શાણ્ડિલ્યભક્તિસૂત્રમ્

મહાપાતકિનાં ત્વાર્તૌ

પણ મહાપાપીઓ માટે, દુ:ખની ઘડીમાં—

સૈકાન્તભાવો ગીતાર્થપ્રત્યભિજ્ઞાનાત્

એકાંત સ્થિતિ ગીતાના અર્થની ઓળખથી આવે છે.

પરાં કૃત્વૈવ સર્વેષાં તથા હ્યાહ

બધા માટે એ સર્વોચ્ચ બનાવ્યા પછી જ, કારણ કે એવું કહેવાયું છે.

ભજનીયેનાદ્વિતીયમિદં કૃત્સ્નસ્ય તત્સ્વરૂપત્વાત્

આ એક જ, દ્વિતિય વગર, પૂજવાનું છે, કેમ કે એ બધાનું સાચું સ્વરૂપ છે.

તચ્છક્તિર્માયા જડસામાન્યાત્

એની શક્તિ માયા છે, કારણ કે એ સામાન્ય રીતે જડ છે.

વ્યાપકત્વાદ્વ્યાપ્યાનામ્

વ્યાપક હોવાથી, જે વ્યાપિત છે, એમાં પણ વ્યાપે છે.

ન પ્રાણિબુદ્ધિભ્યોઽસમ્ભવાત્

પ્રાણી કે બુદ્ધિમાંથી નથી, કેમ કે એ અશક્ય છે.

નિર્માયોચ્ચાવચં શ્રુતીશ્ચ નિર્મિમીતે પિતૃવત્

માયાથી મુક્ત ઊંચી અને નીચી શાસ્ત્રો પિતા જેવો સર્જે છે.

મિશ્રોપદેશાન્નેતિ ચેન્ન સ્વલ્પત્વાત્

જો કહે કે ઉપદેશો મિશ્ર છે, તો એવું નથી, કેમ કે એ બહુ ઓછા છે.

ફ઼લમસ્માદ્બાદરાયણો દૃષ્ટત્વાત્

બાદરાયણ કહે છે કે, પરિણામ અહીંથી મળે છે, કારણ કે એ જોઈ શકાય છે.

વ્યુત્ક્રમાદપ્યયસ્તથા દૃષ્ટમ્

જ્યારે અલગાવ થાય છે, ત્યારે વિલય પણ એ જ રીતે જોવા મળે છે.

તદૈક્યં નાનાત્વૈકત્વમુપાધિયોગહાનાદાદિત્યવત્

એ એકતા વિવિધતાની એકતા નથી, કારણ કે ઉપાધિનો સંબંધ ટળી જાય છે, જેમ કે સૂર્ય સાથે થાય છે.

પૃથગિતિ ચેન્ન પરેણાસમ્બન્ધાત્ પ્રકાશાનામ્

જો કોઈ કહે કે એ અલગ છે, તો એવું નથી, કારણ કે બીજાની સાથે કોઈ સંબંધ નથી, જેમ કે પ્રકાશો વચ્ચે હોય છે.

ન વિકારિણસ્તુ કરણવિકારાત્

પણ એમાં ફેરફાર થતો નથી, કારણ કે ફેરફાર તો સાધનોમાં જ થાય છે.

અનન્યભક્ત્યા તદ્બુદ્ધિર્બુદ્ધિલયાદત્યન્તમ્

અનન્ય ભક્તિથી મન એમાં સ્થિર થાય છે, અને મનનું લય થવાથી એ પૂર્ણરૂપે થાય છે.

આયુશ્ચિરમિતરેષાં તુ હાનિરનાસ્પદત્વાત્

બીજાઓ માટે આયુષ્ય લાંબું હોય છે, પણ આધાર ન હોવાથી નુકસાન થાય છે.

સંસૃતિરેષામભક્તિ: સ્યાન્નાજ્ઞાનાત્ કારણાસિદ્ધે:

આ લોકો માટે સંસાર અભક્તિથી થાય છે, અજ્ઞાનથી નહીં, કારણ કે કારણ સાબિત નથી.

ત્રીણ્યેષાં નેત્રાણિ શબ્દલિઙ્ગાક્ષભેદાદ્રુદ્રવત્

આ લોકો માટે ત્રણ આંખો છે, કારણ કે શબ્દ, સંકેત અને અર્થમાં ભિન્નતા છે, જેમ રુદ્ર પાસે છે.

આવિસ્તિરોભાવા વિકારા: સ્યુ: ક્રિયાફ઼લસંયોગાત્

પ્રગટ અને ગુપ્ત થવું એ ફેરફારો છે, જે ક્રિયા અને તેના પરિણામના જોડાણથી થાય છે.