ಅವಧೂತಗೀತಾ

ಗದಿತಾವಿದಿತಂ ನ ಹಿ ಸತ್ಯಮಿತಿ ವಿದಿತಾವಿದಿತಂ ನಹಿ ಸತ್ಯಮಿತಿ। ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವಂ ವಿಷಯೇನ್ದ್ರಿಯಬುದ್ಧಿಮನಾಂಸಿ ಕಥಮ್

ಹೇಳಿದುದೂ ಹೇಳದಿದ್ದುದೂ ಸತ್ಯವಲ್ಲ; ತಿಳಿದುದೂ ತಿಳಿಯದಿದ್ದುದೂ ಸತ್ಯವಲ್ಲ; ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ, ನಿರಂತರವೂ, ಪರಮ ಶಿವವಾಗಿರುವಾಗ, ವಿಷಯ, ಇಂದ್ರಿಯ, ಬುದ್ಧಿ, ಮನಸ್ಸು ಹೇಗೆ ಇರಬಹುದು?

ಗಗನಂ ಪವನೋ ನ ಹಿ ಸತ್ಯಮಿತಿ ಧರಣೀ ದಹನೋ ನ ಹಿ ಸತ್ಯಮಿತಿ। ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವಂ ಜಲದಶ್ಚ ಕಥಂ ಸಲಿಲಂ ಚ ಕಥಮ್

ಆಕಾಶವೂ ಗಾಳಿಯೂ ಸತ್ಯವಲ್ಲ; ಭೂಮಿಯೂ ಅಗ್ನಿಯೂ ಸತ್ಯವಲ್ಲ; ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ, ನಿರಂತರವೂ, ಪರಮ ಶಿವವಾಗಿರುವಾಗ, ಮೇಘ ಅಥವಾ ನೀರು ಹೇಗೆ ಇರಬಹುದು?

ಯದಿ ಕಲ್ಪಿತಲೋಕನಿರಾಕರಣಂ ಯದಿ ಕಲ್ಪಿತದೇವನಿರಾಕರಣಮ್। ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವಂ ಗುಣದೋಷವಿಚಾರಮತಿಶ್ಚ ಕಥಮ್

ಕಲ್ಪಿತ ಜಗತ್ತಿನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನೂ, ಕಲ್ಪಿತ ದೇವರ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ, ನಿರಂತರವೂ, ಪರಮ ಶಿವವಾಗಿರುವಾಗ, ಗುಣ ಮತ್ತು ದೋಷಗಳ ವಿಚಾರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಇರಬಹುದು?

ಮರಣಾಮರಣಂ ಹಿ ನಿರಾಕರಣಂ ಕರಣಾಕರಣಂ ಹಿ ನಿರಾಕರಣಮ್। ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವಂ ಗಮನಾಗಮನಂ ಹಿ ಕಥಂ ವದತಿ

ಮರಣವೂ ಜನನವೂ ಇಲ್ಲದಂತೆಯೇ, ಮಾಡುವುದೂ ಮಾಡದೇ ಇರುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ಅನಂತ ಶಿವನು ಇದ್ದಾಗ, ಹೋಗುವುದು ಬರುವುದೆಂಬ ಮಾತು ಹೇಗೆ ಬರುತ್ತದೆ?

ಪ್ರಕೃತಿಃ ಪುರುಷೋ ನ ಹಿ ಭೇದ ಇತಿ ನ ಹಿ ಕಾರಣಕಾರ್ಯವಿಭೇದ ಇತಿ। ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವಂ ಪುರುಷಾಪುರುಷಂ ಚ ಕಥಂ ವದತಿ

ಪ್ರಕೃತಿಯೂ ಪುರುಷನೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅಲ್ಲ; ಕಾರಣವೂ ಫಲವೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅಲ್ಲ. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ಅನಂತ ಶಿವನು ಇದ್ದಾಗ, ಪುರುಷನೂ ಪುರುಷನಲ್ಲದವನೂ ಎಂಬ ಮಾತು ಹೇಗೆ ಬರುತ್ತದೆ?

