शाण्डिल्यभक्तिसूत्रम्

संयोगे परिवर्तनात् उत्पन्नं, तस्य शक्त्या ज्ञातं न मिथ्येत्येव। तस्य शुद्धता लौकिकैः लिङ्गैः अनुमीयते। स्मरणे पुनः सम्मानः, आदरः, स्नेहः, शत्रुत्वाभावः, संशयः, कीर्तिः, प्रयोजनस्य अभिज्ञानम्, भक्ति, अर्पणम्, तथा सर्वे अवस्थाः, विरोधः चाद्यः, पुनः पुनः दृश्यन्ते। तु द्वेषादयः तत्र न दृश्यन्ति। शेषवाक्यादपि, प्रपञ्चेषु अपि एवं दृश्यते। जन्मकर्मविज्ञः, 'अज' इत्युक्त्या तद्विज्ञेयम्। तत् दिव्यं, केवलं स्वशक्त्या उत्पन्नम्। तस्य मुख्यगुणः करुणा। जीवितत्वात्, प्रपञ्चेषु न गण्यते। द्यूतसेवनराजसेवायाः निषेधात्, तद् एव ज्ञेयम्। यदि वासुदेवस्य सन्निधौ तद् कथ्यते, तद् केवलं निष्क्रियत्वेन। अभिज्ञानात् तद् एव। वृष्णिषु, उत्कृष्टतया तद् दृश्यते। अतः, यथासम्पन्नेषु तेषु, तत्र एव। भक्तिः पूजार्थसमाप्तौ परमस्यापि कारणत्वेन गौणत्वेन तिष्ठति। अन्येषु तु, रागप्रयोजनस्मरणसंबन्धात्। शेषाः तु मध्यस्थाः; पूजारम्भे, तेषां अंशत्वात्। तेषु, आरम्भे शुद्धता उत्पद्यते। तेषु, प्रमुखसंयोगात्, केचित् अधिकं फलम् अभिप्रेत्य वदन्ति। जैमिनिः तु 'न तथा' इत्याह, सम्भावनात्। अत्र, अङ्गकर्मानुष्ठानम् यथायोग्यं गृहकार्यवत् भवति। एकं कर्म अपि भगवत्प्रीत्यर्थं शक्तिमान्। अर्पणं न बन्धनम्, द्वारमेव। ध्याननियमः स्पष्टसौकर्यात् स्थापितः। तस्य यज्ञस्य, पूजा अन्येषु न तथा। पादप्रक्षालनजलम् अर्पणजलसमं, यदि न व्याप्यते। स्वयमर्पितम् अविवेकम् स्वीक्रियते। दोषेषु, कारणगुणानुसारेण निर्णयः क्रियते। पत्रादिदानं, यदि न विधीयते, विशेषार्थं गण्यते। पुण्यजन्यत्वात्, परार्थत्वात्, कर्माणि परमहिताय। अन्येषु, गौणत्रिविधभावः स्तुत्यर्थसंबन्धात्। तद् बहिरन्तरं व्याप्य, सर्वं आच्छादयति, वातवत्। स्मरणं, स्तुति, कथाः, आपद्गतम् प्रायश्चित्तं भवन्ति। यदि प्रायः अनुष्ठानाभावः इति कथ्यते, तु गच्छति न, महतामपि निवृत्तिः दृश्यते। भगवद्भक्तिसिद्धौ, अन्यस्य सर्वस्य हानौ महान् विघ्नः जायते। तत्र स्थितत्वात्, अन्यः धर्मः नास्ति, दुष्टेषु बालवत्। तत्र न निन्दा, अन्यः उत्तराधिकारी नियुक्तः, सामान्यवत्। अतः, अपक्वावस्थेष्वपि, तद् लोकः अस्ति। एकस्यैव अनुक्रमपथस्य सम्भावनात्, तद् एव।