ਅष੍ਟਾਵਕ੍ਰਗੀਤਾ

ਜਨਕ ਉਵਾਚ॥ ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਾ ਸ਼ੂਨ੍ਯਚਿਤ੍ਤੋ ਯਃ ਪ੍ਰਮਾਦਾਦ੍ ਭਾਵਭਾਵਨਃ। ਨਿਦ੍ਰਿਤੋ ਬੋਧਿਤ ਇਵ ਕ੍ਸ਼ੀਣਸਂਸ੍ਮਰਣੋ ਹਿ ਸਃ

ਜਨਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਖਾਲੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿਚ ਭਾਵਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਾਗਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਸੁੱਤੇ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਯਾਦ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਕ੍ਵ ਧਨਾਨਿ ਕ੍ਵ ਮਿਤ੍ਰਾਣਿ ਕ੍ਵ ਮੇ ਵਿषਯਦਸ੍ਯਵਃ। ਕ੍ਵ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਕ੍ਵ ਚ ਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਯਦਾ ਮੇ ਗਲਿਤਾ ਸ੍ਪृਹਾ

ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਿੱਥੇ ਦੌਲਤ, ਕਿੱਥੇ ਦੋਸਤ, ਕਿੱਥੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ? ਕਿੱਥੇ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਕਿੱਥੇ ਗਿਆਨ, ਜਦ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਮੁੱਕ ਗਈ ਹੈ?

ਵਿਜ੍ਞਾਤੇ ਸਾਕ੍ਸ਼ਿਪੁਰੁषੇ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਿ ਚੇਸ਼੍ਵਰੇ। ਨੈਰਾਸ਼੍ਯੇ ਬਂਧਮੋਕ੍ਸ਼ੇ ਚ ਨ ਚਿਂਤਾ ਮੁਕ੍ਤਯੇ ਮਮ

ਸাক্ষੀ-ਆਤਮਾ, ਪਰਮ-ਆਤਮਾ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਿਆ, ਤੇ ਆਸ, ਬੰਧਨ, ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਕੋਈ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ।

ਅਂਤਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪਸ਼ੂਨ੍ਯਸ੍ਯ ਬਹਿਃ ਸ੍ਵਚ੍ਛਨ੍ਦਚਾਰਿਣਃ। ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਸ੍ਯੇਵ ਦਸ਼ਾਸ੍ਤਾਸ੍ਤਾਸ੍ਤਾਦृਸ਼ਾ ਏਵ ਜਾਨਤੇ

ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਬਾਹਰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਭਟਕੇ ਹੋਏ ਜਿਹੀਆਂ ਹਨ; ਉਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।

ਅष੍ਟਾਵਕ੍ਰ ਉਵਾਚ॥ ਯਥਾਤਥੋਪਦੇਸ਼ੇਨ ਕृਤਾਰ੍ਥਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍। ਆਜੀਵਮਪਿ ਜਿਜ੍ਞਾਸੁਃ ਪਰਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਮੁਹ੍ਯਤਿ

ਅਸ਼ਟਾਵਕ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਿਵੇਂ ਵੀ ਸਿਖਿਆ ਮਿਲੇ, ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਪੂਰਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੋ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੀਵਨ ਭਰ ਉਸ ਵਿਚ ਭਟਕਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਮੋਕ੍ਸ਼ੋ ਵਿषਯਵੈਰਸ੍ਯਂ ਬਨ੍ਧੋ ਵੈषਯਿਕੋ ਰਸਃ। ਏਤਾਵਦੇਵ ਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਯਥੇਚ੍ਛਸਿ ਤਥਾ ਕੁਰੁ

ਮੁਕਤੀ ਤਾਂ ਇੰਦਰੀ ਵਸਤੂਆਂ ਨਾਲ ਬੇਪਰਵਾਹੀ ਹੈ; ਬੰਧਨ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਲਾਲਚ ਹੈ। ਇਹੀ ਸਮਝਣੀ ਗੱਲ ਹੈ—ਹੁਣ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੋ, ਕਰੋ।

