അഷ്ടാവക്രഗീതാ

ആത്മജ്ഞാനത്തിന്റെ മഹത്തായ വഴിയിൽ, ചിലർ ഭക്തിപൂർവ്വം ആചരണങ്ങളിൽ മുഴുകുന്നു. എന്നാൽ, അവർക്ക് ആത്മാവ് എന്താണെന്ന് അറിയാനാവുന്നില്ല—ആ ആത്മാവ് നിർമലമായതും, ജാഗ്രതയുള്ളതും, പ്രിയമായതും, പൂർണ്ണമായതും, ഭേദഭാവരഹിതവും, ദുഃഖരഹിതവുമാണ്. ഈ ഭ്രാന്തരായവർ, ആചരണങ്ങളിൽ മുങ്ങി മോക്ഷം പ്രാപിക്കുമെന്ന് കരുതുന്നു; എന്നാൽ, ഭാഗ്യവാനായ ജ്ഞാനി വെറും ജ്ഞാനത്തിലൂടെ തന്നെ മോചിതനായി അചഞ്ചലനായി നിലകൊള്ളുന്നു. ബ്രഹ്മമായിത്തീരാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ, തന്റെ ആഗ്രഹം കൊണ്ടു ബ്രഹ്മം പ്രാപിക്കാനാവില്ല; എന്നാൽ, ജ്ഞാനിയായവൻ ആഗ്രഹമില്ലാതെയും പരബ്രഹ്മസ്വഭാവം അനുഭവിക്കുന്നു. ഭ്രാന്തരായവർ, അസ്ഥിരതയോടെ അടിസ്ഥാനമില്ലാതെ ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട്, ഈ ലോകവ്യവഹാരത്തെ പോഷിപ്പിക്കുന്നു; ജ്ഞാനികൾ ഈ ദുരിതത്തിന്റെ മൂലത്തോട് ബന്ധം മുറിച്ചിരിക്കുന്നു. ഭ്രാന്തൻ, മനസ്സിൽ സമാധാനം ആഗ്രഹിച്ചിട്ടും അതു നേടുന്നില്ല; ജ്ഞാനി സത്യം തിരിച്ചറിഞ്ഞതുകൊണ്ട് എപ്പോഴും മനസ്സിൽ സമാധാനവാനാണ്. കാണപ്പെടുന്നവയിൽ执്മയുള്ളവന് ആത്മാനുഭവം എവിടെയാണ്? ജ്ഞാനികൾ അതു കാണുന്നില്ല; അവർ അക്ഷരമായ ആത്മാവിൽ തന്നെ ദൃഷ്ടി സ്ഥാപിക്കുന്നു. കുഴപ്പമുള്ളവൻ, നിർബന്ധിതമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനാൽ, അവനിൽ സംയമനമില്ല; ജ്ഞാനികൾ, സ്വയം ആനന്ദിക്കുന്നവരായി, എപ്പോഴും സ്വതന്ത്രരായി നിലകൊള്ളുന്നു. ചിലർ അനുഭവങ്ങളെ അനുഭവിക്കുന്നവരാണ്, എന്നാൽ അതിന്റെ കാരണക്കാരല്ല; ചിലർ അനുഭവങ്ങളെയും അനുഭവിക്കുന്നില്ല—അങ്ങനെ അവർ അചഞ്ചലരായി നിലകൊള്ളുന്നു. വക്രമായ ബുദ്ധിയുള്ളവർ, നിർമലവും അദ്വൈതവുമായ ആത്മാവിനെ ധ്യാനിച്ചാലും, അവൻ ഭ്രമം കൊണ്ടു അതിനെ അറിയുന്നില്ല; ജീവിതം മുഴുവൻ അവൻ അതൃപ്തനായി തുടരുന്നു. മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവന്റെ മനസ്സ് ആശ്രയമില്ലാതെ നിലനിൽക്കില്ല; മോചിതന്റെ മനസ്സ്, ആഗ്രഹരഹിതമായതുകൊണ്ട്, എപ്പോഴും ആശ്രയമില്ലാതെയാണ്. ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങൾ എന്ന ദ്വീപുകൾ കണ്ടാൽ, ഭയന്നും രക്ഷ തേടിയും അവർ ഏകാഗ്രതയുടെ ആലിംഗനത്തിലേക്ക് ഓടുന്നു. ആഗ്രഹരഹിതനായ പ്രഭുവിനെ കണ്ടപ്പോൾ, ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളുടെ ആനകൾ ശാന്തരായി മാറുന്നു; അവയെ എത്രയും പ്രലോഭിപ്പിച്ചാലും അവ സേവിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല. ഭയമില്ലാത്തവൻ, സമബുദ്ധിയോടെ, മോക്ഷം തേടുന്നില്ല; കാണുമ്പോഴും, കേൾക്കുമ്പോഴും, സ്പർശിക്കുമ്പോഴും, നക്കുമ്പോഴും, ഭക്ഷിക്കുമ്പോഴും, അവൻ ഇഷ്ടപ്രകാരം നിലകൊള്ളുന്നു. സത്യം കേൾവിയിൽ മാത്രം അറിഞ്ഞു, നിർമലബുദ്ധിയുള്ളവൻ, യുക്തിയോ അയോഗ്യയോ നിരാസമോ ഒന്നും കാണുന്നില്ല. പ്രവർത്തിക്കേണ്ട സമയത്ത്, അവൻ നേരെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു; പ്രവർത്തി ശുഭമായാലും അശുഭമായാലും, അവന്റെ പെരുമാറ്റം ബാലനെപ്പോലെയാണ്. സ്വാതന്ത്ര്യത്തിലൂടെ അവൻ സന്തോഷം പ്രാപിക്കുന്നു, അതിലൂടെയാണ് പരമാവസ്ഥയിലേക്കും എത്തുന്നത്. താനാണ് കർത്താവോ ഭോക്താവോ എന്നു കരുതാതിരുന്നാൽ, മനസ്സിലെ എല്ലാ വികാരങ്ങളും ക്ഷയിക്കുന്നു. നിയന്ത്രണമില്ലാതെയും സ്വാഭാവികമായും ജ്ഞാനിയുടെ അവസ്ഥ പ്രകാശിക്കുന്നു; എന്നാൽ, ഭ്രാന്തന്റെ ശാന്തി കൃത്രിമമാണ്. മഹാനുഭവങ്ങളിൽ ആസ്വദിച്ചും പർവ്വതഗുഹകളിൽ പ്രവേശിച്ചും, ജ്ഞാനികൾ, ഭാവനകളിൽ നിന്ന് സ്വതന്ത്രരായി, അന്യോന്യമായ ബോധത്തോടെ ജീവിക്കുന്നു. പണ്ഡിതനെ, ദേവതയെ, തീർത്ഥം, സ്ത്രീ, രാജാവ്, പ്രിയപ്പെട്ടവ—all ഇവരെ കണ്ടാലും, ജ്ഞാനിയുടെ ഹൃദയത്തിൽ യാതൊരു പ്രതികരണവും ശേഷിക്കുന്നില്ല. ദാസന്മാർ, പുത്രന്മാർ, ഭാര്യമാർ, മക്കൾ, ബന്ധുക്കൾ—all അവനെ പരിഹസിച്ചാലും, യോഗി ചിരിച്ചുകൊണ്ട് അശാന്തനാവുന്നില്ല. അവൻ സംതൃപ്തനാണെങ്കിലും സംതൃപ്തനല്ല; ദുഃഖിതനാണെങ്കിലും ദുഃഖിക്കുന്നില്ല; അവന്റെ അത്ഭുതാവസ്ഥയെ അവനുപോലുള്ളവർ മാത്രം അറിയുന്നു. കർമ്മബദ്ധതയാണു ലോകവ്യവഹാരം; ജ്ഞാനികൾ അതിനെ കാണുന്നില്ല, അവർ ശൂന്യരൂപികളും, രൂപരഹിതരുമായും, മാറ്റമില്ലാത്തവരുമായും ദുഃഖരഹിതരുമായും നിലകൊള്ളുന്നു. ഭ്രാന്തന്റെ മനസ്സ്, പ്രവർത്തനമില്ലാതെയും അശാന്തമാണ്; എന്നാൽ, പ്രാവീണ്യമുള്ള ജ്ഞാനി പ്രവർത്തിച്ചാലും അശാന്തനാവുന്നില്ല. അവൻ സന്തോഷത്തോടെ ഇരിക്കുന്നു, ഉറങ്ങുന്നു, വരുന്നു, പോകുന്നു; സംസാരിക്കുന്നു, ഭക്ഷിക്കുന്നു—അവന്റെ മനസ്സ് സമാധാനത്തിലാണ്, പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴും. സ്വഭാവതയാൽ തന്നെ ദുഃഖം സ്പർശിക്കാത്തവൻ, ലോകവ്യവഹാരത്തിൽ മുഴുകുന്ന സാധാരണജനങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തനായി, വലിയ തടാകംപോലെ അചഞ്ചലനായി