ಮೃತಾಮೃತಂ ವಾಪಿ ವಿಷಾವಿಷಂ ಚ ಸಞ್ಜಾಯತೇ ತಾತ ನ ಮೇ ಕದಾಚಿತ್। ಅಶುದ್ಧಶುದ್ಧಂ ಚ ಕಥಂ ವದಾಮಿ ಸ್ವರೂಪನಿರ್ವಾಣಮನಾಮಯೋಽಹಮ್
ಓ ಪ್ರಿಯನೇ, ಜೀವವೂ ಅಲ್ಲ, ಅಮೃತವೂ ಅಲ್ಲ, ವಿಷವೂ ಅಲ್ಲ, ಅಮೃತವೂ ಅಲ್ಲ — ಯಾವಾಗಲೂ ನನಗೆ ಯಾವುದೂ ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನಾನು ಸ್ವರೂಪವಾದ ಮುಕ್ತಿಯೇ, ಎಲ್ಲ ರೋಗಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದವನು; ಶುದ್ಧ, ಅಶುದ್ಧ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನೇನು ಹೇಳಲಿ?
ಸ್ವಪ್ನಃ ಪ್ರಬೋಧೋ ನ ಚ ಯೋಗಮುದ್ರಾ ನಕ್ತಂ ದಿವಾ ವಾಪಿ ನ ಮೇ ಕದಾಚಿತ್। ಅತುರ್ಯತುರ್ಯಂ ಚ ಕಥಂ ವದಾಮಿ ಸ್ವರೂಪನಿರ್ವಾಣಮನಾಮಯೋಽಹಮ್
ನನಗೆ ಕನಸು ಇಲ್ಲ, ಜಾಗೃತಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಯೋಗಾಸನಗಳೂ ಇಲ್ಲ, ರಾತ್ರಿ ಇಲ್ಲ, ಹಗಲೂ ಇಲ್ಲ. ನಾನು ಸ್ವರೂಪವಾದ ಮುಕ್ತಿಯೇ, ಎಲ್ಲ ರೋಗಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದವನು; ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಅದರ ಹೊರಗಿನದು ಎಂಬುದನ್ನೇನು ಹೇಳಲಿ?
ಸಂವಿದ್ಧಿ ಮಾಂ ಸರ್ವವಿಸರ್ವಮುಕ್ತಂ ಮಾಯಾ ವಿಮಾಯಾ ನ ಚ ಮೇ ಕದಾಚಿತ್। ಸನ್ಧ್ಯಾದಿಕಂ ಕರ್ಮ ಕಥಂ ವದಾಮಿ ಸ್ವರೂಪನಿರ್ವಾಣಮನಾಮಯೋಽಹಮ್
ನನ್ನನ್ನು ಶುದ್ಧ ಚೇತನವೆಂದು ತಿಳಿ, ನಾನು ಎಲ್ಲದಿಂದಲೂ ಮುಕ್ತನಾದವನು, ಮಾಯೆಯೂ ಇಲ್ಲ, ಮಾಯೆಯಿಲ್ಲದದೂ ಇಲ್ಲ. ನಾನು ಸ್ವರೂಪವಾದ ಮುಕ್ತಿಯೇ, ಎಲ್ಲ ರೋಗಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದವನು; ಸಂಧ್ಯೆ ಮುಂತಾದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನೇನು ಹೇಳಲಿ?
ಸಂವಿದ್ಧಿ ಮಾಂ ಸರ್ವಸಮಾಧಿಯುಕ್ತಂ ಸಂವಿದ್ಧಿ ಮಾಂ ಲಕ್ಷ್ಯವಿಲಕ್ಷ್ಯಮುಕ್ತಮ್। ಯೋಗಂ ವಿಯೋಗಂ ಚ ಕಥಂ ವದಾಮಿ ಸ್ವರೂಪನಿರ್ವಾಣಮನಾಮಯೋಽಹಮ್
ನನ್ನನ್ನು ಎಲ್ಲ ಸಮಾಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಏಕಮಯವಾದ ಚೇತನವೆಂದು ತಿಳಿ, ಎಲ್ಲ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದ ಚೇತನವೆಂದು ತಿಳಿ. ನಾನು ಸ್ವರೂಪವಾದ ಮುಕ್ತಿಯೇ, ಎಲ್ಲ ರೋಗಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದವನು; ಯೋಗ ಅಥವಾ ವಿಯೋಗ ಎಂಬುದನ್ನೇನು ಹೇಳಲಿ?
