ಅಷ್ಟಾವಕ್ರಗೀತಾ

ಹೇಯೋಪಾದೇಯತಾ ತಾವತ್ಸಂಸಾರವಿಟಪಾಂಕುರಃ। ಸ್ಪೃಹಾ ಜೀವತಿ ಯಾವದ್ ವೈ ನಿರ್ವಿಚಾರದಶಾಸ್ಪದಮ್

ಏನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು, ಏನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಇರುವುದು, ಇಚ್ಛೆ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವವರೆಗೆ — ಅದು ಸಂಸಾರದ ಮೊಳಕೆ. ಈ ಎಲ್ಲವುಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಚಾರಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕರಗುವ ತನಕ ಇರುತ್ತವೆ.

ಪ್ರವೃತ್ತೌ ಜಾಯತೇ ರಾಗೋ ನಿರ್ವೃತ್ತೌ ದ್ವೇಷ ಏವ ಹಿ। ನಿರ್ದ್ವನ್ದ್ವೋ ಬಾಲವದ್ ಧೀಮಾನ್ ಏವಮೇವ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ

ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ನಿರಾಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ವಿರಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಯಾರು ದ್ವಂದ್ವಗಳಿಲ್ಲದೆ, ಮಗುವಿನಂತೆ ನಿರ್ಲಿಪ್ತರಾಗಿರುವರೋ, ಅವರೆ ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನಿಗಳು.

ಹಾತುಮಿಚ್ಛತಿ ಸಂಸಾರಂ ರಾಗೀ ದುಃಖಜಿಹಾಸಯಾ। ವೀತರಾಗೋ ಹಿ ನಿರ್ದುಃಖಸ್ತಸ್ಮಿನ್ನಪಿ ನ ಖಿದ್ಯತಿ

ಆಸಕ್ತನಾದವನು ದುಃಖದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಂಸಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಲು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ನಿರಾಸಕ್ತನಾದವನು ದುಃಖದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಕಳವಳಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.

ಯಸ್ಯಾಭಿಮಾನೋ ಮೋಕ್ಷೇಽಪಿ ದೇಹೇಽಪಿ ಮಮತಾ ತಥಾ। ನ ಚ ಜ್ಞಾನೀ ನ ವಾ ಯೋಗೀ ಕೇವಲಂ ದುಃಖಭಾಗಸೌ

ಯಾರಿಗಾದರೂ ಮೋಕ್ಷದಲ್ಲಿಯೂ ಅಹಂಕಾರವಿದ್ದರೆ, ದೇಹದ ಮೇಲೂ 'ನನ್ನದು' ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಇದ್ದರೆ, ಅವನು ಜ್ಞಾನಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ಯೋಗಿಯೂ ಅಲ್ಲ; ಅವನು ಕೇವಲ ದುಃಖಪಾಲನೆ.

ಹರೋ ಯದ್ಯುಪದೇಷ್ಟಾ ತೇ ಹರಿಃ ಕಮಲಜೋಽಪಿ ವಾ। ತಥಾಪಿ ನ ತವ ಸ್ವಾಥ್ಯಂ ಸರ್ವವಿಸ್ಮರಣಾದೃತೇ

ಶಿವನು, ವಿಷ್ಣುವು ಅಥವಾ ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಉಪದೇಶಿಸಿದರೂ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮರೆತಾಗ ಮಾತ್ರ ನಿನಗೆ ನಿಜವಾದ ಶಾಂತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಅಷ್ಟಾವಕ್ರ ಉವಾಚ॥ ತೇನ ಜ್ಞಾನಫಲಂ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸಫಲಂ ತಥಾ। ತೃಪ್ತಃ ಸ್ವಚ್ಛೇನ್ದ್ರಿಯೋ ನಿತ್ಯಂ ಏಕಾಕೀ ರಮತೇ ತು ಯಃ

ಅಷ್ಟಾವಕ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ಯಾರು ಜ್ಞಾನಫಲವನ್ನೂ ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸದ ಫಲವನ್ನೂ ಪಡೆದು, ಸದಾ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಶುದ್ಧವಾಗಿಯೂ ತೃಪ್ತವಾಗಿಯೂ ಇದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಒಬ್ಬರೇ ಇದ್ದರೂ ಸಂತೋಷದಿಂದಿರುತ್ತಾರೆ.

