అష్టావక్రగీతా

ఆత్మా సాక్షీ విభుః పూర్ణ ఏకో ముక్తశ్చిదక్రియః। అసంగో నిఃస్పృహః శాన్తో భ్రమాత్సంసారవానివ

ఆత్మ సాక్షి, వ్యాప్తి కలది, సంపూర్ణం, ఏకమైనది, విముక్తి, చైతన్య స్వరూపం, క్రియలేని వాడు, అనాసక్తుడు, ఆశలేని వాడు, శాంతుడు. భ్రమ వల్లే సంసారంలో ఉన్నట్టు కనిపిస్తుంది.

కూటస్థం బోధమద్వైతమాత్మానం పరిభావయ। ఆభాసోఽహం భ్రమం ముక్త్వా భావం బాహ్యమథాన్తరమ్

నీవు మారని, ద్వంద్వరహితమైన బోధగా నిన్ను తను తాను ధ్యానించు. 'నేను రూపం' అనే భ్రమను వదిలి, బాహ్యమైనదైనా, అంతర్గతమైనదైనా అన్ని భావాలను విడిచిపెట్టు.

దేహాభిమానపాశేన చిరం బద్ధోఽసి పుత్రక। బోధోఽహం జ్ఞానఖడ్గేన తఃనికృత్య సుఖీ భవ

బిడ్డా, శరీరాభిమానం అనే బంధంతో నువ్వు చాలా కాలంగా బంధించబడ్డావు. 'నేనే బోధ' అని జ్ఞానఖడ్గంతో ఆ బంధాన్ని తెంచి సంతోషంగా ఉండు.

నిఃసంగో నిష్క్రియోఽసి త్వం స్వప్రకాశో నిరంజనః। అయమేవ హి తే బన్ధః సమాధిమనుతిష్ఠతి

నీవు అనాసక్తుడవు, క్రియలేని వాడు, స్వప్రకాశుడవు, కలుషరహితుడవు. కాని ధ్యానం సాధన చేస్తూ ఉండటమే నీ బంధనం.

త్వయా వ్యాప్తమిదం విశ్వం త్వయి ప్రోతం యథార్థతః। శుద్ధబుద్ధస్వరూపస్త్వం మా గమః క్షుద్రచిత్తతామ్

ఈ జగత్తు అంతా నీవే వ్యాపించి ఉంది; నిజంగా అది నీవు ఆధారంగా ఉంది. నీ స్వరూపం శుద్ధమైన, బోధతో నిండినది. చిన్న మనస్సు వైపు పోవద్దు.

నిరపేక్షో నిర్వికారో నిర్భరః శీతలాశయః। అగాధబుద్ధిరక్షుబ్ధో భవ చిన్మాత్రవాసనః

నిరపేక్షుడవు, మార్పులేని వాడు, సంపూర్ణుడు, చల్లని హృదయంతో ఉండి, లోతైన బుద్ధితో, కలవరపడకుండా, చైతన్యమే లక్ష్యంగా ఉండు.

సాకారమనృతం విద్ధి నిరాకారం తు నిశ్చలం। ఏతత్తత్త్వోపదేశేన న పునర్భవసంభవః

రూపమున్నది అసత్యమని తెలుసుకో. రూపరహితమైనది స్థిరమని గ్రహించు. ఈ సత్యోపదేశంతో మళ్లీ జననమరణాలకు లోనవ్వాల్సిన అవసరం లేదు.

యథైవాదర్శమధ్యస్థే రూపేఽన్తః పరితస్తు సః। తథైవాఽస్మిన్ శరీరేఽన్తః పరితః పరమేశ్వరః

ఎలా అద్దంలో ఉన్న ప్రతిబింబం లోపల కూడా, చుట్టూ కూడా కనిపిస్తుందో, అలాగే ఈ శరీరంలో లోపల, బయట అంతటా పరమేశ్వరుడు ఉన్నాడు.

ఏకం సర్వగతం వ్యోమ బహిరన్తర్యథా ఘటే। నిత్యం నిరన్తరం బ్రహ్మ సర్వభూతగణే తథా

ఒక గడిలో ఆకాశం లోపల, బయట అన్నీ చోట్ల ఉన్నట్టు, శాశ్వతమైన, ఎప్పుడూ途డిపోని బ్రహ్మం అన్ని జీవుల్లో అంతటా వ్యాపించి ఉంది.

