ਸ਼ਾਣ੍ਡਿਲ੍ਯਭਕ੍ਤਿਸੂਤ੍ਰਮ੍

ਇਹ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਸਾਰਾ ਵਿਚਾਰ ਸੰਦਰਭ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਕਹੇ ਕਿ ਇਹ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਫਲ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਦਰਮਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੰਤਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਗੋਪੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਕਹੇ ਕਿ ਭਕਤੀ ਰਾਹੀਂ ਗਿਆਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪਛਾਣ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੋਰ ਵਿਕਲਪ ਵੀ ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਭਕਤੀ, ਦੂਜੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਸੰਗਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਯੋਗ ਦੋਵੇਂ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਐਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲੀ ਭੇਟੀਆਂ। ਪਰ ਦੂਜੇ ਸਾਧਨਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕਹਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਲਗਾਵਟ ਦੇ ਕਾਰਨ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਆਧਾਰ ਹੈ, ਸੰਗਤ ਵਾਂਗ। ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ, ਉੱਚਤਾ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ, ਇਹ ਕਰਮ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਭਕਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਉੱਚਤਾ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਨਿਰਣੈ ਦੋਨੋਂ ਰਾਹੀਂ ਸਥਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਹਰ ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅੰਤ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਭਕਤੀ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਆਮਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਗਿਆ ਲਈ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਤਰਕ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕਿਰਿਆ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਭਾਗਾਂ ਦੀ ਵੀ ਇਹੀ ਹਾਲਤ ਹੈ। ਕਸ਼ਯਪ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਪ੍ਰਭੂਤਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਬਾਦਰਾਯਣ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਂਡਿਲਯਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਦੋਨੋਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਤਰਕ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕਹਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਅਸਮਾਨਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸਥਾਪਤ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ, ਗਿਆਨ ਵਾਂਗ, ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਪੀੜਤ ਵੀ ਉੱਚਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕਹਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਭੂਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੁਭਾਵਕ ਹੈ। ਰੁਕਾਵਟ-ਰਹਿਤ ਉੱਚੀ ਪ੍ਰਭੂਤਾ ਇਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਤੋਂ ਹੈ; ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰਾ ਝੂਠ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਅਨੰਤਤਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਸੁਭਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਕੋਈ ਬਦਲਾਵ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਚੇਤਨਾ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਆਧਾਰ ਘਰ ਦੀ ਨੀਂਹ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਪਰਸਪਰ ਨਿਰਭਰਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਦੋਵੇਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਗਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਤੀਜਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਅਤੇ ਮਿਲਾਪ ਵਿੱਚ, ਬਦਲਾਅ ਤੋਂ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜੋ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਝੂਠ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਸੰਸਾਰੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਤੋਂ ਅਨੁਮਾਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਦਰ, ਸਨਮਾਨ, ਪਿਆਰ, ਵੈਰ-ਰਹਿਤਤਾ, ਸੰਦੇਹ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਛਾਣ, ਭਕਤੀ, ਭੇਟ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹਾਲਾਤ, ਵਿਰੋਧ ਅਤੇ ਹੋਰ, ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਨਫ਼ਰਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਅਜਿਹੇ ਨਹੀਂ। ਬਚੀ ਹੋਈ ਵਾਕ ਤੋਂ, ਇਹ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ। ਜਨਮ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ, 'ਅਜਨਮਾ' ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਹ ਦਿਵਿਆ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ। ਦਇਆ ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਗੁਣ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਜੀਵਤ ਹੈ, ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।