ਵਾਗ੍ਮਿਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾਨਮਹੋਦ੍ਯੋਗਂ ਜਨਂ ਮੂਕਜਡਾਲਸਂ। ਕਰੋਤਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਬੋਧੋऽਯਮਤਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤੋ ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਭਿਃ

ਸਚ ਦੀ ਪਹਚਾਨ, ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵੀ ਚੁੱਪ, ਮੰਦੇ ਤੇ ਆਲਸੀ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਲੋਕ ਭੋਗ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਪਹਚਾਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਨ ਤ੍ਵਂ ਦੇਹੋ ਨ ਤੇ ਦੇਹੋ ਭੋਕ੍ਤਾ ਕਰ੍ਤਾ ਨ ਵਾ ਭਵਾਨ੍। ਚਿਦ੍ਰੂਪੋऽਸਿ ਸਦਾ ਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਨਿਰਪੇਕ੍ਸ਼ਃ ਸੁਖਂ ਚਰ

ਤੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਹੈਂ, ਨਾ ਇਹ ਸਰੀਰ ਤੇਰਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਨਾ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। ਤੂੰ ਚਿੱਤ-ਸਰੂਪ ਹੈਂ, ਸਦਾ ਸਾਕਸ਼ੀ, ਬੇਪਰਵਾਹ—ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਓ।

ਰਾਗਦ੍ਵੇषੌ ਮਨੋਧਰ੍ਮੌ ਨ ਮਨਸ੍ਤੇ ਕਦਾਚਨ। ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪੋऽਸਿ ਬੋਧਾਤ੍ਮਾ ਨਿਰ੍ਵਿਕਾਰਃ ਸੁਖਂ ਚਰ

ਮਨ ਵਿਚ ਲਗਾਵ ਤੇ ਵਿਰੋਧ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਮਨ ਕਦੇ ਤੇਰਾ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਚਿੱਤ-ਸਰੂਪ, ਵਿਅਕਤ ਭਾਵ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਅਟੱਲ ਹੈਂ—ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਓ।

ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਚਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਚਾਤ੍ਮਨਿ। ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਨਿਰਹਂਕਾਰੋ ਨਿਰ੍ਮਮਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸੁਖੀ ਭਵ

ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਆਪ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਮਮਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਰਹੋ।

ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਸ੍ਫੁਰਤਿ ਯਤ੍ਰੇਦਂ ਤਰਂਗਾ ਇਵ ਸਾਗਰੇ। ਤਤ੍ਤ੍ਵਮੇਵ ਨ ਸਨ੍ਦੇਹਸ਼੍ਚਿਨ੍ਮੂਰ੍ਤੇ ਵਿਜ੍ਵਰੋ ਭਵ

ਜਿਸ ਵਿਚ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੱਚ ਹੈ, ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਚਿੱਤ-ਸਰੂਪ, ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਓ।

ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਸ੍ਵ ਤਾਤ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਸ੍ਵ ਨਾਤ੍ਰ ਮੋऽਹਂ ਕੁਰੁष੍ਵ ਭੋਃ। ਜ੍ਞਾਨਸ੍ਵਰੂਪੋ ਭਗਵਾਨਾਤ੍ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਪਰਃ

ਪਿਆਰੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖੋ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖੋ—ਇੱਥੇ ਭਟਕਾਵਾ ਨਾ ਕਰੋ। ਤੇਰਾ ਆਪ, ਤੇਰੀ ਸਚੀ ਸੁਰਤ, ਗਿਆਨ-ਸਰੂਪ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ।

ਗੁਣੈਃ ਸਂਵੇष੍ਟਿਤੋ ਦੇਹਸ੍ਤਿष੍ਠਤ੍ਯਾਯਾਤਿ ਯਾਤਿ ਚ। ਆਤ੍ਮਾ ਨ ਗਂਤਾ ਨਾਗਂਤਾ ਕਿਮੇਨਮਨੁਸ਼ੋਚਸਿ

ਸਰੀਰ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਆਉਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਆਤਮਾ ਨਾ ਆਉਂਦੀ ਨਾ ਜਾਂਦੀ—ਫਿਰ ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਦੁਖੀ ਕਿਉਂ ਹੋਂਦਾ ਹੈਂ?

