ਉਭਯਪਰਾਂ ਸ਼ਾਣ੍ਡਿਲ੍ਯ: ਸ਼ਬ੍ਦੋਪਪਤ੍ਤਿਭ੍ਯਾਮ੍
ਸ਼ਾਂਡਿਲਯਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਤਰਕ ਨਾਲ।
ਵੈषਮ੍ਯਾਦਸਿਦ੍ਧਮਿਤਿ ਚੇਨ੍ਨਾਭਿਜ੍ਞਾਨਵਦਵੈਸ਼ਿष੍ਟ੍ਯਾਤ੍
ਜੇ ਕਹੋ ਕਿ ਅਸਮਾਨਤਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ।
ਨ ਚ ਕ੍ਲਿष੍ਟ: ਪਰ: ਸ੍ਯਾਦਨਨ੍ਤਰਂ ਵਿਸ਼ੇषਾਤ੍
ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਮਨੁੱਖ ਉੱਚਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਤਥੇਤਿ ਚੇਨ੍ਨ ਸ੍ਵਾਭਾਵ੍ਯਾਤ੍
ਜੇ ਕਹੋ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਭੂਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਕਰਕੇ ਹੈ।
ਅਪ੍ਰਤਿषਿਦ੍ਧਂ ਪਰੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਤਦ੍ਭਾਵਾਚ੍ਚ ਨੈਵਮਿਤਰੇषਾਮ੍
ਰੁਕਾਵਟ ਰਹਿਤ ਉੱਚੀ ਪ੍ਰਭੂਤਾ ਉਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਕਰਕੇ ਹੈ; ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਐਸਾ ਨਹੀਂ।
ਸਰ੍ਵਾਨृਤੇ ਕਿਮਿਤਿ ਚੇਨ੍ਨੈਵਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਨਨ੍ਤ੍ਯਾਤ੍
ਜੇ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਸਭ ਝੂਠ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਬੁੱਧੀ ਬੇਅੰਤ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਨ੍ਤਰਾਲਾਦਵੈਕਾਰ੍ਯਂ ਚਿਤ੍ਸਤ੍ਤ੍ਵੇਨਾਨੁਵਰ੍ਤਮਾਨਾਤ੍
ਹੋਰ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਚਿੱਤ ਆਪਣੀ ਸਤਤਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
ਤਤ੍ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ ਗृਹਪੀਠਵਤ੍
ਉਸ ਦੀ ਨੀਂਹ ਘਰ ਦੀ ਨੀਂਹ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਮਿਥੋऽਪੇਕ੍ਸ਼ਣਾਦੁਭਯਮ੍
ਇਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਚੇਤ੍ਯਚਿਤੋਰ੍ਨ ਤृਤੀਯਮ੍
ਜੋ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਜੋ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਤੀਜਾ ਨਹੀਂ।
ਯੁਕ੍ਤੌ ਚ ਸਮ੍ਪਰਾਯਾਤ੍
ਜੋੜ ਵਿੱਚ, ਬਦਲਾਅ ਤੋਂ।
ਸ਼ਕ੍ਤਿਤ੍ਵਾਨ੍ਨਾਨृਤਂ ਵੇਦ੍ਯਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਝੂਠ ਨਹੀਂ।
ਤਤ੍ਪਰਿਸ਼ੁਦ੍ਧਿਸ਼੍ਚ ਗਮ੍ਯਾ ਲੋਕਵਲ੍ਲਿਙ੍ਗੇਭ੍ਯ:
ਉਸ ਦੀ ਪਵਿਤਰਤਾ ਸੰਸਾਰਕ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਤੋਂ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਮ੍ਮਾਨਬਹੁਮਾਨਪ੍ਰੀਤਿਵਿਰਹੇਤਰਵਿਚਿਕਿਤ੍ਸਾਮਹਿਮਖ੍ਯਾਤਿਤਦਰ੍ਥਪ੍ਰਾਣਸ੍ਥਾਨਤਦੀਯਤਾਸਰ੍ਵਤਦ੍ ਭਾਵਾ ਪ੍ਰਾਤਿਕੂਲ੍ਯਾਦੀਨਿ ਚ ਸ੍ਮਰਣੇਭ੍ਯੋ ਬਾਹੁਲ੍ਯਾਤ੍
ਆਦਰ, ਇੱਜ਼ਤ, ਪਿਆਰ, ਵੈਰ ਦੀ ਅਣਹੋਣੀ, ਸ਼ੱਕ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਮਕਸਦ ਦੀ ਪਛਾਣ, ਭਗਤੀ, ਭੇਟ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹਾਲਾਤ, ਵਿਰੋਧ ਆਦਿ ਵੀ, ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵੇषਾਦਯਸ੍ਤੁ ਨੈਵਮ੍