ನ ಕದಾಚಿಜ್ಜಗತ್ಯಸ್ಮಿನ್ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾ ಹನ್ತ ಖಿದ್ಯತಿ। ಯತ ಏಕೇನ ತೇನೇದಂ ಪೂರ್ಣಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡಮಣ್ಡಲಮ್

ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿತವನು ಎಂದಿಗೂ ದುಃಖಪಡುವುದಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನಿಂದಲೇ ಈ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವೆಲ್ಲವೂ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ.

ನ ಜಾತು ವಿಷಯಾಃ ಕೇಽಪಿ ಸ್ವಾರಾಮಂ ಹರ್ಷಯನ್ತ್ಯಮೀ। ಸಲ್ಲಕೀಪಲ್ಲವಪ್ರೀತಮಿವೇಭಂ ನಿಂಬಪಲ್ಲವಾಃ

ಯಾರು ಸ್ವತಃ ಆನಂದದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವರೋ, ಅವರಿಗೆ ಯಾವ ವಿಷಯವೂ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಕೊಡದು; ಹೇಗೆಂದರೆ, ಸಲ್ಲಕೀ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಆನೆಗೆ ನಿಂಬದ ಎಲೆಗಳು ರುಚಿಯಾಗದಂತೆ.

ಯಸ್ತು ಭೋಗೇಷು ಭುಕ್ತೇಷು ನ ಭವತ್ಯಧಿವಾಸಿತಾ। ಅಭುಕ್ತೇಷು ನಿರಾಕಾಂಕ್ಷೀ ತದೃಶೋ ಭವದುರ್ಲಭಃ

ಯಾರು ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವಾಗ ಅವುಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಅನುಭವಿಸದಿದ್ದಾಗಲೂ ಆಸೆಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ಅಂಥವರು ಬಹಳ ಅಪರೂಪ.

ಬುಭುಕ್ಷುರಿಹ ಸಂಸಾರೇ ಮುಮುಕ್ಷುರಪಿ ದೃಶ್ಯತೇ। ಭೋಗಮೋಕ್ಷನಿರಾಕಾಂಕ್ಷೀ ವಿರಲೋ ಹಿ ಮಹಾಶಯಃ

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಭೋಗವನ್ನು ಬಯಸುವವರೂ, ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸುವವರೂ ಇದ್ದಾರೆ; ಆದರೆ ಭೋಗಕ್ಕೂ ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೂ ಆಸೆ ಇಲ್ಲದ ಮಹಾತ್ಮರು ತುಂಬಾ ಅಪರೂಪ.

ಧರ್ಮಾರ್ಥಕಾಮಮೋಕ್ಷೇಷು ಜೀವಿತೇ ಮರಣೇ ತಥಾ। ಕಸ್ಯಾಪ್ಯುದಾರಚಿತ್ತಸ್ಯ ಹೇಯೋಪಾದೇಯತಾ ನ ಹಿ

ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ, ಮೋಕ್ಷ, ಜೀವಿತ, ಮರಣ — ಯಾವತ್ತೂ ಉದಾರ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳವರಿಗೆ ಸ್ವೀಕಾರ ಅಥವಾ ತ್ಯಾಗ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ವಾಂಛಾ ನ ವಿಶ್ವವಿಲಯೇ ನ ದ್ವೇಷಸ್ತಸ್ಯ ಚ ಸ್ಥಿತೌ। ಯಥಾ ಜೀವಿಕಯಾ ತಸ್ಮಾದ್ ಧನ್ಯ ಆಸ್ತೇ ಯಥಾ ಸುಖಮ್

ಈ ಜ್ಞಾನಿಯು ವಿಶ್ವವೇ ನಾಶವಾಗುವಾಗ ಯಾವ ಆಸೆಯೂ ಇಲ್ಲ, ಅದು ಉಳಿಯುವಾಗ ಯಾವ ದ್ವೇಷವೂ ಇಲ್ಲ. ಅವನು ಹೇಗೆ ಬದುಕುತ್ತಾನೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಧನ್ಯನಾಗಿ ಇದ್ದಾನೆ.