ਦੇਹਸ੍ਤਿष੍ਠਤੁ ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤਂ ਗਚ੍ਛਤ੍ਵਦ੍ਯੈਵ ਵਾ ਪੁਨਃ। ਕ੍ਵ ਵृਦ੍ਧਿਃ ਕ੍ਵ ਚ ਵਾ ਹਾਨਿਸ੍ਤਵ ਚਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰਰੂਪਿਣਃ

ਸਰੀਰ ਚਾਹੇ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਰਹੇ ਜਾਂ ਅੱਜ ਹੀ ਚਲਾ ਜਾਵੇ—ਤੇਰੇ ਲਈ, ਜੋ ਚਿੱਤ-ਮਾਤਰ ਹੈਂ, ਨਾ ਵਾਧਾ ਹੈ ਨਾ ਘਾਟ।

ਤ੍ਵਯ੍ਯਨਂਤਮਹਾਂਭੋਧੌ ਵਿਸ਼੍ਵਵੀਚਿਃ ਸ੍ਵਭਾਵਤਃ। ਉਦੇਤੁ ਵਾਸ੍ਤਮਾਯਾਤੁ ਨ ਤੇ ਵृਦ੍ਧਿਰ੍ਨ ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਤਿਃ

ਤੇਰੇ ਵਿਚ, ਅਨੰਤ ਸਮੁੰਦਰ, ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉਠਦੀਆਂ ਹਨ; ਚਾਹੇ ਉਠਣ ਜਾਂ ਡੁੱਬਣ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਨਾ ਵਾਧਾ ਹੈ ਨਾ ਘਾਟ।

ਤਾਤ ਚਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰਰੂਪੋऽਸਿ ਨ ਤੇ ਭਿਨ੍ਨਮਿਦਂ ਜਗਤ੍। ਅਤਃ ਕਸ੍ਯ ਕਥਂ ਕੁਤ੍ਰ ਹੇਯੋਪਾਦੇਯਕਲ੍ਪਨਾ

ਪਿਆਰੇ, ਤੂੰ ਚਿੱਤ-ਮਾਤਰ ਹੈਂ; ਇਹ ਜਗਤ ਤੈਥੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ, ਕਿਸ ਲਈ, ਕਿਵੇਂ, ਤੇ ਕਿੱਥੇ, ਲੈਣ ਜਾਂ ਛੱਡਣ ਦੀ ਕੋਈ ਸੋਚ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?

ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍ਨਵ੍ਯਯੇ ਸ਼ਾਨ੍ਤੇ ਚਿਦਾਕਾਸ਼ੇऽਮਲੇ ਤ੍ਵਯਿ। ਕੁਤੋ ਜਨ੍ਮ ਕੁਤੋ ਕਰ੍ਮ ਕੁਤੋऽਹਂਕਾਰ ਏਵ ਚ

ਤੇਰੇ ਵਿਚ, ਇਕੋ, ਅਟੱਲ, ਸ਼ਾਂਤ, ਪਵਿੱਤਰ ਚਿੱਤ-ਆਕਾਸ਼—ਉਥੇ ਜਨਮ, ਕਰਮ ਜਾਂ ਅਹੰਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ?

ਯਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪਸ਼੍ਯਸਿ ਤਤ੍ਰੈਕਸ੍ਤ੍ਵਮੇਵ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸਸੇ। ਕਿਂ ਪृਥਕ੍ ਭਾਸਤੇ ਸ੍ਵਰ੍ਣਾਤ੍ ਕਟਕਾਂਗਦਨੂਪੁਰਮ੍

ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ, ਉਥੇ ਤੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ। ਸੋਨੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕੜਾ, ਬਾਂਹ-ਬੰਦ, ਪੈਰ-ਬੰਦ ਵੱਖਰੇ ਚਮਕਦੇ ਹਨ?

