ਅष੍ਟਾਵਕ੍ਰਗੀਤਾ

ਪਤਤੂਦੇਤੁ ਵਾ ਦੇਹੋ ਨਾਸ੍ਯ ਚਿਨ੍ਤਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਸ੍ਵਭਾਵਭੂਮਿਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਵਿਸ੍ਮृਤਾਸ਼ੇषਸਂਸृਤੇਃ

ਚਾਹੇ ਸਰੀਰ ਡਿੱਗ ਪਵੇ ਜਾਂ ਖੜਾ ਰਹੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਕੋਈ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਤੇ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੇ ਗੇੜ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਅਕਿਂਚਨਃ ਕਾਮਚਾਰੋ ਨਿਰ੍ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਸ਼੍ਛਿਨ੍ਨਸਂਸ਼ਯਃ। ਅਸਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਭਾਵੇषੁ ਕੇਵਲੋ ਰਮਤੇ ਬੁਧਃ

ਜਿਸ ਕੋਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲਦਾ, ਦੁੰਦ ਤੋਂ ਪਰੇ ਤੇ ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਵੱਟ ਚੁੱਕਾ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਹੈ—ਉਹ ਗਿਆਨੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਹੀ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਨਿਰ੍ਮਮਃ ਸ਼ੋਭਤੇ ਧੀਰਃ ਸਮਲੋष੍ਟਾਸ਼੍ਮਕਾਂਚਨਃ। ਸੁਭਿਨ੍ਨਹृਦਯਗ੍ਰਨ੍ਥਿਰ੍ਵਿਨਿਰ੍ਧੂਤਰਜਸ੍ਤਮਃ

ਅਡੋਲ ਮਨੁੱਖ, ਜਿਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਮੈਲ ਨਹੀਂ, ਮਿੱਟੀ, ਪੱਥਰ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕੀਆਂ, ਤੇ ਰਜ ਤੇ ਤਮਸ ਦੂਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ, ਉਹ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।

ਸਰ੍ਵਤ੍ਰਾਨਵਧਾਨਸ੍ਯ ਨ ਕਿਂਚਿਦ੍ ਵਾਸਨਾ ਹृਦਿ। ਮੁਕ੍ਤਾਤ੍ਮਨੋ ਵਿਤृਪ੍ਤਸ੍ਯ ਤੁਲਨਾ ਕੇਨ ਜਾਯਤੇ

ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਬੇਪਰਵਾਹ ਰਹਿੰਦਾ, ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵਾਸਨਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਆਜ਼ਾਦ ਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਆਤਮਾ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਿਸ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?

ਜਾਨਨ੍ਨਪਿ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨਪਿ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ। ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਨ੍ ਅਪਿ ਨ ਚ ਬ੍ਰੂਤੇ ਕੋऽਨ੍ਯੋ ਨਿਰ੍ਵਾਸਨਾਦृਤੇ

ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ ਨਾ ਜਾਣੇ, ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ ਨਾ ਵੇਖੇ, ਆਖ ਕੇ ਵੀ ਨਾ ਆਖੇ—ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਵਾਸਨਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਬਿਨਾ?

ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਵਾ ਭੂਪਤਿਰ੍ਵਾਪਿ ਯੋ ਨਿष੍ਕਾਮਃ ਸ ਸ਼ੋਭਤੇ। ਭਾਵੇषੁ ਗਲਿਤਾ ਯਸ੍ਯ ਸ਼ੋਭਨਾਸ਼ੋਭਨਾ ਮਤਿਃ

ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਭਿਖਾਰੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਚਾਹ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਚੰਗਾ ਮਾੜਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਉਹੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।

ਕ੍ਵ ਸ੍ਵਾਚ੍ਛਨ੍ਦ੍ਯਂ ਕ੍ਵ ਸਂਕੋਚਃ ਕ੍ਵ ਵਾ ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਃ। ਨਿਰ੍ਵ੍ਯਾਜਾਰ੍ਜਵਭੂਤਸ੍ਯ ਚਰਿਤਾਰ੍ਥਸ੍ਯ ਯੋਗਿਨਃ