ಕೃತಾರ್ಥೋಽನೇನ ಜ್ಞಾನೇನೇತ್ಯೇವಂ ಗಲಿತಧೀಃ ಕೃತೀ। ಪಶ್ಯನ್ ಶೃಣ್ವನ್ ಸ್ಪೃಶನ್ ಜಿಘ್ರನ್ನ್ ಅಶ್ನನ್ನಸ್ತೇ ಯಥಾ ಸುಖಮ್

ಈ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ತೃಪ್ತನಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಚಿಂತನೆಗಳು ಕರಗಿಹೋದವನಾಗಿ, ನೋಡುತ್ತಾ, ಕೇಳುತ್ತಾ, ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತಾ, ವಾಸನೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾ, ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಅವನು ಹೇಗೆ ಬೇಕಾದರೂ ಇದ್ದರೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಶೂನ್ಯಾ ದೃಷ್ಟಿರ್ವೃಥಾ ಚೇಷ್ಟಾ ವಿಕಲಾನೀನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಚ। ನ ಸ್ಪೃಹಾ ನ ವಿರಕ್ತಿರ್ವಾ ಕ್ಷೀಣಸಂಸಾರಸಾಗರೇ

ಅವನ ದೃಷ್ಟಿ ಖಾಲಿಯಾಗಿದೆ, ಅವನ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ವ್ಯರ್ಥ, ಅವನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ದುರ್ಬಲ. ಸಂಸಾರದ ಸಮುದ್ರವು ಒಣಗಿಹೋದವನಿಗೆ ಯಾವ ಆಸೆಯೂ ಇಲ್ಲ, ವೈರಾಗ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ.

ನ ಜಗರ್ತಿ ನ ನಿದ್ರಾತಿ ನೋನ್ಮೀಲತಿ ನ ಮೀಲತಿ। ಅಹೋ ಪರದಶಾ ಕ್ವಾಪಿ ವರ್ತತೇ ಮುಕ್ತಚೇತಸಃ

ಅವನು ಎಚ್ಚರದಲ್ಲಿಲ್ಲ, ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಕಣ್ಣು ತೆಗೆಯುವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಮುಚ್ಚುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಹೇಮಂತ! ಮುಕ್ತಚಿತ್ತನಾದವನು ಎಲ್ಲೋ ವಿಚಿತ್ರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ.

ಸರ್ವತ್ರ ದೃಶ್ಯತೇ ಸ್ವಸ್ಥಃ ಸರ್ವತ್ರ ವಿಮಲಾಶಯಃ। ಸಮಸ್ತವಾಸನಾ ಮುಕ್ತೋ ಮುಕ್ತಃ ಸರ್ವತ್ರ ರಾಜತೇ

ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅವನು ತನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ಎಲ್ಲ ಆಸೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಪಶ್ಯನ್ ಶೃಣ್ವನ್ ಸ್ಪೃಶನ್ ಜಿಘ್ರನ್ನ್ ಅಶ್ನನ್ ಗೃಣ್ಹನ್ ವದನ್ ವ್ರಜನ್। ಈಹಿತಾನೀಹಿತೈರ್ಮುಕ್ತೋ ಮುಕ್ತ ಏವ ಮಹಾಶಯಃ

ನೋಡುತ್ತಾ, ಕೇಳುತ್ತಾ, ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತಾ, ವಾಸನೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾ, ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾ, ಮಾತಾಡುತ್ತಾ, ನಡೆಯುತ್ತಾ—ಕ್ರಿಯೆ ಅಥವಾ ಅಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಮುಕ್ತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ನ ನಿನ್ದತಿ ನ ಚ ಸ್ತೌತಿ ನ ಹೃಷ್ಯತಿ ನ ಕುಪ್ಯತಿ। ನ ದದಾತಿ ನ ಗೃಣ್ಹಾತಿ ಮುಕ್ತಃ ಸರ್ವತ್ರ ನೀರಸಃ

