ਹੇਯਾ ਰਾਗਤ੍ਵਾਦਿਤਿ ਚੇਨ੍ਨੋਤ੍ਤਮਾਸ੍ਪਦਤ੍ਵਾਤ੍ ਸਙ੍ਗਵਤ੍
ਜੇ ਕਹੋ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਲਗਾਵਟ ਕਰਕੇ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੰਗਤ।
ਤਦੇਵ ਕਰ੍ਮਿਜ੍ਞਾਨਯੋਗਿਭ੍ਯ ਆਧਿਕ੍ਯਸ਼ਬ੍ਦਾਤ੍
ਅਸਲ ਵਿੱਚ, 'ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟਤਾ' ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਕਰਕੇ ਇਹ ਕਰਮ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਯੋਗ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਨਿਰੂਪਣਾਭ੍ਯਾਮਾਧਿਕ੍ਯਸਿਦ੍ਧੇ:
ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨਿਰਣੈ ਰਾਹੀਂ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟਤਾ ਸਾਬਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨੈਵ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਤੁ ਸਾਧਾਰਣ੍ਯਾਤ੍
ਪਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਭ ਲਈ ਆਮ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇ ਚਾਨਵਸ੍ਥਾਨਾਤ੍
ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਅਸਲਤਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅੰਤ ਨਹੀਂ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਾਣ੍ਡਂ ਤੁ ਭਕ੍ਤੌ ਤਸ੍ਯਾਨੁਜ੍ਞਾਨਾਯ ਸਾਮਾਨ੍ਯਾਤ੍
ਪਰ ਬ੍ਰਹਮਨ ਵਾਲਾ ਭਾਗ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲਈ, ਆਮ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹੈ।
ਬੁਦ੍ਧਿਹੇਤੁਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਰਾਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧੇਰਵਘਾਤਵਤ੍
ਸੁੱਧਤਾ ਕਰਕੇ, ਬੁੱਧੀ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਕਿਰਿਆ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਤਦਙ੍ਗਾਨਾਂ ਚ
ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਰਸਤੇ ਵੀ।
ਤਾਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਪਰਾਂ ਕਾਸ਼੍ਯਪ: ਪਰਤ੍ਵਾਤ੍
ਕਾਸ਼ਯਪ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਭੂਤਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮੈਕਪਰਾਂ ਬਾਦਰਾਯਣ:
ਬਾਦਰਾਯਣ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਤਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ।
ਉਭਯਪਰਾਂ ਸ਼ਾਣ੍ਡਿਲ੍ਯ: ਸ਼ਬ੍ਦੋਪਪਤ੍ਤਿਭ੍ਯਾਮ੍
ਸ਼ਾਂਡਿਲਯਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਤਰਕ ਨਾਲ।
ਵੈषਮ੍ਯਾਦਸਿਦ੍ਧਮਿਤਿ ਚੇਨ੍ਨਾਭਿਜ੍ਞਾਨਵਦਵੈਸ਼ਿष੍ਟ੍ਯਾਤ੍
ਜੇ ਕਹੋ ਕਿ ਅਸਮਾਨਤਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ।
ਨ ਚ ਕ੍ਲਿष੍ਟ: ਪਰ: ਸ੍ਯਾਦਨਨ੍ਤਰਂ ਵਿਸ਼ੇषਾਤ੍
ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਮਨੁੱਖ ਉੱਚਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਤਥੇਤਿ ਚੇਨ੍ਨ ਸ੍ਵਾਭਾਵ੍ਯਾਤ੍
ਜੇ ਕਹੋ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਭੂਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਕਰਕੇ ਹੈ।