ਜੋ ਯੋਗੀ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਫਿਤਰਤ ਸਾਫ ਤੇ ਸਿੱਧੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਦੋਖ ਨਹੀਂ—ਉਸ ਲਈ ਨਾ ਖੁਲਾਪਣ, ਨਾ ਰੋਕ, ਨਾ ਸੱਚ ਦੀ ਪੱਕੀ ਜਾਣ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।

ਆਤ੍ਮਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਤृਪ੍ਤੇਨ ਨਿਰਾਸ਼ੇਨ ਗਤਾਰ੍ਤਿਨਾ। ਅਨ੍ਤਰ੍ਯਦਨੁਭੂਯੇਤ ਤਤ੍ ਕਥਂ ਕਸ੍ਯ ਕਥ੍ਯਤੇ

ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ, ਆਸ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਸੁਪ੍ਤੋऽਪਿ ਨ ਸੁषੁਪ੍ਤੌ ਚ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇऽਪਿ ਸ਼ਯਿਤੋ ਨ ਚ। ਜਾਗਰੇऽਪਿ ਨ ਜਾਗਰ੍ਤਿ ਧੀਰਸ੍ਤृਪ੍ਤਃ ਪਦੇ ਪਦੇ

ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸੁੱਤਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਸੁੱਤਿਆਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ; ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਵੀ ਲੇਟਿਆ ਨਹੀਂ; ਜਾਗਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਜਾਗਦਾ ਨਹੀਂ। ਅਡੋਲ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਪੈਰ ਤੇ ਪੂਰਾ ਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਜ੍ਞਃ ਸਚਿਨ੍ਤੋऽਪਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਃ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋऽਪਿ ਨਿਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ। ਸੁਬੁਦ੍ਧਿਰਪਿ ਨਿਰ੍ਬੁਦ੍ਧਿਃ ਸਾਹਂਕਾਰੋऽਨਹਙ੍ਕृਤਿਃ

ਜੋ ਗਿਆਨੀ ਹੈ, ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ। ਉਹਦੇ ਕੋਲ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਉਹਦੀ ਸਮਝ ਤੇਜ਼ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਬੁੱਧੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਉਹਦੇ ਅੰਦਰ ਅਹੰਕਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਅਹੰਕਾਰ ਰਹਿਤ ਹੈ।

ਨ ਸੁਖੀ ਨ ਚ ਵਾ ਦੁਃਖੀ ਨ ਵਿਰਕ੍ਤੋ ਨ ਸਂਗਵਾਨ੍। ਨ ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਨ ਵਾ ਮੁਕ੍ਤਾ ਨ ਕਿਂਚਿਨ੍ਨ੍ਨ ਚ ਕਿਂਚਨ

ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਸੁਖੀ ਹੈ, ਨਾ ਦੁਖੀ; ਨਾ ਵੈਰਾਗੀ ਹੈ, ਨਾ ਲਗਨ ਵਾਲਾ; ਨਾ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਉਹ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇ ਹੈ।

ਵਿਕ੍ਸ਼ੇਪੇऽਪਿ ਨ ਵਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਃ ਸਮਾਧੌ ਨ ਸਮਾਧਿਮਾਨ੍। ਜਾਡ੍ਯੇऽਪਿ ਨ ਜਡੋ ਧਨ੍ਯਃ ਪਾਣ੍ਡਿਤ੍ਯੇऽਪਿ ਨ ਪਣ੍ਡਿਤਃ

ਉਲਝਣਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਉਹ ਕਦੇ ਉਲਝਦਾ ਨਹੀਂ, ਸਮਾਧੀ ਵਿਚ ਵੀ ਉਹ ਸਮਾਧੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਮੰਦਾ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਉਹ ਮੰਦਾ ਨਹੀਂ, ਗਿਆਨ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਉਹ ਪੰਡਤ ਨਹੀਂ।

