ಅಷ್ಟಾವಕ್ರಗೀತಾ

ಜನಕನು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದನು—ಸಂತೋಷ, ದುಃಖ ಮತ್ತು ಇತರ ಸ್ಥಿತಿಗಳು ಕೇವಲ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಶುಭ-ಅಶುಭಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ತ್ಯಜಿಸಿ, ಆತನು ಸುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದನು. ಅವನು ಹೇಳಿದನು: "ಯಾವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮನಸ್ಸು ಸ್ವಭಾವತಃ ಖಾಲಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅನಾವಶ್ಯಕವಾಗಿ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಅವನು ಎಚ್ಚರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ನಿದ್ರಿಸುವವನಂತೆ ಆಗುತ್ತಾನೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನ ಸ್ಮರಣೆ ಶಕ್ತಿಹೀನವಾಗಿದೆ. ನನಗೆ ಯಾವ ಆಸ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಸ್ನೇಹಿತರೂ ಇಲ್ಲ, ಇಂದ್ರಿಯವಿಷಯಗಳೂ ಇಲ್ಲ. ಶಾಸ್ತ್ರಗಳೂ ಇಲ್ಲ, ಜ್ಞಾನವೂ ಇಲ್ಲ—ಎಲ್ಲಾ ಆಸೆಗಳೂ ನನ್ನಿಂದ ದೂರವಾದಾಗ. ಸಾಕ್ಷಿ ಸ್ವರೂಪ, ಪರಮಾತ್ಮ, ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಅರಿತು, ಆಶೆ, ಬಂಧನ ಅಥವಾ ಮುಕ್ತಿಯ ಅಭಾವದಲ್ಲಿ, ನನಗೆ ಮುಕ್ತಿಯ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ಚಿಂತೆಯಿಲ್ಲ. ಯಾರ ಮನಸ್ಸು ಆಂತರಿಕ ಕಲ್ಪನೆಗಳಿಂದ ಖಾಲಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಅವನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿಗಳು ಮೂಢನಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು—ಆ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಅವನಿಗೇ ತಿಳಿದಿರುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟಾವಕ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ಯಾವ ಮಾರ್ಗದಿಂದಲೇ ಉಪದೇಶ ನೀಡಲಾಗಲಿ, ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದ ಜ್ಞಾನಿಗೆ ತೃಪ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಹುಡುಕುವವನಿಗೆ ಅವನು ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ಗೊಂದಲದಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಮುಕ್ತಿ ಎಂದರೆ ಇಂದ್ರಿಯವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಲಿಪ್ತತೆ; ಬಂಧನ ಎಂದರೆ ಅವುಗಳ ಆಸಕ್ತಿ—ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಅರಿತು, ನೀನು ಇಚ್ಛಿಸಿದಂತೆ ನಡೆ. ಸತ್ಯದ ಅರಿವು ಬಂದಾಗ, ಬುದ್ಧಿವಂತ, ಪಾಂಡಿತ್ಯಶಾಲಿ, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದವನೂ ಕೂಡ ಮೌನಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ, ನಿಷ್ಕ್ರಿಯನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಲೋಕಸುಖವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಇದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ನೀನು ದೇಹವಲ್ಲ, ದೇಹವೂ ನಿನಗಲ್ಲ; ನೀನು ಅನುಭವಿಸುವವನೂ ಅಲ್ಲ, ಮಾಡುವವನೂ ಅಲ್ಲ. ನೀನು ಸದಾ ಸಾಕ್ಷಿ, ನಿರ್ಲಿಪ್ತ ಚೈತನ್ಯಸ್ವರೂಪನು—ಹರ್ಷದಿಂದ ನಡೆಯು. ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷವು ಮನಸ್ಸಿನ ಗುಣಗಳು; ಮನಸ್ಸು ನಿನ್ನದು ಅಲ್ಲ. ನೀನು ನಿರ್ವಿಕಾರ, ನಿರಂತರ ಚೈತನ್ಯಸ್ವರೂಪನು—ಸುಖದಿಂದ ನಡೆಯು. ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವನ್ನು, ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಕಂಡು, ಅಹಂಕಾರ, ಮಾಮಕಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಸುಖವಾಗಿ ಇರಲು ಕಲಿಯು. ಈ ವಿಶ್ವವು ಸಮುದ್ರದ ಅಲೆಗಳಂತೆ ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೋ, ಅದು ಮಾತ್ರ ಸತ್ಯ, ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ—ಓ ಚೈತನ್ಯಮಯನೆ, ದುಃಖವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸುಖವಾಗಿರು. ನಂಬಿಕೆ ಇಡು, ಪ್ರಿಯನೇ, ನಂಬಿಕೆ ಇಡು—ಇಲ್ಲಿ ಮೋಹಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪವಾದ ಆತ್ಮ ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪ, ದಿವ್ಯ, ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಅತೀತ. ಗುಣಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ದೇಹವು ನಿಂತು, ಬಂದು, ಹೋಗುತ್ತದೆ; ಆತ್ಮ ಯಾವತ್ತೂ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ, ಬರುವುದಿಲ್ಲ—ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನೀನು ಯಾಕೆ ದುಃಖಪಡಬೇಕು? ದೇಹವು ಕಾಲಪೂರ್ತಿ ಉಳಿದರೂ ಅಥವಾ ಇಂದು ಹೋದರೂ, ನಿನ್ನಿಗೆ—ಪರಿಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯಸ್ವರೂಪನಿಗೆ—ಯಾವ ಹೆಚ್ಚಳ ಅಥವಾ ಕಡಿತವಿಲ್ಲ. ನೀನು ಅನಂತ ಸಮುದ್ರ; ಈ ವಿಶ್ವದ ಅಲೆಗಳು ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಉದಯಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅಸ್ತವಾಗುತ್ತವೆ—ನಿನಗೆ ಏನೂ ಲಾಭವೋ, ನಷ್ಟವೋ ಇಲ್ಲ. ನೀನು ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯಸ್ವರೂಪ; ಈ ಜಗತ್ತು ನಿನ್ನಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ, ಯಾರಿಗೆ, ಹೇಗೆ, ಎಲ್ಲಿಗೆ ಸ್ವೀಕಾರ ಅಥವಾ ತ್ಯಾಗದ ಭಾವನೆ ಇರಬಹುದು? ನೀನು ಒಂದೇ, ಅವಿನಾಶಿ, ಶಾಂತ, ಪರಿಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯಾಕಾಶ; ಇಲ್ಲಿ ಜನನ, ಕ್ರಿಯೆ ಅಥವಾ ಅಹಂಕಾರ ಹೇಗೆ ಇರಬಹುದು? ನೀನು ಏನನ್ನೇ ನೋಡಿದರೂ, ಅಲ್ಲೇ ನೀನೇ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿರುವೆ. ಬಂಗಾರದ ಹೊರತು ಕಂಗಣ, ಬಾಜುಬಂದ, ಅಡಿಗಾಲುಗಳೆಲ್ಲಾ ಬೇರೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆಯೆ? 'ಇದು ನಾನು, ಇದು ನಾನು ಅಲ್ಲ' ಎಂಬ ಭೇದವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಎಲ್ಲವೂ ಆತ್ಮವೇ ಎಂದು ಅರಿತು, ಎಲ್ಲ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಸುಖವಾಗಿರು. ಅಜ್ಞಾನದಿಂದಲೇ ಈ ಜಗತ್ತು ಕಾಣುತ್ತದೆ; ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ನೀನು ಒಬ್ಬನೇ. ನಿನಗೆ ಬೇರೊಂದು ಬಂಧನ ಅಥವಾ ಮುಕ್ತಿಯಿರುವವರಿಲ್ಲ. ಈ ಜಗತ್ತು ಕೇವಲ ಮಾಯೆ, ಬೇರೆ ಏನೂ ಅಲ್ಲವೆಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊ. ನಿರಾಶಯಾಗಿ, ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯಸ್ವರೂಪನಾಗಿ, ನೀನು ಶಾಂತವಾಗು. ಸತ್ತ, ಭವಿಷ್ಯ, ವರ್ತಮಾನ—ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಅಸ್ತಿತ್ವಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ. ನಿನಗೆ ಬಂಧನವೂ ಇಲ್ಲ, ಮುಕ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಮಾಡುವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಮಾಡದಿರುವುದೂ ಇಲ್ಲ—ಸುಖದಿಂದ ನಡೆಯು. ಓ ಚೈತನ್ಯಸ್ವರೂಪ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಂಶಯಗಳಿಂದ, ಚಿಂತನೆಗಳಿಂದ ಕಾಡಿಸಬೇಡ. ಶಾಂತವಾಗಿ, ನಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಸುಖದಿಂದ ಇರು. ಧ್ಯಾನವನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡು; ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನೂ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಡ. ನೀನು ಆತ್ಮವೇ, ಈಗಾಗಲೇ ಮುಕ್ತನು—ಪರಿಶೀಲನೆ ಮೂಲಕ ಏನು ಸಾಧಿಸಬಹುದು? ಅಷ್ಟಾವಕ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ನೀನು ಎಷ್ಟು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಓದಿದರೂ ಅಥವಾ ಕೇಳಿದರೂ, ಪ್ರಿಯನೇ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮರೆತುಬಿಟ್ಟಾಗ ಮಾತ್ರ ನಿನಗೆ ನಿಜವಾದ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸಿಗುವುದು. ಭೋಗ, ಕ್ರಿಯೆ ಅಥವಾ ಧ್ಯಾನ—ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಮಾಡು, ಜ್ಞಾನಿಯ ಮನಸ್ಸು ಎಲ್ಲ ಆಸೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದಾಗ ಅತ್ಯಂತ ಆನಂದವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ದುಃಖಪಡುತ್ತಾರೆ; ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ಯಾರೂ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಉಪದೇಶದಿಂದ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಕಟಪಡುವವನು ಮೃದುಮೃದುLazyಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು; ಸುಖವು ಅವನಿಗೇ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಬೇರೆ ಯಾರಿಗೂ ಅಲ್ಲ. 