అష్టావక్రగీతా

సుఖదుఃఖే జన్మమృత్యూ దైవాదేవేతి నిశ్చయీ। సాధ్యాదర్శీ నిరాయాసః కుర్వన్నపి న లిప్యతే

సుఖం, దుఃఖం, జననం, మరణం—all ఇవన్నీ విధి వల్లనే అని తెలుసుకున్నవాడు, చేయవలసినదాన్ని చూసి, కష్టపడకుండా, పనులు చేస్తూ కూడా అంటుకోడు.

చిన్తయా జాయతే దుఃఖం నాన్యథేహేతి నిశ్చయీ। తయా హీనః సుఖీ శాన్తః సర్వత్ర గలితస్పృహః

చింత వల్లే దుఃఖం వస్తుంది, వేరేలా కాదు అని తెలుసుకున్నవాడు, ఆ చింత లేకుండా సంతోషంగా, శాంతిగా, ఎక్కడా కోరికలు లేకుండా ఉంటాడు.

నాహం దేహో న మే దేహో బోధోఽహమితి నిశ్చయీ। కైవల్యం ఇవ సంప్రాప్తో న స్మరత్యకృతం కృతమ్

నేను శరీరం కాదు, శరీరం నాది కాదు, నేను బోధ మాత్రమేనని తెలుసుకున్నవాడు, ముక్తుడిలా ఒంటరిగా ఉండి, చేసినదీ, చేయనిదీ గుర్తు పెట్టుకోడు.

ఆబ్రహ్మస్తంబపర్యన్తం అహమేవేతి నిశ్చయీ। నిర్వికల్పః శుచిః శాన్తః ప్రాప్తాప్రాప్తవినిర్వృతః

బ్రహ్మ నుంచి గడ్డి వరకు అన్నీ నేనే అని తెలుసుకున్నవాడు, ఏ భేదమూ లేని వాడు, పవిత్రుడు, శాంతుడు, పొందినదీ, పొందనిదీ పట్టించుకోడు.

నాశ్చర్యమిదం విశ్వం న కించిదితి నిశ్చయీ। నిర్వాసనః స్ఫూర్తిమాత్రో న కించిదివ శామ్యతి

ఈ లోకం ఆశ్చర్యంగా లేదు, ఏదీ లేదు అని తెలుసుకున్నవాడు, వాంఛలు లేని వాడు, కేవలం చైతన్య స్వరూపుడై, ఏదీ లేనట్టు శాంతిగా ఉంటాడు.

జనక ఉవాచ॥ కాయకృత్యాసహః పూర్వం తతో వాగ్విస్తరాసహః। అథ చిన్తాసహస్తస్మాద్ ఏవమేవాహమాస్థితః

జనకుడు ఇలా చెప్పాడు: మొదట నేను శరీరంతో పనులు చేయలేకపోయాను; తర్వాత మాటతో వివరించలేకపోయాను; ఆ తర్వాత ఆలోచించలేకపోయాను. అలా నేనే ఇలా స్థిరమయ్యాను.

ప్రీత్యభావేన శబ్దాదేరదృశ్యత్వేన చాత్మనః। విక్షేపైకాగ్రహృదయ ఏవమేవాహమాస్థితః

పదాలకు, ఇతర విషయాలకు ఆనందం లేకపోవడం వల్ల, ఆత్మ కనిపించకపోవడం వల్ల, మనసు చంచలత లేక, ఏకాగ్రంగా ఉండటం వల్ల, నేనే ఇలా స్థిరమయ్యాను.

సమాధ్యాసాదివిక్షిప్తౌ వ్యవహారః సమాధయే। ఏవం విలోక్య నియమం ఏవమేవాహమాస్థితః

సమాధి సాధన వంటి కార్యాలు కూడా సమాధికి అడ్డుగా ఉంటాయని గమనించి, నేను ఇలాంటి నియమాన్ని గుర్తించి, ఈ విధంగా స్థిరమై ఉన్నాను.

హేయోపాదేయవిరహాద్ ఏవం హర్షవిషాదయోః। అభావాదద్య హే బ్రహ్మన్న్ ఏవమేవాహమాస్థితః

ఏదైనా వదిలిపెట్టడం లేదా స్వీకరించడం లేకపోవడం వల్ల ఆనందం, దుఃఖం కలగవని తెలుసుకొని, ఓ బ్రహ్మన్, నేను ఈ విధంగా స్థిరమై ఉన్నాను.

ఆశ్రమానాశ్రమం ధ్యానం చిత్తస్వీకృతవర్జనం। వికల్పం మమ వీక్ష్యైతైరేవమేవాహమాస్థితః

ఆశ్రమం, ఆశ్రమం కానిది, ధ్యానం, మనసు ఆలోచనలను అంగీకరించడం ఇవన్నీ ఊహలే అని గ్రహించి, నేను ఈ విధంగా స్థిరమై ఉన్నాను.

