ನ ಹಿ ಶಿಷ್ಯವಿಶಿಷ್ಯಸ್ವರೂಪೈತಿ ನ ಚರಾಚರಭೇದವಿಚಾರ ಇತಿ। ಇಹ ಸರ್ವನಿರನ್ತರಮೋಕ್ಷಪದಂ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಇಲ್ಲಿ ಶಿಷ್ಯನೂ ಇಲ್ಲ, ಗುರುನೂ ಇಲ್ಲ; ಚಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರವಾದುದೆಂಬ ಭೇದವಿಚಾರವೂ ಇಲ್ಲ. ಎಲ್ಲೆಡೆ ನಿರಂತರವಾದ ಮುಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಿತಿ ಇದೆ. ಮನವೇ, ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿರುವಾಗ ನೀನು ಯಾಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?
ನನು ರೂಪವಿರೂಪವಿಹೀನ ಇತಿ ನನು ಭಿನ್ನವಿಭಿನ್ನವಿಹೀನ ಇತಿ। ನನು ಸರ್ಗವಿಸರ್ಗವಿಹೀನ ಇತಿ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಇಲ್ಲಿ ರೂಪವೂ ಇಲ್ಲ, ರೂಪವಿಲ್ಲದಿರುವುದೂ ಇಲ್ಲ; ಭಿನ್ನತೆಯೂ ಇಲ್ಲ, ಅಭಿನ್ನತೆಯೂ ಇಲ್ಲ; ಸೃಷ್ಟಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಲಯವೂ ಇಲ್ಲ. ಮನವೇ, ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿರುವಾಗ ನೀನು ಯಾಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?
ನ ಗುಣಾಗುಣಪಾಶನಿಬನ್ಧ ಇತಿ ಮೃತಜೀವನಕರ್ಮ ಕರೋಮಿ ಕಥಮ್। ಇತಿ ಶುದ್ಧನಿರಞ್ಜನಸರ್ವಸಮಂ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಗುಣ ಅಥವಾ ದೋಷಗಳಿಂದ ಬಂಧನವೇ ಇಲ್ಲ; ಜೀವಿತ ಅಥವಾ ಮೃತರ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ಮಾಡಲಿ? ಇಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧವಾಗಿಯೂ, ಕಲಂಕವಿಲ್ಲದಂತೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. ಮನವೇ, ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿರುವಾಗ ನೀನು ಯಾಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?
ಇಹ ಭಾವವಿಭಾವವಿಹೀನ ಇತಿ ಇಹ ಕಾಮವಿಕಾಮವಿಹೀನ ಇತಿ। ಇಹ ಬೋಧತಮಂ ಖಲು ಮೋಕ್ಷಸಮಂ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಸ್ಥಿತಿಯಿಲ್ಲದಿರುವುದೂ ಇಲ್ಲ; ಇಲ್ಲಿ ಕಾಮವೂ ಇಲ್ಲ, ಕಾಮವಿಲ್ಲದಿರುವುದೂ ಇಲ್ಲ; ಇಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವೂ, ಅಜ್ಞಾನವೂ ಮುಕ್ತಿಯ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. ಮನವೇ, ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿರುವಾಗ ನೀನು ಯಾಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?
ಇಹ ತತ್ತ್ವನಿರನ್ತರತತ್ತ್ವಮಿತಿ ನ ಹಿ ಸನ್ಧಿವಿಸನ್ಧಿವಿಹೀನ ಇತಿ। ಯದಿ ಸರ್ವವಿವರ್ಜಿತಸರ್ವಸಮಂ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಇಲ್ಲಿ ತತ್ತ್ವವೆಂದರೆ ನಿರಂತರವಾದ ತತ್ತ್ವ; ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದಿರುವುದೂ ಇಲ್ಲ, ವಿಚ್ಛೇದವೂ ಇಲ್ಲ. ಎಲ್ಲವೂ ಎಲ್ಲರಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿದ್ದರೆ, ಮನವೇ, ನೀನು ಯಾಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?
ಅನಿಕೇತಕುಟೀ ಪರಿವಾರಸಮಂ ಇಹಸಙ್ಗವಿಸಙ್ಗವಿಹೀನಪರಮ್। ಇಹ ಬೋಧವಿಬೋಧವಿಹೀನಪರಂ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಮನೆ ಇಲ್ಲದವನಾಗಿದ್ದರೂ, ಗುಡಿಸಲಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ, ಎಲ್ಲ ಸಂಗಡಿಗರೂ ಸಮಾನ; ಇಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಅನಾಸಕ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲ; ಇಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವೂ ಇಲ್ಲ, ಅಜ್ಞಾನವೂ ಇಲ್ಲ. ಮನವೇ, ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿರುವಾಗ ನೀನು ಯಾಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?