'ಇದು ಮಾಡಿದೆ, ಇದು ಮಾಡಿಲ್ಲ' ಎಂಬ ದ್ವಂದ್ವಗಳಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಮುಕ್ತವಾದಾಗ, ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ, ಮೋಕ್ಷಗಳೆಲ್ಲವೂ ಅವನಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗುತ್ತವೆ. ನಿರ್ಲಿಪ್ತನು ಇಂದ್ರಿಯವಿಷಯಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆಸಕ್ತನು ಅವುಗಳನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಹಿಡಿಯುವುದನ್ನೂ, ಬಿಡುವುದನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿದವನು ನಿರ್ಲಿಪ್ತನೂ ಅಲ್ಲ, ಆಸಕ್ತನೂ ಅಲ್ಲ. ಸ್ವೀಕಾರ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗದ ಕಲ್ಪನೆ ಆಸೆ ಇರುವವರೆಗೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ—ಅದೇ ಸಂಸಾರದ ಮೊಳಕೆ—ಶುದ್ಧ ವಿಚಾರದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದಾಗವರೆಗೆ. ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ, ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆಯಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷ; ಆದರೆ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ದ್ವಂದ್ವಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ, ಮಗುಗಳಂತೆ ಸ್ಥಿರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಆಸಕ್ತನು ದುಃಖದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಲೋಕವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ವೈರಾಗ್ಯವಂತನು ದುಃಖದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಲೋಕದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಚಿಂತೆಪಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಮುಕ್ತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಅಹಂಕಾರ, ದೇಹದ ಮೇಲೂ ಮಾಮಕಾರವಿದ್ದವನು ಜ್ಞಾನಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ಯೋಗಿಯೂ ಅಲ್ಲ—ಅವನಿಗೆ ದುಃಖವೇ ಪಾಲು. ಶಿವ, ವಿಷ್ಣು, ಬ್ರಹ್ಮನೇ ಉಪದೇಶ ಮಾಡಿದರೂ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮರೆತುಬಿಟ್ಟಾಗ ಮಾತ್ರ ನಿನಗೆ ನಿಜವಾದ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸಿಗುವುದು. ಅಷ್ಟಾವಕ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ಜ್ಞಾನಫಲವನ್ನು, ಯೋಗಫಲವನ್ನು ಪಡೆದವನಿಗೆ, ಸದಾ ಶುದ್ಧವಾದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ತೃಪ್ತವಾಗಿರುತ್ತವೆ; ಅವನು ಒಬ್ಬನೇ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ. ಜ್ಞಾನಿಯನ್ನು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾವತ್ತೂ ದುಃಖ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನಿಂದಲೇ ಈ ವಿಶ್ವಪೂರ್ವಕೋಶವು ಪೂರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ತನ್ನಲ್ಲೇ ಆನಂದಿಸುವವನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಇಂದ್ರಿಯವಿಷಯವೂ ಆನಂದವನ್ನು ಕೊಡದು—ಹಾಗೆ ಸಲ್ಲಾಕಿ ಎಲೆಗಳ ರುಚಿಗೆ ಆನಂದಿಸುವ ಹಸ್ತಿಯನ್ನು ಬೇವು ಎಲೆಗಳು ಆಕರ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅನುಭವಿಸುವಾಗಲೂ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗದ, ಅನುಭವಿಸದಾಗಲೂ ಆಸೆಪಡುವದಿಲ್ಲದವನು ಅಪರೂಪ.