ਪਰ ਨਫ਼ਰਤ ਆਦਿ ਐਸਾ ਨਹੀਂ।
ਯਦ੍ਵਾਕ੍ਯਸ਼ੇषਾਤ੍ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵੇष੍ਵਪਿ ਸਾ
ਵਾਕ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਇਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜਨ੍ਮਕਰ੍ਮਵਿਦਸ਼੍ਚਾਜਨ੍ਮਸ਼ਬ੍ਦਾਤ੍
ਜਨਮ ਤੇ ਕਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, 'ਅਜਨਮ' ਸ਼ਬਦ ਕਰਕੇ।
ਤਚ੍ਚ ਦਿਵ੍ਯਂ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਮਾਤ੍ਰੋਦ੍ਭਵਾਤ੍
ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ।
ਮੁਖ੍ਯਂ ਤਸ੍ਯ ਹਿ ਕਾਰੁਣ੍ਯਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਗੁਣ ਦਇਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਣਿਤ੍ਵਾਨ੍ਨ ਵਿਭੂਤਿषੁ
ਜੀਵਨ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਗਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।
ਦ੍ਯੂਤਰਾਜਸੇਵਯੋ: ਪ੍ਰਤਿषੇਧਾਚ੍ਚ
ਜੂਏ ਤੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਕਰਕੇ।
ਵਾਸੁਦੇਵੇऽਪੀਤਿ ਚੇਨ੍ਨਾਕਰਮਾਤ੍ਰਤ੍ਵਾਤ੍
ਜੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਅਕਰਮਤਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਭਿਜ੍ਞਾਨਾਚ੍ਚ
ਪਛਾਣ ਹੋਣ ਕਰਕੇ।
ਵृष੍ਣਿषੁ ਸ਼੍ਰੈष੍ਠ੍ਯੇਨ ਤਤ੍
ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟਤਾ ਕਰਕੇ।
ਏਵਂ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧੇषੁ ਚ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ
ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਭਜਨੋਪਸਂਹਾਰਾਦ੍ਗੌਣ੍ਯਾ ਪਰਾਯੈਤਦ੍ਧੇਤੁਤ੍ਵਾਤ੍
ਭਗਤੀ, ਭਜਨ ਦੇ ਸਮਾਪਤੀ ਰਾਹੀਂ, ਸਰਵੋਤਮ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਰਾਗਾਰ੍ਥਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਸਾਹਚਰ੍ਯਾਚ੍ਚੇਤਰੇषਾਮ੍
ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਲਈ, ਰਾਗ ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਹੋਣ ਕਰਕੇ।
ਅਨ੍ਤਰਾਲੇ ਤੁ ਸ਼ੇषਾ: ਸ੍ਯੁਰੁਪਾਸ੍ਯਾਦੌ ਚ ਕਾਣ੍ਡਤ੍ਵਾਤ੍
ਪਰ, ਬਾਕੀ ਵਿਚਲੇ ਮਧਯਮ ਹਨ; ਅਤੇ ਉਪਾਸਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਅੰਸ਼ਕ ਹਨ।
ਤਾਭ੍ਯ: ਪਾਵਿਤ੍ਰ੍ਯਮੁਪਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਤਾਸੁ ਪ੍ਰਧਾਨਯੋਗਾਤ੍ ਫ਼ਲਾਧਿਕ੍ਯਮੇਕੇ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ, ਮੁੱਖ ਜੋੜ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਕੁਝ ਵਧੇਰੇ ਫਲ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।