ಅವಿಕಾರವಿಕಾರಮಸತ್ಯಮಿತಿ ಅವಿಲಕ್ಷವಿಲಕ್ಷಮಸತ್ಯಮಿತಿ। ಯದಿ ಕೇವಲಮಾತ್ಮನಿ ಸತ್ಯಮಿತಿ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಇಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲ, ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಅವೆಲ್ಲವೂ ಅಸತ್ಯ; ಇಲ್ಲಿ ಭೇದವೂ ಇಲ್ಲ, ಅಭೇದವೂ ಇಲ್ಲ, ಅವುಗಳೂ ಅಸತ್ಯ. ಸತ್ಯವೆಂದರೆ ಸ್ವಯಂನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇದ್ದರೆ, ಮನವೇ, ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿರುವಾಗ ನೀನು ಯಾಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?
ಇಹ ಸರ್ವಸಮಂ ಖಲು ಜೀವ ಇತಿ ಇಹ ಸರ್ವನಿರನ್ತರಜೀವ ಇತಿ। ಇಹ ಕೇವಲನಿಶ್ಚಲಜೀವ ಇತಿ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೂ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸಮಾನ; ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೂ ನಿರಂತರವಾಗಿವೆ; ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿವೆ. ಮನವೇ, ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿರುವಾಗ ನೀನು ಯಾಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?
ಅವಿವೇಕವಿವೇಕಮಬೋಧ ಇತಿ ಅವಿಕಲ್ಪವಿಕಲ್ಪಮಬೋಧ ಇತಿ। ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಬೋಧ ಇತಿ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಇಲ್ಲಿ ವಿವೇಕವೂ ಇಲ್ಲ, ಅವಿವೇಕವೂ ಇಲ್ಲ, ಅವು ಅಜ್ಞಾನ; ಕಲ್ಪನೆಯೂ ಇಲ್ಲ, ಅಕಲ್ಪನೆಯೂ ಇಲ್ಲ, ಅವು ಅಜ್ಞಾನ. ಒಂದೇ ನಿರಂತರವಾದ ಜ್ಞಾನ ಇದ್ದರೆ, ಮನವೇ, ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿರುವಾಗ ನೀನು ಯಾಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?
ನ ಹಿ ಮೋಕ್ಷಪದಂ ನ ಹಿ ಬನ್ಧಪದಂ ನ ಹಿ ಪುಣ್ಯಪದಂ ನ ಹಿ ಪಾಪಪದಮ್। ನ ಹಿ ಪೂರ್ಣಪದಂ ನ ಹಿ ರಿಕ್ತಪದಂ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಇಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಬಂಧನದ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಪುಣ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಪಾಪ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಇಲ್ಲ; ಪೂರ್ಣವೂ ಇಲ್ಲ, ಖಾಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಮನವೇ, ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿರುವಾಗ ನೀನು ಯಾಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?
ಯದಿ ವರ್ಣವಿವರ್ಣವಿಹೀನಸಮಂ ಯದಿ ಕಾರಣಕಾರ್ಯವಿಹೀನಸಮಮ್। ಯದಿಭೇದವಿಭೇದವಿಹೀನಸಮಂ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಇಲ್ಲಿ ವರ್ಣವೂ ಇಲ್ಲ, ಅವರ್ಣವೂ ಇಲ್ಲದ ಸಮಾನತೆ ಇದೆ; ಕಾರಣವೂ ಇಲ್ಲ, ಕಾರ್ಯವೂ ಇಲ್ಲದ ಸಮಾನತೆ ಇದೆ; ಭೇದವೂ ಇಲ್ಲ, ಅಭೇದವೂ ಇಲ್ಲದ ಸಮಾನತೆ ಇದೆ. ಮನವೇ, ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿರುವಾಗ ನೀನು ಯಾಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?
