ಅಷ್ಟಾವಕ್ರಗೀತಾ

ಅಹೋ ಅಹಂ ನಮೋ ಮಹ್ಯಂ ಏಕೋಽಹಂ ದೇಹವಾನಪಿ। ಕ್ವಚಿನ್ನ ಗನ್ತಾ ನಾಗನ್ತಾ ವ್ಯಾಪ್ಯ ವಿಶ್ವಮವಸ್ಥಿತಃ

ಅಯ್ಯೋ! ನನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ದೇಹವಿದ್ದರೂ ನಾನು ಒಬ್ಬನೇ, ಎಲ್ಲೆಂದೂ ಹೋಗುವವನಲ್ಲ, ಬರುವವನಲ್ಲ, ಜಗತ್ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವವನಾಗಿದ್ದೇನೆ.

ಅಹೋ ಅಹಂ ನಮೋ ಮಹ್ಯಂ ದಕ್ಷೋ ನಾಸ್ತೀಹ ಮತ್ಸಮಃ। ಅಸಂಸ್ಪೃಶ್ಯ ಶರೀರೇಣ ಯೇನ ವಿಶ್ವಂ ಚಿರಂ ಧೃತಮ್

ಅಯ್ಯೋ! ನನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ನನ್ನಂತ ದೊಡ್ಡ ಚಾತುರ್ಯವಂತನು ಇಲ್ಲ. ದೇಹವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸದೆ ನಾನು ಜಗತ್ತನ್ನೆಷ್ಟು ಕಾಲ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ.

ಅಹೋ ಅಹಂ ನಮೋ ಮಹ್ಯಂ ಯಸ್ಯ ಮೇ ನಾಸ್ತಿ ಕಿಂಚನ। ಅಥವಾ ಯಸ್ಯ ಮೇ ಸರ್ವಂ ಯದ್ ವಾಙ್ಮನಸಗೋಚರಮ್

ಅಯ್ಯೋ! ನನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ನನಗೆ ಏನೂ ಇಲ್ಲ; ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಮಾತಿಗೂ ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಸಿಗುವ ಎಲ್ಲವೂ ನನ್ನದು.

ಜ್ಞಾನಂ ಜ್ಞೇಯಂ ತಥಾ ಜ್ಞಾತಾ ತ್ರಿತಯಂ ನಾಸ್ತಿ ವಾಸ್ತವಂ। ಅಜ್ಞಾನಾದ್ ಭಾತಿ ಯತ್ರೇದಂ ಸೋಽಹಮಸ್ಮಿ ನಿರಂಜನಃ

ಜ್ಞಾನ, ತಿಳಿಯಬೇಕಾದುದು, ತಿಳಿಯುವವನು—ಈ ಮೂರು ನಿಜವಾಗಿ ಇಲ್ಲ. ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಏನು ಕಾಣುತ್ತದೋ, ನಾನು ಅದೇ, ಮಲಿನತೆ ಇಲ್ಲದವನು.

ದ್ವೈತಮೂಲಮಹೋ ದುಃಖಂ ನಾನ್ಯತ್ತಸ್ಯಾಽಸ್ತಿ ಭೇಷಜಂ। ದೃಶ್ಯಮೇತನ್ ಮೃಷಾ ಸರ್ವಂ ಏಕೋಽಹಂ ಚಿದ್ರಸೋಮಲಃ

ಅಯ್ಯೋ! ಭೇದಭಾವವೇ ದುಃಖದ ಮೂಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ಔಷಧಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಕಾಣುವದು ಎಲ್ಲವೂ ಸುಳ್ಳು; ನಾನು ಮಾತ್ರ ಚೈತನ್ಯದ ಶುದ್ಧ ರಸ.

ಬೋಧಮಾತ್ರೋಽಹಮಜ್ಞಾನಾದ್ ಉಪಾಧಿಃ ಕಲ್ಪಿತೋ ಮಯಾ। ಏವಂ ವಿಮೃಶತೋ ನಿತ್ಯಂ ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪೇ ಸ್ಥಿತಿರ್ಮಮ

ನಾನು ಶುದ್ಧ ಜ್ಞಾನ ಮಾತ್ರ. ಅಜ್ಞಾನದಿಂದಲೇ ನಾನು ನನಗೆ ಒಂದು ಮಿತಿ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ಹೀಗೆ ಸದಾ ವಿಚಾರಿಸುತ್ತಾ ಇರುವಾಗ, ನನಗೆ ಯಾವ ಭೇದವೂ ಇಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿ ಸದಾ ಇರುತ್ತದೆ.