ಅವನು ಯಾರನ್ನೂ ದೂಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಹೊಗಳುವುದಿಲ್ಲ, ಸಂತೋಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಕೋಪಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ, ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ—ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ನಿರಾಸಕ್ತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಸಾನುರಾಗಾಂ ಸ್ತ್ರಿಯಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮೃತ್ಯುಂ ವಾ ಸಮುಪಸ್ಥಿತಂ। ಅವಿಹ್ವಲಮನಾಃ ಸ್ವಸ್ಥೋ ಮುಕ್ತ ಏವ ಮಹಾಶಯಃ

ಆಸೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ನೋಡಿದರೂ ಅಥವಾ ಮರಣ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಅಚಲವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಅವನು ಸ್ವಸ್ಥನಾಗಿ, ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಮಹಾತ್ಮನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಸುಖೇ ದುಃಖೇ ನರೇ ನಾರ್ಯಾಂ ಸಂಪತ್ಸು ವಿಪತ್ಸು ಚ। ವಿಶೇಷೋ ನೈವ ಧೀರಸ್ಯ ಸರ್ವತ್ರ ಸಮದರ್ಶಿನಃ

ಸಂತೋಷದಲ್ಲಾಗಲಿ, ದುಃಖದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಪುರುಷನಲ್ಲಾಗಲಿ, ಮಹಿಳೆಯಲ್ಲಾಗಲಿ, ಭಾಗ್ಯದಲ್ಲಾಗಲಿ, ದುರ್ದೈವದಲ್ಲಾಗಲಿ—ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಮದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ ಧೀರನಿಗೆ ಯಾವ ಭೇದವೂ ಇಲ್ಲ.

ನ ಹಿಂಸಾ ನೈವ ಕಾರುಣ್ಯಂ ನೌದ್ಧತ್ಯಂ ನ ಚ ದೀನತಾ। ನಾಶ್ಚರ್ಯಂ ನೈವ ಚ ಕ್ಷೋಭಃ ಕ್ಷೀಣಸಂಸರಣೇ ನರೇ

ಹಿಂಸೆ ಇಲ್ಲ, ದಯೆಯೂ ಇಲ್ಲ, ಅಹಂಕಾರವೂ ಇಲ್ಲ, ನಿರಾಶೆಯೂ ಇಲ್ಲ. ಆಶ್ಚರ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ, ಚಂಚಲತೆಯೂ ಇಲ್ಲ—ಸಂಸಾರದ ಸಂಚಾರ ಮುಗಿದವನಿಗೆ ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಇಲ್ಲ.

ನ ಮುಕ್ತೋ ವಿಷಯದ್ವೇಷ್ಟಾ ನ ವಾ ವಿಷಯಲೋಲುಪಃ। ಅಸಂಸಕ್ತಮನಾ ನಿತ್ಯಂ ಪ್ರಾಪ್ತಾಪ್ರಾಪ್ತಮುಪಾಶ್ನುತೇ

ಮುಕ್ತನು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವವನು ಅಲ್ಲ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಆಸಕ್ತನೂ ಅಲ್ಲ. ಯಾವಾಗಲೂ ಅಸಕ್ತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಬಂದದ್ದನ್ನೂ, ಬಂದಿರದದ್ದನ್ನೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸಮಾಧಾನಸಮಾಧಾನಹಿತಾಹಿತವಿಕಲ್ಪನಾಃ। ಶೂನ್ಯಚಿತ್ತೋ ನ ಜಾನಾತಿ ಕೈವಲ್ಯಮಿವ ಸಂಸ್ಥಿತಃ

ಧ್ಯಾನ, ಅಧ್ಯಾನ, ಹಿತ, ಅಹಿತ ಎಂಬ ಚಿಂತನೆಗಳು ಖಾಲಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನು ಏನೂ ಅರಿಯದೆ, ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವವನಂತೆ ಇರುತ್ತಾನೆ.