ಇಹ ಸರ್ವನಿರನ್ತರಸರ್ವಚಿತೇ ಇಹ ಕೇವಲನಿಶ್ಚಲಸರ್ವಚಿತೇ। ದ್ವಿಪದಾದಿವಿವರ್ಜಿತಸರ್ವಚಿತೇ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಚೈತನ್ಯ ನಿರಂತರವಾಗಿದೆ; ಎಲ್ಲೆಡೆ ಚೈತನ್ಯ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ; ಎಲ್ಲೆಡೆ ಚೈತನ್ಯ ದ್ವಂದ್ವದಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಮನವೇ, ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿರುವಾಗ ನೀನು ಯಾಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?
ಅತಿಸರ್ವನಿರನ್ತರಸರ್ವಗತಂ ಅತಿನಿರ್ಮಲನಿಶ್ಚಲಸರ್ವಗತಮ್। ದಿನರಾತ್ರಿವಿವರ್ಜಿತಸರ್ವಗತಂ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಶುದ್ಧವಾಗಿ, ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಎಂಬ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಮನವೇ, ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿರುವಾಗ ನೀನು ಯಾಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?
ನ ಹಿ ಬನ್ಧವಿಬನ್ಧಸಮಾಗಮನಂ ನ ಹಿ ಯೋಗವಿಯೋಗಸಮಾಗಮನಮ್। ನ ಹಿ ತರ್ಕವಿತರ್ಕಸಮಾಗಮನಂ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಇಲ್ಲಿ ಬಂಧನ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಯ ಸಂಗಮವಿಲ್ಲ; ಯೋಗ ಮತ್ತು ವಿಯೋಗದ ಸಂಗಮವಿಲ್ಲ; ತರ್ಕ ಮತ್ತು ತರ್ಕವಿಲ್ಲದ ಸಂಗಮವೂ ಇಲ್ಲ. ಮನವೇ, ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿರುವಾಗ ನೀನು ಯಾಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?
ಇಹ ಕಾಲವಿಕಾಲನಿರಾಕರಣಂ ಅಣುಮಾತ್ರಕೃಶಾನುನಿರಾಕರಣಮ್। ನ ಹಿ ಕೇವಲಸತ್ಯನಿರಾಕರಣಂ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಇಲ್ಲಿ ಕಾಲವೂ ಇಲ್ಲ, ಕಾಲವಿಲ್ಲದಿರುವುದೂ ಇಲ್ಲ; ಅಣುವಿನಷ್ಟು ಸಣ್ಣದೂ ಇಲ್ಲ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಸಣ್ಣದೂ ಇಲ್ಲ; ಶುದ್ಧ ಸತ್ಯವನ್ನಷ್ಟೇ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗದು. ಮನವೇ, ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿರುವಾಗ ನೀನು ಯಾಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?
ಇಹ ದೇಹವಿದೇಹವಿಹೀನ ಇತಿ ನನು ಸ್ವಪ್ನಸುಷುಪ್ತಿವಿಹೀನಪರಮ್। ಅಭಿಧಾನವಿಧಾನವಿಹೀನಪರಂ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಇಲ್ಲಿ ದೇಹವೂ ಇಲ್ಲ, ದೇಹವಿಲ್ಲದಿರುವುದೂ ಇಲ್ಲ; ನಿಜಕ್ಕೂ, ಕನಸು ಮತ್ತು ಗಾಢನಿದ್ರೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದ ಪರಮಾತ್ಮನು ಇಲ್ಲ; ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಹೆಸರಿಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಮುಕ್ತನೂ ಇಲ್ಲ. ಮನವೇ, ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿರುವಾಗ ನೀನು ಯಾಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?
ಗಗನೋಪಮಶುದ್ಧವಿಶಾಲಸಮಂ ಅತಿಸರ್ವವಿವರ್ಜಿತಸರ್ವಸಮಮ್। ಗತಸಾರವಿಸಾರವಿಕಾರಸಮಂ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಆಕಾಶದಂತೆ, ಶುದ್ಧವೂ, ವಿಶಾಲವೂ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನವೂ, ಯಾವ ಭೇದವೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ, ಯಾವ ಬದಲಾವಣೆಗಳೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ, ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಆಗಿರುವಾಗ, ಮನವೇ, ನೀನು ಏಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ? ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿರುವಾಗ.
ಇಹ ಧರ್ಮವಿಧರ್ಮವಿರಾಗತರ- ಮಿಹ ವಸ್ತುವಿವಸ್ತುವಿರಾಗತರಮ್। ಇಹ ಕಾಮವಿಕಾಮವಿರಾಗತರಂ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಇಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವೂ ಅಧರ್ಮವೂ ಮೀರಿ ಹೋಗಿವೆ; ಇಲ್ಲಿ ವಸ್ತುವೂ ಅವಸ್ತುವೂ ಮೀರಿ ಹೋಗಿವೆ; ಇಲ್ಲಿ ಕಾಮವೂ ಕಾಮವಿಲ್ಲದಿರುವುದೂ ಮೀರಿ ಹೋಗಿವೆ. ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿರುವಾಗ, ಮನವೇ, ನೀನು ಏಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?
