ಸಾಕಾರಮನೃತಂ ವಿದ್ಧಿ ನಿರಾಕಾರಂ ನಿರನ್ತರಮ್। ಏತತ್ತತ್ತ್ವೋಪದೇಶೇನ ನ ಪುನರ್ಭವಸಮ್ಭವಃ
ರೂಪವಿರುವುದು ನಿಜವಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿ; ರೂಪವಿಲ್ಲದ್ದು ಅನಂತ. ಈ ಸತ್ಯೋಪದೇಶದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಜನ್ಮವೆಂಬ ಸಂಕಟವಿಲ್ಲ.
ಏಕಮೇವ ಸಮಂ ತತ್ತ್ವಂ ವದನ್ತಿ ಹಿ ವಿಪಶ್ಚಿತಃ। ರಾಗತ್ಯಾಗಾತ್ಪುನಶ್ಚಿತ್ತಮೇಕಾನೇಕಂ ನ ವಿದ್ಯತೇ
ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದೇ ಸಮಾನ ಸತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರೆ, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತೆ ಒಂದಾಗುವುದೂ, ಅನೇಕವಾಗುವುದೂ ಇಲ್ಲ.
ಅನಾತ್ಮರೂಪಂ ಚ ಕಥಂ ಸಮಾಧಿ- ರಾತ್ಮಸ್ವರೂಪಂ ಚ ಕಥಂ ಸಮಾಧಿಃ। ಅಸ್ತೀತಿ ನಾಸ್ತೀತಿ ಕಥಂ ಸಮಾಧಿ- ರ್ಮೋಕ್ಷಸ್ವರೂಪಂ ಯದಿ ಸರ್ವಮೇಕಮ್
ಆತ್ಮವಲ್ಲದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? 'ಇದೆ' ಅಥವಾ 'ಇಲ್ಲ' ಎಂಬ ಭಾವದಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ, ಏಕೆಂದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಆಗಿರುವಾಗ ಮುಕ್ತಿಯ ಸ್ವರೂಪವೇ?
ವಿಶುದ್ಧೋಽಸಿ ಸಮಂ ತತ್ತ್ವಂ ವಿದೇಹಸ್ತ್ವಮಜೋಽವ್ಯಯಃ। ಜಾನಾಮೀಹ ನ ಜಾನಾಮೀತ್ಯಾತ್ಮಾನಂ ಮನ್ಯಸೇ ಕಥಮ್
ನೀನು ಶುದ್ಧ, ಸಮಾನ ಸತ್ಯ, ದೇಹವಿಲ್ಲದ, ಜನನರಹಿತ, ನಾಶವಾಗದವನು. ಹೀಗಿರುವಾಗ 'ನಾನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ' ಅಥವಾ 'ನಾನು ತಿಳಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ' ಎಂದು ನೀನು ಹೇಗೆ ಭಾವಿಸಬಹುದು?
ತತ್ತ್ವಮಸ್ಯಾದಿವಾಕ್ಯೇನ ಸ್ವಾತ್ಮಾ ಹಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿತಃ। ನೇತಿ ನೇತಿ ಶ್ರುತಿರ್ಬ್ರೂಯಾದನೃತಂ ಪಾಞ್ಚಭೌತಿಕಮ್
'ನೀನೇ ಅದು' ಎಂಬ ಮಹಾವಾಕ್ಯದಿಂದ ನಿನ್ನ ಸ್ವಂತ ಆತ್ಮವೇ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. 'ಇದು ಅಲ್ಲ, ಅದು ಅಲ್ಲ' ಎಂದು ಶಾಸ್ತ್ರವು ಅಸತ್ಯವಾದ ಪಂಚಭೌತಿಕವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ.
