അഷ്ടാവക്രഗീതാ

വിശ്വം സ്ഫുരതി യത്രേദം തരംഗാ ഇവ സാഗരേ। തത്ത്വമേവ ന സന്ദേഹശ്ചിന്മൂര്തേ വിജ്വരോ ഭവ

ഈ ലോകം സമുദ്രത്തിലെ തിരകളെപ്പോലെ ഏതു ബോധത്തിൽ പ്രകാശിക്കുന്നു, അതാണ് സത്യം, സംശയമില്ല. ബോധസ്വരൂപനായവാ, ദു:ഖം വിട്ട് ശാന്തനാകൂ.

ശ്രദ്ധസ്വ താത ശ്രദ്ധസ്വ നാത്ര മോഽഹം കുരുഷ്വ ഭോഃ। ജ്ഞാനസ്വരൂപോ ഭഗവാനാത്മാ ത്വം പ്രകൃതേഃ പരഃ

വിശ്വാസം വെച്ചുകൊൾക, മകനേ, വിശ്വാസം വെച്ചുകൊൾക—ഇവിടെ ഭ്രമിക്കേണ്ട. ആത്മാവാണ് നിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം, അതു ജ്ഞാനസ്വരൂപം, ദൈവം, പ്രകൃതിക്ക് അതീതം.

ഗുണൈഃ സംവേഷ്ടിതോ ദേഹസ്തിഷ്ഠത്യായാതി യാതി ച। ആത്മാ ന ഗംതാ നാഗംതാ കിമേനമനുശോചസി

ഗുണങ്ങൾ കൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ട ശരീരം നില്ക്കുന്നു, വരുന്നു, പോകുന്നു. ആത്മാവ് വരുന്നതോ പോകുന്നതോ അല്ല—അതിനാൽ അതിനെക്കുറിച്ച് നീ എന്തിന് ദു:ഖിക്കുന്നു?

ദേഹസ്തിഷ്ഠതു കല്പാന്തം ഗച്ഛത്വദ്യൈവ വാ പുനഃ। ക്വ വൃദ്ധിഃ ക്വ ച വാ ഹാനിസ്തവ ചിന്മാത്രരൂപിണഃ

ശരീരം ഒരു കാല്പര്യാന്തം നില്ക്കട്ടെ, അല്ലെങ്കിൽ ഇന്നുതന്നെ പോകട്ടെ—നീ ബോധം മാത്രം ആയതിനാൽ, നിനക്ക് വർദ്ധനയോ കുറവോ എവിടെയാണ്?

ത്വയ്യനംതമഹാംഭോധൌ വിശ്വവീചിഃ സ്വഭാവതഃ। ഉദേതു വാസ്തമായാതു ന തേ വൃദ്ധിര്ന വാ ക്ഷതിഃ

അനന്തമായ മഹാസമുദ്രമായ നിനക്കുള്ളിൽ, ലോകത്തിന്റെ തിരകൾ സ്വാഭാവികമായി ഉയരുന്നു; അവ ഉയർന്നാലോ അണഞ്ഞാലോ, നിനക്ക് വർദ്ധനയോ നഷ്ടമോ ഇല്ല.

താത ചിന്മാത്രരൂപോഽസി ന തേ ഭിന്നമിദം ജഗത്। അതഃ കസ്യ കഥം കുത്ര ഹേയോപാദേയകല്പനാ

മകനേ, നീ ബോധം മാത്രം തന്നെയാണ്; ഈ ലോകം നിന്നിൽ നിന്ന് വേറെയല്ല. അതിനാൽ, ആര്ക്ക്, എങ്ങനെയും, എവിടെയും ഉപേക്ഷിക്കലോ സ്വീകരിക്കലോ എന്ന ചിന്ത എങ്ങനെയുണ്ടാകാം?

ഏകസ്മിന്നവ്യയേ ശാന്തേ ചിദാകാശേഽമലേ ത്വയി। കുതോ ജന്മ കുതോ കര്മ കുതോഽഹംകാര ഏവ ച

ഒറ്റ, നശിക്കാത്ത, ശാന്തമായ, നിർമ്മലമായ ബോധാകാശമായ നിനക്കുള്ളിൽ ജന്മം എവിടെ? കര്‍മ്മം എവിടെ? അഹങ്കാരം പോലും എവിടെ?

