ಅಷ್ಟಾವಕ್ರಗೀತಾ

ಯಥಾ ಪ್ರಕಾಶಯಾಮ್ಯೇಕೋ ದೇಹಮೇನಂ ತಥಾ ಜಗತ್। ಅತೋ ಮಮ ಜಗತ್ಸರ್ವಮಥವಾ ನ ಚ ಕಿಂಚನ

ನಾನು ಈ ದೇಹವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬೆಳಗಿಸುತ್ತೇನೆವೋ, ಹೀಗೆಯೇ ಜಗತ್ತನ್ನೂ ಬೆಳಗಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಜಗತ್ತು ನನ್ನದು, ಇಲ್ಲವಾದರೆ ನನಗೆ ಏನೂ ಇಲ್ಲ.

ಸ ಶರೀರಮಹೋ ವಿಶ್ವಂ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಮಯಾಧುನಾ। ಕುತಶ್ಚಿತ್ ಕೌಶಲಾದ್ ಏವ ಪರಮಾತ್ಮಾ ವಿಲೋಕ್ಯತೇ

ಈ ದೇಹವನ್ನೂ ಜಗತ್ತನ್ನೂ ಈಗ ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟು, ಯಾವೋ ಒಂದು ಕೌಶಲದಿಂದ ನಾನು ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

ಯಥಾ ನ ತೋಯತೋ ಭಿನ್ನಾಸ್ತರಂಗಾಃ ಫೇನಬುದ್ಬುದಾಃ। ಆತ್ಮನೋ ನ ತಥಾ ಭಿನ್ನಂ ವಿಶ್ವಮಾತ್ಮವಿನಿರ್ಗತಮ್

ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿನ ಅಲೆ, ನೊರೆ, ಬುಬ್ಬುಳುಗಳು ನೀರಿನಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲದಂತೆ, ಆತ್ಮದಿಂದ ಹೊರಟ ಜಗತ್ತು ಆತ್ಮದಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ.

ತನ್ತುಮಾತ್ರೋ ಭವೇದ್ ಏವ ಪಟೋ ಯದ್ವದ್ ವಿಚಾರಿತಃ। ಆತ್ಮತನ್ಮಾತ್ರಮೇವೇದಂ ತದ್ವದ್ ವಿಶ್ವಂ ವಿಚಾರಿತಮ್

ಒಂದು ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರೆ ಅದು ನೂಲಿನಿಂದಲೇ ಕೂಡಿದೆ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆಯೇ ಜಗತ್ತನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರೆ ಅದು ಆತ್ಮದ ತತ್ವದಿಂದಲೇ ಕೂಡಿದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ಯಥೈವೇಕ್ಷುರಸೇ ಕ್ಲೃಪ್ತಾ ತೇನ ವ್ಯಾಪ್ತೈವ ಶರ್ಕರಾ। ತಥಾ ವಿಶ್ವಂ ಮಯಿ ಕ್ಲೃಪ್ತಂ ಮಯಾ ವ್ಯಾಪ್ತಂ ನಿರನ್ತರಮ್

ಎಲ್ಲಾ ಸಕ್ಕರೆ ಕಬ್ಬಿನ ರಸದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಅದರಿಂದಲೇ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿರುವಂತೆ, ಜಗತ್ತು ನನ್ನಿಂದ ಉಂಟಾಗಿ ನನ್ನಿಂದಲೇ ನಿರಂತರವಾಗಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಆತ್ಮಜ್ಞಾನಾಜ್ಜಗದ್ ಭಾತಿ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನಾನ್ನ ಭಾಸತೇ। ರಜ್ಜ್ವಜ್ಞಾನಾದಹಿರ್ಭಾತಿ ತಜ್ಜ್ಞಾನಾದ್ ಭಾಸತೇ ನ ಹಿ

ಆತ್ಮಜ್ಞಾನದಿಂದ ಜಗತ್ತು ಪ್ರಕಾಶವಾಗುತ್ತದೆ; ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹಗ್ಗವನ್ನು ಹಾವು ಎಂದು ತಿಳಿಯದಿದ್ದರೆ ಹಾವು ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ; ತಿಳಿದ ಮೇಲೆ ಅದು ಹಗ್ಗವೇ ಎಂದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಕಾಶೋ ಮೇ ನಿಜಂ ರೂಪಂ ನಾತಿರಿಕ್ತೋಽಸ್ಮ್ಯಹಂ ತತಃ। ಯದಾ ಪ್ರಕಾಶತೇ ವಿಶ್ವಂ ತದಾಹಂ ಭಾಸ ಏವ ಹಿ