ನ ಮೇ ಬನ್ಧೋಽಸ್ತಿ ಮೋಕ್ಷೋ ವಾ ಭ್ರಾನ್ತಿಃ ಶಾನ್ತೋ ನಿರಾಶ್ರಯಾ। ಅಹೋ ಮಯಿ ಸ್ಥಿತಂ ವಿಶ್ವಂ ವಸ್ತುತೋ ನ ಮಯಿ ಸ್ಥಿತಮ್

ನನಗೆ ಬಂಧನವೂ ಇಲ್ಲ, ಮುಕ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಗೊಂದಲವೂ ಇಲ್ಲ; ನಿಜವಾದ ಶಾಂತಿ ಯಾವ ಆಧಾರವಿಲ್ಲದೆ ಇದೆ. ಅಯ್ಯೋ, ಈ ವಿಶ್ವವು ನನ್ನೊಳಗೆ ಇರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ಅದು ನನ್ನೊಳಗೆ ಇಲ್ಲ.

ಸಶರೀರಮಿದಂ ವಿಶ್ವಂ ನ ಕಿಂಚಿದಿತಿ ನಿಶ್ಚಿತಂ। ಶುದ್ಧಚಿನ್ಮಾತ್ರ ಆತ್ಮಾ ಚ ತತ್ಕಸ್ಮಿನ್ ಕಲ್ಪನಾಧುನಾ

ಈ ದೇಹದೊಡನೆ ಇರುವ ವಿಶ್ವವೆಲ್ಲವೂ ಏನೂ ಅಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಆತ್ಮನು ಶುದ್ಧ ಜ್ಞಾನ ಮಾತ್ರ. ಹಾಗಾದರೆ ಈಗ ಕಲ್ಪನೆ ಏನನ್ನು ಆಧರಿಸಬಹುದು?

ಶರೀರಂ ಸ್ವರ್ಗನರಕೌ ಬನ್ಧಮೋಕ್ಷೌ ಭಯಂ ತಥಾ। ಕಲ್ಪನಾಮಾತ್ರಮೇವೈತತ್ ಕಿಂ ಮೇ ಕಾರ್ಯಂ ಚಿದಾತ್ಮನಃ

ದೇಹ, ಸ್ವರ್ಗ-ನರಕ, ಬಂಧನ-ಮುಕ್ತಿ, ಭಯ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕಲ್ಪನೆಯಷ್ಟೆ. ನಾನು ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪನಾದಾಗ ನನಗೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಬಂಧವೂ ಇಲ್ಲ.

ಅಹೋ ಜನಸಮೂಹೇಽಪಿ ನ ದ್ವೈತಂ ಪಶ್ಯತೋ ಮಮ। ಅರಣ್ಯಮಿವ ಸಂವೃತ್ತಂ ಕ್ವ ರತಿಂ ಕರವಾಣ್ಯಹಮ್

ಅಯ್ಯೋ, ಜನಸಮೂಹದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ನನಗೆ ದ್ವೈತವೇ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ನನಗೆ ಕಾಡಿನಂತೆ ಆಗಿದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ನಾನು ಎಲ್ಲಿ ಆನಂದ ಪಡಲಿ?

ನಾಹಂ ದೇಹೋ ನ ಮೇ ದೇಹೋ ಜೀವೋ ನಾಹಮಹಂ ಹಿ ಚಿತ್। ಅಯಮೇವ ಹಿ ಮೇ ಬನ್ಧ ಆಸೀದ್ಯಾ ಜೀವಿತೇ ಸ್ಪೃಹಾ

ನಾನು ದೇಹವಲ್ಲ, ದೇಹವೂ ನನ್ನದು ಅಲ್ಲ; ನಾನು ಜೀವವೂ ಅಲ್ಲ—ನಾನು ಜ್ಞಾನ ಮಾತ್ರ. ನನಗೆ ಇದ್ದ bondage ಎಂದರೆ ಬದುಕಿನ ಆಸೆ ಮಾತ್ರ.

