ್ಲೆಂದೇ ಇದ್ದರೂ, ಸಾಯುವಾಗಲೂ ಯೋಗಿಗಳು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಲೀನರಾಗುತ್ತಾರೆ, ಹೂಡಿದ ಮಡಕೆ ಆಕಾಶವು ಆಕಾಶದಲ್ಲೇ ಲೀನವಾಗುವಂತೆ.
ತೀರ್ಥೇ ಚಾನ್ತ್ಯಜಗೇಹೇ ವಾ ನಷ್ಟಸ್ಮೃತಿರಪಿ ತ್ಯಜನ್। ಸಮಕಾಲೇ ತನುಂ ಮುಕ್ತಃ ಕೈವಲ್ಯವ್ಯಾಪಕೋ ಭವೇತ್
ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರಲಿ, ಅಂಟ್ಯಜರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಲಿ, ಸಾಯುವಾಗ ನೆನಪು ಹೋದರೂ, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟವನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಧರ್ಮಾರ್ಥಕಾಮಮೋಕ್ಷಾಂಶ್ಚ ದ್ವಿಪದಾದಿಚರಾಚರಮ್। ಮನ್ಯನ್ತೇ ಯೋಗಿನಃ ಸರ್ವಂ ಮರೀಚಿಜಲಸನ್ನಿಭಮ್
ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ, ಮೋಕ್ಷ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು—ಚಲಿಸುವುದೂ, ನಿಲ್ಲುವುದೂ—ಯೋಗಿಗಳು ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಮೃಗಮರೀಚಿಕೆಯಂತೆ, ಮರಳಿನ ಮೇಲೆ ನೀರಿನಂತೆ ನೋಡುತ್ತಾರೆ.
ಅತೀತಾನಾಗತಂ ಕರ್ಮ ವರ್ತಮಾನಂ ತಥೈವ ಚ। ನ ಕರೋಮಿ ನ ಭುಞ್ಜಾಮಿ ಇತಿ ಮೇ ನಿಶ್ಚಲಾ ಮತಿಃ
ಹಿಂದಿನ, ಮುಂದಿನ, ಈಗಿನ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನಾನು ಮಾಡುವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಅನುಭವಿಸುವುದೂ ಇಲ್ಲ; ಇದರಿಂದ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಅಚಲವಾಗಿದೆ.
ಶೂನ್ಯಾಗಾರೇ ಸಮರಸಪೂತ- ಸ್ತಿಷ್ಠನ್ನೇಕಃ ಸುಖಮವಧೂತಃ। ಚರತಿ ಹಿ ನಗ್ನಸ್ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಗರ್ವಂ ವಿನ್ದತಿ ಕೇವಲಮಾತ್ಮನಿ ಸರ್ವಮ್
ಖಾಲಿ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಒಬ್ಬನೇ ಸಮಭಾವದಿಂದ ಶುದ್ಧನಾಗಿ ನಿಂತು, ಅವಧೂತನು ಸಂತೋಷದಿಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಬೆತ್ತಲೆಯಾಗಿ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತನ್ನೊಳಗೆ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ತ್ರಿತಯತುರೀಯಂ ನಹಿ ನಹಿ ಯತ್ರ ವಿನ್ದತಿ ಕೇವಲಮಾತ್ಮನಿ ತತ್ರ। ಧರ್ಮಾಧರ್ಮೌ ನಹಿ ನಹಿ ಯತ್ರ ಬದ್ಧೋ ಮುಕ್ತಃ ಕಥಮಿಹ ತತ್ರ
ಮೂರು ಸ್ಥಿತಿಗಳಿಂದ ಹೊರಗಿನ ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಸ್ವಯಂನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವೂ ಅಧರ್ಮವೂ ಇಲ್ಲ, ಬಂಧನವೂ ಮುಕ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲ — ಅಂಥ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳೆಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ?
