ਅष੍ਟਾਵਕ੍ਰਗੀਤਾ

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਇਕ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਪਰਮ ਅਦਵੈਤ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਫਿਰ ਵੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੁਖ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ ਅਧੂਰਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੱਡੀ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਗਿਆਨ ਉਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਮੂੜਤਾ ਦਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਸੁਖ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਮਰ ਦਾ ਅੰਤ ਨੇੜੇ ਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਇੱਥੇ ਤੇ ਉੱਥੇ ਵੈਰਾਗੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਸਦਾ ਨਾਸਵੰਤ ਅਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਵਿਚ ਫਰਕ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਕਦੇ ਕਦੇ ਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਡਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਵੀ ਅਚੰਭੇ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਭਾਵੇਂ ਉਸਨੂੰ ਭੋਜਨ ਮਿਲੇ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਮਿਲੇ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਵੀ ਪਰਾਏ ਵਾਂਗ ਦੇਖਣਾ ਸਿੱਖ ਲਿਆ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਭਲਾ ਕੋਈ ਸਤਿਕਾਰ ਜਾਂ ਨਿੰਦਾ ਕਿਵੇਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਮਾਇਆ ਦਾ ਖੇਡ ਸਮਝ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਾਰੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਮੁੱਕ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਉਹ ਗਿਆਨਵਾਨ ਮੌਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ। ਜਿਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦਾ ਮਨ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਰਾਸਾ ਵਿਚ ਵੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਪੂਰਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਕਿਸਦੀ ਤੁਲਨਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫਿਤਰਤ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿਚ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਗਿਆਨਵਾਨ ਦੇ ਲਈ ਫਿਰ ਕੀ ਲੈਣਾ-ਛੱਡਣਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਜਿਸ ਨੇ ਅੰਦਰਲੀ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਦੁਅਲਤਾ ਅਤੇ ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸਨੂੰ ਜੋ ਵੀ ਤਜਰਬਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਨਾ ਦੁੱਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਖੁਸ਼। ਅਸ਼ਟਾਵਕ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਗਿਆਨਵਾਨ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਖ-ਵਿਲਾਸ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਮੂੜਾਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਹੀ ਵਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਜਿਸ ਦਰਜੇ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਲੋਚਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਵੀ ਜੋ ਯੋਗੀ ਟਿਕ ਗਿਆ, ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ—ਇਹ ਵੀ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਜੋ ‘ਉਹ’ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਨਾਂ ਪਾਪ ਦਾ ਸੰਪਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਾਂ ਪੁੰਨ ਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਧੂੰਏ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲਾ ਲੱਗੇ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿਚ ਉਸ ਨਾਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਾਂਗ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਭਲਾ ਕੌਣ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਘਾਸ ਦੀ ਪੱਤੀ ਤਕ, ਚਾਰਾਂ ਪ੍ਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ, ਕੇਵਲ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੀ ਇੱਛਾ ਤੇ ਵੈਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਰਹਿਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਦਵੈਤ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮਾਲਕ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਜੋ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਅਸ਼ਟਾਵਕ੍ਰ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, "ਤੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਲੱਗਾਵਟ ਨਹੀਂ—ਤਾਂ ਫਿਰ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ, ਤੂੰ ਤਿਆਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਿਉਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ? ਇਸ ਸਰੀਰ ਦੇ ਜੋੜ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਦੇ, ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਘਟਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ।" ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਬੁਲਬਲੇ ਵਾਂਗ ਉੱਠਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜਾਣ ਕੇ, ਵਿਘਟਨ ਵਿਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ। ਭਾਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਸਿੱਧਾ ਦਿੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਤੂੰ ਨਿਰਮਲ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਉਹ ਨਹੀਂ—ਜਿਵੇਂ ਰੱਸੀ ਵਿਚ ਸੱਪ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਘਟਨ ਵਿਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ। ਦੁੱਖ ਤੇ ਸੁਖ ਵਿਚ ਇਕਸਾਰ, ਪੂਰਾ, ਆਸ ਤੇ ਨਿਰਾਸ ਵਿਚ ਸੇਮ, ਜੀਵਨ ਤੇ ਮੌਤ ਵਿਚ ਇਕੋ ਜਿਹਾ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਘਟਨ ਵਿਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ। "ਮੈਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ ਅੰਤਹੀਨ ਹਾਂ; ਸੰਸਾਰ ਮਟਕੇ ਵਾਂਗ ਕੁਦਰਤੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਗਿਆਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸਦੇ ਲਈ ਨਾਂ ਤਿਆਗ, ਨਾਂ ਸਵੀਕਾਰ—ਸਿਰਫ ਵਿਘਟਨ।" "ਮੈਂ ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਹਾਂ; ਸੰਸਾਰ ਲਹਿਰ ਵਾਂਗ। ਜਿਸਨੂੰ ਇਹ ਗਿਆਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸਦੇ ਲਈ ਨਾਂ ਤਿਆਗ, ਨਾਂ ਸਵੀਕਾਰ—ਸਿਰਫ ਵਿਘਟਨ।" "ਮੈਂ ਸੀਪ ਵਾਂਗ ਹਾਂ; ਸੰਸਾਰ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਭ੍ਰਮ ਵਾਂਗ। ਜਿਸਨੂੰ ਇਹ ਗਿਆਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸਦੇ ਲਈ ਨਾਂ ਤਿਆਗ, ਨਾਂ ਸਵੀਕਾਰ—ਸਿਰਫ ਵਿਘਟਨ।" "ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਹਾਂ ਜਾਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਹਨ—ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਗਿਆਨ ਜਿਸਨੂੰ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸਦੇ ਲਈ ਨਾਂ ਤਿਆਗ, ਨਾਂ ਸਵੀਕਾਰ, ਨਾਂ ਵਿਘਟਨ।" ਫਿਰ ਜਨਕ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਸ ਅੰਤਹੀਨ ਸਮੁੰਦਰ ਜੋ ਮੈਂ ਆਪ ਹਾਂ, ਇਸ ਵਿਚ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਨੌਕਾ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਕਦੇ ਇੱਧਰ, ਕਦੇ ਉੱਧਰ ਡੁੱਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਬੇਚੈਨੀ ਨਹੀਂ।" "ਇਸ ਅੰਤਹੀਨ ਸਮੁੰਦਰ ਜੋ ਮੈਂ ਆਪ ਹਾਂ, ਇਸ ਵਿਚ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਲਹਿਰ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਉੱਠਦੀ ਤੇ ਡਿੱਗਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਚਾਹੇ ਲਹਿਰ ਉੱਠੇ ਜਾਂ ਡਿੱਗੇ, ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਹਾਨੀ ਹੈ, ਨਾ ਲਾਭ।" "ਇਸ ਅੰਤਹੀਨ ਸਮੁੰਦਰ ਜੋ ਮੈਂ ਆਪ ਹਾਂ, ਇਸ ਵਿਚ ਸੰਸਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਧਾਰਨਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤ, ਨਿਰਾਕਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਇਥੇ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹਾਂ।" ਆਤਮਾ ਕਿਸੇ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਨਹੀਂ, ਨਾਂ ਹੀ ਹਾਲਤਾਂ ਉਸ ਅੰਤਹੀਨ, ਨਿਰਮਲ ਵਿਚ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਗਾਵਟ ਰਹਿਤ, ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ, ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ—ਇਥੇ ਹੀ ਮੈਂ ਟਿਕਿਆ ਹਾਂ। "ਹਾਂ! ਮੈਂ ਕੇਵਲ ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ ਹਾਂ; ਸੰਸਾਰ ਜਾਦੂ ਦੇ ਖੇਡ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਫਿਰ ਕਿਵੇਂ ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਕੋਈ ਤਿਆਗ ਜਾਂ ਸਵੀਕਾਰ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ?" ਅਸ਼ਟਾਵਕ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਬੰਨ੍ਹਣ ਉਹ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਨ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦੁੱਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਛੱਡਦਾ ਜਾਂ ਫੜਦਾ ਹੈ, ਫਰਕ ਵੇਖਦਾ ਜਾਂ ਗੁੱਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਮੁਕਤੀ ਉਹ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਨ ਨਾਂ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ, ਨਾਂ ਦੁੱਖੀ ਹੁੰਦਾ, ਨਾਂ ਛੱਡਦਾ, ਨਾਂ ਫੜਦਾ, ਨਾਂ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ, ਨਾਂ ਗੁੱਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਬੰਨ੍ਹਣ ਉਹ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਨੁਭਵ ਨਾਲ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਮੁਕਤੀ ਉਹ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਨ ਸਭ ਅਨੁਭਵਾਂ ਤੋਂ ਲੱਗਾਵਟ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਮੁਕਤੀ ਉਹ ਹੈ, ਜਦੋਂ 'ਮੈਂ' ਨਹੀਂ; ਬੰਨ੍ਹਣ ਉਹ ਹੈ, ਜਦੋਂ 'ਮੈਂ' ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਤੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾਂ ਫੜ, ਨਾਂ ਛੱਡ—even ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ।" ਅਸ਼ਟਾਵਕ੍ਰ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, "ਜੋੜੇ, ਕਰਮ ਤੇ ਅਕਰਮ, ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਨਿਰਲੇਪ ਹੋ ਜਾ, ਤਿਆਗ ਵਿਚ ਲੱਗ ਜਾ, ਸਭ ਵਚਨਾਂ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਜਾ।" ਕਦੇ ਕਦੇ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ, ਕੇਵਲ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੀਊਣ ਦੀ, ਖਾਣ ਦੀ, ਗਿਆਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੇ ਸਾਰੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। "ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਅਸਥਿਰ, ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਅਸਾਰ, ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਤੇ ਛੱਡਣਯੋਗ ਹੈ—ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਕਿਹੜਾ ਸਮਾਂ, ਕਿਹੜੀ ਉਮਰ ਜਾਂ ਹਾਲਤ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਜੋੜੇ ਨਹੀਂ ਹਨ? ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਉਚਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਪੂਰਨਤਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" "ਨਾ ਤਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਨਾ ਸੰਤਾਂ, ਨਾ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ—ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਵੈਰਾਗੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਾਂਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ?" "ਜਿਸ ਨੇ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਅਸਲੀ ਹਕੀਕਤ ਪਛਾਣ ਲਈ, ਉਹ ਕੌਣ ਨਹੀਂ ਜੋ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਸਕਦਾ? ਵੈਰਾਗ ਅਤੇ ਸਮਤਾ ਦੇ ਰਾਹੀਂ, ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" "ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਤੱਤ ਹੀ ਸਮਝ, ਜਿਵੇਂ ਹਨ; ਉਸੀ ਪਲ, ਬੰਨ੍ਹਣ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੂਪ ਵਿਚ ਟਿਕ ਜਾਵੇਂਗਾ।" "ਇੱਛਾਵਾਂ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਹਨ—ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ। ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਤੂੰ ਅੱਜ ਹੀ, ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਹਾਲਾਤ ਹੋਵੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।