ಮೂರ್ಖೋಽಪಿ ನಾಹಂ ನ ಚ ಪಣ್ಡಿತೋಽಹಂ ಮೌನಂ ವಿಮೌನಂ ನ ಚ ಮೇ ಕದಾಚಿತ್। ತರ್ಕಂ ವಿತರ್ಕಂ ಚ ಕಥಂ ವದಾಮಿ ಸ್ವರೂಪನಿರ್ವಾಣಮನಾಮಯೋಽಹಮ್
ನಾನು ಮೂರ್ಖನೂ ಅಲ್ಲ, ಪಂಡಿತನೂ ಅಲ್ಲ; ಮೌನವೂ ಇಲ್ಲ, ಮಾತಿನೂ ಇಲ್ಲ. ನಾನು ಸ್ವರೂಪವಾದ ಮುಕ್ತಿಯೇ, ಎಲ್ಲ ರೋಗಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದವನು; ತರ್ಕ ಅಥವಾ ವಿವಾದದ ಮಾತನ್ನೇನು ಹೇಳಲಿ?
ಪಿತಾ ಚ ಮಾತಾ ಚ ಕುಲಂ ನ ಜಾತಿ- ರ್ಜನ್ಮಾದಿ ಮೃತ್ಯುರ್ನ ಚ ಮೇ ಕದಾಚಿತ್। ಸ್ನೇಹಂ ವಿಮೋಹಂ ಚ ಕಥಂ ವದಾಮಿ ಸ್ವರೂಪನಿರ್ವಾಣಮನಾಮಯೋಽಹಮ್
ನನಗೆ ತಂದೆಯೂ ಇಲ್ಲ, ತಾಯಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಕುಲವೂ ಇಲ್ಲ, ಜಾತಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಜನ್ಮವೂ ಇಲ್ಲ, ಮರಣವೂ ಇಲ್ಲ. ನಾನು ಸ್ವರೂಪವಾದ ಮುಕ್ತಿಯೇ, ಎಲ್ಲ ರೋಗಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದವನು; ಪ್ರೀತಿ ಅಥವಾ ಮೋಹದ ಮಾತನ್ನೇನು ಹೇಳಲಿ?
ಅಸ್ತಂ ಗತೋ ನೈವ ಸದೋದಿತೋಽಹಂ ತೇಜೋವಿತೇಜೋ ನ ಚ ಮೇ ಕದಾಚಿತ್। ಸನ್ಧ್ಯಾದಿಕಂ ಕರ್ಮ ಕಥಂ ವದಾಮಿ ಸ್ವರೂಪನಿರ್ವಾಣಮನಾಮಯೋಽಹಮ್
ನಾನು ಅಸ್ತಮಿಸಿದವನೂ ಅಲ್ಲ, ಸದಾ ಉದಿತನೂ ಅಲ್ಲ; ಪ್ರಕಾಶವೂ ಇಲ್ಲ, ಪ್ರಕಾಶವಿಲ್ಲದದೂ ಇಲ್ಲ. ನಾನು ಸ್ವರೂಪವಾದ ಮುಕ್ತಿಯೇ, ಎಲ್ಲ ರೋಗಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದವನು; ಸಂಧ್ಯೆ ಮುಂತಾದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನೇನು ಹೇಳಲಿ?
ಅಸಂಶಯಂ ವಿದ್ಧಿ ನಿರಾಕುಲಂ ಮಾಂ ಅಸಂಶಯಂ ವಿದ್ಧಿ ನಿರನ್ತರಂ ಮಾಮ್। ಅಸಂಶಯಂ ವಿದ್ಧಿ ನಿರಞ್ಜನಂ ಮಾಂ ಸ್ವರೂಪನಿರ್ವಾಣಮನಾಮಯೋಽಹಮ್
ನನ್ನನ್ನು ಯಾವ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲದೆ, ಅಚಲವಾದವನಾಗಿ ತಿಳಿ; ಯಾವ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲದೆ, ನಿರಂತರವಾಗಿರುವವನಾಗಿ ತಿಳಿ; ಯಾವ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲದೆ, ಕಲಂಕರಹಿತನಾಗಿ ತಿಳಿ. ನಾನು ಸ್ವರೂಪವಾದ ಮುಕ್ತಿಯೇ, ಎಲ್ಲ ರೋಗಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದವನು.
ಧ್ಯಾನಾನಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಪರಿತ್ಯಜನ್ತಿ ಶುಭಾಶುಭಂ ಕರ್ಮ ಪರಿತ್ಯಜನ್ತಿ। ತ್ಯಾಗಾಮೃತಂ ತಾತ ಪಿಬನ್ತಿ ಧೀರಾಃ ಸ್ವರೂಪನಿರ್ವಾಣಮನಾಮಯೋಽಹಮ್
ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಎಲ್ಲ ಧ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ, ಶುಭ-ಅಶುಭ ಕರ್ಮಗಳನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ತ್ಯಾಗ ಎಂಬ ಅಮೃತವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು ಸ್ವರೂಪವಾದ ಮುಕ್ತಿಯೇ, ಎಲ್ಲ ರೋಗಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದವನು.
ವಿನ್ದತಿ ವಿನ್ದತಿ ನ ಹಿ ನ ಹಿ ಯತ್ರ ಛನ್ದೋಲಕ್ಷಣಂ ನ ಹಿ ನ ಹಿ ತತ್ರ। ಸಮರಸಮಗ್ನೋ ಭಾವಿತಪೂತಃ ಪ್ರಲಪತಿ ತತ್ತ್ವಂ ಪರಮವಧೂತಃ
ಅವನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ, ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ — ಅಲ್ಲಿ ಯಾವ ಆಸೆಯ ಗುರುತು ಇಲ್ಲವೋ, ಅಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸಾಧನೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಸಮಭಾವದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ಪರಮ ಅವಧೂತನು ತತ್ವವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.
ಇತಿ ಚತುರ್ಥೋಽಧ್ಯಾಯಃ
ಈ ಮೂಲಕ ನಾಲ್ಕನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗಿದೆ.
ಓಂ ಇತಿ ಗದಿತಂ ಗಗನಸಮಂ ತತ್ ನ ಪರಾಪರಸಾರವಿಚಾರ ಇತಿ। ಅವಿಲಾಸವಿಲಾಸನಿರಾಕರಣಂ ಕಥಮಕ್ಷರಬಿನ್ದುಸಮುಚ್ಚರಣಮ್
ಓಂ. ಆಕಾಶದಂತಿರುವುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಇದು ಉನ್ನತ-ಅಧಮ ವಿಚಾರವಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ಲೀಲೆಯೂ ಇಲ್ಲದಾಗ, ಅಕ್ಷರಬಿಂದು ಎಂಬ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯೇ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?
ಇತಿ ತತ್ತ್ವಮಸಿಪ್ರಭೃತಿಶ್ರುತಿಭಿಃ ಪ್ರತಿಪಾದಿತಮಾತ್ಮನಿ ತತ್ತ್ವಮಸಿ। ತ್ವಮುಪಾಧಿವಿವರ್ಜಿತಸರ್ವಸಮಂ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
‘ನೀನು ಅದು’ ಎಂಬ ಉಪನಿಷತ್ತಿನ ವಾಕ್ಯಗಳಿಂದ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ತತ್ವವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ನೀನು ಎಲ್ಲ ಬದ್ಧತೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಸಮಭಾವದಿಂದಿರುವವನು; ಹೀಗಿರುತ್ತಾ ಮನವೆ, ನೀನು ಸಮನಾಗಿದ್ದರೂ ಏಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?
ಅಧಊರ್ಧ್ವವಿವರ್ಜಿತಸರ್ವಸಮಂ ಬಹಿರನ್ತರವರ್ಜಿತಸರ್ವಸಮಮ್। ಯದಿ ಚೈಕವಿವರ್ಜಿತಸರ್ವಸಮಂ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಮೇಲೆ-ಕೆಳಗೆ ಎಂಬ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಸಮನಾಗಿರುವವನು, ಒಳಗೆ-ಹೊರಗೆ ಎಂಬ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಸಮನಾಗಿರುವವನು; ಒಂದೇ ಎಂಬ ಭಾವವನ್ನೂ ಮೀರಿ ಸಮನಾಗಿರುವವನು; ಹೀಗಿರುತ್ತಾ ಮನವೆ, ನೀನು ಸಮನಾಗಿದ್ದರೂ ಏಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?
ನ ಹಿ ಕಲ್ಪಿತಕಲ್ಪವಿಚಾರ ಇತಿ ನ ಹಿ ಕಾರಣಕಾರ್ಯವಿಚಾರ ಇತಿ। ಪದಸನ್ಧಿವಿವರ್ಜಿತಸರ್ವಸಮಂ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಕಲ್ಪಿತ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ವಿಚಾರ ಇಲ್ಲ, ಕಾರಣ-ಕಾರ್ಯಗಳ ವಿಚಾರವೂ ಇಲ್ಲ; ಪದಗಳ ಸಂಧಿಯ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಸಮನಾಗಿರುವವನು; ಹೀಗಿರುತ್ತಾ ಮನವೆ, ನೀನು ಸಮನಾಗಿದ್ದರೂ ಏಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?
ನ ಹಿ ಬೋಧವಿಬೋಧಸಮಾಧಿರಿತಿ ನ ಹಿ ದೇಶವಿದೇಶಸಮಾಧಿರಿತಿ। ನ ಹಿ ಕಾಲವಿಕಾಲಸಮಾಧಿರಿತಿ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಜ್ಞಾನ-ಅಜ್ಞಾನಗಳ ಸಮಾಧಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಸ್ಥಳ-ಅಸ್ಥಳಗಳ ಸಮಾಧಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಕಾಲ-ಅಕಾಲಗಳ ಸಮಾಧಿಯೂ ಇಲ್ಲ; ಹೀಗಿರುತ್ತಾ ಮನವೆ, ನೀನು ಸಮನಾಗಿದ್ದರೂ ಏಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?
ನ ಹಿ ಕುಮ್ಭನಭೋ ನ ಹಿ ಕುಮ್ಭ ಇತಿ ನ ಹಿ ಜೀವವಪುರ್ನ ಹಿ ಜೀವ ಇತಿ। ನ ಹಿ ಕಾರಣಕಾರ್ಯವಿಭಾಗ ಇತಿ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಮಡಕೆ-ಆಕಾಶವೂ ಇಲ್ಲ, ಮಡಕೆಯೂ ಇಲ್ಲ; ಜೀವಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಜೀವವೂ ಇಲ್ಲ; ಕಾರಣ-ಕಾರ್ಯಗಳ ವಿಭಾಗವೂ ಇಲ್ಲ; ಹೀಗಿರುತ್ತಾ ಮನವೆ, ನೀನು ಸಮನಾಗಿದ್ದರೂ ಏಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?
ಇಹ ಸರ್ವನಿರನ್ತರಮೋಕ್ಷಪದಂ ಲಘುದೀರ್ಘವಿಚಾರವಿಹೀನ ಇತಿ। ನ ಹಿ ವರ್ತುಲಕೋಣವಿಭಾಗ ಇತಿ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಮೋಕ್ಷ ಸ್ಥಿತಿ ಇದೆ, ಚಿಕ್ಕ-ದೊಡ್ಡ ಎಂಬ ಭೇದವಿಲ್ಲ; ವೃತ್ತ-ಕೋಣಗಳ ವಿಭಾಗವೂ ಇಲ್ಲ; ಹೀಗಿರುತ್ತಾ ಮನವೆ, ನೀನು ಸಮನಾಗಿದ್ದರೂ ಏಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?
ಇಹ ಶೂನ್ಯವಿಶೂನ್ಯವಿಹೀನ ಇತಿ ಇಹ ಶುದ್ಧವಿಶುದ್ಧವಿಹೀನ ಇತಿ। ಇಹ ಸರ್ವವಿಸರ್ವವಿಹೀನ ಇತಿ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಇಲ್ಲಿ ಖಾಲಿತನವೂ ಇಲ್ಲ, ಖಾಲಿತನ ಇಲ್ಲದಿರುವುದೂ ಇಲ್ಲ; ಇಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧತೆಯೂ ಇಲ್ಲ, ಅಶುದ್ಧತೆಯೂ ಇಲ್ಲ; ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಇಲ್ಲ, ಎಲ್ಲವಿಲ್ಲದಿರುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಮನವೇ, ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿರುವಾಗ ನೀನು ಯಾಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?