പ്രകാശിക്കുന്നു. ഭ്രാന്തന് വേണ്ടി, വേര്പെടുത്തലും പ്രവർത്തനമാണ്; ജ്ഞാനിക്ക്, പ്രവർത്തനത്തിൽ പോലും വേര്പെടുത്തലിന്റെ ഫലം ലഭിക്കുന്നു. വസ്തുക്കളിൽ നിന്നുള്ള വിരക്തി സാധാരണവേൾക്കാണ് കാണുന്നത്; എന്നാൽ ശരീരത്തിൽ നിന്നുള്ള ആശയമില്ലാത്തവന്, എവിടെയാണ് ആസ്വാദനവും വിരക്തിയും? ഭ്രാന്തന്റെ മനസ്സ് എപ്പോഴും ഭാവനയിലോ ഭാവനയില്ലായ്മയിലോ ആകുന്നു; എന്നാൽ സ്വയം സ്ഥാപിതനായവന്, ആ മനസ്സിൽ ചിന്തയുടെ ഉണ്ടാകലോ ഇല്ലായ്മയോ കൊണ്ട് യാതൊരു ദൃഷ്ടിയും ഇല്ല. ജ്ഞാനി, എല്ലാ പ്രവർത്തികളിലും ആഗ്രഹരഹിതനായി ബാലനെപ്പോലെ പ്രവർത്തിച്ചാലും, പ്രവർത്തനത്തിൽ സ്പർശിക്കപ്പെടുന്നില്ല; കാരണം അവൻ നിർമലനാണ്. യഥാർത്ഥത്തിൽ ആത്മാവിനെ അറിഞ്ഞവൻ ഭാഗ്യവാനാണ്; അവൻ എല്ലാ സാഹചര്യങ്ങളിലും സമദർശിയാകുന്നു—കാണുമ്പോഴും, കേൾക്കുമ്പോഴും, സ്പർശിക്കുമ്പോഴും, നക്കുമ്പോഴും, ഭക്ഷിക്കുമ്പോഴും, മനസ്സിൽ ആഗ്രഹമില്ലാതെ. ആകാശംപോലെ എപ്പോഴും വ്യത്യാസരഹിതനായ നിലയിൽ, അവനു ലോകമോ, മായയോ, പ്രാപ്തിയോ, ആചരണമോ ഒന്നുമില്ല. സ്വഭാവത്തിൽ പൂർണ്ണനും സ്വാഭാവികവുമായ, സമാധാനത്തിൽ അനവരതമായ ശമം നിലനിൽക്കുന്ന, വസ്തുക്കൾ ഉപേക്ഷിച്ചവൻ വിജയിയാണ്. കൂടുതൽ എന്ത് പറയേണ്ട? സത്യം അറിഞ്ഞ മഹാനായവൻ, ആസ്വാദനത്തെയും മോക്ഷത്തെയും ആഗ്രഹിക്കാതെ, എല്ലായിടത്തും നിരാസനായവനാണ്. ദ്വൈതലോകം, മഹത്ത്വത്വത്തിൽ നിന്ന് താഴേക്ക് നാമരൂപങ്ങളായി ഉദിച്ചതെന്നറിഞ്ഞ് ഉപേക്ഷിച്ചവൻക്ക് എന്ത് കർമ്മം ശേഷിക്കുന്നു? ഈ എല്ലാം—including മനസ്സിന്റെ ഉല്ലാസങ്ങൾ—മായ മാത്രമാണെന്നും യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ഒന്നുമില്ലെന്നു ഉറപ്പിച്ചവനിൽ, നിർമലമായ പ്രകാശം സ്വതന്ത്രമായി നിലകൊള്ളുന്നു. സ്വഭാവത്തിൽ നിർമലപ്രകാശമായവനും, വസ്തുക്കളെ യാഥാർത്ഥ്യമായി കാണാത്തവനും, അവനിൽ നിയമമോ, സന്ന്യാസമോ, ഉപേക്ഷണമോ, ശാന്തിയോ ഒന്നുമില്ല. അനന്തരൂപങ്ങളിൽ പ്രകാശിക്കുന്നവനും, പ്രകൃതിയെ യാഥാർത്ഥ്യമായി കാണാത്തവനും, അവനിൽ ബന്ധനമോ, മോക്ഷമോ, ആനന്ദമോ, ദുഃഖമോ ഇല്ല. ബുദ്ധിയാൽ പരിമിതമായ മനസ്സിന്റെ ലോകത്തിൽ, മായ മാത്രം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു; അവിടെയാണ് ജ്ഞാനി, സ്വാമിത്വവും അഹങ്കാരവും ആഗ്രഹവും വിട്ട്, പ്രകാശിക്കുന്നു. ആത്മാവിനെ അക്ഷരവും ദുഃഖരഹിതവുമായതായി കാണുന്ന ജ്ഞാനിക്ക്, എവിടെയാണ് ജ്ഞാനവും, ലോകവും, ശരീരവും, 'ഞാൻ', 'എൻ്റെത്' എന്ന ധാരണകളും?