അഷ്ടാവക്രഗീതാ

യഥാ പ്രകാശയാമ്യേകോ ദേഹമേനം തഥാ ജഗത്। അതോ മമ ജഗത്സര്വമഥവാ ന ച കിംചന

എനിക്ക് ഈ ശരീരം പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, ലോകവും ഞാൻ തന്നെയാണ് പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ട് ഈ ലോകം മുഴുവൻ എന്റേതാണ്, അല്ലെങ്കിൽ ഒന്നും എന്റേതല്ല.

സ ശരീരമഹോ വിശ്വം പരിത്യജ്യ മയാധുനാ। കുതശ്ചിത് കൌശലാദ് ഏവ പരമാത്മാ വിലോക്യതേ

ഇപ്പോൾ ശരീരവും ലോകവും ഉപേക്ഷിച്ച്, ഒരു പ്രത്യേക കഴിവുകൊണ്ട് ഞാൻ പരമാത്മാവിനെ അനുഭവിക്കുന്നു.

യഥാ ന തോയതോ ഭിന്നാസ്തരംഗാഃ ഫേനബുദ്ബുദാഃ। ആത്മനോ ന തഥാ ഭിന്നം വിശ്വമാത്മവിനിര്ഗതമ്

തരംഗങ്ങളും നുരയും കുശബുഡ്ബുദങ്ങളും വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് വേർപെടാത്തതുപോലെ, ആത്മാവിൽ നിന്ന് ഉദിച്ച ലോകം ആത്മാവിൽ നിന്ന് വേറല്ല.

തന്തുമാത്രോ ഭവേദ് ഏവ പടോ യദ്വദ് വിചാരിതഃ। ആത്മതന്മാത്രമേവേദം തദ്വദ് വിശ്വം വിചാരിതമ്

ഒരു തുണി പരിശോധിച്ചാൽ അതു നൂലുകൾ മാത്രമാണെന്നു മനസ്സിലാകുന്നതുപോലെ, ഈ ലോകം അന്വേഷിച്ചാൽ ആത്മാവിന്റെ സ്വരൂപം മാത്രമാണെന്ന് കാണാം.

യഥൈവേക്ഷുരസേ ക്ലൃപ്താ തേന വ്യാപ്തൈവ ശര്കരാ। തഥാ വിശ്വം മയി ക്ലൃപ്തം മയാ വ്യാപ്തം നിരന്തരമ്

ഇക്കരസത്തിൽ നിന്നാണ് പഞ്ചസാര ഉണ്ടാകുന്നത്, അതിൽ മുഴുവൻ ഇക്കരസം നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നതുപോലെ, ഈ ലോകം എനിക്ക് നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്, എന്നിൽ മുഴുവനായി വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

ആത്മജ്ഞാനാജ്ജഗദ് ഭാതി ആത്മജ്ഞാനാന്ന ഭാസതേ। രജ്ജ്വജ്ഞാനാദഹിര്ഭാതി തജ്ജ്ഞാനാദ് ഭാസതേ ന ഹി

ആത്മജ്ഞാനത്തിലൂടെ ലോകം പ്രകാശിക്കുന്നു; ആത്മജ്ഞാനം ഇല്ലെങ്കിൽ ലോകം പ്രകാശിക്കില്ല. കയറിനെ പാമ്പായി തെറ്റിദ്ധരിക്കുന്നതുപോലെ, അറിവോടെ അതു കയറായി മാത്രം കാണാം.

പ്രകാശോ മേ നിജം രൂപം നാതിരിക്തോഽസ്മ്യഹം തതഃ। യദാ പ്രകാശതേ വിശ്വം തദാഹം ഭാസ ഏവ ഹി

പ്രകാശം തന്നെയാണ് എന്റെ സ്വഭാവം; അതിൽ നിന്ന് ഞാൻ വേറല്ല. ലോകം പ്രകാശിക്കുന്നപ്പോഴെല്ലാം പ്രകാശിക്കുന്നത് ഞാനാണ്.

അഹോ വികല്പിതം വിശ്വമജ്ഞാനാന്മയി ഭാസതേ। രൂപ്യം ശുക്തൌ ഫണീ രജ്ജൌ വാരി സൂര്യകരേ യഥാ

അയ്യോ! അജ്ഞാനത്താൽ, ഞാൻ എന്നിൽ തന്നെ ഈ ഭ്രമലോകം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു; ശംഖിൽ വെള്ളി, കയറിൽ പാമ്പ്, സൂര്യകിരണത്തിൽ വെള്ളം കാണുന്നതുപോലെ.