ਮੁਕ੍ਤੋ ਯਥਾਸ੍ਥਿਤਿਸ੍ਵਸ੍ਥਃ ਕृਤਕਰ੍ਤਵ੍ਯਨਿਰ੍ਵृਤਃ। ਸਮਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵੈਤृष੍ਣ੍ਯਾਨ੍ਨ ਸ੍ਮਰਤ੍ਯਕृਤਂ ਕृਤਮ੍

ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਜੋ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਦੋਵਾਂ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਵਾਸਨਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਹਰ ਥਾਂ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂ ਨਾ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।

ਨ ਪ੍ਰੀਯਤੇ ਵਨ੍ਦ੍ਯਮਾਨੋ ਨਿਨ੍ਦ੍ਯਮਾਨੋ ਨ ਕੁਪ੍ਯਤਿ। ਨੈਵੋਦ੍ਵਿਜਤਿ ਮਰਣੇ ਜੀਵਨੇ ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਤਿ

ਜਦੋਂ ਉਸਦੀ ਵਡਿਆਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਜਦੋਂ ਉਸਦੀ ਨਿੰਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਮੌਤ ਆਉਣ ਤੇ ਉਹ ਘਬਰਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ, ਜੀਵਨ ਮਿਲਣ ਤੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਨ ਧਾਵਤਿ ਜਨਾਕੀਰ੍ਣਂ ਨਾਰਣ੍ਯਂ ਉਪਸ਼ਾਨ੍ਤਧੀਃ। ਯਥਾਤਥਾ ਯਤ੍ਰਤਤ੍ਰ ਸਮ ਏਵਾਵਤਿष੍ਠਤੇ

ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਭੀੜ ਵੱਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਜੰਗਲ ਵੱਲ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ, ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਵੀ ਹਾਲਾਤ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਹਰ ਵੇਲੇ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਜਨਕ ਉਵਾਚ॥ ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਜ੍ਞਾਨਸਨ੍ਦਂਸ਼ਮਾਦਾਯ ਹृਦਯੋਦਰਾਤ੍। ਨਾਵਿਧਪਰਾਮਰ੍ਸ਼ਸ਼ਲ੍ਯੋਦ੍ਧਾਰਃ ਕृਤੋ ਮਯਾ

ਜਨਕ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿਚੋਂ ਸੱਚੀ ਸਮਝ ਦੀ ਚਿਮਟੀ ਲੈ ਕੇ, ਮੈਂ ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਕੰਡੇ ਨੂੰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਕ੍ਵ ਧਰ੍ਮਃ ਕ੍ਵ ਚ ਵਾ ਕਾਮਃ ਕ੍ਵ ਚਾਰ੍ਥਃ ਕ੍ਵ ਵਿਵੇਕਿਤਾ। ਕ੍ਵ ਦ੍ਵੈਤਂ ਕ੍ਵ ਚ ਵਾऽਦ੍ਵੈਤਂ ਸ੍ਵਮਹਿਮ੍ਨਿ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਯ ਮੇ

ਮੇਰੇ ਲਈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਧਰਮ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਕਾਮ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਧਨ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਬੁੱਧੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਦਵੈਤ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਅਦਵੈਤ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?

ਕ੍ਵ ਭੂਤਂ ਕ੍ਵ ਭਵਿष੍ਯਦ੍ ਵਾ ਵਰ੍ਤਮਾਨਮਪਿ ਕ੍ਵ ਵਾ। ਕ੍ਵ ਦੇਸ਼ਃ ਕ੍ਵ ਚ ਵਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ੍ਵਮਹਿਮ੍ਨਿ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਯ ਮੇ

ਮੇਰੇ ਲਈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਿਛਲਾ ਸਮਾਂ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਮੌਜੂਦਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਥਾਂ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਸਦਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?