కర్మానుష్ఠానమజ్ఞానాద్ యథైవోపరమస్తథా। బుధ్వా సమ్యగిదం తత్త్వం ఏవమేవాహమాస్థితః

అజ్ఞానంతో కర్మలు ఆగిపోతాయి అన్నట్లే, ఈ సత్యాన్ని సరిగ్గా తెలుసుకొని, నేను ఈ విధంగా స్థిరమై ఉన్నాను.

అచింత్యం చింత్యమానోఽపి చిన్తారూపం భజత్యసౌ। త్యక్త్వా తద్భావనం తస్మాద్ ఏవమేవాహమాస్థితః

ఆలోచించలేని దాన్ని ఆలోచించబోయినా అది ఆలోచన రూపమే అవుతుంది. అందుకే అలాంటి ధ్యానాన్ని వదిలిపెట్టి, నేను ఈ విధంగా స్థిరమై ఉన్నాను.

ఏవమేవ కృతం యేన స కృతార్థో భవేదసౌ। ఏవమేవ స్వభావో యః స కృతార్థో భవేదసౌ

ఈ విధంగా చేసే వాడు సార్థకుడవుతాడు. ఈ స్వభావం ఉన్నవాడు కూడా సార్థకుడవుతాడు.

జనక ఉవాచ॥ అకించనభవం స్వాస్థం కౌపీనత్వేఽపి దుర్లభం। త్యాగాదానే విహాయాస్మాదహమాసే యథాసుఖమ్

జనకుడు చెప్పాడు: ఏదీ లేకుండా, తనలో తానే స్థిరంగా ఉండడం, కౌపీనమొకటి మాత్రమే ఉన్నవారికీ అరుదైనది. తీసుకోవడం, వదిలిపెట్టడం రెండింటినీ విడిచిపెట్టి, నేను సుఖంగా కూర్చున్నాను.

కుత్రాపి ఖేదః కాయస్య జిహ్వా కుత్రాపి ఖేద్యతే। మనః కుత్రాపి తత్త్యక్త్వా పురుషార్థే స్థితః సుఖమ్

శరీరానికి ఎక్కడో అలసట వస్తుంది, నాలుక ఎక్కడో అలసిపోతుంది, మనసు ఇంకెక్కడో అలసిపోతుంది. ఇవన్నీ వదిలిపెట్టి, నేను సుఖంగా స్వయంగా స్థిరమై ఉన్నాను.

కృతం కిమపి నైవ స్యాద్ ఇతి సంచిన్త్య తత్త్వతః। యదా యత్కర్తుమాయాతి తత్ కృత్వాసే యథాసుఖమ్

ఏ పని నిజంగా జరుగుతుందో లేదో లోతుగా ఆలోచించి, ఏ పని చేయాల్సి వస్తే అది చేసి, మిగతా సమయం సుఖంగా కూర్చుంటాను.

కర్మనైష్కర్మ్యనిర్బన్ధభావా దేహస్థయోగినః। సంయోగాయోగవిరహాదహమాసే యథాసుఖమ్

శరీరంలో ఉన్న యోగికి, చేయడం లేదా చేయకపోవడం మీద పట్టింపు ఉండదు. కలయిక, వేరుదనం రెండూ లేనందున, నేను సుఖంగా కూర్చున్నాను.

అర్థానర్థౌ న మే స్థిత్యా గత్యా న శయనేన వా। తిష్ఠన్ గచ్ఛన్ స్వపన్ తస్మాదహమాసే యథాసుఖమ్

నిల్చోవడం, నడవడం, పడుకోవడం వల్ల నాకు లాభం లేదా నష్టం ఉండదు. నిల్చొని, నడిచి, నిద్రపోయినా, అందువల్ల నేను సుఖంగా కూర్చున్నాను.

స్వపతో నాస్తి మే హానిః సిద్ధిర్యత్నవతో న వా। నాశోల్లాసౌ విహాయాస్మదహమాసే యథాసుఖమ్

నిద్రలో నాకు నష్టం లేదు, ప్రయత్నిస్తే నాకు సిద్ధి లేదు. నాశనం, ఆనందం రెండింటినీ వదిలిపెట్టి, నేను సుఖంగా కూర్చున్నాను.

సుఖాదిరూపా నియమం భావేష్వాలోక్య భూరిశః। శుభాశుభే విహాయాస్మాదహమాసే యథాసుఖమ్

సుఖం మొదలైన భావాలు మనసులోనే ఉంటాయని తరచూ గమనించి, శుభం, అశుభం రెండింటినీ వదిలిపెట్టి, నేను సుఖంగా కూర్చున్నాను.