ತೃತೀಯಂ ನ ಹಿ ದುಃಖಸಮಾಗಮನಂ ನ ಗುಣಾದ್ದ್ವಿತೀಯಸ್ಯ ಸಮಾಗಮನಮ್। ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವಂ ಸ್ಥವಿರಶ್ಚ ಯುವಾ ಚ ಶಿಶುಶ್ಚ ಕಥಮ್

ದುಃಖವನ್ನು ತರುವ ಮೂರನೇದು ಇಲ್ಲ; ಗುಣಗಳಿಂದ ಎರಡನೆಯದು ಹುಟ್ಟುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ಅನಂತ ಶಿವನು ಇದ್ದಾಗ, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ, ಯೌವನ, ಬಾಲ್ಯ ಎಂಬುದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

ನನು ಆಶ್ರಮವರ್ಣವಿಹೀನಪರಂ ನನು ಕಾರಣಕರ್ತೃವಿಹೀನಪರಮ್। ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವ- ಮವಿನಷ್ಟವಿನಷ್ಟಮತಿಶ್ಚ ಕಥಮ್

ಇದು ಆಶ್ರಮವೂ ವರ್ಣವೂ ಇಲ್ಲದ ಪರಮ; ಕಾರಣವೂ ಮಾಡುವವನೂ ಇಲ್ಲದ ಪರಮ. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ಅನಂತ ಶಿವನು ಇದ್ದಾಗ, ನಾಶವೂ ನಾಶವಿಲ್ಲದೆಯೂ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಹೇಗೆ ಬರುತ್ತದೆ?

ಗ್ರಸಿತಾಗ್ರಸಿತಂ ಚ ವಿತಥ್ಯಮಿತಿ ಜನಿತಾಜನಿತಂ ಚ ವಿತಥ್ಯಮಿತಿ। ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವ- ಮವಿನಾಶಿ ವಿನಾಶಿ ಕಥಂ ಹಿ ಭವೇತ್

ತಿನ್ನುವವನು ತಿನ್ನದವನು ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆ ಸುಳ್ಳು; ಹುಟ್ಟಿದವನು ಹುಟ್ಟದವನು ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆ ಕೂಡ ಸುಳ್ಳು. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ಅನಂತ ಶಿವನು ಇದ್ದಾಗ, ನಾಶವಾಗುವದು ಮತ್ತು ನಾಶವಾಗದದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

ಪುರುಷಾಪುರುಷಸ್ಯ ವಿನಷ್ಟಮಿತಿ ವನಿತಾವನಿತಸ್ಯ ವಿನಷ್ಟಮಿತಿ। ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವ- ಮವಿನೋದವಿನೋದಮತಿಶ್ಚ ಕಥಮ್

ಪುರುಷನೋ ಪುರುಷನಲ್ಲದವನೋ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆ ಸುಳ್ಳು; ಹೆಣ್ಣೋ ಹೆಣ್ಣಲ್ಲದವಳೋ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬುದೂ ಸುಳ್ಳು. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ಅನಂತ ಶಿವನು ಇದ್ದಾಗ, ಆನಂದವೂ ಆನಂದವಿಲ್ಲದದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

ಯದಿ ಮೋಹವಿಷಾದವಿಹೀನಪರೋ ಯದಿ ಸಂಶಯಶೋಕವಿಹೀನಪರಃ। ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವ- ಮಹಮೇತಿ ಮಮೇತಿ ಕಥಂ ಚ ಪುನಃ

ಮೋಹವೂ ದುಃಖವೂ ಇಲ್ಲದ ಪರಮ; ಸಂಶಯವೂ ಶೋಕವೂ ಇಲ್ಲದ ಪರಮ. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ಅನಂತ ಶಿವನು ಇದ್ದಾಗ, ಮತ್ತೆ 'ನಾನು', 'ನನ್ನದು' ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಹೇಗೆ ಬರುತ್ತದೆ?

