ರಾಗದ್ವೇಷವಿನಿರ್ಮುಕ್ತಃ ಸರ್ವಭೂತಹಿತೇ ರತಃ। ದೃಢಬೋಧಶ್ಚ ಧೀರಶ್ಚ ಸ ಗಚ್ಛೇತ್ಪರಮಂ ಪದಮ್
ಯಾರು ಆಸೆ-ದ್ವೇಷಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಹಿತದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ, ದೃಢವಾದ ಜ್ಞಾನವೂ ಧೈರ್ಯವೂ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಘಟೇ ಭಿನ್ನೇ ಘಟಾಕಾಶ ಆಕಾಶೇ ಲೀಯತೇ ಯಥಾ। ದೇಹಾಭಾವೇ ತಥಾ ಯೋಗೀ ಸ್ವರೂಪೇ ಪರಮಾತ್ಮನಿ
ಹಡಗಿನ ಹೂಳು ಒಡೆದಾಗ ಅದರೊಳಗಿನ ಆಕಾಶವು ಆಕಾಶದಲ್ಲೇ ಲೀನವಾಗುವಂತೆ, ದೇಹ ಇಲ್ಲದಾಗ ಯೋಗಿಯು ತನ್ನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪವಾದ ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಉಕ್ತೇಯಂ ಕರ್ಮಯುಕ್ತಾನಾಂ ಮತಿರ್ಯಾನ್ತೇಽಪಿ ಸಾ ಗತಿಃ। ನ ಚೋಕ್ತಾ ಯೋಗಯುಕ್ತಾನಾಂ ಮತಿರ್ಯಾನ್ತೇಽಪಿ ಸಾ ಗತಿಃ
ಈ ಉಪದೇಶವು ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರಿಗೆ; ಅವರ ಬುದ್ಧಿ ಕೊನೆಗೊಂಡರೂ ಅದು ಅವರ ಮಾರ್ಗವೇ. ಆದರೆ ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾದವರಿಗೆ ಇದು ಹೇಳಲಾಗಿಲ್ಲ; ಅವರ ಬುದ್ಧಿ ಕೊನೆಗೊಂಡರೂ ಅದು ಅವರ ಮಾರ್ಗವೇ.
ಯಾ ಗತಿಃ ಕರ್ಮಯುಕ್ತಾನಾಂ ಸಾ ಚ ವಾಗಿನ್ದ್ರಿಯಾದ್ವದೇತ್। ಯೋಗಿನಾಂ ಯಾ ಗತಿಃ ಕ್ವಾಪಿ ಹ್ಯಕಥ್ಯಾ ಭವತೋರ್ಜಿತಾ
ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಮಾತು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಯೋಗಿಗಳ ಮಾರ್ಗ ಎಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಹೇಳಲಾಗದದು, ಅವರು ಅದನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಏವಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ತ್ವಮುಂ ಮಾರ್ಗಂ ಯೋಗಿನಾಂ ನೈವ ಕಲ್ಪಿತಮ್। ವಿಕಲ್ಪವರ್ಜನಂ ತೇಷಾಂ ಸ್ವಯಂ ಸಿದ್ಧಿಃ ಪ್ರವರ್ತತೇ
ಈ ಯೋಗಿಗಳ ಮಾರ್ಗ ಕಲ್ಪಿತವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತು, ಎಲ್ಲ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಅವರಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಸಿದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ತೀರ್ಥೇ ವಾನ್ತ್ಯಜಗೇಹೇ ವಾ ಯತ್ರ ಕುತ್ರ ಮೃತೋಽಪಿ ವಾ। ನ ಯೋಗೀ ಪಶ್ಯತೇ ಗರ್ಭಂ ಪರೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ಲೀಯತೇ
ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಾದರೂ, ಅಸ್ಪೃಶ್ಯನ ಮನೆಯಲ್ಲಾದರೂ, ಎಲ್ಲೆಂದೇ ಸಾಯಿದರೂ, ಯೋಗಿಗೆ ಪುನಃ ಗರ್ಭದೃಷ್ಟಿ ಇಲ್ಲ; ಅವನು ಪರಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಸಹಜಮಜಮಚಿನ್ತ್ಯಂ ಯಸ್ತು ಪಶ್ಯೇತ್ಸ್ವರೂಪಂ ಘಟತಿ ಯದಿ ಯಥೇಷ್ಟಂ ಲಿಪ್ಯತೇ ನೈವ ದೋಷೈಃ। ಸಕೃದಪಿ ತದಭಾವಾತ್ಕರ್ಮ ಕಿಂಚಿನ್ನಕುರ್ಯಾತ್ ತದಪಿ ನ ಚ ವಿಬದ್ಧಃ ಸಂಯಮೀ ವಾ ತಪಸ್ವೀ
ಯಾರು ಸಹಜವಾದ, ಜನಿಸದ, ಊಹೆಗೆ ಮೀರಿದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಹೇಗೆ ಬೇಕಾದರೂ ನಡೆದು ದೋಷಗಳಿಂದ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ; ಏನನ್ನೂ ಮಾಡದೆ ಇದ್ದರೂ, ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣದಿಂದ, ಬಂಧನವೂ ಇಲ್ಲ, ತ್ಯಾಗಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ತಪಸ್ವಿಯೂ ಅಲ್ಲ.
ನಿರಾಮಯಂ ನಿಷ್ಪ್ರತಿಮಂ ನಿರಾಕೃತಿಂ ನಿರಾಶ್ರಯಂ ನಿರ್ವಪುಷಂ ನಿರಾಶಿಷಮ್। ನಿರ್ದ್ವನ್ದ್ವನಿರ್ಮೋಹಮಲುಪ್ತಶಕ್ತಿಕಂ ತಮೀಶಮಾತ್ಮಾನಮುಪೈತಿ ಶಾಶ್ವತಮ್
ಯಾರು ರೋಗರಹಿತ, ಸಮಾನರಿಲ್ಲದ, ರೂಪವಿಲ್ಲದ, ಆಧಾರವಿಲ್ಲದ, ದೇಹವಿಲ್ಲದ, ಆಶೆಗಳಿಲ್ಲದ, ದ್ವಂದ್ವಗಳಿಗೂ ಮೋಹಕ್ಕೂ ಮೀರಿದ, ಶಕ್ತಿಯು ಎಂದಿಗೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗದಂತಹ ಶಾಶ್ವತ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ವೇದೋ ನ ದೀಕ್ಷಾ ನ ಚ ಮುಣ್ಡನಕ್ರಿಯಾ ಗುರುರ್ನ ಶಿಷ್ಯೋ ನ ಚ ಯನ್ತ್ರಸಮ್ಪದಃ। ಮುದ್ರಾದಿಕಂ ಚಾಪಿ ನ ಯತ್ರ ಭಾಸತೇ ತಮೀಶಮಾತ್ಮಾನಮುಪೈತಿ ಶಾಶ್ವತಮ್
ಇಲ್ಲಿ ವೇದವೂ ಇಲ್ಲ, ದೀಕ್ಷೆಯೂ ಇಲ್ಲ, ತಲೆ ಮುಂಡಿಸುವ ವಿಧಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಗುರು ಅಥವಾ ಶಿಷ್ಯನೂ ಇಲ್ಲ, ಯಂತ್ರಗಳ ಸಾಧನೆಯೂ ಇಲ್ಲ, ಮುದ್ರೆ ಮುಂತಾದವುಗಳೂ ಇಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪ, ಪರಮೇಶ್ವರನು ದೊರೆಯುತ್ತಾನೆ.
ನ ಶಾಮ್ಭವಂ ಶಾಕ್ತಿಕಮಾನವಂ ನ ವಾ ಪಿಣ್ಡಂ ಚ ರೂಪಂ ಚ ಪದಾದಿಕಂ ನ ವಾ। ಆರಮ್ಭನಿಷ್ಪತ್ತಿಘಟಾದಿಕಂ ಚ ನೋ ತಮೀಶಮಾತ್ಮಾನಮುಪೈತಿ ಶಾಶ್ವತಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಶೈವ, ಶಾಕ್ತ, ಮಾನವ ಮಾರ್ಗಗಳೂ ಇಲ್ಲ, ದೇಹವೂ ಇಲ್ಲ, ರೂಪವೂ ಇಲ್ಲ, ಪದ ಮುಂತಾದ ಹಂತಗಳೂ ಇಲ್ಲ, ಆರಂಭ, ಪೂರ್ಣತೆ, ಪಾತ್ರ ಮುಂತಾದವುಗಳೂ ಇಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪ, ಪರಮೇಶ್ವರನು ದೊರೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಯಸ್ಯ ಸ್ವರೂಪಾತ್ಸಚರಾಚರಂ ಜಗ- ದುತ್ಪದ್ಯತೇ ತಿಷ್ಠತಿ ಲೀಯತೇಽಪಿ ವಾ। ಪಯೋವಿಕಾರಾದಿವ ಫೇನಬುದ್ಬುದಾ- ಸ್ತಮೀಶಮಾತ್ಮಾನಮುಪೈತಿ ಶಾಶ್ವತಮ್
ಯಾವನಿಂದ ಎಲ್ಲ ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತು ಹುಟ್ಟಿ, ಉಳಿದು, ಲಯವಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಹೀಗೆ ನೀರಿನ ರೂಪಾಂತರದಿಂದ ಬರುವ ನುರಿತ ಮತ್ತು ಬುದ್ಬುದಗಳಂತೆ, ಅಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪ, ಪರಮೇಶ್ವರನು ದೊರೆಯುತ್ತಾನೆ.
ನಾಸಾನಿರೋಧೋ ನ ಚ ದೃಷ್ಟಿರಾಸನಂ ಬೋಧೋಽಪ್ಯಬೋಧೋಽಪಿ ನ ಯತ್ರ ಭಾಸತೇ। ನಾಡೀಪ್ರಚಾರೋಽಪಿ ನ ಯತ್ರ ಕಿಞ್ಚಿ- ತ್ತಮೀಶಮಾತ್ಮಾನಮುಪೈತಿ ಶಾಶ್ವತಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಉಸಿರಾಟದ ನಿಯಂತ್ರಣವೂ ಇಲ್ಲ, ದೃಷ್ಟಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಆಸನವೂ ಇಲ್ಲ, ಜ್ಞಾನವೂ ಇಲ್ಲ, ಅಜ್ಞಾನವೂ ಇಲ್ಲ, ನಾಡಿಗಳ ಚಲನವಲನವೂ ಇಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪ, ಪರಮೇಶ್ವರನು ದೊರೆಯುತ್ತಾನೆ.
ನಾನಾತ್ವಮೇಕತ್ವಮುಭತ್ವಮನ್ಯತಾ ಅಣುತ್ವದೀರ್ಘತ್ವಮಹತ್ತ್ವಶೂನ್ಯತಾ। ಮಾನತ್ವಮೇಯತ್ವಸಮತ್ವವರ್ಜಿತಂ ತಮೀಶಮಾತ್ಮಾನಮುಪೈತಿ ಶಾಶ್ವತಮ್
ಅಲ್ಲಿ ನಾನಾತ್ವವೂ ಇಲ್ಲ, ಏಕತ್ವವೂ ಇಲ್ಲ, ಎರಡೂ ಇಲ್ಲ, ಬೇರೆತನವೂ ಇಲ್ಲ, ಸಣ್ಣತನ, ಉದ್ದ, ಮಹತ್ವ, ಖಾಲಿತನವೂ ಇಲ್ಲ, ಅಳತೆ, ಅಳೆಯುವದು, ಸಮತ್ವವೂ ಇಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪ, ಪರಮೇಶ್ವರನು ದೊರೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಸುಸಂಯಮೀ ವಾ ಯದಿ ವಾ ನ ಸಂಯಮೀ ಸುಸಂಗ್ರಹೀ ವಾ ಯದಿ ವಾ ನ ಸಂಗ್ರಹೀ। ನಿಷ್ಕರ್ಮಕೋ ವಾ ಯದಿ ವಾ ಸಕರ್ಮಕ- ಸ್ತಮೀಶಮಾತ್ಮಾನಮುಪೈತಿ ಶಾಶ್ವತಮ್
ಯಾರು ತುಂಬ ನಿಯಮಿತನಾಗಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ನಿಯಮವಿಲ್ಲದವನಾಗಿದ್ದರೂ, ಯಾರು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಏಕಾಗ್ರನಾಗಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಇಲ್ಲದವನಾಗಿದ್ದರೂ, ಕರ್ಮವಿಲ್ಲದವನಾಗಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ಕರ್ಮವಿರುವವನಾಗಿದ್ದರೂ, ಅಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪ, ಪರಮೇಶ್ವರನು ದೊರೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಮನೋ ನ ಬುದ್ಧಿರ್ನ ಶರೀರಮಿನ್ದ್ರಿಯಂ ತನ್ಮಾತ್ರಭೂತಾನಿ ನ ಭೂತಪಞ್ಚಕಮ್। ಅಹಂಕೃತಿಶ್ಚಾಪಿ ವಿಯತ್ಸ್ವರೂಪಕಂ ತಮೀಶಮಾತ್ಮಾನಮುಪೈತಿ ಶಾಶ್ವತಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸೂ ಇಲ್ಲ, ಬುದ್ಧಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ದೇಹವೂ ಇಲ್ಲ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳೂ ಇಲ್ಲ, ಸೂಕ್ಷ್ಮಭೂತಗಳೂ ಇಲ್ಲ, ಐದು ಭೂತಗಳೂ ಇಲ್ಲ, ಅಹಂಕಾರವೂ ಇಲ್ಲ, ಆಕಾಶಸ್ವರೂಪವೂ ಇಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪ, ಪರಮೇಶ್ವರನು ದೊರೆಯುತ್ತಾನೆ.
ವಿಧೌ ನಿರೋಧೇ ಪರಮಾತ್ಮತಾಂ ಗತೇ ನ ಯೋಗಿನಶ್ಚೇತಸಿ ಭೇದವರ್ಜಿತೇ। ಶೌಚಂ ನ ವಾಶೌಚಮಲಿಙ್ಗಭಾವನಾ ಸರ್ವಂ ವಿಧೇಯಂ ಯದಿ ವಾ ನಿಷಿಧ್ಯತೇ
ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲಯದಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದಾಗ, ಯೋಗಿಯ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವಿಭೇದವಿಲ್ಲದಾಗ, ಶುದ್ಧಿ-ಅಶುದ್ಧಿ, ಗುರುತುಗಳ ಭಾವನೆ, ಎಲ್ಲವೂ ವಿಧಿಸುವದಾಗಲಿ, ನಿಷೇಧಿಸುವದಾಗಲಿ ಒಂದೇ ಆಗುತ್ತದೆ.
ಮನೋ ವಚೋ ಯತ್ರ ನ ಶಕ್ತಮೀರಿತುಂ ನೂನಂ ಕಥಂ ತತ್ರ ಗುರೂಪದೇಶತಾ। ಇಮಾಂ ಕಥಾಮುಕ್ತವತೋ ಗುರೋಸ್ತ- ದ್ಯುಕ್ತಸ್ಯ ತತ್ತ್ವಂ ಹಿ ಸಮಂ ಪ್ರಕಾಶತೇ
ಯಾವಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮಾತು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೋ, ಅಲ್ಲಿ ಗುರುನ ಉಪದೇಶ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ಆದರೂ, ಗುರು ಈ ಉಪದೇಶವನ್ನು ನೀಡಿದಾಗ ಅದರ ತತ್ತ್ವ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ.
ಇತಿ ದ್ವಿತೀಯೋಽಧ್ಯಾಯಃ
ಇದರಿಂದ ಎರಡನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
ಗುಣವಿಗುಣವಿಭಾಗೋ ವರ್ತತೇ ನೈವ ಕಿಞ್ಚಿತ್ ರತಿವಿರತಿವಿಹೀನಂ ನಿರ್ಮಲಂ ನಿಷ್ಪ್ರಪಞ್ಚಮ್। ಗುಣವಿಗುಣವಿಹೀನಂ ವ್ಯಾಪಕಂ ವಿಶ್ವರೂಪಂ ಕಥಮಹಮಿಹ ವನ್ದೇ ವ್ಯೋಮರೂಪಂ ಶಿವಂ ವೈ
ಇಲ್ಲಿ ಗುಣ ಮತ್ತು ದೋಷಗಳ ವಿಭಾಗವೂ ಇಲ್ಲ, ಏನೂ ಇಲ್ಲ, ಆಸಕ್ತಿ-ವಿರಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ, ನಿರ್ಮಲವಾಗಿ, ವ್ಯವಹಾರವಿಲ್ಲದೆ, ಗುಣ-ದೋಷಗಳಿಲ್ಲದೆ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿ, ವಿಶ್ವರೂಪನಾಗಿ, ಆಕಾಶಸ್ವರೂಪನಾದ ಶಿವನನ್ನು ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಪೂಜಿಸಲಿ?
ಶ್ವೇತಾದಿವರ್ಣರಹಿತೋ ನಿಯತಂ ಶಿವಶ್ಚ ಕಾರ್ಯಂ ಹಿ ಕಾರಣಮಿದಂ ಹಿ ಪರಂ ಶಿವಶ್ಚ। ಏವಂ ವಿಕಲ್ಪರಹಿತೋಽಹಮಲಂ ಶಿವಶ್ಚ ಸ್ವಾತ್ಮಾನಮಾತ್ಮನಿ ಸುಮಿತ್ರ ಕಥಂ ನಮಾಮಿ
ಬಿಳಿ ಮುಂತಾದ ಬಣ್ಣಗಳಿಲ್ಲದೆ ಸದಾ ಶಿವನೇ, ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಫಲವೂ ಪರಮ ಶಿವನೇ. ಹೀಗೆ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ, ನಾನು ಶುದ್ಧ ಶಿವನೇ, ಸಖೇ ಸುಮಿತ್ರೆ, ನನ್ನ ಸ್ವಂತ ಆತ್ಮವನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ಪೂಜಿಸಲಿ?
ನಿರ್ಮೂಲಮೂಲರಹಿತೋ ಹಿ ಸದೋದಿತೋಽಹಂ ನಿರ್ಧೂಮಧೂಮರಹಿತೋ ಹಿ ಸದೋದಿತೋಽಹಮ್। ನಿರ್ದೀಪದೀಪರಹಿತೋ ಹಿ ಸದೋದಿತೋಽಹಂ ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್
ಮೂಲವೂ ಇಲ್ಲ, ಮೂಲವಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಸದಾ ಉದಯವಾಗಿರುವವನು ನಾನು. ಧೂಮವೂ ಇಲ್ಲ, ಧೂಮವಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಸದಾ ಉದಯವಾಗಿರುವವನು ನಾನು. ದೀಪವೂ ಇಲ್ಲ, ದೀಪವಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಸದಾ ಉದಯವಾಗಿರುವವನು ನಾನು. ಜ್ಞಾನಾಮೃತ, ಸಮಭಾವ, ಆಕಾಶದಂತೆ ಇರುವವನು ನಾನು.
ನಿಷ್ಕಾಮಕಾಮಮಿಹ ನಾಮ ಕಥಂ ವದಾಮಿ ನಿಃಸಙ್ಗಸಙ್ಗಮಿಹ ನಾಮ ಕಥಂ ವದಾಮಿ। ನಿಃಸಾರಸಾರರಹಿತಂ ಚ ಕಥಂ ವದಾಮಿ ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್
ಇಲ್ಲಿ ನಿರಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಆಸೆ ಎಂದು ನಾನು ಹೇಗೆ ಹೇಳಲಿ? ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ಸಂಬಂಧ ಎಂದು ನಾನು ಹೇಗೆ ಹೇಳಲಿ? ಸಾರವಿಲ್ಲದ ಸಾರ ಎಂದು ನಾನು ಹೇಗೆ ಹೇಳಲಿ? ನಾನು ಜ್ಞಾನಾಮೃತ, ಸಮಭಾವ, ಆಕಾಶದಂತೆ ಇರುವವನು.