ವಿನ್ದತಿ ವಿನ್ದತಿ ನಹಿ ನಹಿ ಮನ್ತ್ರಂ ಛನ್ದೋಲಕ್ಷಣಂ ನಹಿ ನಹಿ ತನ್ತ್ರಮ್। ಸಮರಸಮಗ್ನೋ ಭಾವಿತಪೂತಃ ಪ್ರಲಪಿತಮೇತತ್ಪರಮವಧೂತಃ
ಅವನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ — ಆದರೆ ಮಂತ್ರವಲ್ಲ, ಛಂದಸ್ಸುಗಳೂ ಅಲ್ಲ, ತಂತ್ರವೂ ಅಲ್ಲ; ಸಮಭಾವದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗಿ, ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಶುದ್ಧನಾದ ಅವಧೂತನು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.
ಸರ್ವಶೂನ್ಯಮಶೂನ್ಯಂ ಚ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯಂ ನ ವಿದ್ಯತೇ। ಸ್ವಭಾವಭಾವತಃ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಶಾಸ್ತ್ರಸಂವಿತ್ತಿಪೂರ್ವಕಮ್
ಎಲ್ಲವೂ ಖಾಲಿಯೂ ಅಲ್ಲದಂತೆಯೂ ಇದೆ, ಸತ್ಯವೂ ಅಸತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ; ಇದು ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಇತಿ ಪ್ರಥಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ
ಇಂತಾಗಿ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯಿತು.
ಬಾಲಸ್ಯ ವಾ ವಿಷಯಭೋಗರತಸ್ಯ ವಾಪಿ ಮೂರ್ಖಸ್ಯ ಸೇವಕಜನಸ್ಯ ಗೃಹಸ್ಥಿತಸ್ಯ। ಏತದ್ಗುರೋಃ ಕಿಮಪಿ ನೈವ ನ ಚಿನ್ತನೀಯಂ ರತ್ನಂ ಕಥಂ ತ್ಯಜತಿ ಕೋಽಪ್ಯಶುಚೌ ಪ್ರವಿಷ್ಟಮ್
ಹುಡುಗನಾದರೂ, ಭೋಗಾಸಕ್ತನಾದರೂ, ಮೂಢನಾದರೂ, ಸೇವಕನಾದರೂ, ಗೃಹಸ್ಥನಾದರೂ — ಗುರುನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಏನನ್ನೂ ಚಿಂತಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ; ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನವು ಕೆಟ್ಟ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಯಾರು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೆ?
ನೈವಾತ್ರ ಕಾವ್ಯಗುಣ ಏವ ತು ಚಿನ್ತನೀಯೋ ಗ್ರಾಹ್ಯಃ ಪರಂ ಗುಣವತಾ ಖಲು ಸಾರ ಏವ। ಸಿನ್ದೂರಚಿತ್ರರಹಿತಾ ಭುವಿ ರೂಪಶೂನ್ಯಾ ಪಾರಂ ನ ಕಿಂ ನಯತಿ ನೌರಿಹ ಗನ್ತುಕಾಮಾನ್
ಇಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯಗುಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚನೆ ಬೇಡ; ಸದ್ಗುಣಿಗಳಾದವರು ಸಾರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಣವೂ ರೂಪವೂ ಇಲ್ಲದ ದೋಣಿ ಕೂಡಾ ದಾಟಲು ಇಚ್ಛಿಸುವವರನ್ನು ಪಾರಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಯತ್ನೇನ ವಿನಾ ಯೇನ ನಿಶ್ಚಲೇನ ಚಲಾಚಲಮ್। ಗ್ರಸ್ತಂ ಸ್ವಭಾವತಃ ಶಾನ್ತಂ ಚೈತನ್ಯಂ ಗಗನೋಪಮಮ್
ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದೆ, ಸ್ಥಿರವಾದದ್ದು ಚಲಿಸುವುದನ್ನೂ ಅಚಲವಾದದ್ದನ್ನೂ ತನ್ನೊಳಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಅದು ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಶಾಂತವಾಗಿದ್ದು, ಆಕಾಶದಂತೆ ಚೈತನ್ಯವಾಗಿದೆ.