ನ ಹಿ ಭಿನ್ನವಿಭಿನ್ನವಿಚಾರ ಇತಿ ಬಹಿರನ್ತರಸನ್ಧಿವಿಚಾರ ಇತಿ। ಅರಿಮಿತ್ರವಿವರ್ಜಿತಸರ್ವಸಮಂ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಇಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನತೆ ಅಥವಾ ಅಭಿನ್ನತೆ ಎಂಬ ವಿಚಾರವೇ ಇಲ್ಲ; ಒಳಗೆ ಅಥವಾ ಹೊರಗೆ ಎಂಬ ವಿಚಾರವೂ ಇಲ್ಲ. ಶತ್ರುವೂ ಇಲ್ಲ, ಮಿತ್ರರೂ ಇಲ್ಲ, ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನ. ಮನವೇ, ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿರುವಾಗ ನೀನು ಯಾಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?
ನ ಹಿ ಶಿಷ್ಯವಿಶಿಷ್ಯಸ್ವರೂಪೈತಿ ನ ಚರಾಚರಭೇದವಿಚಾರ ಇತಿ। ಇಹ ಸರ್ವನಿರನ್ತರಮೋಕ್ಷಪದಂ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಇಲ್ಲಿ ಶಿಷ್ಯನೂ ಇಲ್ಲ, ಗುರುನೂ ಇಲ್ಲ; ಚಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರವಾದುದೆಂಬ ಭೇದವಿಚಾರವೂ ಇಲ್ಲ. ಎಲ್ಲೆಡೆ ನಿರಂತರವಾದ ಮುಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಿತಿ ಇದೆ. ಮನವೇ, ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿರುವಾಗ ನೀನು ಯಾಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?
ನನು ರೂಪವಿರೂಪವಿಹೀನ ಇತಿ ನನು ಭಿನ್ನವಿಭಿನ್ನವಿಹೀನ ಇತಿ। ನನು ಸರ್ಗವಿಸರ್ಗವಿಹೀನ ಇತಿ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಇಲ್ಲಿ ರೂಪವೂ ಇಲ್ಲ, ರೂಪವಿಲ್ಲದಿರುವುದೂ ಇಲ್ಲ; ಭಿನ್ನತೆಯೂ ಇಲ್ಲ, ಅಭಿನ್ನತೆಯೂ ಇಲ್ಲ; ಸೃಷ್ಟಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಲಯವೂ ಇಲ್ಲ. ಮನವೇ, ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿರುವಾಗ ನೀನು ಯಾಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?
ನ ಗುಣಾಗುಣಪಾಶನಿಬನ್ಧ ಇತಿ ಮೃತಜೀವನಕರ್ಮ ಕರೋಮಿ ಕಥಮ್। ಇತಿ ಶುದ್ಧನಿರಞ್ಜನಸರ್ವಸಮಂ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಗುಣ ಅಥವಾ ದೋಷಗಳಿಂದ ಬಂಧನವೇ ಇಲ್ಲ; ಜೀವಿತ ಅಥವಾ ಮೃತರ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ಮಾಡಲಿ? ಇಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧವಾಗಿಯೂ, ಕಲಂಕವಿಲ್ಲದಂತೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. ಮನವೇ, ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿರುವಾಗ ನೀನು ಯಾಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?
ಇಹ ಭಾವವಿಭಾವವಿಹೀನ ಇತಿ ಇಹ ಕಾಮವಿಕಾಮವಿಹೀನ ಇತಿ। ಇಹ ಬೋಧತಮಂ ಖಲು ಮೋಕ್ಷಸಮಂ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಸ್ಥಿತಿಯಿಲ್ಲದಿರುವುದೂ ಇಲ್ಲ; ಇಲ್ಲಿ ಕಾಮವೂ ಇಲ್ಲ, ಕಾಮವಿಲ್ಲದಿರುವುದೂ ಇಲ್ಲ; ಇಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವೂ, ಅಜ್ಞಾನವೂ ಮುಕ್ತಿಯ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. ಮನವೇ, ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿರುವಾಗ ನೀನು ಯಾಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?