ಅಹೋ ಭುವನಕಲ್ಲೋಲೈರ್ವಿಚಿತ್ರೈರ್ದ್ರಾಕ್ ಸಮುತ್ಥಿತಂ। ಮಯ್ಯನಂತಮಹಾಂಭೋಧೌ ಚಿತ್ತವಾತೇ ಸಮುದ್ಯತೇ

ಅಯ್ಯೋ, ಈ ಜಗತ್ತಿನ ವಿವಿಧ ಅಲೆಗಳು, ತ್ವರಿತವಾಗಿ ನನ್ನೊಳಗೆ, ಅನಂತ ಮಹಾಸಾಗರದಂತೆ, ಮನಸ್ಸಿನ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಎದ್ದಿವೆ.

ಮಯ್ಯನಂತಮಹಾಂಭೋಧೌ ಚಿತ್ತವಾತೇ ಪ್ರಶಾಮ್ಯತಿ। ಅಭಾಗ್ಯಾಜ್ಜೀವವಣಿಜೋ ಜಗತ್ಪೋತೋ ವಿನಶ್ವರಃ

ನನ್ನೊಳಗಿನ ಅನಂತ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಗಾಳಿ ಶಾಂತವಾದಾಗ, ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಹಡಗು, ದುರ್ಬಾಗ್ಯ ಜೀವ ವ್ಯಾಪಾರಿ, ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಯ್ಯನನ್ತಮಹಾಂಭೋಧಾವಾಶ್ಚರ್ಯಂ ಜೀವವೀಚಯಃ। ಉದ್ಯನ್ತಿ ಘ್ನನ್ತಿ ಖೇಲನ್ತಿ ಪ್ರವಿಶನ್ತಿ ಸ್ವಭಾವತಃ

ನನ್ನೊಳಗಿನ ಅನಂತ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳ ಅಲೆಗಳು ಅದ್ಭುತವಾಗಿವೆ; ಅವು ಎದ್ದು, ಕುಸಿದು, ಆಟವಾಡಿ, ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಅಷ್ಟಾವಕ್ರ ಉವಾಚ॥ ಅವಿನಾಶಿನಮಾತ್ಮಾನಂ ಏಕಂ ವಿಜ್ಞಾಯ ತತ್ತ್ವತಃ। ತವಾತ್ಮಜ್ಞಾನಸ್ಯ ಧೀರಸ್ಯ ಕಥಮರ್ಥಾರ್ಜನೇ ರತಿಃ

ಅಷ್ಟಾವಕ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ಆತ್ಮನು ಒಂದೇ ಮತ್ತು ಅವಿನಾಶಿಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ತಿಳಿದ ಜ್ಞಾನಿಯು, ಲೋಕದ ಲಾಭಗಳಿಗಾಗಿ ಹೇಗೆ ಆಸೆಪಡುವನು?

ಆತ್ಮಾಜ್ಞಾನಾದಹೋ ಪ್ರೀತಿರ್ವಿಷಯಭ್ರಮಗೋಚರೇ। ಶುಕ್ತೇರಜ್ಞಾನತೋ ಲೋಭೋ ಯಥಾ ರಜತವಿಭ್ರಮೇ

ಆತ್ಮಜ್ಞಾನ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಹೇಗೆ ಮೊತ್ತೆಗೆಯನ್ನೆಂದು ಬೆಳ್ಳಿ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ತಿಳಿದಾಗ ಲೋಭ ಹುಟ್ಟುವದೋ ಹಾಗೆ.

ವಿಶ್ವಂ ಸ್ಫುರತಿ ಯತ್ರೇದಂ ತರಙ್ಗಾ ಇವ ಸಾಗರೇ। ಸೋಽಹಮಸ್ಮೀತಿ ವಿಜ್ಞಾಯ ಕಿಂ ದೀನ ಇವ ಧಾವಸಿ

ಈ ಜಗತ್ತು ಯಾವದರಲ್ಲಿ ಅಲೆಗಳಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೋ, ಆ ಮಹಾಸಾಗರವೇ ನಾನು ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು, ನೀನು ಯಾಕೆ ದುಃಖದಿಂದ ಓಡಾಡುತ್ತೀಯೆ?