ਕ੍ਵ ਚਾਤ੍ਮਾ ਕ੍ਵ ਚ ਵਾਨਾਤ੍ਮਾ ਕ੍ਵ ਸ਼ੁਭਂ ਕ੍ਵਾਸ਼ੁਭਂ ਯਥਾ। ਕ੍ਵ ਚਿਨ੍ਤਾ ਕ੍ਵ ਚ ਵਾਚਿਨ੍ਤਾ ਸ੍ਵਮਹਿਮ੍ਨਿ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਯ ਮੇ

ਮੇਰੇ ਲਈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਆਤਮਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਅਨਾਤਮਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਚੰਗਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਮਾੜਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਸੋਚ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਬੇਸੋਚ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?

ਕ੍ਵ ਸ੍ਵਪ੍ਨਃ ਕ੍ਵ ਸੁषੁਪ੍ਤਿਰ੍ਵਾ ਕ੍ਵ ਚ ਜਾਗਰਣਂ ਤਥਾ। ਕ੍ਵ ਤੁਰਿਯਂ ਭਯਂ ਵਾਪਿ ਸ੍ਵਮਹਿਮ੍ਨਿ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਯ ਮੇ

ਮੇਰੇ ਲਈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸੁਪਨਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਜਾਗਣਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਚੌਥਾ ਅਵਸਥਾ ਜਾਂ ਡਰ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?

ਕ੍ਵ ਦੂਰਂ ਕ੍ਵ ਸਮੀਪਂ ਵਾ ਬਾਹ੍ਯਂ ਕ੍ਵਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਂ ਕ੍ਵ ਵਾ। ਕ੍ਵ ਸ੍ਥੂਲਂ ਕ੍ਵ ਚ ਵਾ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਂ ਸ੍ਵਮਹਿਮ੍ਨਿ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਯ ਮੇ

ਮੇਰੇ ਲਈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਦੂਰ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਨੇੜੇ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਬਾਹਰ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਅੰਦਰ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਮੋਟਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਸੁੱਕਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?

ਕ੍ਵ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਜੀਵਿਤਂ ਵਾ ਕ੍ਵ ਲੋਕਾਃ ਕ੍ਵਾਸ੍ਯ ਕ੍ਵ ਲੌਕਿਕਂ। ਕ੍ਵ ਲਯਃ ਕ੍ਵ ਸਮਾਧਿਰ੍ਵਾ ਸ੍ਵਮਹਿਮ੍ਨਿ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਯ ਮੇ

ਮੇਰੇ ਲਈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਮੌਤ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਜੀਵਨ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਲੋਕ ਕਿੱਥੇ ਹਨ, ਸੰਸਾਰ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਲੀਨਤਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਸਮਾਧੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?

ਅਲਂ ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਗਕਥਯਾ ਯੋਗਸ੍ਯ ਕਥਯਾਪ੍ਯਲਂ। ਅਲਂ ਵਿਜ੍ਞਾਨਕਥਯਾ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਸ੍ਯ ਮਮਾਤ੍ਮਨਿ

ਹੁਣ ਤਿੰਨ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਜੋਗ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਗਿਆਨ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਹੁਣ ਕਾਫੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।

ਜਨਕ ਉਵਾਚ॥ ਕ੍ਵ ਭੂਤਾਨਿ ਕ੍ਵ ਦੇਹੋ ਵਾ ਕ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਕ੍ਵ ਵਾ ਮਨਃ। ਕ੍ਵ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਕ੍ਵ ਚ ਨੈਰਾਸ਼੍ਯਂ ਮਤ੍ਸ੍ਵਰੂਪੇ ਨਿਰਂਜਨੇ

ਜਨਕ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੇਰੇ ਨਿਰਲੇਪ ਸਵਰੂਪ ਵਿਚ, ਤੱਤ ਕਿੱਥੇ ਹਨ, ਸਰੀਰ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਕਿੱਥੇ ਹਨ, ਮਨ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਖਾਲੀਪਨ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?