ਅਪ੍ਰਤਿषਿਦ੍ਧਂ ਪਰੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਤਦ੍ਭਾਵਾਚ੍ਚ ਨੈਵਮਿਤਰੇषਾਮ੍
ਰੁਕਾਵਟ ਰਹਿਤ ਉੱਚੀ ਪ੍ਰਭੂਤਾ ਉਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਕਰਕੇ ਹੈ; ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਐਸਾ ਨਹੀਂ।
ਸਰ੍ਵਾਨृਤੇ ਕਿਮਿਤਿ ਚੇਨ੍ਨੈਵਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਨਨ੍ਤ੍ਯਾਤ੍
ਜੇ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਸਭ ਝੂਠ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਬੁੱਧੀ ਬੇਅੰਤ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਨ੍ਤਰਾਲਾਦਵੈਕਾਰ੍ਯਂ ਚਿਤ੍ਸਤ੍ਤ੍ਵੇਨਾਨੁਵਰ੍ਤਮਾਨਾਤ੍
ਹੋਰ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਚਿੱਤ ਆਪਣੀ ਸਤਤਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
ਤਤ੍ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ ਗृਹਪੀਠਵਤ੍
ਉਸ ਦੀ ਨੀਂਹ ਘਰ ਦੀ ਨੀਂਹ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਮਿਥੋऽਪੇਕ੍ਸ਼ਣਾਦੁਭਯਮ੍
ਇਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਚੇਤ੍ਯਚਿਤੋਰ੍ਨ ਤृਤੀਯਮ੍
ਜੋ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਜੋ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਤੀਜਾ ਨਹੀਂ।
ਯੁਕ੍ਤੌ ਚ ਸਮ੍ਪਰਾਯਾਤ੍
ਜੋੜ ਵਿੱਚ, ਬਦਲਾਅ ਤੋਂ।
ਸ਼ਕ੍ਤਿਤ੍ਵਾਨ੍ਨਾਨृਤਂ ਵੇਦ੍ਯਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਝੂਠ ਨਹੀਂ।
ਤਤ੍ਪਰਿਸ਼ੁਦ੍ਧਿਸ਼੍ਚ ਗਮ੍ਯਾ ਲੋਕਵਲ੍ਲਿਙ੍ਗੇਭ੍ਯ:
ਉਸ ਦੀ ਪਵਿਤਰਤਾ ਸੰਸਾਰਕ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਤੋਂ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਮ੍ਮਾਨਬਹੁਮਾਨਪ੍ਰੀਤਿਵਿਰਹੇਤਰਵਿਚਿਕਿਤ੍ਸਾਮਹਿਮਖ੍ਯਾਤਿਤਦਰ੍ਥਪ੍ਰਾਣਸ੍ਥਾਨਤਦੀਯਤਾਸਰ੍ਵਤਦ੍ ਭਾਵਾ ਪ੍ਰਾਤਿਕੂਲ੍ਯਾਦੀਨਿ ਚ ਸ੍ਮਰਣੇਭ੍ਯੋ ਬਾਹੁਲ੍ਯਾਤ੍
ਆਦਰ, ਇੱਜ਼ਤ, ਪਿਆਰ, ਵੈਰ ਦੀ ਅਣਹੋਣੀ, ਸ਼ੱਕ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਮਕਸਦ ਦੀ ਪਛਾਣ, ਭਗਤੀ, ਭੇਟ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹਾਲਾਤ, ਵਿਰੋਧ ਆਦਿ ਵੀ, ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵੇषਾਦਯਸ੍ਤੁ ਨੈਵਮ੍
ਪਰ ਨਫ਼ਰਤ ਆਦਿ ਐਸਾ ਨਹੀਂ।
ਯਦ੍ਵਾਕ੍ਯਸ਼ੇषਾਤ੍ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵੇष੍ਵਪਿ ਸਾ
ਵਾਕ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਇਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜਨ੍ਮਕਰ੍ਮਵਿਦਸ਼੍ਚਾਜਨ੍ਮਸ਼ਬ੍ਦਾਤ੍
ਜਨਮ ਤੇ ਕਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, 'ਅਜਨਮ' ਸ਼ਬਦ ਕਰਕੇ।
ਤਚ੍ਚ ਦਿਵ੍ਯਂ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਮਾਤ੍ਰੋਦ੍ਭਵਾਤ੍
ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ।
ਮੁਖ੍ਯਂ ਤਸ੍ਯ ਹਿ ਕਾਰੁਣ੍ਯਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਗੁਣ ਦਇਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਣਿਤ੍ਵਾਨ੍ਨ ਵਿਭੂਤਿषੁ
ਜੀਵਨ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਗਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।