യത്ത്വം പശ്യസി തത്രൈകസ്ത്വമേവ പ്രതിഭാസസേ। കിം പൃഥക് ഭാസതേ സ്വര്ണാത് കടകാംഗദനൂപുരമ്

നീ കാണുന്നിടത്തൊക്കെയും നീയേ കാണപ്പെടുന്നു. പൊന്നിൽ നിന്ന് വേറെയായി കങ്കണവും വലയും പാദസരം തിളങ്ങുന്നുവോ?

അയം സോഽഹമയം നാഹം വിഭാഗമിതി സംത്യജ। സര്വമാത്മേതി നിശ്ചിത്യ നിഃസങ്കല്പഃ സുഖീ ഭവ

‘ഇത് ഞാനാണ്, ഇത് ഞാനല്ല’ എന്ന ഭേദം ഉപേക്ഷിക്കൂ. എല്ലാം ആത്മാവാണെന്ന് ഉറപ്പാക്കി, എല്ലാ ആശകളും വിട്ട് സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കൂ.

തവൈവാജ്ഞാനതോ വിശ്വം ത്വമേകഃ പരമാര്ഥതഃ। ത്വത്തോഽന്യോ നാസ്തി സംസാരീ നാസംസാരീ ച കശ്ചന

അജ്ഞാനത്താൽ ലോകം കാണപ്പെടുന്നു; യാഥാർത്ഥത്തിൽ നീ ഒരുത്തനാണ്. നിന്നിൽ നിന്ന് വേറെയായി ബന്ധനത്തിലോ മോക്ഷത്തിലോ ആരുമില്ല.

ഭ്രാന്തിമാത്രമിദം വിശ്വം ന കിംചിദിതി നിശ്ചയീ। നിര്വാസനഃ സ്ഫൂര്തിമാത്രോ ന കിംചിദിവ ശാമ്യതി

ഈ ലോകം ഭ്രമ മാത്രം, മറ്റൊന്നുമില്ലെന്ന് ഉറപ്പാക്കൂ. ആഗ്രഹങ്ങൾ ഇല്ലാതെ, ബോധം മാത്രം ആയവനായി, ഒന്നുമില്ലാത്തപോലെ ശാന്തനാകുന്നു.

ഏക ഏവ ഭവാംഭോധാവാസീദസ്തി ഭവിഷ്യതി। ന തേ ബന്ധോഽസ്തി മോക്ഷോ വാ കൃത്യകൃത്യഃ സുഖം ചര

ഭാവത്തിന്റെ സമുദ്രത്തിൽ ഒരൊറ്റതാണു്—അത് മുമ്പും ഇപ്പോഴും പിന്നെയും. നിനക്ക് ബന്ധനമോ മോക്ഷമോ ഇല്ല, ചെയ്യേണ്ടതോ ചെയ്യരുതതോ ഒന്നുമില്ല—സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കൂ.

മാ സങ്കല്പവികല്പാഭ്യാം ചിത്തം ക്ഷോഭയ ചിന്മയ। ഉപശാമ്യ സുഖം തിഷ്ഠ സ്വാത്മന്യാനന്ദവിഗ്രഹേ

ആലോചനകളും സംശയങ്ങളും കൊണ്ട് മനസ്സിനെ അലറിക്കൊള്ളരുതേ, ബോധസ്വരൂപനായവാ. ശാന്തനായി, സ്വയം ആനന്ദരൂപനായ ആത്മാവിൽ സന്തോഷത്തോടെ നില്ക്കൂ.

ത്യജൈവ ധ്യാനം സര്വത്ര മാ കിംചിദ് ഹൃദി ധാരയ। ആത്മാ ത്വം മുക്ത ഏവാസി കിം വിമൃശ്യ കരിഷ്യസി

ധ്യാനം പോലും മുഴുവൻ വിട്ടുകളയുക; മനസ്സിൽ ഒന്നും പിടിച്ചിരുത്തരുത്. നീ ആത്മാവാണ്, നേരത്തെ തന്നെ സ്വതന്ത്രനാണ് — ആലോചിച്ചാൽ എന്ത് നേടാനാണ്?

