ਅष੍ਟਾਵਕ੍ਰਗੀਤਾ

ਅਹੋ ਅਹਂ ਨਮੋ ਮਹ੍ਯਂ ਏਕੋऽਹਂ ਦੇਹਵਾਨਪਿ। ਕ੍ਵਚਿਨ੍ਨ ਗਨ੍ਤਾ ਨਾਗਨ੍ਤਾ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਵਿਸ਼੍ਵਮਵਸ੍ਥਿਤਃ

ਹਾਏ! ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਰੀਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹਾਂ, ਕਦੇ ਆਉਂਦਾ ਜਾਂ ਜਾਂਦਾ ਨਹੀਂ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਵਿਆਪ ਕੇ ਹਰ ਥਾਂ ਟਿਕਿਆ ਹਾਂ।

ਅਹੋ ਅਹਂ ਨਮੋ ਮਹ੍ਯਂ ਦਕ੍ਸ਼ੋ ਨਾਸ੍ਤੀਹ ਮਤ੍ਸਮਃ। ਅਸਂਸ੍ਪृਸ਼੍ਯ ਸ਼ਰੀਰੇਣ ਯੇਨ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਚਿਰਂ ਧृਤਮ੍

ਹਾਏ! ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੋਸ਼ਿਆਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੂਹੇ ਬਿਨਾ ਮੈਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ ਹੈ।

ਅਹੋ ਅਹਂ ਨਮੋ ਮਹ੍ਯਂ ਯਸ੍ਯ ਮੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕਿਂਚਨ। ਅਥਵਾ ਯਸ੍ਯ ਮੇ ਸਰ੍ਵਂ ਯਦ੍ ਵਾਙ੍ਮਨਸਗੋਚਰਮ੍

ਹਾਏ! ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਜਾਂ ਫਿਰ, ਜੋ ਕੁਝ ਬੋਲ ਤੇ ਮਨ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਮੇਰਾ ਹੈ।

ਜ੍ਞਾਨਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਤਥਾ ਜ੍ਞਾਤਾ ਤ੍ਰਿਤਯਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵਾਸ੍ਤਵਂ। ਅਜ੍ਞਾਨਾਦ੍ ਭਾਤਿ ਯਤ੍ਰੇਦਂ ਸੋऽਹਮਸ੍ਮਿ ਨਿਰਂਜਨਃ

ਗਿਆਨ, ਗਿਆਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ, ਤੇ ਗਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ — ਇਹ ਤਿੰਨ ਵਾਸਤਵਿਕ ਨਹੀਂ; ਅਗਿਆਨਤਾ ਕਰਕੇ ਜੋ ਕੁਝ ਦਿਖਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਹ ਨਿਰਮਲ ਹਾਂ।

ਦ੍ਵੈਤਮੂਲਮਹੋ ਦੁਃਖਂ ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਤਸ੍ਯਾऽਸ੍ਤਿ ਭੇषਜਂ। ਦृਸ਼੍ਯਮੇਤਨ੍ ਮृषਾ ਸਰ੍ਵਂ ਏਕੋऽਹਂ ਚਿਦ੍ਰਸੋਮਲਃ

ਹਾਏ! ਦਵੈਤ ਹੀ ਦੁੱਖ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ; ਇਸ ਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਕੁਝ ਦਿਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਝੂਠ ਹੈ; ਮੈਂ ਹੀ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਸ਼ੁੱਧ ਰਸ ਹਾਂ।

ਬੋਧਮਾਤ੍ਰੋऽਹਮਜ੍ਞਾਨਾਦ੍ ਉਪਾਧਿਃ ਕਲ੍ਪਿਤੋ ਮਯਾ। ਏਵਂ ਵਿਮृਸ਼ਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪੇ ਸ੍ਥਿਤਿਰ੍ਮਮ

ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਚੇਤਨਾ ਹਾਂ; ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਸਮਝ ਲਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਹਰ ਵੇਲੇ ਇਹ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਅਵਸਥਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਨ ਮੇ ਬਨ੍ਧੋऽਸ੍ਤਿ ਮੋਕ੍ਸ਼ੋ ਵਾ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤੋ ਨਿਰਾਸ਼੍ਰਯਾ। ਅਹੋ ਮਯਿ ਸ੍ਥਿਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਵਸ੍ਤੁਤੋ ਨ ਮਯਿ ਸ੍ਥਿਤਮ੍

ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਾ ਬੰਨ੍ਹ ਹੈ, ਨਾ ਮੁਕਤੀ, ਨਾ ਕੋਈ ਭਟਕਾਵ; ਸ਼ਾਂਤੀ ਵੀ ਕਿਸੇ ਆਧਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ। ਹੇਰਾਨੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਮੈਨੂੰ ਵੱਸਦਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਨਹੀਂ।

ਸਸ਼ਰੀਰਮਿਦਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਨ ਕਿਂਚਿਦਿਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਂ। ਸ਼ੁਦ੍ਧਚਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰ ਆਤ੍ਮਾ ਚ ਤਤ੍ਕਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਲ੍ਪਨਾਧੁਨਾ

ਇਹ ਪੱਕਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਤੇ ਸਰੀਰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਆਤਮਾ ਸਿਰਫ਼ ਪਵਿੱਤਰ ਚੇਤਨਾ ਹੈ; ਤਾਂ ਹੁਣ ਕਿਹੜੀ ਕਲਪਨਾ ਰਹਿ ਗਈ?

ਸ਼ਰੀਰਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਨਰਕੌ ਬਨ੍ਧਮੋਕ੍ਸ਼ੌ ਭਯਂ ਤਥਾ। ਕਲ੍ਪਨਾਮਾਤ੍ਰਮੇਵੈਤਤ੍ ਕਿਂ ਮੇ ਕਾਰ੍ਯਂ ਚਿਦਾਤ੍ਮਨਃ

ਸਰੀਰ, ਸਵਰਗ-ਨਰਕ, ਬੰਨ੍ਹ-ਮੁਕਤੀ, ਡਰ—ਇਹ ਸਭ ਸਿਰਫ਼ ਕਲਪਨਾ ਹੀ ਹਨ। ਜੋ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ।

ਅਹੋ ਜਨਸਮੂਹੇऽਪਿ ਨ ਦ੍ਵੈਤਂ ਪਸ਼੍ਯਤੋ ਮਮ। ਅਰਣ੍ਯਮਿਵ ਸਂਵृਤ੍ਤਂ ਕ੍ਵ ਰਤਿਂ ਕਰਵਾਣ੍ਯਹਮ੍

ਹੇਰਾਨੀ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਵਿਚ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਦੋਵਾਂ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ। ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਾਂਗ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਕਿੱਥੇ ਰੁਚੀ ਲਵਾਂ?

ਨਾਹਂ ਦੇਹੋ ਨ ਮੇ ਦੇਹੋ ਜੀਵੋ ਨਾਹਮਹਂ ਹਿ ਚਿਤ੍। ਅਯਮੇਵ ਹਿ ਮੇ ਬਨ੍ਧ ਆਸੀਦ੍ਯਾ ਜੀਵਿਤੇ ਸ੍ਪृਹਾ

ਮੈਂ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ, ਸਰੀਰ ਮੇਰਾ ਨਹੀਂ; ਮੈਂ ਜੀਵ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਚੇਤਨਾ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਇਕੱਲਾ ਬੰਨ੍ਹ ਜੀਵਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੀ।

ਅਹੋ ਭੁਵਨਕਲ੍ਲੋਲੈਰ੍ਵਿਚਿਤ੍ਰੈਰ੍ਦ੍ਰਾਕ੍ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਂ। ਮਯ੍ਯਨਂਤਮਹਾਂਭੋਧੌ ਚਿਤ੍ਤਵਾਤੇ ਸਮੁਦ੍ਯਤੇ

ਹੇਰਾਨੀ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਉਠਦੀਆਂ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ, ਅਨੰਤ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ, ਮਨ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਠੀਆਂ ਹਨ।

ਮਯ੍ਯਨਂਤਮਹਾਂਭੋਧੌ ਚਿਤ੍ਤਵਾਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ। ਅਭਾਗ੍ਯਾਜ੍ਜੀਵਵਣਿਜੋ ਜਗਤ੍ਪੋਤੋ ਵਿਨਸ਼੍ਵਰਃ

ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ, ਅਨੰਤ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ, ਜਦੋਂ ਮਨ ਦੀ ਹਵਾ ਠੰਡੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਨੌਕਾ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਦਾ ਮੰਦਭਾਗੀ ਵਪਾਰੀ ਹੈ, ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਮਯ੍ਯਨਨ੍ਤਮਹਾਂਭੋਧਾਵਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਜੀਵਵੀਚਯਃ। ਉਦ੍ਯਨ੍ਤਿ ਘ੍ਨਨ੍ਤਿ ਖੇਲਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਸ੍ਵਭਾਵਤਃ

ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ, ਅਨੰਤ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ, ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਅਜੀਬ ਹਨ; ਉਹ ਉਠਦੀਆਂ, ਡਿੱਗਦੀਆਂ, ਖੇਡਦੀਆਂ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਸਮਾ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਅष੍ਟਾਵਕ੍ਰ ਉਵਾਚ॥ ਅਵਿਨਾਸ਼ਿਨਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਏਕਂ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ। ਤਵਾਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨਸ੍ਯ ਧੀਰਸ੍ਯ ਕਥਮਰ੍ਥਾਰ੍ਜਨੇ ਰਤਿਃ

ਅਸ਼ਟਾਵਕ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਇਕ ਤੇ ਅਵਿਨਾਸੀ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਤਮ-ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਮਝਦਾਰ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰਕ ਲਾਭ ਦੀ ਲਗਨ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?

ਆਤ੍ਮਾਜ੍ਞਾਨਾਦਹੋ ਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ਵਿषਯਭ੍ਰਮਗੋਚਰੇ। ਸ਼ੁਕ੍ਤੇਰਜ੍ਞਾਨਤੋ ਲੋਭੋ ਯਥਾ ਰਜਤਵਿਭ੍ਰਮੇ

ਆਤਮਾ ਦੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਤੋਂ, ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਭਟਕਾਵ ਵਾਲੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਮੋਤੀ ਨੂੰ ਚਾਂਦੀ ਸਮਝਣ ਨਾਲ ਲੋਭ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਸ੍ਫੁਰਤਿ ਯਤ੍ਰੇਦਂ ਤਰਙ੍ਗਾ ਇਵ ਸਾਗਰੇ। ਸੋऽਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਕਿਂ ਦੀਨ ਇਵ ਧਾਵਸਿ

ਜਿਸ ਵਿਚ ਇਹ ਲਹਿਰਾਂ ਉਠਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਸ ਵਿਚ ਸੰਸਾਰ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ। 'ਮੈਂ ਉਹ ਹਾਂ' ਜਾਣ ਕੇ, ਤੂੰ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਕਿਉਂ ਭੱਜਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹੈਂ?

ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਪਿ ਸ਼ੁਦ੍ਧਚੈਤਨ੍ਯ ਆਤ੍ਮਾਨਮਤਿਸੁਨ੍ਦਰਂ। ਉਪਸ੍ਥੇऽਤ੍ਯਨ੍ਤਸਂਸਕ੍ਤੋ ਮਾਲਿਨ੍ਯਮਧਿਗਚ੍ਛਤਿ

ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿ ਆਤਮਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਚੇਤਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੰਦਰੀ ਸੁਖਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਲ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਚਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਚਾਤ੍ਮਨਿ। ਮੁਨੇਰ੍ਜਾਨਤ ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਮਮਤ੍ਵਮਨੁਵਰ੍ਤਤੇ

ਜੋ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਆਤਮਾ ਵਿਚ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਸਮਝਦਾਰ ਲਈ ਇਹ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ 'ਮੇਰਾ' ਵਾਲਾ ਭਾਵ ਫਿਰ ਵੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਆਸ੍ਥਿਤਃ ਪਰਮਾਦ੍ਵੈਤਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥੇऽਪਿ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ। ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਕਾਮਵਸ਼ਗੋ ਵਿਕਲਃ ਕੇਲਿਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਯਾ

ਸਰਵੋਚ ਅਦਵੈਤ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ, ਇਹ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਸੁਖ ਦੀ ਲਗਨ ਨਾਲ ਅਧੂਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਉਦ੍ਭੂਤਂ ਜ੍ਞਾਨਦੁਰ੍ਮਿਤ੍ਰਮਵਧਾਰ੍ਯਾਤਿਦੁਰ੍ਬਲਃ। ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਕਾਮਮਾਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ ਕਾਲਮਨ੍ਤਮਨੁਸ਼੍ਰਿਤਃ

ਜਦੋਂ ਗਿਆਨ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਤੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦਾ ਵੈਰੀ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਜਾਣ ਲਿਆ, ਫਿਰ ਵੀ ਇੱਛਾ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇ, ਸਮਾਂ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ।

ਇਹਾਮੁਤ੍ਰ ਵਿਰਕ੍ਤਸ੍ਯ ਨਿਤ੍ਯਾਨਿਤ੍ਯਵਿਵੇਕਿਨਃ। ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਕਾਮਸ੍ਯ ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ ਏਵ ਵਿਭੀषਿਕਾ