ಶ್ರುತ್ವಾಪಿ ಶುದ್ಧಚೈತನ್ಯ ಆತ್ಮಾನಮತಿಸುನ್ದರಂ। ಉಪಸ್ಥೇಽತ್ಯನ್ತಸಂಸಕ್ತೋ ಮಾಲಿನ್ಯಮಧಿಗಚ್ಛತಿ

ಆತ್ಮನು ಶುದ್ಧ, ಸುಂದರವಾದ ಜ್ಞಾನ ಎಂದು ಕೇಳಿದರೂ, ಇಂದ್ರಿಯ ಸುಖಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಆಸಕ್ತನಾದವನು ಅಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.

ಸರ್ವಭೂತೇಷು ಚಾತ್ಮಾನಂ ಸರ್ವಭೂತಾನಿ ಚಾತ್ಮನಿ। ಮುನೇರ್ಜಾನತ ಆಶ್ಚರ್ಯಂ ಮಮತ್ವಮನುವರ್ತತೇ

ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಆತ್ಮನನ್ನು, ಆತ್ಮನಲ್ಲಿಯೂ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ನೋಡಬಲ್ಲ ಋಷಿಗೆ, 'ನನ್ನದು' ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಉಳಿಯುವುದು ಆಶ್ಚರ್ಯವೇ.

ಆಸ್ಥಿತಃ ಪರಮಾದ್ವೈತಂ ಮೋಕ್ಷಾರ್ಥೇಽಪಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ। ಆಶ್ಚರ್ಯಂ ಕಾಮವಶಗೋ ವಿಕಲಃ ಕೇಲಿಶಿಕ್ಷಯಾ

ಪರಮ ಅದ್ವೈತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದವನೂ, ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವವನೂ, ಕಾಮದ ವಶನಾಗಿ, ಸುಖಾಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಅಸಂಪೂರ್ಣನಾಗಿರುವುದು ಆಶ್ಚರ್ಯವೇ.

ಉದ್ಭೂತಂ ಜ್ಞಾನದುರ್ಮಿತ್ರಮವಧಾರ್ಯಾತಿದುರ್ಬಲಃ। ಆಶ್ಚರ್ಯಂ ಕಾಮಮಾಕಾಙ್ಕ್ಷೇತ್ ಕಾಲಮನ್ತಮನುಶ್ರಿತಃ

ಜ್ಞಾನವು ಉದಯವಾದರೂ, ಅಜ್ಞಾನ ಎಂಬ ಶತ್ರುವು ಬಹಳ ದುರ್ಬಲ ಎಂದು ತಿಳಿದರೂ, ಕಾಲದ ಅಂತ್ಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಕಾಮವನ್ನು ಬಯಸುವುದು ಆಶ್ಚರ್ಯವೇ.

ಇಹಾಮುತ್ರ ವಿರಕ್ತಸ್ಯ ನಿತ್ಯಾನಿತ್ಯವಿವೇಕಿನಃ। ಆಶ್ಚರ್ಯಂ ಮೋಕ್ಷಕಾಮಸ್ಯ ಮೋಕ್ಷಾದ್ ಏವ ವಿಭೀಷಿಕಾ

ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ವೈರಾಗ್ಯವಿರುವ, ಶಾಶ್ವತ ಮತ್ತು ಅಶಾಶ್ವತವನ್ನು ವಿಭಜಿಸುವ, ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವನಿಗೆ ಮುಕ್ತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಭಯ ಉಂಟಾಗುವುದು ಆಶ್ಚರ್ಯವೇ.

ಧೀರಸ್ತು ಭೋಜ್ಯಮಾನೋಽಪಿ ಪೀಡ್ಯಮಾನೋಽಪಿ ಸರ್ವದಾ। ಆತ್ಮಾನಂ ಕೇವಲಂ ಪಶ್ಯನ್ ನ ತುಷ್ಯತಿ ನ ಕುಪ್ಯತಿ

ಧೀರನು, ಭೋಜನವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ಪೀಡಿತನಾಗಿದ್ದರೂ, ಯಾವಾಗಲೂ ಆತ್ಮನನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಸಂತೋಷಪಡುವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಕೋಪಗೊಳ್ಳುವುದೂ ಇಲ್ಲ.