ਕ੍ਵ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਕ੍ਵਾਤ੍ਮਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਕ੍ਵ ਵਾ ਨਿਰ੍ਵਿषਯਂ ਮਨਃ। ਕ੍ਵ ਤृਪ੍ਤਿਃ ਕ੍ਵ ਵਿਤृष੍ਣਾਤ੍ਵਂ ਗਤਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਸ੍ਯ ਮੇ ਸਦਾ

ਮੇਰੇ ਲਈ, ਜੋ ਸਦਾ ਦਵੈਤ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਆਤਮ ਗਿਆਨ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਵਾਸਨਾ ਰਹਿਤ ਮਨ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਵਾਸਨਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?

ਕ੍ਵ ਵਿਦ੍ਯਾ ਕ੍ਵ ਚ ਵਾਵਿਦ੍ਯਾ ਕ੍ਵਾਹਂ ਕ੍ਵੇਦਂ ਮਮ ਕ੍ਵ ਵਾ। ਕ੍ਵ ਬਨ੍ਧ ਕ੍ਵ ਚ ਵਾ ਮੋਕ੍ਸ਼ਃ ਸ੍ਵਰੂਪਸ੍ਯ ਕ੍ਵ ਰੂਪਿਤਾ

ਜੋ ਸਵਰੂਪ ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਵਿਦਿਆ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਅਵਿਦਿਆ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਮੈਂ ਕਿੱਥੇ ਹਾਂ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਬੰਧਨ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਮੁਕਤੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?

ਕ੍ਵ ਪ੍ਰਾਰਬ੍ਧਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਿਰਪਿ ਕ੍ਵ ਵਾ। ਕ੍ਵ ਤਦ੍ ਵਿਦੇਹਕੈਵਲ੍ਯਂ ਨਿਰ੍ਵਿਸ਼ੇषਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਦਾ

ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭੇਦ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਮੁਕਤੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਉਹ ਆਖਰੀ ਸਰੀਰ ਰਹਿਤ ਆਜ਼ਾਦੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?

ਕ੍ਵ ਕਰ੍ਤਾ ਕ੍ਵ ਚ ਵਾ ਭੋਕ੍ਤਾ ਨਿष੍ਕ੍ਰਿਯਂ ਸ੍ਫੁਰਣਂ ਕ੍ਵ ਵਾ। ਕ੍ਵਾਪਰੋਕ੍ਸ਼ਂ ਫਲਂ ਵਾ ਕ੍ਵ ਨਿਃਸ੍ਵਭਾਵਸ੍ਯ ਮੇ ਸਦਾ

ਕਿੱਥੇ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ? ਕਿੱਥੇ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਆ ਚਾਨਣ ਤੇ ਹੋਰ ਕੁਝ? ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਜਿਸ ਦੀ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਸਵਭਾਵਿਕਤਾ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਲਈ ਨਾਂ ਤਾ ਅਨੁਭਵ ਹੈ ਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਕੋਈ ਫਲ।

ਕ੍ਵ ਲੋਕਂ ਕ੍ਵ ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਵਾ ਕ੍ਵ ਯੋਗੀ ਜ੍ਞਾਨਵਾਨ੍ ਕ੍ਵ ਵਾ। ਕ੍ਵ ਬਦ੍ਧਃ ਕ੍ਵ ਚ ਵਾ ਮੁਕ੍ਤਃ ਸ੍ਵਸ੍ਵਰੂਪੇऽਹਮਦ੍ਵਯੇ

ਕਿੱਥੇ ਸੰਸਾਰ, ਕਿੱਥੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਚਾਹ, ਕਿੱਥੇ ਜੋਗੀ, ਕਿੱਥੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ? ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਅਦਵੈਤ ਸੁਰਤ ਵਿੱਚ ਨਾਂ ਬੰਧਿਆ ਹੈ, ਨਾਂ ਮੁਕਤ।