ಇಹ ತತ್ತ್ವನಿರನ್ತರತತ್ತ್ವಮಿತಿ ನ ಹಿ ಸನ್ಧಿವಿಸನ್ಧಿವಿಹೀನ ಇತಿ। ಯದಿ ಸರ್ವವಿವರ್ಜಿತಸರ್ವಸಮಂ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಇಲ್ಲಿ ತತ್ತ್ವವೆಂದರೆ ನಿರಂತರವಾದ ತತ್ತ್ವ; ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದಿರುವುದೂ ಇಲ್ಲ, ವಿಚ್ಛೇದವೂ ಇಲ್ಲ. ಎಲ್ಲವೂ ಎಲ್ಲರಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿದ್ದರೆ, ಮನವೇ, ನೀನು ಯಾಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?
ಅನಿಕೇತಕುಟೀ ಪರಿವಾರಸಮಂ ಇಹಸಙ್ಗವಿಸಙ್ಗವಿಹೀನಪರಮ್। ಇಹ ಬೋಧವಿಬೋಧವಿಹೀನಪರಂ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಮನೆ ಇಲ್ಲದವನಾಗಿದ್ದರೂ, ಗುಡಿಸಲಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ, ಎಲ್ಲ ಸಂಗಡಿಗರೂ ಸಮಾನ; ಇಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಅನಾಸಕ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲ; ಇಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವೂ ಇಲ್ಲ, ಅಜ್ಞಾನವೂ ಇಲ್ಲ. ಮನವೇ, ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿರುವಾಗ ನೀನು ಯಾಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?
ಅವಿಕಾರವಿಕಾರಮಸತ್ಯಮಿತಿ ಅವಿಲಕ್ಷವಿಲಕ್ಷಮಸತ್ಯಮಿತಿ। ಯದಿ ಕೇವಲಮಾತ್ಮನಿ ಸತ್ಯಮಿತಿ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಇಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲ, ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಅವೆಲ್ಲವೂ ಅಸತ್ಯ; ಇಲ್ಲಿ ಭೇದವೂ ಇಲ್ಲ, ಅಭೇದವೂ ಇಲ್ಲ, ಅವುಗಳೂ ಅಸತ್ಯ. ಸತ್ಯವೆಂದರೆ ಸ್ವಯಂನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇದ್ದರೆ, ಮನವೇ, ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿರುವಾಗ ನೀನು ಯಾಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?
ಇಹ ಸರ್ವಸಮಂ ಖಲು ಜೀವ ಇತಿ ಇಹ ಸರ್ವನಿರನ್ತರಜೀವ ಇತಿ। ಇಹ ಕೇವಲನಿಶ್ಚಲಜೀವ ಇತಿ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೂ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸಮಾನ; ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೂ ನಿರಂತರವಾಗಿವೆ; ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿವೆ. ಮನವೇ, ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿರುವಾಗ ನೀನು ಯಾಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?
ಅವಿವೇಕವಿವೇಕಮಬೋಧ ಇತಿ ಅವಿಕಲ್ಪವಿಕಲ್ಪಮಬೋಧ ಇತಿ। ಯದಿ ಚೈಕನಿರನ್ತರಬೋಧ ಇತಿ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಇಲ್ಲಿ ವಿವೇಕವೂ ಇಲ್ಲ, ಅವಿವೇಕವೂ ಇಲ್ಲ, ಅವು ಅಜ್ಞಾನ; ಕಲ್ಪನೆಯೂ ಇಲ್ಲ, ಅಕಲ್ಪನೆಯೂ ಇಲ್ಲ, ಅವು ಅಜ್ಞಾನ. ಒಂದೇ ನಿರಂತರವಾದ ಜ್ಞಾನ ಇದ್ದರೆ, ಮನವೇ, ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿರುವಾಗ ನೀನು ಯಾಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?
ನ ಹಿ ಮೋಕ್ಷಪದಂ ನ ಹಿ ಬನ್ಧಪದಂ ನ ಹಿ ಪುಣ್ಯಪದಂ ನ ಹಿ ಪಾಪಪದಮ್। ನ ಹಿ ಪೂರ್ಣಪದಂ ನ ಹಿ ರಿಕ್ತಪದಂ ಕಿಮು ರೋದಿಷಿ ಮಾನಸಿ ಸರ್ವಸಮಮ್
ಇಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಬಂಧನದ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಪುಣ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಪಾಪ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಇಲ್ಲ; ಪೂರ್ಣವೂ ಇಲ್ಲ, ಖಾಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಮನವೇ, ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿರುವಾಗ ನೀನು ಯಾಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?