ಚೇಷ್ಟಮಾನಂ ಶರೀರಂ ಸ್ವಂ ಪಶ್ಯತ್ಯನ್ಯಶರೀರವತ್। ಸಂಸ್ತವೇ ಚಾಪಿ ನಿನ್ದಾಯಾಂ ಕಥಂ ಕ್ಷುಭ್ಯೇತ್ ಮಹಾಶಯಃ

ತನು ತನ್ನದೇ ಎಂದು ನೋಡದೆ, ಬೇರೆಯವರ ದೇಹವನ್ನು ನೋಡಿದಂತೆ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನೂ ನೋಡುವ ಮಹಾತ್ಮನು, ಹೊಗಳಿದಾಗಲೂ ಅಥವಾ ನಿಂದಿಸಿದಾಗಲೂ ಏನು ಕಳವಳಪಡುತ್ತಾನೆ?

ಮಾಯಾಮಾತ್ರಮಿದಂ ವಿಶ್ವಂ ಪಶ್ಯನ್ ವಿಗತಕೌತುಕಃ। ಅಪಿ ಸನ್ನಿಹಿತೇ ಮೃತ್ಯೌ ಕಥಂ ತ್ರಸ್ಯತಿ ಧೀರಧೀಃ

ಈ ಜಗತ್ತೆಲ್ಲಾ ಮಾಯೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಕುತೂಹಲವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟ ಜ್ಞಾನಿಯ ಮನಸ್ಸು, ಮರಣವೇ ಎದುರಿದ್ದರೂ ಏಕೆ ಭಯಪಡಬೇಕು?

ನಿಃಸ್ಪೃಹಂ ಮಾನಸಂ ಯಸ್ಯ ನೈರಾಶ್ಯೇಽಪಿ ಮಹಾತ್ಮನಃ। ತಸ್ಯಾತ್ಮಜ್ಞಾನತೃಪ್ತಸ್ಯ ತುಲನಾ ಕೇನ ಜಾಯತೇ

ಯಾರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಯಾವ ಆಸೆಯೂ ಇಲ್ಲವೋ, ಆತ್ಮಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದವನು, ಬಾಳಿನಲ್ಲಿ ನಿರಾಶೆಯಾದರೂ, ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ಯಾರನ್ನು ಹೋಲಿಸಬಹುದು?

ಸ್ವಭಾವಾದ್ ಏವ ಜಾನಾನೋ ದೃಶ್ಯಮೇತನ್ನ ಕಿಂಚನ। ಇದಂ ಗ್ರಾಹ್ಯಮಿದಂ ತ್ಯಾಜ್ಯಂ ಸ ಕಿಂ ಪಶ್ಯತಿ ಧೀರಧೀಃ

ಈ ಎಲ್ಲವು ನಿಜಕ್ಕೂ ಏನೂ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ತಿಳಿದ ಜ್ಞಾನಿಯ ದೃಷ್ಟಿಗೆ, ಏನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಏನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಬೇಕು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಇಲ್ಲ.

ಅಂತಸ್ತ್ಯಕ್ತಕಷಾಯಸ್ಯ ನಿರ್ದ್ವನ್ದ್ವಸ್ಯ ನಿರಾಶಿಷಃ। ಯದೃಚ್ಛಯಾಗತೋ ಭೋಗೋ ನ ದುಃಖಾಯ ನ ತುಷ್ಟಯೇ

ಒಳಗಿನ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ದ್ವಂದ್ವಗಳಿಲ್ಲದೆ, ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಇರುವವನಿಗೆ, ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಬರುವ ಅನುಭವಗಳು ದುಃಖವನ್ನೂ ಉಂಟುಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಸಂತೋಷವನ್ನೂ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಅಷ್ಟಾವಕ್ರ ಉವಾಚ॥ ಹನ್ತಾತ್ಮಜ್ಞಾನಸ್ಯ ಧೀರಸ್ಯ ಖೇಲತೋ ಭೋಗಲೀಲಯಾ। ನ ಹಿ ಸಂಸಾರವಾಹೀಕೈರ್ಮೂಢೈಃ ಸಹ ಸಮಾನತಾ

ಅಷ್ಟಾವಕ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ಆತ್ಮಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ಜ್ಞಾನಿ, ಲೋಕದ ಆನಂದವನ್ನು ಆಟವಾಡುವಂತೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವ ಅಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗಿಂತ ಯಾವತ್ತೂ ಸಮಾನನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.