ಆತ್ಮನ್ಯೇವಾತ್ಮನಾ ಸರ್ವಂ ತ್ವಯಾ ಪೂರ್ಣಂ ನಿರನ್ತರಮ್। ಧ್ಯಾತಾ ಧ್ಯಾನಂ ನ ತೇ ಚಿತ್ತಂ ನಿರ್ಲಜ್ಜಂ ಧ್ಯಾಯತೇ ಕಥಮ್
ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲವೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ತುಂಬಿದೆ. ನಿನಗೆ ಧ್ಯಾತಾ ಅಥವಾ ಧ್ಯಾನವೇ ಇಲ್ಲ. ಹಾಗಿದ್ದಾಗ ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಹೇಗೆ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಬಹುದು?
ಶಿವಂ ನ ಜಾನಾಮಿ ಕಥಂ ವದಾಮಿ ಶಿವಂ ನ ಜಾನಾಮಿ ಕಥಂ ಭಜಾಮಿ। ಅಹಂ ಶಿವಶ್ಚೇತ್ಪರಮಾರ್ಥತತ್ತ್ವಂ ಸಮಸ್ವರೂಪಂ ಗಗನೋಪಮಂ ಚ
ನಾನು ಶಿವನನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ—ಹಾಗಾದರೆ ಹೇಗೆ ಹೇಳಬಹುದು? ನಾನು ಶಿವನನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ—ಹಾಗಾದರೆ ಹೇಗೆ ಭಜಿಸಬಹುದು? ನಾನು ಶಿವನೇ, ಪರಮ ಸತ್ಯ, ಸಮಾನ ಸ್ವರೂಪ, ಆಕಾಶದಂತೆ ಎಂದಾದರೆ?
ನಾಹಂ ತತ್ತ್ವಂ ಸಮಂ ತತ್ತ್ವಂ ಕಲ್ಪನಾಹೇತುವರ್ಜಿತಮ್। ಗ್ರಾಹ್ಯಗ್ರಾಹಕನಿರ್ಮುಕ್ತಂ ಸ್ವಸಂವೇದ್ಯಂ ಕಥಂ ಭವೇತ್
ನಾನು ಸತ್ಯವಲ್ಲ, ಸಮಾನ ಸತ್ಯವೂ ಅಲ್ಲ, ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದದ್ದೂ ಅಲ್ಲ. ಗ್ರಹಿಸುವವನು ಮತ್ತು ಗ್ರಹ್ಯವಸ್ತು ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ, ಅದು ಹೇಗೆ ಸ್ವಾನುಭವವಾಗಬಹುದು?
ಅನನ್ತರೂಪಂ ನ ಹಿ ವಸ್ತು ಕಿಂಚಿ- ತ್ತತ್ತ್ವಸ್ವರೂಪಂ ನ ಹಿ ವಸ್ತು ಕಿಂಚಿತ್। ಆತ್ಮೈಕರೂಪಂ ಪರಮಾರ್ಥತತ್ತ್ವಂ ನ ಹಿಂಸಕೋ ವಾಪಿ ನ ಚಾಪ್ಯಹಿಂಸಾ
ಅನಂತ ರೂಪಗಳಿರುವುದೇ ಇಲ್ಲ, ಸತ್ಯಸ್ವರೂಪವೂ ಇಲ್ಲ. ಆತ್ಮ ಒಂದೇ ರೂಪದ ಪರಮ ಸತ್ಯ, ಅದು ಹಿಂಸಕವೂ ಅಲ್ಲ, ಅಹಿಂಸಕವೂ ಅಲ್ಲ.
ವಿಶುದ್ಧೋಽಸಿ ಸಮಂ ತತ್ತ್ವಂ ವಿದೇಹಮಜಮವ್ಯಯಮ್। ವಿಭ್ರಮಂ ಕಥಮಾತ್ಮಾರ್ಥೇ ವಿಭ್ರಾನ್ತೋಽಹಂ ಕಥಂ ಪುನಃ
ನೀನು ಶುದ್ಧ, ಸಮಾನ ಸತ್ಯ, ದೇಹವಿಲ್ಲದ, ಜನನರಹಿತ, ನಾಶವಾಗದವನು. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಹೇಗೆ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು? ನಾನು ಮತ್ತೆ ಮೋಹಗೊಳ್ಳುವುದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?