ਅਯਂ ਸੋऽਹਮਯਂ ਨਾਹਂ ਵਿਭਾਗਮਿਤਿ ਸਂਤ੍ਯਜ। ਸਰ੍ਵਮਾਤ੍ਮੇਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਨਿਃਸਙ੍ਕਲ੍ਪਃ ਸੁਖੀ ਭਵ

‘ਇਹ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਇਹ ਮੈਂ ਨਹੀਂ’ ਦੀ ਵੰਡ ਛੱਡੋ। ਸਭ ਕੁਝ ਆਪ ਹੈ, ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਹਰ ਭਾਵ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਰਹੋ।

ਤਵੈਵਾਜ੍ਞਾਨਤੋ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਤ੍ਵਮੇਕਃ ਪਰਮਾਰ੍ਥਤਃ। ਤ੍ਵਤ੍ਤੋऽਨ੍ਯੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸਂਸਾਰੀ ਨਾਸਂਸਾਰੀ ਚ ਕਸ਼੍ਚਨ

ਤੇਰੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਕਰਕੇ ਸੰਸਾਰ ਦਿਸਦਾ ਹੈ; ਅਸਲ ਵਿਚ ਤੂੰ ਇਕੋ ਹੈਂ। ਤੈਥੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੋਈ ਬੰਧਨ ਵਿਚ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਕੋਈ ਮੁਕਤ ਹੈ।

ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਮਾਤ੍ਰਮਿਦਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਨ ਕਿਂਚਿਦਿਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਯੀ। ਨਿਰ੍ਵਾਸਨਃ ਸ੍ਫੂਰ੍ਤਿਮਾਤ੍ਰੋ ਨ ਕਿਂਚਿਦਿਵ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ

ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਕੇਵਲ ਭਟਕਾਵਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ—ਇਹ ਪੱਕਾ ਜਾਣੋ। ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਿਰਫ ਚਿੱਤ-ਸਰੂਪ ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜਿਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ।

ਏਕ ਏਵ ਭਵਾਂਭੋਧਾਵਾਸੀਦਸ੍ਤਿ ਭਵਿष੍ਯਤਿ। ਨ ਤੇ ਬਨ੍ਧੋऽਸ੍ਤਿ ਮੋਕ੍ਸ਼ੋ ਵਾ ਕृਤ੍ਯਕृਤ੍ਯਃ ਸੁਖਂ ਚਰ

ਇਕੋ ਜੀਵਨ-ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ, ਸਿਰਫ ਇਕੋ ਹੀ ਹੈ—ਪਹਿਲਾਂ, ਹੁਣ, ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲਾ। ਤੇਰੇ ਲਈ ਨਾ ਬੰਧਨ ਹੈ, ਨਾ ਮੁਕਤੀ, ਨਾ ਕੋਈ ਕਰਨਾ ਤੇ ਨਾ ਕੋਈ ਛੱਡਣਾ—ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਓ।

ਮਾ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਵਿਕਲ੍ਪਾਭ੍ਯਾਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਕ੍ਸ਼ੋਭਯ ਚਿਨ੍ਮਯ। ਉਪਸ਼ਾਮ੍ਯ ਸੁਖਂ ਤਿष੍ਠ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਨ੍ਯਾਨਨ੍ਦਵਿਗ੍ਰਹੇ

ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਤੇ ਸੰਦੇਹਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਮਨ ਨਾ ਉਲਝਾ, ਚਿੱਤ-ਸਰੂਪ। ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ, ਆਨੰਦ-ਸਰੂਪ ਹੋ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਰਹੋ।