ಅದ್ವೈತರೂಪಮಖಿಲಂ ಹಿ ಕಥಂ ವದಾಮಿ ದ್ವೈತಸ್ವರೂಪಮಖಿಲಂ ಹಿ ಕಥಂ ವದಾಮಿ। ನಿತ್ಯಂ ತ್ವನಿತ್ಯಮಖಿಲಂ ಹಿ ಕಥಂ ವದಾಮಿ ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್
ಎಲ್ಲದರ ಅದ್ವೈತರೂಪವನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ಹೇಳಲಿ? ಎಲ್ಲದರ ದ್ವೈತರೂಪವನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ಹೇಳಲಿ? ಎಲ್ಲದರ ನಿತ್ಯ-ಅನಿತ್ಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ಹೇಳಲಿ? ನಾನು ಜ್ಞಾನಾಮೃತ, ಸಮಭಾವ, ಆಕಾಶದಂತೆ ಇರುವವನು.
ಸ್ಥೂಲಂ ಹಿ ನೋ ನಹಿ ಕೃಶಂ ನ ಗತಾಗತಂ ಹಿ ಆದ್ಯನ್ತಮಧ್ಯರಹಿತಂ ನ ಪರಾಪರಂ ಹಿ। ಸತ್ಯಂ ವದಾಮಿ ಖಲು ವೈ ಪರಮಾರ್ಥತತ್ತ್ವಂ ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್
ನಾನು ಸ್ಥೂಲನೂ ಅಲ್ಲ, ಸೂಕ್ಷ್ಮನೂ ಅಲ್ಲ, ಬರುವದು-ಹೋಗುವದು ಇಲ್ಲ, ಆದಿ-ಅಂತ್ಯ-ಮಧ್ಯ ಇಲ್ಲ, ಮೇಲಿನದು-ಕೆಳಗಿನದು ಇಲ್ಲ. ನಿಜವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಪರಮಾರ್ಥ ತತ್ತ್ವವೇ ಇದು: ನಾನು ಜ್ಞಾನಾಮೃತ, ಸಮಭಾವ, ಆಕಾಶದಂತೆ ಇರುವವನು.
ಸಂವಿದ್ಧಿ ಸರ್ವಕರಣಾನಿ ನಭೋನಿಭಾನಿ ಸಂವಿದ್ಧಿ ಸರ್ವವಿಷಯಾಂಶ್ಚ ನಭೋನಿಭಾಂಶ್ಚ। ಸಂವಿದ್ಧಿ ಚೈಕಮಮಲಂ ನ ಹಿ ಬನ್ಧಮುಕ್ತಂ ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್
ಸಂವಿತ್ ಎಲ್ಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳೂ ಆಕಾಶದಂತೆಯೇ, ಸಂವಿತ್ ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳೂ ಆಕಾಶದಂತೆಯೇ, ಸಂವಿತ್ ಒಂದೇ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ, ಬಂಧನ-ಮುಕ್ತಿಯಿಲ್ಲ. ನಾನು ಜ್ಞಾನಾಮೃತ, ಸಮಭಾವ, ಆಕಾಶದಂತೆ ಇರುವವನು.
ದುರ್ಬೋಧಬೋಧಗಹನೋ ನ ಭವಾಮಿ ತಾತ ದುರ್ಲಕ್ಷ್ಯಲಕ್ಷ್ಯಗಹನೋ ನ ಭವಾಮಿ ತಾತ। ಆಸನ್ನರೂಪಗಹನೋ ನ ಭವಾಮಿ ತಾತ ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್
ಅರ್ಥಗೊಳ್ಳಲು ಕಷ್ಟ ಅಥವಾ ಸುಲಭ ಎಂಬ ಗಹನತೆ ನನ್ನಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಪ್ರಿಯನೇ. ಗ್ರಹಿಸಲು ಕಷ್ಟ ಅಥವಾ ಸುಲಭ ಎಂಬ ಗಹನತೆ ನನ್ನಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಪ್ರಿಯನೇ. ಹತ್ತಿರದ ರೂಪದ ಗಹನತೆ ನನ್ನಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಪ್ರಿಯನೇ. ನಾನು ಜ್ಞಾನಾಮೃತ, ಸಮಭಾವ, ಆಕಾಶದಂತೆ ಇರುವವನು.
