ಅಷ್ಟಾವಕ್ರಗೀತಾ

ಇಂದ್ರಾದಿ ಮಹಾದೇವತೆಗಳೂ ಆಸೆಪಡುವ ಆ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು, ಯೋಗಿಯು ಸಾಧಿಸಿದಾಗ ಅವನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಹರ್ಷವೂ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಆಶ್ಚರ್ಯ. ಆ ಪರಮತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿತವನಿಗೆ ಪುಣ್ಯ ಅಥವಾ ಪಾಪ ಎಂಬುದು ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದೇ ಇಲ್ಲ; ಅದು ಧೂಮವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವಂತೆ ಕಾಣುವ ಆಕಾಶದಂತೆ, ಯಾವಾಗಲೂ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಜಗತ್ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸ್ವಯಂ ಆತ್ಮವೆಂದು ತಿಳಿದ ಮಹಾತ್ಮನನ್ನು ಯಾರು ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ? ಅವನು ಯಾವಾಗಲೂ ನಡೆಯುವಂತೆ ಬದುಕುತ್ತಾನೆ. ಬ್ರಹ್ಮದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಹುಲ್ಲಿನ ತುದಿವರೆಗೆ, ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಆಸೆ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುವ ಶಕ್ತಿ ಜ್ಞಾನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ಆತ್ಮವನ್ನು ಅದ್ವಿತೀಯ, ವಿಶ್ವನಾಥನೆಂದು ಅರಿತವನು ಏನು ತಿಳಿದರೂ, ಏನು ಮಾಡಿದರೂ, ಅವನಿಗೆ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವುದೇ ಭಯವಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟಾವಕ್ರನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: ನೀನು ಯಾವತ್ತೂ ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಆಸಕ್ತನಲ್ಲ, ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಇದ್ದು, ಏಕೆ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವ ಆಸೆ ಬಯಸುತ್ತೀ? ಈ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಕರಗಿಸು, ಹಾಗೆ ಕರಗುವಿಕೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸು. ಈ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವೆ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಬುಗುಳಿನಂತೆ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ; ಆತ್ಮ ಒಂದೇ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಕರಗುವಿಕೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸು. ಜಗತ್ತು ನೇರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿದರೂ ಅದು ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಇಲ್ಲ, ಹೇಗೆಂದರೆ ಹಗ್ಗದಲ್ಲಿ ಹಾವನ್ನು ಕಾಣುವಂತೆ; ಶುದ್ಧನಾದ ನೀನು ಕರಗುವಿಕೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸು. ನೋವು ಮತ್ತು ಸಂತೋಷದಲ್ಲಿ ಸಮನಾಗಿರು, ಪೂರಣವಾಗಿರು, ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿಯೂ ನಿರೀಕ್ಷಾಹೀನತೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಸಮನಾಗಿರು, ಜೀವ ಮತ್ತು ಮರಣದಲ್ಲಿಯೂ ಸಮನಾಗಿರು—ಹೀಗೆ ಕರಗುವಿಕೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸು. ಅಷ್ಟಾವಕ್ರನು ಮತ್ತೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: ನಾನು ಆಕಾಶದಂತೆ ಅನಂತನು; ಜಗತ್ತು ಮಡಕೆಯಂತೆ ಸಹಜವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿದವನಿಗೆ ತ್ಯಾಗವೂ ಸ್ವೀಕಾರವೂ ಇಲ್ಲ—ಮಾತ್ರ ಕರಗುವಿಕೆ ಇದೆ. ನಾನು ಮಹಾಸಾಗರದಂತೆ, ಜಗತ್ತು ಅಲೆಗಳಂತೆ; ಈ ಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿದವನಿಗೆ ತ್ಯಾಗವೂ ಸ್ವೀಕಾರವೂ ಇಲ್ಲ—ಮಾತ್ರ ಕರಗುವಿಕೆ. ನಾನು ಮುತ್ತಿನಂತೆ, ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಪಂಚವು ಬೆಳ್ಳಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಈ ಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿದವನಿಗೆ ತ್ಯಾಗವೂ ಸ್ವೀಕಾರವೂ ಇಲ್ಲ—ಮಾತ್ರ ಕರಗುವಿಕೆ. ನಾನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ನನ್ನೊಳಗಿದ್ದರೂ, ಈ ಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿದವನಿಗೆ ತ್ಯಾಗ, ಸ್ವೀಕಾರ, ಕರಗುವಿಕೆ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಜನಕನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: ನಾನು ಅನಂತ ಸಾಗರವಾಗಿದ್ದರೆ, ಜಗತ್ತೆಂಬ ಹಡಗು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತದೆ; ಇದರಿಂದ ನನಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಸಹನೆ ಇಲ್ಲ. ನಾನು ಅನಂತ ಸಾಗರವಾಗಿರುವಾಗ, ಜಗತ್ತೆಂಬ ಅಲೆ ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಉದಯಿಸಿ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಅದು ಏಳುತ್ತದೋ, ಬೀಳುತ್ತದೋ, ನನಗೆ ಲಾಭವೋ ನಷ್ಟವೋ ಇಲ್ಲ. ನಾನು ಅನಂತ ಸಾಗರವಾಗಿರುವಾಗ, ಜಗತ್ತು ಕೇವಲ ಕಲ್ಪನೆ; ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಾಂತ, ರೂಪರಹಿತ, ನಾನು ಇದರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದೇನೆ. ಆತ್ಮವು ಯಾವ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಯಾವ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಆ ಅನಂತ, ಶುದ್ಧನಾದ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿಲ್ಲ; ಹೀಗಾಗಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ, ನಿರಾಶಯುತವಾಗಿ, ಶಾಂತವಾಗಿಯೇ ನಾನು ನೆಲೆಸಿದ್ದೇನೆ. ಅಯ್ಯೋ! ನಾನು ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯ ಮಾತ್ರ; ಜಗತ್ತು ಮಾಯಾಜಾಲದಂತೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ, ನನಗೆ ತ್ಯಾಗ ಅಥವಾ ಸ್ವೀಕಾರದ ಯೋಚನೆ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ? ಅಷ್ಟಾವಕ್ರನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: ಮನಸ್ಸು ಯಾವಾಗ ಏನನ್ನಾದರೂ ಬಯಸುತ್ತದೆ, ದುಃಖಿಸುತ್ತದೆ, ಕೈಬಿಡುತ್ತದೆ, ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಭೇದವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಕೋಪಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ—ಅದು ಬಂಧನ. ಮನಸ್ಸು ಯಾವಾಗ ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ, ದುಃಖಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಕೈಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ, ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಹರ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಕೋಪಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ—ಅದು ಮುಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಗ್ರಹಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಆಸಕ್ತನಾಗಿದ್ದರೆ ಅದು ಬಂಧನ; ಎಲ್ಲ ಗ್ರಹಿಕೆಗಳಲ್ಲೂ ಮನಸ್ಸು ನಿರಾಸಕ್ತನಾಗಿದ್ದರೆ ಅದು ಮುಕ್ತಿ. ನಾನು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಇದ್ದರೆ ಅದು ಬಂಧನ; ನಾನು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದು ಮುಕ್ತಿ. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಯಾವದನ್ನೂ ಹಿಡಿಯಬೇಡ, ಬಿಡಬೇಡ—even ಅಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದಲೂ. ಅಷ್ಟಾವಕ್ರನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ಧವಾದ ದ್ವಂದ್ವಗಳು, ಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಿಯೆ, ಯಾವಾಗ ಯಾರು ಶಾಂತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ? ಇದನ್ನು ಅರಿತು, ಇಲ್ಲಿ ನಿರ್ಲಿಪ್ತನಾಗು, ತ್ಯಾಗದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗು, ಎಲ್ಲ ವ್ರತಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗು. ಅಪರೂಪದ ಪುಣ್ಯವಂತನಿಗೆ, ಕೇವಲ ಲೋಕದ ನಡೆಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವುದರಿಂದಲೇ, ಜೀವಿಸುವ ಆಸೆ, ಆಹಾರದ ಆಸೆ, ಜ್ಞಾನಾರ್ಜನೆಯ ಆಸೆ, ಎಲ್ಲ ಅಶಾಂತಿಗಳು ಮಾಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ, ಮೂರು ವಿಧದ ದುಃಖಗಳಿಂದ ದೂಷಿತ, ಅಸಾರ, ದೋಷಪೂರ್ಣ, ತ್ಯಾಜ್ಯ—ಇವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವ ಕಾಲ, ಯುಗ, ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ದ್ವಂದ್ವಗಳು