జనక ఉవాచ॥ అహో నిరంజనః శాన్తో బోధోఽహం ప్రకృతేః పరః। ఏతావన్తమహం కాలం మోహేనైవ విడంబితః

జనకుడు అన్నాడు: ఓహో! నేను మచ్చలేని వాడిని, శాంతుడిని, స్వరూపమైన జ్ఞానమేను, ప్రకృతికి అతీతుడిని. ఇంతకాలం నేను అజ్ఞానంతో మోసపోయాను.

యథా ప్రకాశయామ్యేకో దేహమేనం తథా జగత్। అతో మమ జగత్సర్వమథవా న చ కించన

నేనే ఈ శరీరాన్ని వెలిగించేదాన్ని, అలాగే జగత్తును కూడా నేను వెలిగించుతున్నాను. అందుకే ఈ జగత్తంతా నాదే, లేకపోతే నాకు ఏదీ లేదు.

స శరీరమహో విశ్వం పరిత్యజ్య మయాధునా। కుతశ్చిత్ కౌశలాద్ ఏవ పరమాత్మా విలోక్యతే

ఇప్పుడు శరీరాన్నీ, విశ్వాన్నీ వదిలేసి, ఏదో నైపుణ్యంతో నేను పరమాత్మను దర్శించాను.

యథా న తోయతో భిన్నాస్తరంగాః ఫేనబుద్బుదాః। ఆత్మనో న తథా భిన్నం విశ్వమాత్మవినిర్గతమ్

ఎలా అలలు, నురుగు, బుడబుడలు నీటికి వేరుకాని విధంగా ఉంటాయో, అలాగే ఆత్మ నుంచి పుట్టిన ఈ విశ్వం కూడా ఆత్మకు వేరుకాదు.

తన్తుమాత్రో భవేద్ ఏవ పటో యద్వద్ విచారితః। ఆత్మతన్మాత్రమేవేదం తద్వద్ విశ్వం విచారితమ్

బట్టను పరిశీలిస్తే అది తంతువులే అని తెలుస్తుంది. అలాగే ఈ జగత్తును పరిశీలిస్తే, అది ఆత్మ స్వరూపమే అని తెలుస్తుంది.

యథైవేక్షురసే క్లృప్తా తేన వ్యాప్తైవ శర్కరా। తథా విశ్వం మయి క్లృప్తం మయా వ్యాప్తం నిరన్తరమ్

ఎలా చెరకు రసంతో చక్కెర తయారవుతుంది, ఆ రసం అంతటా వ్యాపించి ఉంటుందో, అలాగే ఈ విశ్వం నాలోనే ఏర్పడి, నాతోనే నిండిపోయి ఉంది.

ఆత్మజ్ఞానాజ్జగద్ భాతి ఆత్మజ్ఞానాన్న భాసతే। రజ్జ్వజ్ఞానాదహిర్భాతి తజ్జ్ఞానాద్ భాసతే న హి

ఆత్మ జ్ఞానం వల్లే జగత్తు ప్రకాశిస్తుంది; ఆ జ్ఞానం లేకపోతే ప్రకాశించదు. తాడు గురించి తెలియకపోతే పాము లాగా కనిపిస్తుంది; తెలిసినప్పుడు తాడే కనిపిస్తుంది.

ప్రకాశో మే నిజం రూపం నాతిరిక్తోఽస్మ్యహం తతః। యదా ప్రకాశతే విశ్వం తదాహం భాస ఏవ హి

వెలుగు నా సహజ స్వరూపం; దానికి నేను వేరుకాను. జగత్తు ఎప్పుడు ప్రకాశిస్తుందో, అప్పుడు నేను వెలిగిపోతున్నాను.

అహో వికల్పితం విశ్వమజ్ఞానాన్మయి భాసతే। రూప్యం శుక్తౌ ఫణీ రజ్జౌ వారి సూర్యకరే యథా

ఓహో! అజ్ఞానంతో ఊహించబడిన ఈ జగత్తు నాలోనే కనిపిస్తోంది. ఎలా పుప్పొడి లో వెండి, తాడులో పాము, సూర్యకిరణంలో నీరు కనిపిస్తాయో అలాగే.

మత్తో వినిర్గతం విశ్వం మయ్యేవ లయమేష్యతి। మృది కుంభో జలే వీచిః కనకే కటకం యథా

ఈ జగత్తు నన్నుంచి పుట్టి, మళ్లీ నాలోనే కలిసిపోతుంది. ఎలా మట్టి కుండ మట్టిలో, అల నీటిలో, బంగారు గాజు బంగారంలో కలిసిపోతాయో అలాగే.