ਤ੍ਯਜੈਵ ਧ੍ਯਾਨਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਮਾ ਕਿਂਚਿਦ੍ ਹृਦਿ ਧਾਰਯ। ਆਤ੍ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਮੁਕ੍ਤ ਏਵਾਸਿ ਕਿਂ ਵਿਮृਸ਼੍ਯ ਕਰਿष੍ਯਸਿ

ਧਿਆਨ ਛੱਡ ਦੇ, ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਰੱਖ। ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਆਤਮਾ ਹੈਂ, ਮੁਕਤ ਹੈਂ—ਫਿਰ ਸੋਚਣ ਨਾਲ ਕੀ ਮਿਲੇਗਾ?

ਅष੍ਟਾਵਕ੍ਰ ਉਵਾਚ॥ ਆਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਸ਼ृਣੁ ਵਾ ਤਾਤ ਨਾਨਾਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣ੍ਯਨੇਕਸ਼ਃ। ਤਥਾਪਿ ਨ ਤਵ ਸ੍ਵਾਸ੍ਥ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਵਿਸ੍ਮਰਣਾਦ੍ ऋਤੇ

ਅਸ਼ਟਾਵਕ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪਿਆਰੇ, ਚਾਹੇ ਤੂੰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਸੁਣ ਲੈ ਜਾਂ ਸਮਝਾ ਲੈ, ਪਰ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਸੁਖ ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਭੁਲਾ ਕੇ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਭੋਗਂ ਕਰ੍ਮ ਸਮਾਧਿਂ ਵਾ ਕੁਰੁ ਵਿਜ੍ਞ ਤਥਾਪਿ ਤੇ। ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਰਸ੍ਤਸਰ੍ਵਾਸ਼ਮਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਰੋਚਯਿष੍ਯਤਿ

ਸੁਝੀ ਹੋਈਏ, ਭੋਗ ਕਰ, ਕਰਮ ਕਰ ਜਾਂ ਸਮਾਧੀ ਲਾ—ਜੋ ਚਾਹੇ ਕਰ। ਪਰ ਤੇਰਾ ਮਨ, ਜਦੋਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਸੁਖ ਪਾਵੇਗਾ।

ਆਯਾਸਾਤ੍ਸਕਲੋ ਦੁਃਖੀ ਨੈਨਂ ਜਾਨਾਤਿ ਕਸ਼੍ਚਨ। ਅਨੇਨੈਵੋਪਦੇਸ਼ੇਨ ਧਨ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਮ੍

ਹਰ ਕੋਈ ਜਤਨ ਕਰ ਕੇ ਦੁਖੀ ਹੈ; ਇਹ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਇਸੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ, ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਮਨੁੱਖ ਅਸਲੀ ਚੈਨ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਵ੍ਯਾਪਾਰੇ ਖਿਦ੍ਯਤੇ ਯਸ੍ਤੁ ਨਿਮੇषੋਨ੍ਮੇषਯੋਰਪਿ। ਤਸ੍ਯਾਲਸ੍ਯ ਧੁਰੀਣਸ੍ਯ ਸੁਖਂ ਨਨ੍ਯਸ੍ਯ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍

ਜੋ blink ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ ਥੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਲਸੀ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਅਸਲੀ ਸੁਖ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ।

ਇਦਂ ਕृਤਮਿਦਂ ਨੇਤਿ ਦ੍ਵਂਦ੍ਵੈਰ੍ਮੁਕ੍ਤਂ ਯਦਾ ਮਨਃ। ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕਾਮਮੋਕ੍ਸ਼ੇषੁ ਨਿਰਪੇਕ੍ਸ਼ਂ ਤਦਾ ਭਵੇਤ੍

ਜਦੋਂ ਮਨ 'ਇਹ ਹੋ ਗਿਆ, ਇਹ ਨਹੀਂ' ਵਾਲੇ ਦੁੰਦਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਧਰਮ, ਧਨ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਮੁਕਤੀ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਬੇਪਰਵਾਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।