ನಿಷ್ಕರ್ಮದಹನೋ ಜ್ವಲನೋ ಭವಾಮಿ ನಿರ್ದುಃಖದುಃಖದಹನೋ ಜ್ವಲನೋ ಭವಾಮಿ। ನಿರ್ದೇಹದೇಹದಹನೋ ಜ್ವಲನೋ ಭವಾಮಿ ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್
ನಾನು ಕ್ರಿಯೆಯಿಲ್ಲದುದನ್ನೂ, ದುಃಖವನ್ನೂ, ದುಃಖವಿಲ್ಲದುದನ್ನೂ, ದೇಹವನ್ನೂ, ದೇಹವಿಲ್ಲದುದನ್ನೂ ಸುಡುವ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಇದ್ದೇನೆ. ನಾನು ಜ್ಞಾನರೂಪದ ಅಮೃತ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ರುಚಿಯದು, ಆಕಾಶದಂತೆ ವಿಶಾಲವಾದವನು.
ನಿಷ್ಪಾಪಪಾಪದಹನೋ ಹಿ ಹುತಾಶನೋಽಹಂ ನಿರ್ಧರ್ಮಧರ್ಮದಹನೋ ಹಿ ಹುತಾಶನೋಽಹಮ್। ನಿರ್ಬನ್ಧಬನ್ಧದಹನೋ ಹಿ ಹುತಾಶನೋಽಹಂ ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್
ನಾನು ಪಾಪವನ್ನೂ, ಪಾಪವಿಲ್ಲದುದನ್ನೂ ಸುಡುವ ಹೋಮದ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಇದ್ದೇನೆ. ಧರ್ಮವನ್ನೂ, ಧರ್ಮವಿಲ್ಲದುದನ್ನೂ, ಬಂಧನವನ್ನೂ, ಬಂಧನವಿಲ್ಲದುದನ್ನೂ ಸುಡುವ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಇದ್ದೇನೆ. ನಾನು ಜ್ಞಾನರೂಪದ ಅಮೃತ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ರುಚಿಯದು, ಆಕಾಶದಂತೆ ವಿಶಾಲವಾದವನು.
ನಿರ್ಭಾವಭಾವರಹಿತೋ ನ ಭವಾಮಿ ವತ್ಸ ನಿರ್ಯೋಗಯೋಗರಹಿತೋ ನ ಭವಾಮಿ ವತ್ಸ। ನಿಶ್ಚಿತ್ತಚಿತ್ತರಹಿತೋ ನ ಭವಾಮಿ ವತ್ಸ ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್
ನಾನು ಇರುವಿಕೆಯೂ ಇಲ್ಲದಿಕೆಯೂ ಇಲ್ಲದವನು, ಓ ಮಗನೇ. ನಾನು ಯೋಗವೂ ಯೋಗವಿಲ್ಲದುದೂ ಇಲ್ಲದವನು, ಓ ಮಗನೇ. ನಾನು ಮನಸ್ಸೂ ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲದುದೂ ಇಲ್ಲದವನು, ಓ ಮಗನೇ. ನಾನು ಜ್ಞಾನರೂಪದ ಅಮೃತ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ರುಚಿಯದು, ಆಕಾಶದಂತೆ ವಿಶಾಲವಾದವನು.
ನಿರ್ಮೋಹಮೋಹಪದವೀತಿ ನ ಮೇ ವಿಕಲ್ಪೋ ನಿಃಶೋಕಶೋಕಪದವೀತಿ ನ ಮೇ ವಿಕಲ್ಪಃ। ನಿರ್ಲೋಭಲೋಭಪದವೀತಿ ನ ಮೇ ವಿಕಲ್ಪೋ ಜ್ಞಾನಾಮೃತಂ ಸಮರಸಂ ಗಗನೋಪಮೋಽಹಮ್
ನನ್ನೊಳಗೆ ಮೋಹವೂ ಮೋಹವಿಲ್ಲದಿಕೆಯೂ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಇಲ್ಲ. ದುಃಖವೂ ದುಃಖವಿಲ್ಲದಿಕೆಯೂ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಇಲ್ಲ. ಲೋಭವೂ ಲೋಭವಿಲ್ಲದಿಕೆಯೂ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಇಲ್ಲ. ನಾನು ಜ್ಞಾನರೂಪದ ಅಮೃತ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ರುಚಿಯದು, ಆಕಾಶದಂತೆ ವಿಶಾಲವಾದವನು.