ಘಟೇ ಭಿನ್ನೇ ಘಟಾಕಾಶಂ ಸುಲೀನಂ ಭೇದವರ್ಜಿತಮ್। ಶಿವೇನ ಮನಸಾ ಶುದ್ಧೋ ನ ಭೇದಃ ಪ್ರತಿಭಾತಿ ಮೇ
ಮಡಕೆ ಒಡೆದಾಗ ಅದರೊಳಗಿನ ಆಕಾಶ ಸುಲಭವಾಗಿ ಒಂದಾಗುತ್ತದೆ, ಬೇಧವಿಲ್ಲ. ಶಿವನಿಂದ ಶುದ್ಧವಾದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾನು ಬೇಧವೇನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ.
ನ ಘಟೋ ನ ಘಟಾಕಾಶೋ ನ ಜೀವೋ ನ ಜೀವವಿಗ್ರಹಃ। ಕೇವಲಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಸಂವಿದ್ಧಿ ವೇದ್ಯವೇದಕವರ್ಜಿತಮ್
ಮಡಕೆ ಇಲ್ಲ, ಅದರೊಳಗಿನ ಆಕಾಶವೂ ಇಲ್ಲ, ಜೀವವೂ ಇಲ್ಲ, ಜೀವದ ದೇಹವೂ ಇಲ್ಲ. ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಚೈತನ್ಯ ಮಾತ್ರ ಇದೆ, ತಿಳಿಯುವವನು ಮತ್ತು ತಿಳಿಯುವ ವಸ್ತು ಇಲ್ಲ.
ಸರ್ವತ್ರ ಸರ್ವದಾ ಸರ್ವಮಾತ್ಮಾನಂ ಸತತಂ ಧ್ರುವಮ್। ಸರ್ವಂ ಶೂನ್ಯಮಶೂನ್ಯಂ ಚ ತನ್ಮಾಂ ವಿದ್ಧಿ ನ ಸಂಶಯಃ
ಎಲ್ಲೆಡೆ, ಯಾವಾಗಲೂ, ಎಲ್ಲವೂ ಆತ್ಮವೇ, ಸದಾ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲವೂ ಖಾಲಿಯೂ ಹೌದು, ಖಾಲಿಯಲ್ಲದುದೂ ಹೌದು—ಇದು ನನ್ನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲದೆ ತಿಳಿ.
ವೇದಾ ನ ಲೋಕಾ ನ ಸುರಾ ನ ಯಜ್ಞಾ ವರ್ಣಾಶ್ರಮೋ ನೈವ ಕುಲಂ ನ ಜಾತಿಃ। ನ ಧೂಮಮಾರ್ಗೋ ನ ಚ ದೀಪ್ತಿಮಾರ್ಗೋ ಬ್ರಹ್ಮೈಕರೂಪಂ ಪರಮಾರ್ಥತತ್ತ್ವಮ್
ವೇದಗಳೂ ಇಲ್ಲ, ಲೋಕಗಳೂ ಇಲ್ಲ, ದೇವತೆಗಳೂ ಇಲ್ಲ, ಯಜ್ಞಗಳೂ ಇಲ್ಲ, ವರ್ಣಾಶ್ರಮವೂ ಇಲ್ಲ, ಕುಲವೂ ಇಲ್ಲ, ಜಾತಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಧೂಮಮಾರ್ಗವೂ ಇಲ್ಲ, ದೀಪ್ತಿಮಾರ್ಗವೂ ಇಲ್ಲ. ಪರಮ ಸತ್ಯವೆಂದರೆ ಬ್ರಹ್ಮ ಒಂದೇ ರೂಪ.
ವ್ಯಾಪ್ಯವ್ಯಾಪಕನಿರ್ಮುಕ್ತಃ ತ್ವಮೇಕಃ ಸಫಲಂ ಯದಿ। ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಂ ಚಾಪರೋಕ್ಷಂ ಚ ಹ್ಯಾತ್ಮಾನಂ ಮನ್ಯಸೇ ಕಥಮ್
ವ್ಯಾಪಕ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪ್ಯ ಎಂಬ ಭಾವವಿಲ್ಲದೆ ನೀನು ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದರೆ, ನೀನು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾದರೆ, ಆತ್ಮವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಅಥವಾ ಅಪರೋಕ್ಷ ಎಂದು ಹೇಗೆ ಭಾವಿಸಬಹುದು?