ಸುಖದುಃಖವಿವರ್ಜಿತಸರ್ವಸಮ- ಮಿಹ ಶೋಕವಿಶೋಕವಿಹೀನಪರಮ್। ಗುರುಶಿಷ್ಯವಿವರ್ಜಿತತತ್ತ್ವಪರಂ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಇಲ್ಲಿ ಸುಖವೂ ದುಃಖವೂ ಇಲ್ಲ; ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಶೋಕವೂ ಶೋಕವಿಲ್ಲದಿರುವುದೂ ಮೀರಿ ಹೋಗಿವೆ; ಗುರು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯನ ಭೇದವೂ ಇಲ್ಲ, ಸತ್ಯವೇ ಮೇಲಾಗಿದೆ. ಮನವೇ, ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿರುವಾಗ ನೀನು ಏಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?
ನ ಕಿಲಾಙ್ಕುರಸಾರವಿಸಾರ ಇತಿ ನ ಚಲಾಚಲಸಾಮ್ಯವಿಸಾಮ್ಯಮಿತಿ। ಅವಿಚಾರವಿಚಾರವಿಹೀನಮಿತಿ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಇಲ್ಲಿ ಮೊಳೆ, ಸಾರ, ವಿಸ್ತಾರ ಎಂಬುದೇ ಇಲ್ಲ; ಚಲನೆ, ಸ್ಥಿರತೆ, ಸಮಾನತೆ, ಭಿನ್ನತೆ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ; ವಿಚಾರವೋ ಅಥವಾ ವಿಚಾರವಿಲ್ಲದಿರುವುದೋ ಇಲ್ಲ. ಮನವೇ, ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿರುವಾಗ ನೀನು ಏಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?
ಇಹ ಸಾರಸಮುಚ್ಚಯಸಾರಮಿತಿ। ಕಥಿತಂ ನಿಜಭಾವವಿಭೇದ ಇತಿ। ವಿಷಯೇ ಕರಣತ್ವಮಸತ್ಯಮಿತಿ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಸಾರಗಳ ಸಾರವೇ ಇದೆ; ಇದನ್ನು ಸ್ವಭಾವದ ವಿಭೇದವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಕ್ರಿಯೆ ನಿಜವಲ್ಲ. ಮನವೇ, ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿರುವಾಗ ನೀನು ಏಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?
ಬಹುಧಾ ಶ್ರುತಯಃ ಪ್ರವದನ್ತಿ ಯತೋ ವಿಯದಾದಿರಿದಂ ಮೃಗತೋಯಸಮಮ್। ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಸಮಂ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಬಹುಪಾಲು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಈ ಜಗತ್ತು, ಆಕಾಶದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಮೃಗತೃಷ್ಣೆಯಂತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿವೆ; ಆದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ, ನಿರಂತರವೂ, ಸಮಾನವಾಗಿರುವಾಗ, ಮನವೇ, ನೀನು ಏಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?
ವಿನ್ದತಿ ವಿನ್ದತಿ ನ ಹಿ ನ ಹಿ ಯತ್ರ ಛನ್ದೋಲಕ್ಷಣಂ ನ ಹಿ ನ ಹಿ ತತ್ರ। ಸಮರಸಮಗ್ನೋ ಭಾವಿತಪೂತಃ ಪ್ರಲಪತಿ ತತ್ತ್ವಂ ಪರಮವಧೂತಃ
ಅವನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂದರೂ, ಇಲ್ಲ, ಇಲ್ಲ ಎಂದೂ; ಅಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಗುರುತು ಇಲ್ಲ; ಸಮಾನತೆಯ ರಸದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಪರಮ ಅವಧೂತನು ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.
ಇತಿ ಪಞ್ಚಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ
ಈ ಮೂಲಕ ಐದನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗಿದೆ.