അഷ്ടാവക്ര ഉവാച॥ ആചക്ഷ്വ ശൃണു വാ താത നാനാശാസ്ത്രാണ്യനേകശഃ। തഥാപി ന തവ സ്വാസ്ഥ്യം സര്വവിസ്മരണാദ് ഋതേ

അഷ്ടാവക്രൻ പറഞ്ഞു: നീ എത്രയും ഗ്രന്ഥങ്ങൾ വായിച്ചാലോ, കേട്ടാലോ, അതിനാൽ മനസ്സിന് സുഖം കിട്ടില്ല; എല്ലാം മറന്നാലേ അതു ലഭിക്കൂ.

ഭോഗം കര്മ സമാധിം വാ കുരു വിജ്ഞ തഥാപി തേ। ചിത്തം നിരസ്തസര്വാശമത്യര്ഥം രോചയിഷ്യതി

നീ ആസ്വദിക്കൂ, പ്രവർത്തിക്കൂ, ധ്യാനിക്കൂ — എന്ത് വേണമെങ്കിലും ചെയ്യൂ, ജ്ഞാനിയേ, എന്നാൽ ആഗ്രഹങ്ങൾ ഇല്ലാത്ത മനസ്സ് അതിയായി സന്തോഷിക്കും.

ആയാസാത്സകലോ ദുഃഖീ നൈനം ജാനാതി കശ്ചന। അനേനൈവോപദേശേന ധന്യഃ പ്രാപ്നോതി നിര്വൃതിമ്

ശ്രമം കൊണ്ടാണ് എല്ലാവർക്കും ദു:ഖം; ഈ സത്യം ആരും അറിയുന്നില്ല. ഈ ഉപദേശത്താൽ ഭാഗ്യവാൻ ശാന്തി നേടുന്നു.

വ്യാപാരേ ഖിദ്യതേ യസ്തു നിമേഷോന്മേഷയോരപി। തസ്യാലസ്യ ധുരീണസ്യ സുഖം നന്യസ്യ കസ്യചിത്

നിമിഷം പോലും പ്രവർത്തിയിൽ വിഷമിക്കുന്നവൻ ഏറ്റവും മന്ദനായവനാണ്; ആനന്ദം അവനാണ്, മറ്റാര്ക്കുമല്ല.

ഇദം കൃതമിദം നേതി ദ്വംദ്വൈര്മുക്തം യദാ മനഃ। ധര്മാര്ഥകാമമോക്ഷേഷു നിരപേക്ഷം തദാ ഭവേത്

‘ഇത് ചെയ്തു, അത് ചെയ്തില്ല’ എന്ന ഇരട്ടചിന്തകളിൽ നിന്ന് മനസ്സ് മോചിതമായാൽ, ധർമ്മം, സമ്പത്ത്, ആനന്ദം, മോക്ഷം എന്നിവയിൽ അതിന് വ്യത്യാസമില്ല.

വിരക്തോ വിഷയദ്വേഷ്ടാ രാഗീ വിഷയലോലുപഃ। ഗ്രഹമോക്ഷവിഹീനസ്തു ന വിരക്തോ ന രാഗവാന്

വിരക്തൻ വിഷയങ്ങളെ തള്ളുന്നു; രാഗിയ്ക്ക് അവയിൽ ആസക്തിയുണ്ട്. പിടിച്ചും വിട്ടും ഇല്ലാത്തവൻ വിരക്തനും അല്ല, രാഗിയുമല്ല.

ഹേയോപാദേയതാ താവത്സംസാരവിടപാംകുരഃ। സ്പൃഹാ ജീവതി യാവദ് വൈ നിര്വിചാരദശാസ്പദമ്

തള്ളലും സ്വീകരിക്കലും എന്ന ചിന്ത, ആഗ്രഹം ജീവിക്കുന്നിടത്തോളം, ഈ ലോകജീവിതത്തിന്റെ മുളപൊട്ടാണ്; നിർവികാരമായ അവസ്ഥയെത്തുമ്പോഴേ അതു ഇല്ലാതാവൂ.

പ്രവൃത്തൌ ജായതേ രാഗോ നിര്വൃത്തൌ ദ്വേഷ ഏവ ഹി। നിര്ദ്വന്ദ്വോ ബാലവദ് ധീമാന് ഏവമേവ വ്യവസ്ഥിതഃ

പ്രവൃത്തിയിൽ ആസക്തി ഉണ്ടാകുന്നു; നിർവൃത്തിയിൽ ദ്വേഷം. ഇരട്ടത്വം ഇല്ലാത്ത ജ്ഞാനി, ബാലനെപ്പോലെ, അപ്രഭാവത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.