ನನು ಧರ್ಮವಿಧರ್ಮವಿನಾಶ ಇತಿ ನನು ಬನ್ಧವಿಬನ್ಧವಿನಾಶ ಇತಿ। ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವಂ- ಮಿಹದುಃಖವಿದುಃಖಮತಿಶ್ಚ ಕಥಮ್

ಧರ್ಮವೂ ಅಧರ್ಮವೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ; ಬಂಧನವೂ ಮುಕ್ತಿಯೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ಅನಂತ ಶಿವನು ಇದ್ದಾಗ, ದುಃಖವೂ ದುಃಖವಿಲ್ಲದದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

ನ ಹಿ ಯಾಜ್ಞಿಕಯಜ್ಞವಿಭಾಗ ಇತಿ ನ ಹುತಾಶನವಸ್ತುವಿಭಾಗ ಇತಿ। ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವಂ ವದ ಕರ್ಮಫಲಾನಿ ಭವನ್ತಿ ಕಥಮ್

ಯಜಮಾನನೂ ಯಜ್ಞವೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅಲ್ಲ; ಅಗ್ನಿಯೂ ಹೋಮದ ಪದಾರ್ಥವೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅಲ್ಲ. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ಅನಂತ ಶಿವನು ಇದ್ದಾಗ, ಕರ್ಮಫಲಗಳು ಹೇಗೆ ಬರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳು?

ನನು ಶೋಕವಿಶೋಕವಿಮುಕ್ತ ಇತಿ ನನು ದರ್ಪವಿದರ್ಪವಿಮುಕ್ತ ಇತಿ। ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವಂ ನನು ರಾಗವಿರಾಗಮತಿಶ್ಚ ಕಥಮ್

ದುಃಖವೂ ದುಃಖವಿಲ್ಲದದು ಇಲ್ಲ; ಅಹಂಕಾರವೂ ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದದು ಇಲ್ಲ. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ಅನಂತ ಶಿವನು ಇದ್ದಾಗ, ಆಸಕ್ತಿಯೂ ವೈರಾಗ್ಯವೂ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

ನ ಹಿ ಮೋಹವಿಮೋಹವಿಕಾರ ಇತಿ ನ ಹಿ ಲೋಭವಿಲೋಭವಿಕಾರ ಇತಿ। ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವಂ ಹ್ಯವಿವೇಕವಿವೇಕಮತಿಶ್ಚ ಕಥಮ್

ಮೋಹವೂ ಮೋಹವಿಲ್ಲದ ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲ; ಲೋಭವೂ ಲೋಭವಿಲ್ಲದ ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲ. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ಅನಂತ ಶಿವನು ಇದ್ದಾಗ, ವಿವೇಕವೂ ಅವಿವೇಕವೂ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

ತ್ವಮಹಂ ನ ಹಿ ಹನ್ತ ಕದಾಚಿದಪಿ ಕುಲಜಾತಿವಿಚಾರಮಸತ್ಯಮಿತಿ। ಅಹಮೇವ ಶಿವಃ ಪರಮಾರ್ಥ ಇತಿ ಅಭಿವಾದನಮತ್ರ ಕರೋಮಿ ಕಥಮ್

ನೀನು ನಾನು ಎಂದೆಂದೂ ಕೊಲ್ಲುವವನು ಇಲ್ಲ; ಕುಲವೂ ಜನ್ಮವೂ ವಿಚಾರಿಸುವುದು ಸುಳ್ಳು. ನಾನು ಮಾತ್ರ ಪರಮಾರ್ಥ ಶಿವನು ಎಂದಾಗ, ಇಲ್ಲಿ ನಮಸ್ಕಾರವೆಂಬುದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

ಗುರುಶಿಷ್ಯವಿಚಾರವಿಶೀರ್ಣ ಇತಿ ಉಪದೇಶವಿಚಾರವಿಶೀರ್ಣ ಇತಿ। ಅಹಮೇವ ಶಿವಃ ಪರಮಾರ್ಥ ಇತಿ ಅಭಿವಾದನಮತ್ರ ಕರೋಮಿ ಕಥಮ್

ಗುರು-ಶಿಷ್ಯರ ಭೇದವೂ ಇಲ್ಲ; ಉಪದೇಶದ ಭೇದವೂ ಇಲ್ಲ. ನಾನು ಮಾತ್ರ ಪರಮಾರ್ಥ ಶಿವನು ಎಂದಾಗ, ಇಲ್ಲಿ ನಮಸ್ಕಾರವೆಂಬುದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

ನ ಹಿ ಕಲ್ಪಿತದೇಹವಿಭಾಗ ಇತಿ ನ ಹಿ ಕಲ್ಪಿತಲೋಕವಿಭಾಗ ಇತಿ। ಅಹಮೇವ ಶಿವಃ ಪರಮಾರ್ಥ ಇತಿ ಅಭಿವಾದನಮತ್ರ ಕರೋಮಿ ಕಥಮ್

ದೇಹಗಳ ಕಲ್ಪಿತ ವಿಭಜನೆ ಇಲ್ಲ; ಲೋಕಗಳ ಕಲ್ಪಿತ ವಿಭಜನೆ ಇಲ್ಲ. ನಾನು ಮಾತ್ರ ಪರಮಾರ್ಥ ಶಿವನು ಎಂದಾಗ, ಇಲ್ಲಿ ನಮಸ್ಕಾರವೆಂಬುದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

ಸರಜೋ ವಿರಜೋ ನ ಕದಾಚಿದಪಿ ನನು ನಿರ್ಮಲನಿಶ್ಚಲಶುದ್ಧ ಇತಿ। ಅಹಮೇವ ಶಿವಃ ಪರಮಾರ್ಥ ಇತಿ ಅಭಿವಾದನಮತ್ರ ಕರೋಮಿ ಕಥಮ್

ರಾಜಸ್ಸು ಇರುವುದೂ ಇಲ್ಲದುದೂ ಇಲ್ಲ; ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಶುದ್ಧ, ಅಚಲ, ನಿರ್ಮಲ. ನಾನು ಮಾತ್ರ ಪರಮಾರ್ಥ ಶಿವನು ಎಂದಾಗ, ಇಲ್ಲಿ ನಮಸ್ಕಾರವೆಂಬುದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

ನ ಹಿ ದೇಹವಿದೇಹವಿಕಲ್ಪ ಇತಿ ಅನೃತಂ ಚರಿತಂ ನ ಹಿ ಸತ್ಯಮಿತಿ। ಅಹಮೇವ ಶಿವಃ ಪರಮಾರ್ಥ ಇತಿ ಅಭಿವಾದನಮತ್ರ ಕರೋಮಿ ಕಥಮ್

ದೇಹವೂ ದೇಹವಿಲ್ಲದ ಭೇದವೂ ಇಲ್ಲ; ನಡೆ ನಡವಳಿಯೂ ಸತ್ಯವಲ್ಲ. ನಾನು ಮಾತ್ರ ಪರಮಾರ್ಥ ಶಿವನು ಎಂದಾಗ, ಇಲ್ಲಿ ನಮಸ್ಕಾರವೆಂಬುದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

ವಿನ್ದತಿ ವಿನ್ದತಿ ನ ಹಿ ನ ಹಿ ಯತ್ರ ಛನ್ದೋಲಕ್ಷಣಂ ನ ಹಿ ನ ಹಿ ತತ್ರ। ಸಮರಸಮಗ್ನೋ ಭಾವಿತಪೂತಃ ಪ್ರಲಪತಿ ತತ್ತ್ವಂ ಪರಮವಧೂತಃ

ಅವನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ — ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಚಂಡಾಲನ ಗುರುತು ಎಂದೂ ಇಲ್ಲ. ಸಮಭಾವದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗಿ, ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಪವಿತ್ರನಾದ ಪರಮ ಅವಧೂತನು ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.

ಇತಿ ಷಷ್ಠಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ

ಈ ಮೂಲಕ ಆರನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.

ರಥ್ಯಾಕರ್ಪಟವಿರಚಿತಕನ್ಥಃ ಪುಣ್ಯಾಪುಣ್ಯವಿವರ್ಜಿತಪನ್ಥಃ। ಶೂನ್ಯಾಗಾರೇ ತಿಷ್ಠತಿ ನಗ್ನೋ ಶುದ್ಧನಿರಞ್ಜನಸಮರಸಮಗ್ನಃ

ರಸ್ತೆಯ ಮೇಲೆ ದೊರಕಿದ ಚಿಂದಿಗಳಿಂದ ಹೊದಿಕೆ ತೊಟ್ಟವನು, ಪುಣ್ಯ ಅಪವಿತ್ರತೆ ಎರಡನ್ನೂ ಮೀರಿ ಸಾಗುವನು, ಖಾಲಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉರಿಯದೇ ವಾಸಿಸುವನು, ಶುದ್ಧವಾದ, ಕಲಂಕವಿಲ್ಲದ, ಭೇದವಿಲ್ಲದ ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗಿರುವನು.

ಲಕ್ಷ್ಯಾಲಕ್ಷ್ಯವಿವರ್ಜಿತಲಕ್ಷ್ಯೋ ಯುಕ್ತಾಯುಕ್ತವಿವರ್ಜಿತದಕ್ಷಃ। ಕೇವಲತತ್ತ್ವನಿರಞ್ಜನಪೂತೋ ವಾದವಿವಾದಃ ಕಥಮವಧೂತಃ

ಗುರಿಯೂ ಇಲ್ಲದವನೂ, ಗುರಿಯಿಲ್ಲದಿರುವುದೂ ಇಲ್ಲದವನೂ, ಸರಿಯಾದದು ತಪ್ಪಾದದು ಎಂಬ ಭಾವನೆಗಳನ್ನೂ ಮೀರಿ ಇರುವವನೂ, ಒಂದೇ ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧನೂ ಕಲಂಕವಿಲ್ಲದವನೂ ಆಗಿರುವ ಅವಧೂತನಿಗೆ ವಾದವಿವಾದಗಳು ಹೇಗೆ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು?

ಆಶಾಪಾಶವಿಬನ್ಧನಮುಕ್ತಾಃ ಶೌಚಾಚಾರವಿವರ್ಜಿತಯುಕ್ತಾಃ। ಏವಂ ಸರ್ವವಿವರ್ಜಿತಶಾನ್ತ- ಸ್ತತ್ತ್ವಂ ಶುದ್ಧನಿರಞ್ಜನವನ್ತಃ

ಬಯಕೆ ಮತ್ತು ಬಂಧನಗಳ ಪಾಶದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದವರು, ಶೌಚಾಚಾರಗಳನ್ನೂ ಮೀರಿ ನಿಂತವರು, ಎಲ್ಲ ಭೇದಭಾವಗಳಿಲ್ಲದೆ ಶಾಂತರಾಗಿರುವವರು, ಶುದ್ಧವಾದ ಕಲಂಕವಿಲ್ಲದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರು.

