ಅಷ್ಟಾವಕ್ರಗೀತಾ

ವಿಶ್ವಂ ಸ್ಫುರತಿ ಯತ್ರೇದಂ ತರಂಗಾ ಇವ ಸಾಗರೇ। ತತ್ತ್ವಮೇವ ನ ಸನ್ದೇಹಶ್ಚಿನ್ಮೂರ್ತೇ ವಿಜ್ವರೋ ಭವ

ಈ ವಿಶ್ವವು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿನ ಅಲೆಗಳಂತೆ ಯಾರು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೋ, ಆ ತತ್ತ್ವವೇ ನಿಜ. ಚೈತನ್ಯಸ್ವರೂಪನೆ, ಯಾವುದೇ ದುಃಖವಿಲ್ಲದೆ ಇರು.

ಶ್ರದ್ಧಸ್ವ ತಾತ ಶ್ರದ್ಧಸ್ವ ನಾತ್ರ ಮೋಽಹಂ ಕುರುಷ್ವ ಭೋಃ। ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪೋ ಭಗವಾನಾತ್ಮಾ ತ್ವಂ ಪ್ರಕೃತೇಃ ಪರಃ

ಮಗನೇ, ನಂಬು, ನಂಬು—ಇಲ್ಲಿ ಮೋಹಪಡುವದನ್ನು ಬಿಡು. ನಿನ್ನ ಆತ್ಮವೇ ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪಿ, ದೈವಸ್ವರೂಪಿ, ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಮೀರಿದವನು.

ಗುಣೈಃ ಸಂವೇಷ್ಟಿತೋ ದೇಹಸ್ತಿಷ್ಠತ್ಯಾಯಾತಿ ಯಾತಿ ಚ। ಆತ್ಮಾ ನ ಗಂತಾ ನಾಗಂತಾ ಕಿಮೇನಮನುಶೋಚಸಿ

ಗುಣಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೇಹವು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ, ಬರುತ್ತದೆ, ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆತ್ಮನಿಗೆ ಹೋಗುವದೂ ಬರುವದೂ ಇಲ್ಲ—ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಏಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?

ದೇಹಸ್ತಿಷ್ಠತು ಕಲ್ಪಾನ್ತಂ ಗಚ್ಛತ್ವದ್ಯೈವ ವಾ ಪುನಃ। ಕ್ವ ವೃದ್ಧಿಃ ಕ್ವ ಚ ವಾ ಹಾನಿಸ್ತವ ಚಿನ್ಮಾತ್ರರೂಪಿಣಃ

ದೇಹವು ಯುಗಾಂತದವರೆಗೆ ಉಳಿಯಲಿ, ಇಲ್ಲವೇ ಇಂದು ಹೋಗಲಿ—ನೀನು ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯವಾಗಿರುವಾಗ ನಿನಗೆ ಏನು ಹೆಚ್ಚಳ, ಏನು ಕಡಿತ?

ತ್ವಯ್ಯನಂತಮಹಾಂಭೋಧೌ ವಿಶ್ವವೀಚಿಃ ಸ್ವಭಾವತಃ। ಉದೇತು ವಾಸ್ತಮಾಯಾತು ನ ತೇ ವೃದ್ಧಿರ್ನ ವಾ ಕ್ಷತಿಃ

ನೀನು ಅನಂತ ಮಹಾಸಮುದ್ರ; ವಿಶ್ವದ ಅಲೆಗಳು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಉದಯಿಸುತ್ತವೆ, ಅಸ್ತಮಿಸುತ್ತವೆ. ಅವು ಏಳಲಿ ಅಥವಾ ಇಳಿಯಲಿ, ನಿನಗೆ ಏನು ಲಾಭ, ಏನು ನಷ್ಟ?

ತಾತ ಚಿನ್ಮಾತ್ರರೂಪೋಽಸಿ ನ ತೇ ಭಿನ್ನಮಿದಂ ಜಗತ್। ಅತಃ ಕಸ್ಯ ಕಥಂ ಕುತ್ರ ಹೇಯೋಪಾದೇಯಕಲ್ಪನಾ

ಮಗನೇ, ನೀನು ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯಸ್ವರೂಪಿ; ಈ ಜಗತ್ತು ನಿನ್ನಿಂದ ಬೇರೆ ಅಲ್ಲ. ಹಾಗಾದರೆ ಯಾರಿಗೆ, ಹೇಗೆ, ಎಲ್ಲಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಗ ಅಥವಾ ಸ್ವೀಕಾರ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆ ಬರುತ್ತದೆ?

