ఇంద్రియ విషయాల ద్వీపాలను చూసిన వారు భయపడుతూ, ఆశ్రయాన్ని కోరుతూ, ఒక్కటైన నియమానికి చేరువ అవుతారు. కోరికలేని పరమాత్మను దర్శించినప్పుడు, ఇంద్రియ విషయాల ఏనుగులు నిశ్శబ్దంగా పోతాయి; అవి ఎంత ప్రलोభన కలిగించినా, సేవ చేయలేక పారిపోతాయి. భయముక్తుడైన, సమతా భావాన్ని కలిగిన వ్యక్తి, ముక్తిని కోసం తపనపడడు; చూడటం, వినటం, తాకటం, వాసనను పీల్చటం, తినటం—ఇవి అన్నింటిని స్వేచ్ఛగా అనుభవిస్తూ ఉంటాడు. సత్యాన్ని వినడమే చాల, శుద్ధచిత్తుడు, కలత లేని మనస్సుతో, సదాచారం-దురాచారం, నిర్లక్ష్యం—ఇవి ఏవీ చూడడు. ఏ పని వచ్చినా, ఆయన నేరుగా చేస్తాడు; ఆ పని శుభమా, అశుభమా—అతని ప్రవర్తన పిల్లలదానిలా సరళంగా ఉంటుంది. స్వేచ్ఛ వల్ల ఆనందాన్ని పొందుతాడు, స్వేచ్ఛ వల్ల పరమాన్ని పొందుతాడు; స్వేచ్ఛ వల్ల పరిపూర్ణతను చేరుకుంటాడు, స్వేచ్ఛ వల్ల శ్రేష్ఠ స్థితిని సాధిస్తాడు. తాను కర్తను, భోగ్తను అని భావించని వ్యక్తి, మనస్సు యొక్క అన్ని పరిణామాలు పూర్తిగా క్షయమవుతాయి. నియమం లేక, సహజంగా ప్రవర్తించినా, జ్ఞాన individual's స్థితి ప్రకాశిస్తుంది; కానీ, మనస్సు విషయాలకు ఆకర్షితమైనవారి శాంతి కృత్రిమం. వారు గొప్ప అనుభవాల్లో మునిగి, పర్వత గుహల్లో ప్రవేశిస్తారు; జ్ఞాని, కల్పనలేని, బంధనరహితుడు, విముక్తమైన బుద్ధితో జీవిస్తాడు. పండితుడు, దేవత, పవిత్ర స్థలం, మహిళ, రాజు, ప్రియమైన వ్యక్తిని చూసి గౌరవించినా, జ్ఞాని హృదయంలో ఎటువంటి ముద్రను కలిగి ఉండడు. సేవకులు, కుమారులు, భార్యలు, మనవులు, బంధువులు తిట్టినా, అపహాస్యం చేసినా, యోగి నవ్వుతాడు—అతని మనస్సు ذ slightest disturbance కి లోనవదు. సంతృప్తిగా ఉన్నా, అసంతృప్తిగా ఉన్నా; బాధ పడినా, దుఃఖించడు; ఇలాంటి స్థితిని అతనిలాంటి వారు మాత్రమే తెలుసుకుంటారు. కర్తవ్యమే ప్రపంచ జీవితం; జ్ఞానులు దాన్ని చూడరు—వారు శూన్య స్వరూపులు, నిరాకారులు, మార్పులేని, బాధరహితులు. పనులు చేయకపోయినా, కలతతో మూర్ఖుని మనస్సు ఎక్కడికక్కడ అశాంతిగా ఉంటుంది; కానీ, పనులు చేస్తూ, నైపుణ్యంతో ఉండే జ్ఞాని కలతకు లోనవడు. ఆనందంగా కూర్చుంటాడు, ఆనందంగా నిద్రపోతాడు, ఆనందంగా వస్తాడు, పోతాడు; ఆనందంగా మాట్లాడతాడు, ఆనందంగా తినతాడు—శాంతమైన మనస్సు కలిగినవాడు, పనుల్లో ఉండినా, సుఖంగా జీవిస్తాడు. అతని స్వభావం వల్ల, బాధలు తాకలేవు; సాధారణ ప్రజలు ప్రపంచంలో నిమగ్నమై ఉంటే, అతను మహాసరస్సులా, క్షోభరహితంగా ప్రకాశిస్తాడు. మూర్ఖునికి, ఉపశమనం కూడా ఒక కార్యం; కానీ, జ్ఞానికి, కార్యమే ఉపశమాన ఫలితాన్ని ఇస్తుంది. సంపదల నుండి వేరుగా ఉండటం, మూర్ఖుల్లో కనిపిస్తుంది; కానీ, శరీరంపై ఆశ నశించినవాడికి, బంధనమూ, విరక్తతమూ ఎక్కడ? మూర్ఖుని మనస్సు ఎప్పుడూ కల్పనలకు లేదా కల్పన రహిత స్థితికి బంధితమై ఉంటుంది; కానీ, తనలో స్థిరమైనవాడికి, ఆ మనస్సు ఆలోచన ఉండకపోయినా, కల్పన