ನಿರ್ಮಮೋ ನಿರಹಂಕಾರೋ ನ ಕಿಂಚಿದಿತಿ ನಿಶ್ಚಿತಃ। ಅನ್ತರ್ಗಲಿತಸರ್ವಾಶಃ ಕುರ್ವನ್ನಪಿ ಕರೋತಿ ನ

ಅವನಿಗೆ ಯಾವ ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲೂ ಮಾಮಕಾರವಿಲ್ಲ, ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲ, ಏನೂ ನನ್ನದು ಎಂದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿಯೇ ತಿಳಿದಿದ್ದಾನೆ. ಒಳಗೆ ಎಲ್ಲ ಆಶೆಗಳೂ ಕರಗಿಹೋಗಿವೆ. ಅವನು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರೂ, ಏನೂ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಮನಃಪ್ರಕಾಶಸಂಮೋಹಸ್ವಪ್ನಜಾಡ್ಯವಿವರ್ಜಿತಃ। ದಶಾಂ ಕಾಮಪಿ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತೋ ಭವೇದ್ ಗಲಿತಮಾನಸಃ

ಮನಸ್ಸಿನ ಪ್ರಕಾಶವೂ ಇಲ್ಲ, ಗೊಂದಲವೂ ಇಲ್ಲ, ಕನಸಿನ ಜಡತೆಯೂ ಇಲ್ಲ. ಯಾವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಮನಸ್ಸು ಕರಗಿಹೋದವನು ಆಗಿದ್ದಾನೆ.

ಅಷ್ಟಾವಕ್ರ ಉವಾಚ॥ ಯಸ್ಯ ಬೋಧೋದಯೇ ತಾವತ್ಸ್ವಪ್ನವದ್ ಭವತಿ ಭ್ರಮಃ। ತಸ್ಮೈ ಸುಖೈಕರೂಪಾಯ ನಮಃ ಶಾನ್ತಾಯ ತೇಜಸೇ

ಅಷ್ಟಾವಕ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ಬೋಧೆ ಉದಯವಾಗುವವರೆಗೆ, ಮೋಹವು ಕನಸಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆ ಶುದ್ಧಾನಂದಸ್ವರೂಪ, ಶಾಂತ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದವನಿಗೆ ನಾನು ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಅರ್ಜಯಿತ್ವಾಖಿಲಾನ್ ಅರ್ಥಾನ್ ಭೋಗಾನಾಪ್ನೋತಿ ಪುಷ್ಕಲಾನ್। ನ ಹಿ ಸರ್ವಪರಿತ್ಯಾಜಮನ್ತರೇಣ ಸುಖೀ ಭವೇತ್

ಎಲ್ಲ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಗಳಿಸಿ, ಬಹಳ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರೂ, ಸಂಪೂರ್ಣ ತ್ಯಾಗವಿಲ್ಲದೆ ನಿಜವಾದ ಸಂತೋಷ ಸಿಗದು.

ಕರ್ತವ್ಯದುಃಖಮಾರ್ತಣ್ಡಜ್ವಾಲಾದಗ್ಧಾನ್ತರಾತ್ಮನಃ। ಕುತಃ ಪ್ರಶಮಪೀಯೂಷಧಾರಾಸಾರಮೃತೇ ಸುಖಮ್

ಕರ್ತವ್ಯದ ದುಃಖದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಸುಟ್ಟವನಿಗೆ, ಶಾಂತಿಯ ಅಮೃತಧಾರೆ ಇಲ್ಲದೆ ಹೇಗೆ ಸಂತೋಷ ಸಿಗಬಹುದು?

ಭವೋಽಯಂ ಭಾವನಾಮಾತ್ರೋ ನ ಕಿಂಚಿತ್ ಪರಮರ್ಥತಃ। ನಾಸ್ತ್ಯಭಾವಃ ಸ್ವಭಾವನಾಂ ಭಾವಾಭಾವವಿಭಾವಿನಾಮ್

ಈ ಭವವೆಂಬುದು ಕೇವಲ ಕಲ್ಪನೆ, ನಿಜವಾಗಿ ಏನೂ ಇಲ್ಲ. ಭಾವ ಮತ್ತು ಅಭಾವವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವವರಿಗೆ, ತಮ್ಮ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕೊರತೆಯೂ ಇಲ್ಲ.