ಏಕಸ್ಮಿನ್ನವ್ಯಯೇ ಶಾನ್ತೇ ಚಿದಾಕಾಶೇಽಮಲೇ ತ್ವಯಿ। ಕುತೋ ಜನ್ಮ ಕುತೋ ಕರ್ಮ ಕುತೋಽಹಂಕಾರ ಏವ ಚ

ನಿನ್ನಲ್ಲಿ, ಒಂದೇ, ಅವಿನಾಶಿ, ಶಾಂತ, ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ—ಹುಟ್ಟು, ಕ್ರಿಯೆ, ಅಹಂಕಾರ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ?

ಯತ್ತ್ವಂ ಪಶ್ಯಸಿ ತತ್ರೈಕಸ್ತ್ವಮೇವ ಪ್ರತಿಭಾಸಸೇ। ಕಿಂ ಪೃಥಕ್ ಭಾಸತೇ ಸ್ವರ್ಣಾತ್ ಕಟಕಾಂಗದನೂಪುರಮ್

ನೀನು ನೋಡುತ್ತಿರುವ ಎಲ್ಲದಲ್ಲಿಯೂ ನೀನೇ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತೀಯೆ. ಬಂಗಾರದ ಹೊರತು ಕಂಗಣ, ವಾಳಯ, ನೂಪುರುಗಳು ಬೇರೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆಯೆ?

ಅಯಂ ಸೋಽಹಮಯಂ ನಾಹಂ ವಿಭಾಗಮಿತಿ ಸಂತ್ಯಜ। ಸರ್ವಮಾತ್ಮೇತಿ ನಿಶ್ಚಿತ್ಯ ನಿಃಸಙ್ಕಲ್ಪಃ ಸುಖೀ ಭವ

‘ಇದು ನಾನು, ಇದು ನಾನು ಅಲ್ಲ’ ಎಂಬ ವಿಭಜನೆ ಬಿಡು. ಎಲ್ಲವೂ ಆತ್ಮವೇ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಎಲ್ಲ ಸಂಕಲ್ಪಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಸುಖವಾಗಿರು.

ತವೈವಾಜ್ಞಾನತೋ ವಿಶ್ವಂ ತ್ವಮೇಕಃ ಪರಮಾರ್ಥತಃ। ತ್ವತ್ತೋಽನ್ಯೋ ನಾಸ್ತಿ ಸಂಸಾರೀ ನಾಸಂಸಾರೀ ಚ ಕಶ್ಚನ

ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ವಿಶ್ವವು ಕಾಣುತ್ತದೆ; ನಿಜವಾಗಿ ನೀನೇ ಒಬ್ಬನೇ ಇದ್ದೀಯೆ. ನಿನ್ನ ಹೊರತು ಬಂಧನದಲ್ಲಿರುವವನೂ, ಮುಕ್ತನೂ ಇಲ್ಲ.

ಭ್ರಾನ್ತಿಮಾತ್ರಮಿದಂ ವಿಶ್ವಂ ನ ಕಿಂಚಿದಿತಿ ನಿಶ್ಚಯೀ। ನಿರ್ವಾಸನಃ ಸ್ಫೂರ್ತಿಮಾತ್ರೋ ನ ಕಿಂಚಿದಿವ ಶಾಮ್ಯತಿ

ಈ ಜಗತ್ತು ಕೇವಲ ಭ್ರಮೆ, ಬೇರೆ ಏನೂ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ದೃಢವಾಗಿ ತಿಳಿ. ಆಸೆಗಳಿಲ್ಲದೆ, ಕೇವಲ ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪಿಯಾಗಿ, ಏನೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಶಾಂತವಾಗು.

ಏಕ ಏವ ಭವಾಂಭೋಧಾವಾಸೀದಸ್ತಿ ಭವಿಷ್ಯತಿ। ನ ತೇ ಬನ್ಧೋಽಸ್ತಿ ಮೋಕ್ಷೋ ವಾ ಕೃತ್ಯಕೃತ್ಯಃ ಸುಖಂ ಚರ

ಒಂದೇ ಭಾವಸಾಗರದಲ್ಲಿ, ಭೂತ, ವರ್ತಮಾನ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಒಬ್ಬನೇ ಇದ್ದೀಯೆ. ನಿನಗೆ ಬಂಧನವೂ ಇಲ್ಲ, ಮುಕ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಮಾಡುವದೂ ಇಲ್ಲ, ಬಿಡುವದೂ ಇಲ್ಲ—ಸುಖವಾಗಿ ನಡೆಯು.

ಮಾ ಸಙ್ಕಲ್ಪವಿಕಲ್ಪಾಭ್ಯಾಂ ಚಿತ್ತಂ ಕ್ಷೋಭಯ ಚಿನ್ಮಯ। ಉಪಶಾಮ್ಯ ಸುಖಂ ತಿಷ್ಠ ಸ್ವಾತ್ಮನ್ಯಾನನ್ದವಿಗ್ರಹೇ

ಸಂಕಲ್ಪ-ವಿಕಲ್ಪಗಳಿಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅಲೆಯಬೇಡ, ಚೈತನ್ಯಸ್ವರೂಪನೆ. ಶಾಂತವಾಗಿ, ನಿನ್ನ ಸ್ವಾತ್ಮದಲ್ಲಿ, ಆನಂದರೂಪಿಯಾಗಿ ಸುಖವಾಗಿ ಇರು.

ತ್ಯಜೈವ ಧ್ಯಾನಂ ಸರ್ವತ್ರ ಮಾ ಕಿಂಚಿದ್ ಹೃದಿ ಧಾರಯ। ಆತ್ಮಾ ತ್ವಂ ಮುಕ್ತ ಏವಾಸಿ ಕಿಂ ವಿಮೃಶ್ಯ ಕರಿಷ್ಯಸಿ

ಧ್ಯಾನವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡು; ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಏನನ್ನೂ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಡ. ನೀನು ಸ್ವತಂತ್ರ ಆತ್ಮನೇ, ಈಗಲೇ ಮುಕ್ತನಾಗಿದ್ದೀಯ. ಯೋಚನೆ ಮಾಡಿದರೆನು ಸಾಧನೆ?

ಅಷ್ಟಾವಕ್ರ ಉವಾಚ॥ ಆಚಕ್ಷ್ವ ಶೃಣು ವಾ ತಾತ ನಾನಾಶಾಸ್ತ್ರಾಣ್ಯನೇಕಶಃ। ತಥಾಪಿ ನ ತವ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯಂ ಸರ್ವವಿಸ್ಮರಣಾದ್ ಋತೇ

ಅಷ್ಟಾವಕ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ಮಗನೇ, ಎಷ್ಟೇ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರೂ ಅಥವಾ ಕೇಳಿದರೂ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮರೆತಾಗ ಮಾತ್ರ ನಿನಗೆ ನಿಜವಾದ ಶಾಂತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಭೋಗಂ ಕರ್ಮ ಸಮಾಧಿಂ ವಾ ಕುರು ವಿಜ್ಞ ತಥಾಪಿ ತೇ। ಚಿತ್ತಂ ನಿರಸ್ತಸರ್ವಾಶಮತ್ಯರ್ಥಂ ರೋಚಯಿಷ್ಯತಿ

ಸ್ನೇಹಿತನೇ, ಭೋಗವನ್ನಾಗಲಿ, ಕೆಲಸವನ್ನಾಗಲಿ, ಧ್ಯಾನವನ್ನಾಗಲಿ ಮಾಡು; ಆದರೆ ಎಲ್ಲ ಆಸೆಗಳನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅಪಾರ ಸಂತೋಷ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಆಯಾಸಾತ್ಸಕಲೋ ದುಃಖೀ ನೈನಂ ಜಾನಾತಿ ಕಶ್ಚನ। ಅನೇನೈವೋಪದೇಶೇನ ಧನ್ಯಃ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ ನಿರ್ವೃತಿಮ್

ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ದುಃಖಪಡುವರು; ಇದನ್ನು ಯಾರೂ ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿದ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ನಿಜವಾದ ಶಾಂತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ವ್ಯಾಪಾರೇ ಖಿದ್ಯತೇ ಯಸ್ತು ನಿಮೇಷೋನ್ಮೇಷಯೋರಪಿ। ತಸ್ಯಾಲಸ್ಯ ಧುರೀಣಸ್ಯ ಸುಖಂ ನನ್ಯಸ್ಯ ಕಸ್ಯಚಿತ್

ನೋಟ ಮುಚ್ಚುವಷ್ಟು ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಕಳವಳಗೊಳ್ಳುವವನು ಅತಿ ಆಲಸ್ಯವಂತನು; ಸುಖವು ಅವನಿಗೇ, ಬೇರೆ ಯಾರಿಗೂ ಅಲ್ಲ.

ಇದಂ ಕೃತಮಿದಂ ನೇತಿ ದ್ವಂದ್ವೈರ್ಮುಕ್ತಂ ಯದಾ ಮನಃ। ಧರ್ಮಾರ್ಥಕಾಮಮೋಕ್ಷೇಷು ನಿರಪೇಕ್ಷಂ ತದಾ ಭವೇತ್

'ಇದು ಮಾಡಿದೆ, ಇದು ಮಾಡಿಲ್ಲ' ಎಂಬ ದ್ವಂದ್ವಗಳಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಮುಕ್ತವಾದಾಗ, ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ, ಮೋಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ನಿರ್ಲಿಪ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ವಿರಕ್ತೋ ವಿಷಯದ್ವೇಷ್ಟಾ ರಾಗೀ ವಿಷಯಲೋಲುಪಃ। ಗ್ರಹಮೋಕ್ಷವಿಹೀನಸ್ತು ನ ವಿರಕ್ತೋ ನ ರಾಗವಾನ್

ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದವನು ಅವುಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆಸಕ್ತನಾದವನು ಅವುಗಳತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಹಿಡಿಯುವದು ಮತ್ತು ಬಿಡುವದು ಎರಡನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟವನು, ಅವನು ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತಿ, ಅವನಿಗೆ ಆಸಕ್ತಿಯೂ ವಿರಕ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲ.

ಹೇಯೋಪಾದೇಯತಾ ತಾವತ್ಸಂಸಾರವಿಟಪಾಂಕುರಃ। ಸ್ಪೃಹಾ ಜೀವತಿ ಯಾವದ್ ವೈ ನಿರ್ವಿಚಾರದಶಾಸ್ಪದಮ್

ಏನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು, ಏನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಇರುವುದು, ಇಚ್ಛೆ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವವರೆಗೆ — ಅದು ಸಂಸಾರದ ಮೊಳಕೆ. ಈ ಎಲ್ಲವುಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಚಾರಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕರಗುವ ತನಕ ಇರುತ್ತವೆ.

ಪ್ರವೃತ್ತೌ ಜಾಯತೇ ರಾಗೋ ನಿರ್ವೃತ್ತೌ ದ್ವೇಷ ಏವ ಹಿ। ನಿರ್ದ್ವನ್ದ್ವೋ ಬಾಲವದ್ ಧೀಮಾನ್ ಏವಮೇವ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ

ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ನಿರಾಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ವಿರಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಯಾರು ದ್ವಂದ್ವಗಳಿಲ್ಲದೆ, ಮಗುವಿನಂತೆ ನಿರ್ಲಿಪ್ತರಾಗಿರುವರೋ, ಅವರೆ ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನಿಗಳು.

ಹಾತುಮಿಚ್ಛತಿ ಸಂಸಾರಂ ರಾಗೀ ದುಃಖಜಿಹಾಸಯಾ। ವೀತರಾಗೋ ಹಿ ನಿರ್ದುಃಖಸ್ತಸ್ಮಿನ್ನಪಿ ನ ಖಿದ್ಯತಿ

ಆಸಕ್ತನಾದವನು ದುಃಖದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಂಸಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಲು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ನಿರಾಸಕ್ತನಾದವನು ದುಃಖದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಕಳವಳಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.