ఉండకపోయినా, స్వతంత్రంగా ఉంటుంది. జ్ఞాని, అన్ని పనుల్లో కోరిక లేకుండా, పిల్లలవలె ప్రవర్తిస్తాడు; పనులు చేస్తూ, శుద్ధుడుగా, పనికి తాకడం ఉండదు. స్వరూపజ్ఞాని మాత్రమే ధన్యుడు; అన్ని పరిస్థితుల్లో సమభావంతో, చూడటం, వినటం, తాకటం, వాసన, తినటం—ఇవి చేయడం, కోరికలేని మనస్సుతో జీవిస్తాడు. ప్రపంచం, మాయ, సిద్ధి, సాధన—ఇవి స్థిరమైన, నిర్విశేషంగా ఉండే వ్యక్తికి ఎక్కడ? ఆకాశంలా, ఎటువంటి విభేదాలు లేకుండా ఉంటాడు. సంపదలను వదిలినవాడు, సహజంగా, సంపూర్ణ స్వభావంతో, నిర్కృత్రిమ, నిరంతర సమాధిలో స్థిరంగా ఉంటాడు. ఇంకా ఏమి చెప్పాలి? సత్యాన్ని తెలిసిన మహాత్ముడు, భోగాన్ని లేదా ముక్తిని కోరడంలేదు; అన్ని చోట్ల నిర్లిప్తంగా ఉంటాడు. ద్వైత ప్రపంచాన్ని, మహా తత్త్వం నుండి క్రిందికి పేర్లుగా ఉద్భవించినదాన్ని వదిలినవాడికి, శుద్ధ చైతన్యానికి, కర్తవ్యమేం మిగిలింది? ఈ ప్రపంచం, మనస్సు యొక్క చలనం వరకు, మాయ మాత్రమే అని ధృఢంగా నమ్మినవాడికి, శుద్ధ, అందరికీ అందని ప్రకాశం సహజంగా స్థిరపడుతుంది. ప్రకాశ స్వరూపుడై, వస్తువులను వాస్తవంగా చూడని వాడికి, నియమం, త్యాగం, వదిలిపెట్టడం, శాంతి—ఏదీ లేదు. అనంత రూపాల్లో ప్రకాశిస్తూ, ప్రకృతిని వాస్తవంగా చూడని వాడికి, బంధనమూ, ముక్తిమూ, ఆనందమూ, దుఃఖమూ ఎక్కడ? బుద్ధి పరిమితమైన మనస్సు ప్రపంచంలో, మాయ మాత్రమే కనిపిస్తుంది; కానీ, స్వామిత్వం, అహంకారం, కోరికల నుండి విముక్తుడైన జ్ఞాని ప్రకాశిస్తాడు. అనశ్వర, బాధరహితమైన ఆత్మను చూసిన జ్ఞానికి, జ్ఞానం, విశ్వం, శరీరం, "నేను", "నా" అనే భావనలు—ఏవీ ఉండవు. మూర్ఖుడు నియమాన్ని వదిలితే, వెంటనే కల్పనలలో, వ్యర్థ సంభాషణలలో మునిగిపోతాడు. సత్యాన్ని విన్నా, మూర్ఖుడు తన మాయను వదలడు; బాహ్యంగా సమభావంగా కనిపించినా, అంతర్భాగంగా విషయాలపై కోరికలతో ఉంటాడు. జ్ఞానంతో పనులు నశించినవాడు, ప్రపంచానికి పనులు చేస్తున్నట్టు కనిపించినా, నిజంగా పని చేయడు; పనిని గురించి మాట్లాడాల్సిన అవసరం లేదు. అనిర్వచనీయ స్వభావం కలిగిన, భయరహిత, స్థిరమైన వాడికి, చీకటి, వెలుగు, త్యాగం, ఏదైనా—ఏవీ లేవు. యోగికి, ధైర్యం, వివేకం, భయరహితత—ఏదీ లేదు; అతని స్వభావం వర్ణించలేనిది, ఏ స్వభావమూ లేదు. స్వర్గం లేదు, నరకం లేదు, జీవన ముక్తి కూడా లేదు; ఇంకా ఏమి చెప్పాలి? యోగ దృష్టిలో, ఏదీ లేదు. లాభాన్ని కోరడు, లోటుకు దుఃఖించడు; స్థిరమైనవాని మనస్సు చల్లగా, అమృతంతో నిండి ఉంటుంది. కోరికలేని వాడు, శాంతులను పొగడడు, దుష్టులను నిందించడు; సుఖ, దుఃఖంలో సమభావంగా, చేయవలసిన పని ఏదీ కనిపించదు. స్థిరమైనవాడు, ప్రపంచాన్ని ద్వేషించడు, తనను చూడాలని తపించడు; ఆనందం, అసహ్యంతో వదిలిపెట్టినవాడు, మరణించలేదు, జీవించలేదు. పిల్లలు, భార్య, విషయాలపై బంధం ఉండదు; తన శరీరంపైన కూడా ఆసక్తి లేక, ఆశ లేక, జ్ఞాని ప్రకాశిస్తాడు.