ಪ್ರಕಾಶವೇ ನನ್ನ ಸ್ವರೂಪ, ನಾನು ಅದರಿಂದ ಬೇರೆ ಅಲ್ಲ. ಜಗತ್ತು ಯಾವಾಗ ಪ್ರಕಾಶವಾಗುತ್ತದೋ, ಆಗ ನಾನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಅಹೋ ವಿಕಲ್ಪಿತಂ ವಿಶ್ವಮಜ್ಞಾನಾನ್ಮಯಿ ಭಾಸತೇ। ರೂಪ್ಯಂ ಶುಕ್ತೌ ಫಣೀ ರಜ್ಜೌ ವಾರಿ ಸೂರ್ಯಕರೇ ಯಥಾ

ಅಯ್ಯೋ! ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕಲ್ಪಿತವಾದ ಜಗತ್ತು ನನ್ನಲ್ಲೇ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ. ಹಾಳೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಕಾಣುವಂತೆ, ಹಗ್ಗದಲ್ಲಿ ಹಾವು, ಸೂರ್ಯಕಿರಣದಲ್ಲಿ ನೀರು ಕಾಣುವಂತೆ.

ಮತ್ತೋ ವಿನಿರ್ಗತಂ ವಿಶ್ವಂ ಮಯ್ಯೇವ ಲಯಮೇಷ್ಯತಿ। ಮೃದಿ ಕುಂಭೋ ಜಲೇ ವೀಚಿಃ ಕನಕೇ ಕಟಕಂ ಯಥಾ

ಜಗತ್ತು ನನ್ನಿಂದ ಹೊರಟು ಮತ್ತೆ ನನ್ನಲ್ಲೇ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೇಗೆ ಕುಂಭವು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ, ಅಲೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ, ಕಂಗಣವು ಚಿನ್ನದಲ್ಲಿ ಲಯವಾಗುತ್ತದೋ ಹೀಗೆಯೇ.

ಅಹೋ ಅಹಂ ನಮೋ ಮಹ್ಯಂ ವಿನಾಶೋ ಯಸ್ಯ ನಾಸ್ತಿ ಮೇ। ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಸ್ತಂಬಪರ್ಯನ್ತಂ ಜಗನ್ನಾಶೋಽಪಿ ತಿಷ್ಠತಃ

ಅಯ್ಯೋ! ನನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ನನಗೆ ನಾಶವೇ ಇಲ್ಲ. ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಹುಲ್ಲಿನವರೆಗೆ ಜಗತ್ತು ನಾಶವಾದರೂ ನಾನು ಉಳಿಯುತ್ತೇನೆ.

ಅಹೋ ಅಹಂ ನಮೋ ಮಹ್ಯಂ ಏಕೋಽಹಂ ದೇಹವಾನಪಿ। ಕ್ವಚಿನ್ನ ಗನ್ತಾ ನಾಗನ್ತಾ ವ್ಯಾಪ್ಯ ವಿಶ್ವಮವಸ್ಥಿತಃ

ಅಯ್ಯೋ! ನನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ದೇಹವಿದ್ದರೂ ನಾನು ಒಬ್ಬನೇ, ಎಲ್ಲೆಂದೂ ಹೋಗುವವನಲ್ಲ, ಬರುವವನಲ್ಲ, ಜಗತ್ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವವನಾಗಿದ್ದೇನೆ.

ಅಹೋ ಅಹಂ ನಮೋ ಮಹ್ಯಂ ದಕ್ಷೋ ನಾಸ್ತೀಹ ಮತ್ಸಮಃ। ಅಸಂಸ್ಪೃಶ್ಯ ಶರೀರೇಣ ಯೇನ ವಿಶ್ವಂ ಚಿರಂ ಧೃತಮ್

ಅಯ್ಯೋ! ನನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ನನ್ನಂತ ದೊಡ್ಡ ಚಾತುರ್ಯವಂತನು ಇಲ್ಲ. ದೇಹವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸದೆ ನಾನು ಜಗತ್ತನ್ನೆಷ್ಟು ಕಾಲ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ.