ಅದ್ವೈತಂ ಕೇಚಿದಿಚ್ಛನ್ತಿ ದ್ವೈತಮಿಚ್ಛನ್ತಿ ಚಾಪರೇ। ಸಮಂ ತತ್ತ್ವಂ ನ ವಿನ್ದನ್ತಿ ದ್ವೈತಾದ್ವೈತವಿವರ್ಜಿತಮ್
ಕೆಲವರು ಅದ್ವೈತವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ದ್ವೈತವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅವರು ಸಮಾನ ಸತ್ಯವನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ, ಅದು ದ್ವೈತಕ್ಕೂ ಅದ್ವೈತಕ್ಕೂ ಮೀರಿ ಇದೆ.
ಶ್ವೇತಾದಿವರ್ಣರಹಿತಂ ಶಬ್ದಾದಿಗುಣವರ್ಜಿತಮ್। ಕಥಯನ್ತಿ ಕಥಂ ತತ್ತ್ವಂ ಮನೋವಾಚಾಮಗೋಚರಮ್
ಸತ್ಯವು ಬಿಳಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ಬೇರೆ ಯಾವ ಬಣ್ಣವೂ ಇಲ್ಲ; ಶಬ್ದAdi ಗುಣಗಳೂ ಇಲ್ಲ. ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಮಾತಿಗೂ ಅದು ಅತೀತ. ಹಾಗಿದ್ದಾಗ, ಯಾರು ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ವಿವರಿಸಬಹುದು?
ಯದಾಽನೃತಮಿದಂ ಸರ್ವಂ ದೇಹಾದಿಗಗನೋಪಮಮ್। ತದಾ ಹಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಸಂವೇತ್ತಿ ನ ತೇ ದ್ವೈತಪರಮ್ಪರಾ
ಈ ದೇಹAdi ಎಲ್ಲವೂ ಆಕಾಶದಂತೆ ಅಸತ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿದಾಗ, ಆಗಲೇ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಅರಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ನಿನಗೆ ಎರಡುತನದ ಸರಮಾಲೆ ಇಲ್ಲ.
ಪರೇಣ ಸಹಜಾತ್ಮಾಪಿ ಹ್ಯಭಿನ್ನಃ ಪ್ರತಿಭಾತಿ ಮೇ। ವ್ಯೋಮಾಕಾರಂ ತಥೈವೈಕಂ ಧ್ಯಾತಾ ಧ್ಯಾನಂ ಕಥಂ ಭವೇತ್
ಪರಮಾತ್ಮನೂ ಸಹಜ ಆತ್ಮವೂ ನನಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಎಂದು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ಆಕಾಶ ಒಂದೇ ಆಗಿರುವಂತೆ, ಇಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನ, ಧ್ಯಾತೃ, ಧ್ಯೇಯ ಎಂಬ ಭೇದ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?
ಯತ್ಕರೋಮಿ ಯದಶ್ನಾಮಿ ಯಜ್ಜುಹೋಮಿ ದದಾಮಿ ಯತ್। ಏತತ್ಸರ್ವಂ ನ ಮೇ ಕಿಂಚಿದ್ವಿಶುದ್ಧೋಽಹಮಜೋಽವ್ಯಯಃ
ನಾನು ಏನು ಮಾಡಿದರೂ, ಏನು ತಿಂದರೂ, ಏನು ಅರ್ಪಿಸಿದರೂ, ಏನು ಕೊಟ್ಟರೂ, ಇದು ಎಲ್ಲವೂ ನನಗೆ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ; ನಾನು ಶುದ್ಧ, ಜನನವಿಲ್ಲದ, ನಾಶವಾಗದವನು.
ಸರ್ವಂ ಜಗದ್ವಿದ್ಧಿ ನಿರಾಕೃತೀದಂ ಸರ್ವಂ ಜಗದ್ವಿದ್ಧಿ ವಿಕಾರಹೀನಮ್। ಸರ್ವಂ ಜಗದ್ವಿದ್ಧಿ ವಿಶುದ್ಧದೇಹಂ ಸರ್ವಂ ಜಗದ್ವಿದ್ಧಿ ಶಿವೈಕರೂಪಮ್
ಈ ಜಗತ್ತು ರೂಪವಿಲ್ಲದೆ ಇದೆ ಎಂದು ತಿಳಿ; ಈ ಜಗತ್ತು ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ಇದೆ ಎಂದು ತಿಳಿ; ಈ ಜಗತ್ತು ಶುದ್ಧವಾದ ದೇಹವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿ; ಈ ಜಗತ್ತು ಶಿವನ ಒಂದೇ ರೂಪವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿ.
ತತ್ತ್ವಂ ತ್ವಂ ನ ಹಿ ಸನ್ದೇಹಃ ಕಿಂ ಜಾನಾಮ್ಯಥವಾ ಪುನಃ। ಅಸಂವೇದ್ಯಂ ಸ್ವಸಂವೇದ್ಯಮಾತ್ಮಾನಂ ಮನ್ಯಸೇ ಕಥಮ್
ನೀನು ಸತ್ಯವೇ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂದೇಹವೂ ಇಲ್ಲ; ನಾನು ಮತ್ತೇನು ತಿಳಿಯಬೇಕು? ಆತ್ಮನು ಅರಿಯಲಾಗದದ್ದು, ಸ್ವತಃ ಅರಿಯುವದು; ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯಬೇಕೆಂದು ನೀನು ಯೋಚಿಸುತ್ತೀಯೆ?
ಮಾಯಾಽಮಾಯಾ ಕಥಂ ತಾತ ಛಾಯಾಽಛಾಯಾ ನ ವಿದ್ಯತೇ। ತತ್ತ್ವಮೇಕಮಿದಂ ಸರ್ವಂ ವ್ಯೋಮಾಕಾರಂ ನಿರಞ್ಜನಮ್
ಪ್ರಿಯನೇ, ಮಾಯೆಯೂ ಅಮಾಯೆಯೂ ಹೇಗೆ ಇರಬಹುದು? ನೆರಳೂ ನೆರಳಿಲ್ಲದುದೂ ಇಲ್ಲ. ಇದು ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ತತ್ತ್ವ, ಆಕಾಶದಂತೆ ರೂಪವಿಲ್ಲದೆ, ಮಲಿನತೆ ಇಲ್ಲದೆ ಇದೆ.
ಆದಿಮಧ್ಯಾನ್ತಮುಕ್ತೋಽಹಂ ನ ಬದ್ಧೋಽಹಂ ಕದಾಚನ। ಸ್ವಭಾವನಿರ್ಮಲಃ ಶುದ್ಧ ಇತಿ ಮೇ ನಿಶ್ಚಿತಾ ಮತಿಃ
ನನಗೆ ಆರಂಭ, ಮಧ್ಯ, ಅಂತ್ಯ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲ; ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಬಂಧನದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಸ್ವಭಾವವೇ ನಿರ್ಮಲ, ಶುದ್ಧ—ಇದು ನನ್ನ ದೃಢ ನಂಬಿಕೆ.
ಮಹದಾದಿ ಜಗತ್ಸರ್ವಂ ನ ಕಿಂಚಿತ್ಪ್ರತಿಭಾತಿ ಮೇ। ಬ್ರಹ್ಮೈವ ಕೇವಲಂ ಸರ್ವಂ ಕಥಂ ವರ್ಣಾಶ್ರಮಸ್ಥಿತಿಃ
ಮಹತ್ತಿನಿಂದ ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲವೂ ನನಗೆ ಏನೂ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಬ್ರಹ್ಮವೇ ಎಲ್ಲವೂ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ವರ್ಣ ಅಥವಾ ಆಶ್ರಮ ಸ್ಥಿತಿಯೆಲ್ಲಿ ಇದೆ?