ಬಹುಧಾ ಶ್ರುತಯಃ ಪ್ರವದನ್ತಿ ವಯಂ ವಿಯದಾದಿರಿದಂ ಮೃಗತೋಯಸಮಮ್। ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವ- ಮುಪಮೇಯಮಥೋಹ್ಯುಪಮಾ ಚ ಕಥಮ್
ಬಹುಪಾಲು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ನಾವು ಮತ್ತು ಈ ಜಗತ್ತು, ಆಕಾಶದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಮೃಗತೃಷ್ಣೆಯಂತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿವೆ; ಆದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ, ನಿರಂತರವೂ, ಪರಮ ಶಿವವೂ, ಉಪಮೆಗೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಹೋಲಿಕೆ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?
ಅವಿಭಕ್ತಿವಿಭಕ್ತಿವಿಹೀನಪರಂ ನನು ಕಾರ್ಯವಿಕಾರ್ಯವಿಹೀನಪರಮ್। ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವಂ ಯಜನಂ ಚ ಕಥಂ ತಪನಂ ಚ ಕಥಮ್
ಭೇದವೂ ಅಭೇದವೂ ಮೀರಿ ಹೋಗಿರುವುದು, ಕ್ರಿಯೆಯೂ ಅಕ್ರಿಯೆಯೂ ಮೀರಿ ಹೋಗಿರುವುದು; ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ, ನಿರಂತರವೂ, ಪರಮ ಶಿವವಾಗಿರುವಾಗ, ಪೂಜೆ ಅಥವಾ ತಪಸ್ಸು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?
ಮನ ಏವ ನಿರನ್ತರಸರ್ವಗತಂ ಹ್ಯವಿಶಾಲವಿಶಾಲವಿಹೀನಪರಮ್। ಮನ ಏವ ನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವಂ ಮನಸಾಪಿ ಕಥಂ ವಚಸಾ ಚ ಕಥಮ್
ಮನಸ್ಸು ತಾನೇ ನಿರಂತರವೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವುದೂ, ಸೀಮಿತವೂ ವಿಶಾಲವೂ ಅಲ್ಲದುದೂ; ಮನಸ್ಸು ತಾನೇ ನಿರಂತರವೂ ಪರಮ ಶಿವವೂ ಆಗಿದೆ. ಅದನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೋ ಮಾತಿನಿಂದಲೋ ಹೇಗೆ ಹಿಡಿಯಬಹುದು?
ದಿನರಾತ್ರಿವಿಭೇದನಿರಾಕರಣ- ಮುದಿತಾನುದಿತಸ್ಯ ನಿರಾಕರಣಮ್। ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವಂ ರವಿಚನ್ದ್ರಮಸೌ ಜ್ವಲನಶ್ಚ ಕಥಮ್
ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಭೇದವನ್ನೂ, ಉದಯ-ಅನುದಯವನ್ನೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡುವುದು; ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ, ನಿರಂತರವೂ, ಪರಮ ಶಿವವಾಗಿರುವಾಗ, ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ, ಬೆಂಕಿ ಹೇಗೆ ಇರಬಹುದು?
ಗತಕಾಮವಿಕಾಮವಿಭೇದ ಇತಿ ಗತಚೇಷ್ಟವಿಚೇಷ್ಟವಿಭೇದ ಇತಿ। ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವಂ ಬಹಿರನ್ತರಭಿನ್ನಮತಿಶ್ಚ ಕಥಮ್
ಕಾಮ ಮತ್ತು ಕಾಮವಿಲ್ಲದ ಭೇದವನ್ನೂ, ಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಿಯೆಯ ಭೇದವನ್ನೂ ಮೀರಿ ಹೋಗಿರುವುದು; ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ, ನಿರಂತರವೂ, ಪರಮ ಶಿವವಾಗಿರುವಾಗ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿನದು, ಒಳಗಿನದು ಎಂಬ ಭೇದ ಹೇಗೆ ಇರಬಹುದು?
ಯದಿ ಸಾರವಿಸಾರವಿಹೀನ ಇತಿ ಯದಿ ಶೂನ್ಯವಿಶೂನ್ಯವಿಹೀನ ಇತಿ। ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಸರ್ವಶಿವಂ ಪ್ರಥಮಂ ಚ ಕಥಂ ಚರಮಂ ಚ ಕಥಮ್
ಸಾರವೂ ಅಸಾರವೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಶೂನ್ಯವೂ ಅಶೂನ್ಯವೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ, ನಿರಂತರವೂ, ಪರಮ ಶಿವವಾಗಿರುವಾಗ, ಮೊದಲನೆಯದು ಅಥವಾ ಕೊನೆಯದು ಹೇಗೆ ಇರಬಹುದು?