ಅಹೋ ಅಹಂ ನಮೋ ಮಹ್ಯಂ ಯಸ್ಯ ಮೇ ನಾಸ್ತಿ ಕಿಂಚನ। ಅಥವಾ ಯಸ್ಯ ಮೇ ಸರ್ವಂ ಯದ್ ವಾಙ್ಮನಸಗೋಚರಮ್

ಅಯ್ಯೋ! ನನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ನನಗೆ ಏನೂ ಇಲ್ಲ; ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಮಾತಿಗೂ ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಸಿಗುವ ಎಲ್ಲವೂ ನನ್ನದು.

ಜ್ಞಾನಂ ಜ್ಞೇಯಂ ತಥಾ ಜ್ಞಾತಾ ತ್ರಿತಯಂ ನಾಸ್ತಿ ವಾಸ್ತವಂ। ಅಜ್ಞಾನಾದ್ ಭಾತಿ ಯತ್ರೇದಂ ಸೋಽಹಮಸ್ಮಿ ನಿರಂಜನಃ

ಜ್ಞಾನ, ತಿಳಿಯಬೇಕಾದುದು, ತಿಳಿಯುವವನು—ಈ ಮೂರು ನಿಜವಾಗಿ ಇಲ್ಲ. ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಏನು ಕಾಣುತ್ತದೋ, ನಾನು ಅದೇ, ಮಲಿನತೆ ಇಲ್ಲದವನು.

ದ್ವೈತಮೂಲಮಹೋ ದುಃಖಂ ನಾನ್ಯತ್ತಸ್ಯಾಽಸ್ತಿ ಭೇಷಜಂ। ದೃಶ್ಯಮೇತನ್ ಮೃಷಾ ಸರ್ವಂ ಏಕೋಽಹಂ ಚಿದ್ರಸೋಮಲಃ

ಅಯ್ಯೋ! ಭೇದಭಾವವೇ ದುಃಖದ ಮೂಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ಔಷಧಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಕಾಣುವದು ಎಲ್ಲವೂ ಸುಳ್ಳು; ನಾನು ಮಾತ್ರ ಚೈತನ್ಯದ ಶುದ್ಧ ರಸ.

ಬೋಧಮಾತ್ರೋಽಹಮಜ್ಞಾನಾದ್ ಉಪಾಧಿಃ ಕಲ್ಪಿತೋ ಮಯಾ। ಏವಂ ವಿಮೃಶತೋ ನಿತ್ಯಂ ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪೇ ಸ್ಥಿತಿರ್ಮಮ

ನಾನು ಶುದ್ಧ ಜ್ಞಾನ ಮಾತ್ರ. ಅಜ್ಞಾನದಿಂದಲೇ ನಾನು ನನಗೆ ಒಂದು ಮಿತಿ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ಹೀಗೆ ಸದಾ ವಿಚಾರಿಸುತ್ತಾ ಇರುವಾಗ, ನನಗೆ ಯಾವ ಭೇದವೂ ಇಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿ ಸದಾ ಇರುತ್ತದೆ.

ನ ಮೇ ಬನ್ಧೋಽಸ್ತಿ ಮೋಕ್ಷೋ ವಾ ಭ್ರಾನ್ತಿಃ ಶಾನ್ತೋ ನಿರಾಶ್ರಯಾ। ಅಹೋ ಮಯಿ ಸ್ಥಿತಂ ವಿಶ್ವಂ ವಸ್ತುತೋ ನ ಮಯಿ ಸ್ಥಿತಮ್

ನನಗೆ ಬಂಧನವೂ ಇಲ್ಲ, ಮುಕ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಗೊಂದಲವೂ ಇಲ್ಲ; ನಿಜವಾದ ಶಾಂತಿ ಯಾವ ಆಧಾರವಿಲ್ಲದೆ ಇದೆ. ಅಯ್ಯೋ, ಈ ವಿಶ್ವವು ನನ್ನೊಳಗೆ ಇರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ಅದು ನನ್ನೊಳಗೆ ಇಲ್ಲ.