മത്തോ വിനിര്ഗതം വിശ്വം മയ്യേവ ലയമേഷ്യതി। മൃദി കുംഭോ ജലേ വീചിഃ കനകേ കടകം യഥാ

ലോകം എനിക്ക് നിന്നാണ് ഉദിച്ചത്, പിന്നെ അതു എനിക്ക് തന്നെ ലയിക്കും; മണ്ണിൽ നിന്ന് കുഴി, വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് തരംഗം, പൊന്നിൽ നിന്ന് കട്ടകം ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെ.

അഹോ അഹം നമോ മഹ്യം വിനാശോ യസ്യ നാസ്തി മേ। ബ്രഹ്മാദിസ്തംബപര്യന്തം ജഗന്നാശോഽപി തിഷ്ഠതഃ

അയ്യോ! എനിക്ക് തന്നെ വന്ദനം, എനിക്ക് നാശമില്ല; ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് പുല്ല് വരെ ഈ ലോകം നശിച്ചാലും ഞാൻ നിലനിൽക്കുന്നു.

അഹോ അഹം നമോ മഹ്യം ഏകോഽഹം ദേഹവാനപി। ക്വചിന്ന ഗന്താ നാഗന്താ വ്യാപ്യ വിശ്വമവസ്ഥിതഃ

അയ്യോ! എനിക്ക് തന്നെ വന്ദനം, ശരീരം ഉണ്ടെങ്കിലും ഞാൻ ഒരുവൻ മാത്രം; എവിടെയും പോകുന്നവനല്ല, വരുന്നതുമല്ല, ലോകം മുഴുവനും ഞാൻ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

അഹോ അഹം നമോ മഹ്യം ദക്ഷോ നാസ്തീഹ മത്സമഃ। അസംസ്പൃശ്യ ശരീരേണ യേന വിശ്വം ചിരം ധൃതമ്

അയ്യോ! എനിക്ക് തന്നെ വന്ദനം, എനിക്ക് സമം മറ്റാരുമില്ല; ശരീരത്തെ സ്പർശിക്കാതെയും ഞാൻ ഈ ലോകം ദീർഘകാലം നിലനിർത്തിയിരിക്കുന്നു.

അഹോ അഹം നമോ മഹ്യം യസ്യ മേ നാസ്തി കിംചന। അഥവാ യസ്യ മേ സര്വം യദ് വാങ്മനസഗോചരമ്

അയ്യോ! എനിക്ക് തന്നെ വന്ദനം, എനിക്ക് ഒന്നും ഇല്ല; അല്ലെങ്കിൽ വാക്കിനും മനസ്സിനും അപ്പുറമുള്ളതൊക്കെയും എന്റേതാണ്.

ജ്ഞാനം ജ്ഞേയം തഥാ ജ്ഞാതാ ത്രിതയം നാസ്തി വാസ്തവം। അജ്ഞാനാദ് ഭാതി യത്രേദം സോഽഹമസ്മി നിരംജനഃ

ജ്ഞാനം, അറിയപ്പെടുന്നത്, അറിയുന്നവൻ — ഈ മൂന്നും യാഥാർത്ഥ്യമല്ല; അജ്ഞാനത്താൽ ഇവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതെന്തുമുണ്ടെങ്കിൽ, അതെല്ലാം ഞാൻ തന്നെയാണ്, പാപരഹിതൻ.

ദ്വൈതമൂലമഹോ ദുഃഖം നാന്യത്തസ്യാഽസ്തി ഭേഷജം। ദൃശ്യമേതന് മൃഷാ സര്വം ഏകോഽഹം ചിദ്രസോമലഃ

അയ്യോ! ഇരട്ടത്വം തന്നെയാണ് ദുഃഖത്തിന്റെ മൂലകാരണമായത്; അതിന് മറ്റൊരു ഔഷധമില്ല. കാണുന്നതൊക്കെയും ഭ്രമമാണ്; ഞാൻ മാത്രം ശുദ്ധമായ ചൈതന്യസ്വരൂപനാണ്.

ബോധമാത്രോഽഹമജ്ഞാനാദ് ഉപാധിഃ കല്പിതോ മയാ। ഏവം വിമൃശതോ നിത്യം നിര്വികല്പേ സ്ഥിതിര്മമ

ഞാൻ ശുദ്ധമായ ബോധം മാത്രമാണ്. അജ്ഞാനത്തിന്റെ കാരണത്താൽ ഞാൻ തന്നെ ഒരു പരിധി എന്നെക്കുറിച്ച് കരുതിയിരുന്നു. ഇങ്ങനെ എല്ലായ്പ്പോഴും ആലോചിച്ചാൽ, എനിക്ക് വ്യത്യാസങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്ത അവസ്ഥ തന്നെ നിലനിൽക്കുന്നു.

ന മേ ബന്ധോഽസ്തി മോക്ഷോ വാ ഭ്രാന്തിഃ ശാന്തോ നിരാശ്രയാ। അഹോ മയി സ്ഥിതം വിശ്വം വസ്തുതോ ന മയി സ്ഥിതമ്

എനിക്ക് ബന്ധമോ മോക്ഷമോ ഇല്ല, മായയുമില്ല; സമാധാനം ആശ്രയമില്ലാതെ നിലനിൽക്കുന്നു. അത്ഭുതം, ഈ ലോകം എന്നിൽ നിലകൊള്ളുന്നതുപോലെ തോന്നുന്നു, പക്ഷേ സത്യത്തിൽ അതു എന്നിൽ നിലനിൽക്കുന്നില്ല.

സശരീരമിദം വിശ്വം ന കിംചിദിതി നിശ്ചിതം। ശുദ്ധചിന്മാത്ര ആത്മാ ച തത്കസ്മിന് കല്പനാധുനാ

ഈ ശരീരത്തോടുകൂടിയ ലോകം ഒന്നുമല്ലെന്നു ഉറപ്പാണ്. ആത്മാവ് ശുദ്ധമായ ബോധം മാത്രമാണ്; അപ്പോൾ ഇനി എന്തിൽ കൽപ്പന ഉയരാൻ കഴിയും?

ശരീരം സ്വര്ഗനരകൌ ബന്ധമോക്ഷൌ ഭയം തഥാ। കല്പനാമാത്രമേവൈതത് കിം മേ കാര്യം ചിദാത്മനഃ

ശരീരം, സ്വർഗ്ഗവും നരകവും, ബന്ധവും മോക്ഷവും, ഭയവും—ഇവയെല്ലാം മനസ്സിന്റെ കൽപ്പന മാത്രമാണ്. ബോധസ്വരൂപനായ എനിക്ക് ഇതിൽ എന്ത് കാര്യമുണ്ട്?

അഹോ ജനസമൂഹേഽപി ന ദ്വൈതം പശ്യതോ മമ। അരണ്യമിവ സംവൃത്തം ക്വ രതിം കരവാണ്യഹമ്

അഹോ, ജനക്കൂട്ടത്തിനിടയിലുമെങ്കിലും എനിക്ക് രണ്ടായ്മയൊന്നും കാണുന്നില്ല. എല്ലാം മരുഭൂമിപോലെയാണ് തോന്നുന്നത്; എവിടെയാണ് ഞാൻ ആനന്ദം കണ്ടെത്തുക?

നാഹം ദേഹോ ന മേ ദേഹോ ജീവോ നാഹമഹം ഹി ചിത്। അയമേവ ഹി മേ ബന്ധ ആസീദ്യാ ജീവിതേ സ്പൃഹാ

ഞാൻ ശരീരം അല്ല, ശരീരം എനിക്ക് സ്വന്തമല്ല; ഞാൻ ജീവൻ അല്ല—ഞാൻ ബോധം തന്നെ. ജീവിക്കാൻ ഉള്ള ആഗ്രഹം മാത്രമാണ് എനിക്ക് ബന്ധമായിരുന്നത്.

അഹോ ഭുവനകല്ലോലൈര്വിചിത്രൈര്ദ്രാക് സമുത്ഥിതം। മയ്യനംതമഹാംഭോധൌ ചിത്തവാതേ സമുദ്യതേ

അഹോ, ഈ ലോകത്തിന്റെ തരംഗങ്ങൾ, വിവിധവും വേഗത്തിൽ ഉയരുന്നതുമാണ്, അവ എന്റെ അനന്തമായ സമുദ്രത്തിൽ, മനസ്സിന്റെ കാറ്റ് ഉണർത്തുമ്പോൾ, ഉയരുന്നു.