ಕಥಮಿಹ ದೇಹವಿದೇಹವಿಚಾರಃ ಕಥಮಿಹ ರಾಗವಿರಾಗವಿಚಾರಃ। ನಿರ್ಮಲನಿಶ್ಚಲಗಗನಾಕಾರಂ ಸ್ವಯಮಿಹ ತತ್ತ್ವಂ ಸಹಜಾಕಾರಮ್

ಇಲ್ಲಿ ದೇಹವಿದೆಯೆ, ಇಲ್ಲವೆ ಎಂಬ ವಿಚಾರ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ಇಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಅಥವಾ ವೈರಾಗ್ಯ ಎಂಬ ವಿಚಾರ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ತತ್ತ್ವವು ಸ್ವತಃ ಶುದ್ಧವೂ, ಅಚಲವೂ, ಆಕಾಶದಂತಿರುವುದು, ಸಹಜವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದೆ.

ಕಥಮಿಹ ತತ್ತ್ವಂ ವಿನ್ದತಿ ಯತ್ರ ರೂಪಮರೂಪಂ ಕಥಮಿಹ ತತ್ರ। ಗಗನಾಕಾರಃ ಪರಮೋ ಯತ್ರ ವಿಷಯೀಕರಣಂ ಕಥಮಿಹ ತತ್ರ

ಯಾವಲ್ಲಿ ರೂಪವೂ ರೂಪವಿಲ್ಲದುದೂ ಇಲ್ಲವೋ, ಅಲ್ಲಿ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಹೇಗೆ ಹುಡುಕಬಹುದು? ಆಕಾಶದಂತಿರುವ ಪರಮತತ್ತ್ವವಿರುವಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಿ ವಿಷಯಗಳೊಡನೆ ಯಾವ ಸಂಬಂಧವೂ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

ಗಗನಾಕಾರನಿರನ್ತರಹಂಸ- ಸ್ತತ್ತ್ವವಿಶುದ್ಧನಿರಞ್ಜನಹಂಸಃ। ಏವಂ ಕಥಮಿಹ ಭಿನ್ನವಿಭಿನ್ನಂ ಬನ್ಧವಿಬನ್ಧವಿಕಾರವಿಭಿನ್ನಮ್

ತತ್ತ್ವವು ನಿರಂತರವಾದ ಹಂಸ, ಆಕಾಶದಂತಿದೆ, ಶುದ್ಧವೂ ಕಲಂಕವಿಲ್ಲದ ಹಂಸವೂ ಆಗಿದೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಇಲ್ಲಿ ವಿಭಜನೆ, ಭೇದ, ಬಂಧನ ಅಥವಾ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

ಕೇವಲತತ್ತ್ವನಿರನ್ತರಸರ್ವಂ ಯೋಗವಿಯೋಗೌ ಕಥಮಿಹ ಗರ್ವಮ್। ಏವಂ ಪರಮನಿರನ್ತರಸರ್ವ- ಮೇವಂ ಕಥಮಿಹ ಸಾರವಿಸಾರಮ್

ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಲೀನವಾಗಿದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಯೋಗ ಅಥವಾ ವಿಯೋಗದ ಹೆಮ್ಮೆ ಹೇಗೆ ಇರಬಹುದು? ಎಲ್ಲವೂ ಪರಮ ನಿರಂತರವಾದಾಗ, ಇಲ್ಲಿ ಸಾರ ಅಥವಾ ಅಸಾರ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಹೇಗೆ ಇರಬಹುದು?

ಕೇವಲತತ್ತ್ವನಿರಞ್ಜನಸರ್ವಂ ಗಗನಾಕಾರನಿರನ್ತರಶುದ್ಧಮ್। ಏವಂ ಕಥಮಿಹ ಸಙ್ಗವಿಸಙ್ಗಂ ಸತ್ಯಂ ಕಥಮಿಹ ರಙ್ಗವಿರಙ್ಗಮ್

ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ, ಕಲಂಕವಿಲ್ಲದೆ, ಆಕಾಶದಂತೆ ನಿರಂತರ ಶುದ್ಧವಾಗಿದೆ; ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಸಂಗ ಅಥವಾ ವಿಸಂಗ, ಸತ್ಯ ಅಥವಾ ಅಸತ್ಯ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಹೇಗೆ ಇರಬಹುದು?