ಸಶರೀರಮಿದಂ ವಿಶ್ವಂ ನ ಕಿಂಚಿದಿತಿ ನಿಶ್ಚಿತಂ। ಶುದ್ಧಚಿನ್ಮಾತ್ರ ಆತ್ಮಾ ಚ ತತ್ಕಸ್ಮಿನ್ ಕಲ್ಪನಾಧುನಾ

ಈ ದೇಹದೊಡನೆ ಇರುವ ವಿಶ್ವವೆಲ್ಲವೂ ಏನೂ ಅಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಆತ್ಮನು ಶುದ್ಧ ಜ್ಞಾನ ಮಾತ್ರ. ಹಾಗಾದರೆ ಈಗ ಕಲ್ಪನೆ ಏನನ್ನು ಆಧರಿಸಬಹುದು?

ಶರೀರಂ ಸ್ವರ್ಗನರಕೌ ಬನ್ಧಮೋಕ್ಷೌ ಭಯಂ ತಥಾ। ಕಲ್ಪನಾಮಾತ್ರಮೇವೈತತ್ ಕಿಂ ಮೇ ಕಾರ್ಯಂ ಚಿದಾತ್ಮನಃ

ದೇಹ, ಸ್ವರ್ಗ-ನರಕ, ಬಂಧನ-ಮುಕ್ತಿ, ಭಯ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕಲ್ಪನೆಯಷ್ಟೆ. ನಾನು ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪನಾದಾಗ ನನಗೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಬಂಧವೂ ಇಲ್ಲ.

ಅಹೋ ಜನಸಮೂಹೇಽಪಿ ನ ದ್ವೈತಂ ಪಶ್ಯತೋ ಮಮ। ಅರಣ್ಯಮಿವ ಸಂವೃತ್ತಂ ಕ್ವ ರತಿಂ ಕರವಾಣ್ಯಹಮ್

ಅಯ್ಯೋ, ಜನಸಮೂಹದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ನನಗೆ ದ್ವೈತವೇ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ನನಗೆ ಕಾಡಿನಂತೆ ಆಗಿದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ನಾನು ಎಲ್ಲಿ ಆನಂದ ಪಡಲಿ?

ನಾಹಂ ದೇಹೋ ನ ಮೇ ದೇಹೋ ಜೀವೋ ನಾಹಮಹಂ ಹಿ ಚಿತ್। ಅಯಮೇವ ಹಿ ಮೇ ಬನ್ಧ ಆಸೀದ್ಯಾ ಜೀವಿತೇ ಸ್ಪೃಹಾ

ನಾನು ದೇಹವಲ್ಲ, ದೇಹವೂ ನನ್ನದು ಅಲ್ಲ; ನಾನು ಜೀವವೂ ಅಲ್ಲ—ನಾನು ಜ್ಞಾನ ಮಾತ್ರ. ನನಗೆ ಇದ್ದ bondage ಎಂದರೆ ಬದುಕಿನ ಆಸೆ ಮಾತ್ರ.

ಅಹೋ ಭುವನಕಲ್ಲೋಲೈರ್ವಿಚಿತ್ರೈರ್ದ್ರಾಕ್ ಸಮುತ್ಥಿತಂ। ಮಯ್ಯನಂತಮಹಾಂಭೋಧೌ ಚಿತ್ತವಾತೇ ಸಮುದ್ಯತೇ

ಅಯ್ಯೋ, ಈ ಜಗತ್ತಿನ ವಿವಿಧ ಅಲೆಗಳು, ತ್ವರಿತವಾಗಿ ನನ್ನೊಳಗೆ, ಅನಂತ ಮಹಾಸಾಗರದಂತೆ, ಮನಸ್ಸಿನ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಎದ್ದಿವೆ.