ਇੱਥੇ ਤੇ ਉੱਥੇ ਵਿਰਕਤ, ਸਦਾ ਤੇ ਅਸਦਾ ਦੀ ਪਛਾਣ ਵਾਲੇ ਲਈ, ਇਹ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖ ਕੇ ਵੀ, ਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਧੀਰਸ੍ਤੁ ਭੋਜ੍ਯਮਾਨੋऽਪਿ ਪੀਡ੍ਯਮਾਨੋऽਪਿ ਸਰ੍ਵਦਾ। ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਕੇਵਲਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਨ ਤੁष੍ਯਤਿ ਨ ਕੁਪ੍ਯਤਿ

ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ, ਚਾਹੇ ਖਾਣਾ ਮਿਲੇ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਹੋਵੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਹੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਨਾ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਗੁੱਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਚੇष੍ਟਮਾਨਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਸ੍ਵਂ ਪਸ਼੍ਯਤ੍ਯਨ੍ਯਸ਼ਰੀਰਵਤ੍। ਸਂਸ੍ਤਵੇ ਚਾਪਿ ਨਿਨ੍ਦਾਯਾਂ ਕਥਂ ਕ੍ਸ਼ੁਭ੍ਯੇਤ੍ ਮਹਾਸ਼ਯਃ

ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਾਂਗ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਮਨੁੱਖ ਸਤਿਕਾਰ ਜਾਂ ਨਿੰਦਾ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਹਿਲ ਜਾਂ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਮਾਯਾਮਾਤ੍ਰਮਿਦਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਵਿਗਤਕੌਤੁਕਃ। ਅਪਿ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤੇ ਮृਤ੍ਯੌ ਕਥਂ ਤ੍ਰਸ੍ਯਤਿ ਧੀਰਧੀਃ

ਜੋ ਇਹ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਮਾਇਆ ਹੀ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਰੁਚੀ ਮੁੱਕ ਗਈ ਹੈ, ਉਹ ਬੁਧੀਮਾਨ ਮਨ, ਮੌਤ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ ਕਿਵੇਂ ਡਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਨਿਃਸ੍ਪृਹਂ ਮਾਨਸਂ ਯਸ੍ਯ ਨੈਰਾਸ਼੍ਯੇऽਪਿ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਤਸ੍ਯਾਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨਤृਪ੍ਤਸ੍ਯ ਤੁਲਨਾ ਕੇਨ ਜਾਯਤੇ

ਜਿਸ ਮਹਾਨ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮਨ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਤੇ ਜੋ ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਿਸ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?

ਸ੍ਵਭਾਵਾਦ੍ ਏਵ ਜਾਨਾਨੋ ਦृਸ਼੍ਯਮੇਤਨ੍ਨ ਕਿਂਚਨ। ਇਦਂ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਮਿਦਂ ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਂ ਸ ਕਿਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਧੀਰਧੀਃ

ਜੋ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਤੋਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਬੁਧੀਮਾਨ ਮਨ ਕੀ ਗ੍ਰਹਣ ਜਾਂ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ ਦੇਖਦਾ ਹੈ?

ਅਂਤਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਕषਾਯਸ੍ਯ ਨਿਰ੍ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਸ੍ਯ ਨਿਰਾਸ਼ਿषਃ। ਯਦृਚ੍ਛਯਾਗਤੋ ਭੋਗੋ ਨ ਦੁਃਖਾਯ ਨ ਤੁष੍ਟਯੇ

ਜਿਸ ਨੇ ਅੰਦਰਲੇ ਵਾਸਨਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ, ਜੋ ਦੁਲਤਾ ਤੇ ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਜੋ ਭੋਗ ਯਾਦ੍ਰਚਾ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਾ ਦੁੱਖ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਖੁਸ਼ੀ.

ਅष੍ਟਾਵਕ੍ਰ ਉਵਾਚ॥ ਹਨ੍ਤਾਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨਸ੍ਯ ਧੀਰਸ੍ਯ ਖੇਲਤੋ ਭੋਗਲੀਲਯਾ। ਨ ਹਿ ਸਂਸਾਰਵਾਹੀਕੈਰ੍ਮੂਢੈਃ ਸਹ ਸਮਾਨਤਾ

ਅਸ਼ਟਾਵਕ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਧੀਰ ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵਹਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਮੂਰਖਾਂ ਨਾਲ ਕਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ.