જેમ પાણીમાં પાણી મૂકી દઈએ તો એમાં કોઈ ભેદ રહેતો નથી, એ જ રીતે, પ્રકૃતિ અને આત્મા પણ મને અદ્વિતીય, ભેદરહિત લાગે છે. ભલે તું મુક્ત ન હોય, તું ક્યારેય બંધાયેલો નથી; તું સ્વરૂપવાળો કે નિર્ફોર્મ—આ રીતે આત્માને કેવી રીતે માનવી? હું તારા પરમ સ્વરૂપને સીધા જ જાણું છું, આકાશ જેવું; એ પરમ સ્વરૂપ પાણીમાં મૃગમરીચિકા જેવું છે. મારા માટે તો કોઈ ગુરુ નથી, કોઈ ઉપદેશ નથી, કોઈ સીમા નથી, અને કોઈ કર્મ નથી; જાણ, હું સ્વભાવથી શુદ્ધ છું, નિરદેહ, આકાશ જેવો. તું કહે છે કે તારો દેહ શુદ્ધ છે, તારો મન સર્વોચ્ચ છે, અને તું જ પરમ આત્મા છે—પણ એ વાત કહેવામાં તું શરમતો નથી. ઓ મન, તું કેમ રડું છું? આત્મામાં આત્માથી, આત્મા બન; પ્રિય, અદ્વિતીયતાનું કાલાતીત અમૃત પી. જ્યાં જ્ઞાન નથી, અજ્ઞાન નથી, કે બંને સાથે નથી—જેની જાગૃતિ આવી છે, એ જાગૃતિ ક્યારેય બદલાતી નથી. જ્ઞાન તો તર્ક નથી, ધ્યાન નથી; એ સ્થાન કે સમય નથી, ગુરુનો ઉપદેશ પણ નથી. હું એ જ વાસ્તવિકતા છું, સ્વ-જાગૃત, આકાશ-સમાન, સ્વભાવે સ્થિર. હું neither જન્મું છું, neither મરું છું; મારા માટે neither સારા કે ખરાબ કર્મ છે. હું શુદ્ધ, નિર્ગુણ, બ્રહ્મ છું—માટે મારા માટે neither બંધ nor મુક્તિ છે. જો દિવ્ય સર્વત્ર વ્યાપક, અવિચલ, પૂર્ણ અને અવિરત છે, તો હું કોઈ ભેદ નથી જોઈ શકતો—માટે અંદર કે બહાર કેવી રીતે હોય? આ આખું જગત અવિચ્છિન્ન, સતત પ્રકાશિત થાય છે. અરે, માયાનું કેટલું મોટું ભ્રમ—દ્વૈત અને અદ્વૈત વચ્ચેનું ડોળવું! સ્વરૂપવાળા અને નિરસ્વરૂપ, હંમેશા 'નેતિ, નેતિ'—ભેદ અને અભેદથી મુક્ત, એકમાત્ર શિવ જ રહે છે. તારા માટે neither માતા, પિતા, સંબંધીઓ, neither પત્ની, પુત્ર, મિત્ર છે; તું neither પક્ષપાતી કે વિરોધી છે—તો મનમાં આ દુઃખ કેમ ઊપડે છે? ઓ મન, તારા માટે neither દિવસ કે રાત, neither ઉદય કે અસ્ત છે; દેહરહિત માટે embodiment કલ્પના કેવી રીતે કરી શકાય? Neither અખંડિત કે વિભાજિત, neither દુઃખ કે આનંદ, neither સર્વ કે શૂન્ય—આ આત્માને અવિનાશી જાણ. હું neither કર્તા કે ભોગતા, neither ભૂત કે વર્તમાન કર્મ, neither embodied કે disembodied—'મારું' કે 'મારું નથી' શું? હું neither રાગ જેવી ખામીઓ, neither દેહનું દુઃખ—મને એકમાત્ર આત્મા, વિશાળ અને આકાશ-સમાન જાણ. ઓ મિત્ર, મન, વધારે બોલવાનું શું કામ? બધું તો કલ્પના છે; જરૂરી વાત કહી: તું સત્ય છે, આકાશ જેટલું વિશાળ. જે રીતે, ક્યાંય, death સમયે—even yogis એમાં લીન થાય છે, જેમ ઘડામાં રહેલું આકાશ આકાશમાં મળી જાય છે. Whether પવિત્ર સ્થળે કે અછૂતના ઘરમાં—even death વખતે સ્મૃતિ ગુમ થઈ જાય—જે દેહ ત્યાગે છે, તે સર્વવ્યાપી મુક્તિ પામે છે. ધર્મ, અર્થ, કામ, મોક્ષ, બધા જીવ—યોગીઓ એ બધાને મૃગમરીચિકા કે રણના પાણી જેવું જ જાણે છે. ભૂત, ભવિષ્ય, વર્તમાન કર્મ—હું neither કરું છું, neither અનુભવું છું; મારા મનમાં અચળતા છે. એકલાએ ખાલી સ્થળે, સમતાથી શુદ્ધ થઈ, અવધૂત આનંદ કરે છે; એ માની, બધું પોતામાં જ મેળવે છે, અહંકાર ત્યાગી, નિર્વસ્ત્ર ફરતો છે. જ્યાં ત્રણથી આગળ ચોથું નથી, માત્ર પોતાના અંદર—ત્યાં neither પાપ કે પુણ્ય, neither બંધ કે મુક્તિ—કેવી રીતે હોય? એ શોધે છે, શોધે છે—not મંત્ર, not છંદ, not તંત્ર; સમતામાં લીન, ચિંતનથી શુદ્ધ, એ અવધૂતનું પરમ વચન છે. બધું શૂન્ય અને અશૂન્ય, સત્ય અને અસત્ય નથી; એ વસ્તુના સ્વભાવથી કહેવાયું છે, શાસ્ત્ર-સમજ પૂર્વે. પ્રથમ અધ્યાય અહીં પૂર્ણ થાય છે. Whether બાળક, ઇન્દ્રિયસukhમાં લીન, મૂર્ખ, સેવક, કે ગૃહસ્થ—ગુરુની બાબતમાં કશું માનવું નહીં; શું કોઈ Jewelને ત્યાગે, કારણ કે એ અશુદ્ધમાં આવી ગયું છે? અહીં કાવ્ય-ગુણો નહીં, માત્ર સાર લેવો; ધરતી પર રંગ-રૂપ વગરની નૌકાએ crossing ઈચ્છનારને પાર પાડી દે છે. Effort વગર, અવિચલથી, ચલ અને અચલ સમાઈ જાય છે; એ સ્વરૂપે, ચૈતન્ય, શાંત અને આકાશ-સમાન. Effort વગર, જે એક સિદ્ધાંતને ચલાવે છે, ચાલતાં અને અચલ—એ સર્વવ્યાપી, અદ્વૈત, મારા માટે કેવી રીતે વિભાજિત થાય? હું જ સર્વોચ્ચ, સર્વસારોનો સાર, શિવ—આવવું-જવું રહિત, ભેદ વગર, અશાંત. બધા ભાગોથી મુક્ત, એમ જ હું, દેવો દ્વારા પૂજિત; પૂર્ણ હોવાને કારણે, હું વિભાજન—even દેવોમાં પણ સ્વીકારતો નથી. અલ્પ-પ્રમાદથી, કોઈ શંકા નથી—એક્ટિવ થઈ શું કરું? પાણીમાં બબલ્સ ઊભા થાય અને વિલય પામે છે. તત્વો, મહાનથી શરૂ, હંમેશા આવું જ સમાય છે; નરમ, પ્રવાહી, તીખા, મીઠા, કડવા પદાર્થોમાં. કડવાશ, ઠંડક, નરમાઈ—પાણીમાં જેવું; એ જ રીતે, પ્રકૃતિ અને આત્મા મને અવિભાજિત લાગે છે. જે બધાં નામોથી મુક્ત, અત્યંત સૂક્ષ્મ, પરમ, મન, બુદ્ધિ અને ઇન્દ્રિયો થી Pare, નિર્મલ, જગતના સ્વામી. જ્યાં આવો સ્વભાવ છે, ત્યાં હું કેવી રીતે હોઉં? તું કેવી રીતે હોઉં? ચાલતું અને અચલ કેવી રીતે હોય? જે આકાશ જેવું કહેવાય છે, એ ખરેખર આકાશ-સમાન છે; ચૈતન્ય, દોષરહિત, સર્વજ્ઞ, અને સાચે પૂર્ણ. એ neither ધરતી પર ચાલે છે, neither પવનથી વહે છે, neither પાણીથી ઢંકાય છે, neither અગ્નિમાં સ્થિત છે.