ഹാതുമിച്ഛതി സംസാരം രാഗീ ദുഃഖജിഹാസയാ। വീതരാഗോ ഹി നിര്ദുഃഖസ്തസ്മിന്നപി ന ഖിദ്യതി

രാഗിയ്ക്ക് ദു:ഖം ഒഴിവാക്കാനാണ് ലോകം വിട്ടുപോകാൻ താൽപര്യം; വിരക്തൻ ദു:ഖരഹിതനാകയാൽ ലോകത്തിൽ തന്നെ ഇരുന്നാലും വിഷമിക്കുന്നില്ല.

യസ്യാഭിമാനോ മോക്ഷേഽപി ദേഹേഽപി മമതാ തഥാ। ന ച ജ്ഞാനീ ന വാ യോഗീ കേവലം ദുഃഖഭാഗസൌ

മോക്ഷത്തിലും അഹങ്കാരവും, ശരീരത്തിലും മമതയും ഉള്ളവൻ ജ്ഞാനിയല്ല, യോഗിയുമല്ല; അവൻ ദു:ഖം മാത്രം അനുഭവിക്കുന്നവനാണ്.

ഹരോ യദ്യുപദേഷ്ടാ തേ ഹരിഃ കമലജോഽപി വാ। തഥാപി ന തവ സ്വാഥ്യം സര്വവിസ്മരണാദൃതേ

ശിവൻ അല്ലെങ്കിൽ വിഷ്ണു അല്ലെങ്കിൽ ബ്രഹ്മാവു പോലും ഉപദേശിച്ചാലും, എല്ലാം മറന്നാലേ മനസ്സിന് സുഖം ലഭിക്കൂ.

അഷ്ടാവക്ര ഉവാച॥ തേന ജ്ഞാനഫലം പ്രാപ്തം യോഗാഭ്യാസഫലം തഥാ। തൃപ്തഃ സ്വച്ഛേന്ദ്രിയോ നിത്യം ഏകാകീ രമതേ തു യഃ

അഷ്ടാവക്രൻ പറഞ്ഞു: ജ്ഞാനഫലവും യോഗാഭ്യാസഫലവും നേടിയവൻ, senses ശുദ്ധവും തൃപ്തവുമാകുമ്പോൾ, ഒരുത്തൻ എപ്പോഴും തനിച്ചിരുത്തി സന്തോഷിക്കുന്നു.

ന കദാചിജ്ജഗത്യസ്മിന് തത്ത്വജ്ഞാ ഹന്ത ഖിദ്യതി। യത ഏകേന തേനേദം പൂര്ണം ബ്രഹ്മാണ്ഡമണ്ഡലമ്

ഈ ലോകത്ത് സത്യജ്ഞാനിക്ക് ഒരിക്കലും ദു:ഖം വരില്ല; കാരണം, അവനാൽ തന്നെ ഈ ബ്രഹ്മാണ്ഡം മുഴുവൻ പൂർണ്ണമാണ്.

ന ജാതു വിഷയാഃ കേഽപി സ്വാരാമം ഹര്ഷയന്ത്യമീ। സല്ലകീപല്ലവപ്രീതമിവേഭം നിംബപല്ലവാഃ

സ്വയം ആനന്ദിക്കുന്നവനെ വിഷയങ്ങൾ ഒരിക്കലും ആനന്ദിപ്പിക്കില്ല; സല്ലകിപല്ലവം ഇഷ്ടമുള്ള ആനയ്ക്ക് നിംബപ്പല്ലവം ഇഷ്ടമില്ലാത്തതുപോലെ.

യസ്തു ഭോഗേഷു ഭുക്തേഷു ന ഭവത്യധിവാസിതാ। അഭുക്തേഷു നിരാകാംക്ഷീ തദൃശോ ഭവദുര്ലഭഃ

ഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിക്കുമ്പോൾ ആസ്വാദനമില്ലാത്തവനും, അനുഭവിക്കാതിരിക്കുമ്പോൾ ആഗ്രഹം ഇല്ലാത്തവനും വളരെ അപൂർവനാണ്.