ಇಲ್ಲದವರು ಯಾರಿದ್ದಾರೆ? ಅವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ, ಯೋಗ್ಯವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದುಕೊಂಡರೆ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಮುನಿಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಯೋಗಿಗಳು ಬೋಧಿಸಿದ ತತ್ವಗಳಿಂದ ಅಲ್ಲ—ಇದನ್ನು ಕಂಡು, ಯಾರು ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದರೂ ಶಾಂತರಾಗದೆ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಚೈತನ್ಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅರಿತವನು ಯಾರು ಗುರು ಅಲ್ಲ? ವೈರಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಭಾವದಿಂದ, ಜನರನ್ನು ಪುನರ್ಜನ್ಮಚಕ್ರದಿಂದ ಪಾರಮಾಡಬಹುದು. ಪಂಚಭೂತಗಳ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಅವು ಅವುಗಳ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ನೋಡಬೇಕು; ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ನಿಜ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಬಹುದು. ಬಯಕೆಗಳೇ ಜಗತ್ತು—ಅದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ತ್ಯಜಿಸು. ಬಯಕೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಇಂದು ಯಾವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರು. ಅಷ್ಟಾವಕ್ರನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: ಬಯಕೆ ಎಂಬ ಶತ್ರುವನ್ನೂ, ದುಃಖಪೂರ್ಣವಾದ ಸಂಪತ್ತನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸು; ಈ ಎರಡರಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಧರ್ಮವನ್ನೂ ಎಲ್ಲೆಂದೂ ನಿರಾಸಕ್ತಿಯಿಂದ ನೋಡಬೇಕು. ಮೂರು ಅಥವಾ ಐದು ದಿನಗಳೆಂದರೆ ಕನಸು ಅಥವಾ ಮಾಯೆಯಂತೆ; ಸ್ನೇಹಿತರು, ಭೂಮಿ, ಸಂಪತ್ತು, ಮನೆ, ಹೆಂಡತಿ, ಸಂತಾನ, ಸೊತ್ತು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅಸ್ಥಿರ. ಯಾವುದೇ ಆಸೆ ಇರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಂಸಾರವಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯು; ಪರಿಪಕ್ವ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಆಧಾರವಿಟ್ಟು, ಬಯಕೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಸಂತೋಷವಾಗಿರು. ಬಂಧನವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಬಯಕೆ; ಅದರ ನಾಶವನ್ನೇ ಮುಕ್ತಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ನಿರಾಸಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಪುನಃ ಪುನಃ ತೃಪ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ನೀನು ಮಾತ್ರ ಚೈತನ್ಯ, ಶುದ್ಧ; ಜಗತ್ತು ಜಡ ಮತ್ತು ಅಸತ್ಯ. ಅಜ್ಞಾನವೂ ಇಲ್ಲ; ಹಾಗಿದ್ದರೆ, ಈ ಕುತೂಹಲವೇನು? ರಾಜ್ಯ, ಪುತ್ರ, ಹೆಂಡತಿ, ದೇಹ, ಸುಖ—ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜನ್ಮದಲ್ಲಿಯೂ ಅವು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಂಪತ್ತು, ಬಯಕೆ, ಧರ್ಮ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸಾಕಾಗಿದೆ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, ಸಂಸಾರದ ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಎಷ್ಟು ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ದೇಹ, ಮನಸ್ಸು, ಮಾತಿನಿಂದ ದುಃಖ ಮತ್ತು ಶ್ರಮವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೆವು! ಇಂದಿನಿಂದಲೇ ಅದು ನಿಲ್ಲಲಿ. ಅಷ್ಟಾವಕ್ರನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: ಉದಯ, ಅನುದಯ, ಪರಿವರ್ತನೆ—ಇವು ಸಹಜ ಎಂದು ತಿಳಿದವನು, ಸ್ವತಃ ಬದಲಾಗದವನು, ದುಃಖರಹಿತನಾಗಿ, ಸುಲಭವಾಗಿ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಕರ್ತವನು ಒಬ್ಬನೇ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಬಯಕೆಗಳು ಒಳಗೇ ಕರಗಿದವನಿಗೆ ಎಲ್ಲೆಂದೂ ಶಾಂತಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಅವನು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಆಸಕ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.