ಜಾನಾಮಿ ಸರ್ವಥಾ ಸರ್ವಮಹಮೇಕೋ ನಿರನ್ತರಮ್। ನಿರಾಲಮ್ಬಮಶೂನ್ಯಂ ಚ ಶೂನ್ಯಂ ವ್ಯೋಮಾದಿಪಞ್ಚಕಮ್
ನಾನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಾದರೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಒಂದೇ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ; ನನಗೆ ಆಧಾರವಿಲ್ಲ, ಶೂನ್ಯವೂ ಅಲ್ಲ, ಆದರೆ ಆಕಾಶAdi ಐದು ಶೂನ್ಯಗಳೂ ನಾನು.
ನ ಷಣ್ಢೋ ನ ಪುಮಾನ್ನ ಸ್ತ್ರೀ ನ ಬೋಧೋ ನೈವ ಕಲ್ಪನಾ। ಸಾನನ್ದೋ ವಾ ನಿರಾನನ್ದಮಾತ್ಮಾನಂ ಮನ್ಯಸೇ ಕಥಮ್
ನಾನು ನಪುಂಸಕನೂ ಅಲ್ಲ, ಪುರುಷನೂ ಅಲ್ಲ, ಸ್ತ್ರೀಯೂ ಅಲ್ಲ; ಬೋಧೆಯೂ ಅಲ್ಲ, ಕಲ್ಪನೆಯೂ ಅಲ್ಲ. ಆತ್ಮನು ಆನಂದವಂತ ಅಥವಾ ಆನಂದವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನೀನು ಹೇಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತೀಯೆ?
ಷಡಙ್ಗಯೋಗಾನ್ನ ತು ನೈವ ಶುದ್ಧಂ ಮನೋವಿನಾಶಾನ್ನ ತು ನೈವ ಶುದ್ಧಮ್। ಗುರೂಪದೇಶಾನ್ನ ತು ನೈವ ಶುದ್ಧಂ ಸ್ವಯಂ ಚ ತತ್ತ್ವಂ ಸ್ವಯಮೇವ ಬುದ್ಧಮ್
ಆರು ಅಂಗಗಳ ಯೋಗದಿಂದಲೂ, ಮನಸ್ಸು ನಾಶವಾದರೂ ಶುದ್ಧತೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ; ಗುರು ಉಪದೇಶದಿಂದಲೂ ಶುದ್ಧತೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ; ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಾನೇ ತಾನಾಗಿ ಅರಿಯಬೇಕು.
ನ ಹಿ ಪಞ್ಚಾತ್ಮಕೋ ದೇಹೋ ವಿದೇಹೋ ವರ್ತತೇ ನ ಹಿ। ಆತ್ಮೈವ ಕೇವಲಂ ಸರ್ವಂ ತುರೀಯಂ ಚ ತ್ರಯಂ ಕಥಮ್
ಈ ದೇಹವು ಐದು ಅಂಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿಲ್ಲ, ಅವು ಇಲ್ಲದೆ ಕೂಡ ಇರುವುದಿಲ್ಲ; ಆತ್ಮವೇ ಎಲ್ಲವೂ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ತುರೀಯ ಅಥವಾ ಇತರೆ ಮೂರು ಸ್ಥಿತಿಗಳು ಹೇಗೆ ಇರಬಹುದು?
ನ ಬದ್ಧೋ ನೈವ ಮುಕ್ತೋಽಹಂ ನ ಚಾಹಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪೃಥಕ್। ನ ಕರ್ತಾ ನ ಚ ಭೋಕ್ತಾಹಂ ವ್ಯಾಪ್ಯವ್ಯಾಪಕವರ್ಜಿತಃ
ನಾನು ಬಂಧನದಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಮುಕ್ತನೂ ಅಲ್ಲ; ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಬೇರೆ ಇಲ್ಲ. ನಾನು ಮಾಡುವವನೂ ಅಲ್ಲ, ಅನುಭವಿಸುವವನೂ ಅಲ್ಲ; ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆವರಿಸುವುದೂ ಅಲ್ಲ, ಆವೃತನೂ ಅಲ್ಲ.