ಯಸ್ಯಾಭಿಮಾನೋ ಮೋಕ್ಷೇಽಪಿ ದೇಹೇಽಪಿ ಮಮತಾ ತಥಾ। ನ ಚ ಜ್ಞಾನೀ ನ ವಾ ಯೋಗೀ ಕೇವಲಂ ದುಃಖಭಾಗಸೌ

ಯಾರಿಗಾದರೂ ಮೋಕ್ಷದಲ್ಲಿಯೂ ಅಹಂಕಾರವಿದ್ದರೆ, ದೇಹದ ಮೇಲೂ 'ನನ್ನದು' ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಇದ್ದರೆ, ಅವನು ಜ್ಞಾನಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ಯೋಗಿಯೂ ಅಲ್ಲ; ಅವನು ಕೇವಲ ದುಃಖಪಾಲನೆ.

ಹರೋ ಯದ್ಯುಪದೇಷ್ಟಾ ತೇ ಹರಿಃ ಕಮಲಜೋಽಪಿ ವಾ। ತಥಾಪಿ ನ ತವ ಸ್ವಾಥ್ಯಂ ಸರ್ವವಿಸ್ಮರಣಾದೃತೇ

ಶಿವನು, ವಿಷ್ಣುವು ಅಥವಾ ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಉಪದೇಶಿಸಿದರೂ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮರೆತಾಗ ಮಾತ್ರ ನಿನಗೆ ನಿಜವಾದ ಶಾಂತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಅಷ್ಟಾವಕ್ರ ಉವಾಚ॥ ತೇನ ಜ್ಞಾನಫಲಂ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸಫಲಂ ತಥಾ। ತೃಪ್ತಃ ಸ್ವಚ್ಛೇನ್ದ್ರಿಯೋ ನಿತ್ಯಂ ಏಕಾಕೀ ರಮತೇ ತು ಯಃ

ಅಷ್ಟಾವಕ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ಯಾರು ಜ್ಞಾನಫಲವನ್ನೂ ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸದ ಫಲವನ್ನೂ ಪಡೆದು, ಸದಾ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಶುದ್ಧವಾಗಿಯೂ ತೃಪ್ತವಾಗಿಯೂ ಇದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಒಬ್ಬರೇ ಇದ್ದರೂ ಸಂತೋಷದಿಂದಿರುತ್ತಾರೆ.

ನ ಕದಾಚಿಜ್ಜಗತ್ಯಸ್ಮಿನ್ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾ ಹನ್ತ ಖಿದ್ಯತಿ। ಯತ ಏಕೇನ ತೇನೇದಂ ಪೂರ್ಣಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡಮಣ್ಡಲಮ್

ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿತವನು ಎಂದಿಗೂ ದುಃಖಪಡುವುದಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನಿಂದಲೇ ಈ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವೆಲ್ಲವೂ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ.

ನ ಜಾತು ವಿಷಯಾಃ ಕೇಽಪಿ ಸ್ವಾರಾಮಂ ಹರ್ಷಯನ್ತ್ಯಮೀ। ಸಲ್ಲಕೀಪಲ್ಲವಪ್ರೀತಮಿವೇಭಂ ನಿಂಬಪಲ್ಲವಾಃ

ಯಾರು ಸ್ವತಃ ಆನಂದದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವರೋ, ಅವರಿಗೆ ಯಾವ ವಿಷಯವೂ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಕೊಡದು; ಹೇಗೆಂದರೆ, ಸಲ್ಲಕೀ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಆನೆಗೆ ನಿಂಬದ ಎಲೆಗಳು ರುಚಿಯಾಗದಂತೆ.

ಯಸ್ತು ಭೋಗೇಷು ಭುಕ್ತೇಷು ನ ಭವತ್ಯಧಿವಾಸಿತಾ। ಅಭುಕ್ತೇಷು ನಿರಾಕಾಂಕ್ಷೀ ತದೃಶೋ ಭವದುರ್ಲಭಃ

ಯಾರು ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವಾಗ ಅವುಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಅನುಭವಿಸದಿದ್ದಾಗಲೂ ಆಸೆಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ಅಂಥವರು ಬಹಳ ಅಪರೂಪ.