ಮಯ್ಯನಂತಮಹಾಂಭೋಧೌ ಚಿತ್ತವಾತೇ ಪ್ರಶಾಮ್ಯತಿ। ಅಭಾಗ್ಯಾಜ್ಜೀವವಣಿಜೋ ಜಗತ್ಪೋತೋ ವಿನಶ್ವರಃ

ನನ್ನೊಳಗಿನ ಅನಂತ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಗಾಳಿ ಶಾಂತವಾದಾಗ, ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಹಡಗು, ದುರ್ಬಾಗ್ಯ ಜೀವ ವ್ಯಾಪಾರಿ, ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಯ್ಯನನ್ತಮಹಾಂಭೋಧಾವಾಶ್ಚರ್ಯಂ ಜೀವವೀಚಯಃ। ಉದ್ಯನ್ತಿ ಘ್ನನ್ತಿ ಖೇಲನ್ತಿ ಪ್ರವಿಶನ್ತಿ ಸ್ವಭಾವತಃ

ನನ್ನೊಳಗಿನ ಅನಂತ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳ ಅಲೆಗಳು ಅದ್ಭುತವಾಗಿವೆ; ಅವು ಎದ್ದು, ಕುಸಿದು, ಆಟವಾಡಿ, ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಅಷ್ಟಾವಕ್ರ ಉವಾಚ॥ ಅವಿನಾಶಿನಮಾತ್ಮಾನಂ ಏಕಂ ವಿಜ್ಞಾಯ ತತ್ತ್ವತಃ। ತವಾತ್ಮಜ್ಞಾನಸ್ಯ ಧೀರಸ್ಯ ಕಥಮರ್ಥಾರ್ಜನೇ ರತಿಃ

ಅಷ್ಟಾವಕ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ಆತ್ಮನು ಒಂದೇ ಮತ್ತು ಅವಿನಾಶಿಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ತಿಳಿದ ಜ್ಞಾನಿಯು, ಲೋಕದ ಲಾಭಗಳಿಗಾಗಿ ಹೇಗೆ ಆಸೆಪಡುವನು?

ಆತ್ಮಾಜ್ಞಾನಾದಹೋ ಪ್ರೀತಿರ್ವಿಷಯಭ್ರಮಗೋಚರೇ। ಶುಕ್ತೇರಜ್ಞಾನತೋ ಲೋಭೋ ಯಥಾ ರಜತವಿಭ್ರಮೇ

ಆತ್ಮಜ್ಞಾನ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಹೇಗೆ ಮೊತ್ತೆಗೆಯನ್ನೆಂದು ಬೆಳ್ಳಿ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ತಿಳಿದಾಗ ಲೋಭ ಹುಟ್ಟುವದೋ ಹಾಗೆ.

ವಿಶ್ವಂ ಸ್ಫುರತಿ ಯತ್ರೇದಂ ತರಙ್ಗಾ ಇವ ಸಾಗರೇ। ಸೋಽಹಮಸ್ಮೀತಿ ವಿಜ್ಞಾಯ ಕಿಂ ದೀನ ಇವ ಧಾವಸಿ

ಈ ಜಗತ್ತು ಯಾವದರಲ್ಲಿ ಅಲೆಗಳಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೋ, ಆ ಮಹಾಸಾಗರವೇ ನಾನು ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು, ನೀನು ಯಾಕೆ ದುಃಖದಿಂದ ಓಡಾಡುತ್ತೀಯೆ?

ಶ್ರುತ್ವಾಪಿ ಶುದ್ಧಚೈತನ್ಯ ಆತ್ಮಾನಮತಿಸುನ್ದರಂ। ಉಪಸ್ಥೇಽತ್ಯನ್ತಸಂಸಕ್ತೋ ಮಾಲಿನ್ಯಮಧಿಗಚ್ಛತಿ

ಆತ್ಮನು ಶುದ್ಧ, ಸುಂದರವಾದ ಜ್ಞಾನ ಎಂದು ಕೇಳಿದರೂ, ಇಂದ್ರಿಯ ಸುಖಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಆಸಕ್ತನಾದವನು ಅಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.

ಸರ್ವಭೂತೇಷು ಚಾತ್ಮಾನಂ ಸರ್ವಭೂತಾನಿ ಚಾತ್ಮನಿ। ಮುನೇರ್ಜಾನತ ಆಶ್ಚರ್ಯಂ ಮಮತ್ವಮನುವರ್ತತೇ

ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಆತ್ಮನನ್ನು, ಆತ್ಮನಲ್ಲಿಯೂ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ನೋಡಬಲ್ಲ ಋಷಿಗೆ, 'ನನ್ನದು' ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಉಳಿಯುವುದು ಆಶ್ಚರ್ಯವೇ.