అహో అహం నమో మహ్యం వినాశో యస్య నాస్తి మే। బ్రహ్మాదిస్తంబపర్యన్తం జగన్నాశోఽపి తిష్ఠతః

ఓహో! నన్ను నేనే నమస్కరిస్తున్నాను. నాకు నాశనం లేదు. బ్రహ్మ నుంచి గడ్డి వరకు జగత్తు నశించినా, నేను మిగిలిపోతాను.

అహో అహం నమో మహ్యం ఏకోఽహం దేహవానపి। క్వచిన్న గన్తా నాగన్తా వ్యాప్య విశ్వమవస్థితః

ఓహో! నన్ను నేనే నమస్కరిస్తున్నాను. శరీరం ఉన్నా, నేను ఒక్కడినే. ఎక్కడికీ పోను, రాను, విశ్వాన్ని అంతటా వ్యాపించి ఉన్నాను.

అహో అహం నమో మహ్యం దక్షో నాస్తీహ మత్సమః। అసంస్పృశ్య శరీరేణ యేన విశ్వం చిరం ధృతమ్

ఓహో! నన్ను నేనే నమస్కరిస్తున్నాను. నన్నంత నైపుణ్యం ఉన్నవాడు మరొకడు లేడు. శరీరాన్ని తాకకుండా, నేను ఈ విశ్వాన్ని ఎన్నాళ్లుగా నిలిపేను.

అహో అహం నమో మహ్యం యస్య మే నాస్తి కించన। అథవా యస్య మే సర్వం యద్ వాఙ్మనసగోచరమ్

ఓహో! నన్ను నేనే నమస్కరిస్తున్నాను. నాకు ఏదీ లేదు. లేదా, మాట, మనస్సుకు అందే అన్నీ నాదే.

జ్ఞానం జ్ఞేయం తథా జ్ఞాతా త్రితయం నాస్తి వాస్తవం। అజ్ఞానాద్ భాతి యత్రేదం సోఽహమస్మి నిరంజనః

జ్ఞానం, తెలిసే విషయం, తెలిసినవాడు — ఈ మూడు నిజంగా లేవు. అజ్ఞానం వల్ల కనిపించే దేనైనా, నేను అదే — మచ్చలేని వాడిని.

ద్వైతమూలమహో దుఃఖం నాన్యత్తస్యాఽస్తి భేషజం। దృశ్యమేతన్ మృషా సర్వం ఏకోఽహం చిద్రసోమలః

ఓహో! ద్వైతమే బాధలకు మూలం. దానికి ఇంకో మందు లేదు. కనబడేది అంతా అబద్ధమే. నేను ఒక్కడే, చిత్తస్వరూపమైన పవిత్రమైన వాడిని.

బోధమాత్రోఽహమజ్ఞానాద్ ఉపాధిః కల్పితో మయా। ఏవం విమృశతో నిత్యం నిర్వికల్పే స్థితిర్మమ

నేను కేవలం బోధ మాత్రమేను. అజ్ఞానంతోనే నేను నన్ను పరిమితిగా ఊహించుకున్నాను. ఈ విషయాన్ని ఎప్పుడూ ఆలోచిస్తూ ఉంటే, నా స్థితి ఎప్పుడూ ఏ భేదాలూ లేని స్వరూపంగా ఉంటుంది.

న మే బన్ధోఽస్తి మోక్షో వా భ్రాన్తిః శాన్తో నిరాశ్రయా। అహో మయి స్థితం విశ్వం వస్తుతో న మయి స్థితమ్

నాకు బంధమూ లేదు, విమోచనమూ లేదు, మాయ కూడా లేదు. నా మనస్సు పూర్తిగా ప్రశాంతంగా ఉంది. ఆశ్చర్యం, ఈ విశ్వం నాలోనే ఉన్నట్టు కనిపిస్తున్నా, నిజంగా అది నాలో లేదు.

సశరీరమిదం విశ్వం న కించిదితి నిశ్చితం। శుద్ధచిన్మాత్ర ఆత్మా చ తత్కస్మిన్ కల్పనాధునా

ఈ శరీరంతో కూడిన విశ్వం అసలు ఏమీ కాదని నాకు నిశ్చయం. ఆత్మ శుద్ధమైన చైతన్యం మాత్రమే. అలాంటప్పుడు ఇప్పుడు ఊహించుకోవడానికి ఏముంది?

శరీరం స్వర్గనరకౌ బన్ధమోక్షౌ భయం తథా। కల్పనామాత్రమేవైతత్ కిం మే కార్యం చిదాత్మనః

శరీరం, స్వర్గం, నరకం, బంధం, విమోచనం, భయం ఇవన్నీ ఊహ మాత్రమే. నేను చైతన్య స్వరూపుడినై నాకు ఇందులో ఏమి పని ఉంది?