జనక ఉవాచ॥ ప్రకృత్యా శూన్యచిత్తో యః ప్రమాదాద్ భావభావనః। నిద్రితో బోధిత ఇవ క్షీణసంస్మరణో హి సః

జనకుడు చెప్పాడు: సహజంగా మనసు ఖాళీగా ఉండి, అప్రమత్తత వల్ల విషయాలపై ధ్యానం చేసే వాడు, మేలుకుని ఉన్నా నిద్రలో ఉన్నవాడిలా ఉంటాడు. ఎందుకంటే అతని జ్ఞాపకం తగ్గిపోయింది.

క్వ ధనాని క్వ మిత్రాణి క్వ మే విషయదస్యవః। క్వ శాస్త్రం క్వ చ విజ్ఞానం యదా మే గలితా స్పృహా

నాకు ధనం ఎక్కడ, మిత్రులు ఎక్కడ, విషయాలు ఎక్కడ? శాస్త్రం ఎక్కడ, జ్ఞానం ఎక్కడ? ఎందుకంటే నా కోరిక అంతా పోయింది.

విజ్ఞాతే సాక్షిపురుషే పరమాత్మని చేశ్వరే। నైరాశ్యే బంధమోక్షే చ న చింతా ముక్తయే మమ

సాక్షిపురుషుడిని, పరమాత్మను, ఈశ్వరుడిని తెలుసుకున్న తర్వాత, ఆశ, బంధం, మోక్షం లేనప్పుడు, నాకు మోక్షం గురించి ఆలోచన లేదు.

అంతర్వికల్పశూన్యస్య బహిః స్వచ్ఛన్దచారిణః। భ్రాన్తస్యేవ దశాస్తాస్తాస్తాదృశా ఏవ జానతే

లోపల ఊహలు లేని వాడు, బయట స్వేచ్ఛగా తిరిగే వాడు, అతనికి కలిగే అనుభూతులు మూర్ఖుడివి లాంటివే. అలాంటి వాడే వాటిని నిజంగా తెలుసుకుంటాడు.

అష్టావక్ర ఉవాచ॥ యథాతథోపదేశేన కృతార్థః సత్త్వబుద్ధిమాన్। ఆజీవమపి జిజ్ఞాసుః పరస్తత్ర విముహ్యతి

అష్టావక్రుడు చెప్పాడు: ఎలాంటి ఉపదేశం వచ్చినా, సత్యాన్ని గ్రహించిన జ్ఞాని సంతృప్తిగా ఉంటాడు. కానీ జిజ్ఞాసువు జీవితాంతం అయినా అక్కడే అయోమయంలో ఉంటాడు.

మోక్షో విషయవైరస్యం బన్ధో వైషయికో రసః। ఏతావదేవ విజ్ఞానం యథేచ్ఛసి తథా కురు

ఇంద్రియ విషయాల పట్ల విరక్తి కలిగినవాడే ముక్తుడు. వాటి మీద ఆసక్తి ఉన్నవాడే బంధనంలో ఉన్నవాడు. ఇదే నిజమైన జ్ఞానం. నీవు ఎలా కావాలనుకుంటే అలా చేయు.

వాగ్మిప్రాజ్ఞానమహోద్యోగం జనం మూకజడాలసం। కరోతి తత్త్వబోధోఽయమతస్త్యక్తో బుభుక్షభిః

తత్త్వ జ్ఞానం ఉన్నవాడు ఎంత వాగ్మి, తెలివైనవాడు, శ్రమపడే వాడైనా, మౌనంగా, మూర్ఖుడిగా, అలసత్వంతో మారిపోతాడు. అందుకే భోగాలకోరే వారు దీనిని వదిలేస్తారు.

న త్వం దేహో న తే దేహో భోక్తా కర్తా న వా భవాన్। చిద్రూపోఽసి సదా సాక్షీ నిరపేక్షః సుఖం చర

నువ్వు ఈ శరీరం కాదు, ఈ శరీరం నీది కాదు. నువ్వు అనుభవించే వాడవు కాదు, చేయు వాడవు కూడా కాదు. నువ్వు చైతన్య స్వరూపుడవు, ఎప్పుడూ సాక్షిగా, అసక్తిగా ఉంటూ ఆనందంగా జీవించు.

రాగద్వేషౌ మనోధర్మౌ న మనస్తే కదాచన। నిర్వికల్పోఽసి బోధాత్మా నిర్వికారః సుఖం చర

ఆసక్తి, ద్వేషం అన్నీ మనస్సు లక్షణాలు. మనస్సు ఎప్పుడూ నీది కాదు. నువ్వు వివేచనలేని, మార్పులేని చైతన్యమే. సంతోషంగా జీవించు.