മയ്യനംതമഹാംഭോധൌ ചിത്തവാതേ പ്രശാമ്യതി। അഭാഗ്യാജ്ജീവവണിജോ ജഗത്പോതോ വിനശ്വരഃ

എന്റെ അനന്തമായ സമുദ്രത്തിൽ, മനസ്സിന്റെ കാറ്റ് ശമിച്ചാൽ, ജീവിതത്തിന്റെ വ്യാപാരി എന്ന ലോകനൗക ദുർഭാഗ്യവശാൽ നശിക്കുന്നു.

മയ്യനന്തമഹാംഭോധാവാശ്ചര്യം ജീവവീചയഃ। ഉദ്യന്തി ഘ്നന്തി ഖേലന്തി പ്രവിശന്തി സ്വഭാവതഃ

എന്റെ അനന്തമായ സമുദ്രത്തിൽ, ജീവികളുടെ തരംഗങ്ങൾ അത്ഭുതകരമാണ്; അവ ഉയരുന്നു, ചാടുന്നു, കളിക്കുന്നു, ഒടുവിൽ സ്വാഭാവികമായി ലയിക്കുന്നു.

അഷ്ടാവക്ര ഉവാച॥ അവിനാശിനമാത്മാനം ഏകം വിജ്ഞായ തത്ത്വതഃ। തവാത്മജ്ഞാനസ്യ ധീരസ്യ കഥമര്ഥാര്ജനേ രതിഃ

അഷ്ടാവക്രൻ പറഞ്ഞു: ആത്മാവ് ഒരൊറ്റതും നശിക്കാത്തതുമാണെന്ന് സത്യത്തിൽ അറിഞ്ഞാൽ, ആത്മജ്ഞാനമുള്ള ധീരന് ലോകസമ്പാദനത്തിൽ ആസക്തി എങ്ങനെ ഉണ്ടാകും?

ആത്മാജ്ഞാനാദഹോ പ്രീതിര്വിഷയഭ്രമഗോചരേ। ശുക്തേരജ്ഞാനതോ ലോഭോ യഥാ രജതവിഭ്രമേ

ആത്മജ്ഞാനം ഇല്ലാത്തതിനാൽ മാത്രമാണ് ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളിൽ ആനന്ദം തോന്നുന്നത്; അതുപോലെ, ശുക്തിയിൽ വെള്ളി കാണുന്ന തെറ്റിദ്ധാരണ മൂലമാണ് ലാഭലോഭം.

വിശ്വം സ്ഫുരതി യത്രേദം തരങ്ഗാ ഇവ സാഗരേ। സോഽഹമസ്മീതി വിജ്ഞായ കിം ദീന ഇവ ധാവസി

ഈ ലോകം, സമുദ്രത്തിലെ തരംഗങ്ങൾപോലെ, അതിൽ തെളിയുന്നു. 'ഞാൻ അതാണ്' എന്ന് അറിഞ്ഞിട്ടും, നീ എന്തിന് ദുഃഖിതനായി ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു?

ശ്രുത്വാപി ശുദ്ധചൈതന്യ ആത്മാനമതിസുന്ദരം। ഉപസ്ഥേഽത്യന്തസംസക്തോ മാലിന്യമധിഗച്ഛതി

ആത്മാവ് ശുദ്ധവും അതിസുന്ദരമായ ബോധവുമാണെന്ന് കേട്ടിട്ടും, ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളിൽ അതിയായി ആസക്തനായവൻ മലിനതിയെ നേടുന്നു.

സര്വഭൂതേഷു ചാത്മാനം സര്വഭൂതാനി ചാത്മനി। മുനേര്ജാനത ആശ്ചര്യം മമത്വമനുവര്തതേ

എല്ലാ ജീവികളിലും ആത്മാവിനെയും, ആത്മാവിൽ എല്ലാ ജീവികളെയുംയും കാണുന്ന മുനിക്ക്, 'എനിക്ക്' എന്ന ഭാവം തുടരുന്നത് അത്ഭുതം തന്നെയാണ്.