શાણ્ડિલ્યભક્તિસૂત્રમ્

વાસુદેવેઽપીતિ ચેન્નાકરમાત્રત્વાત્

વાસુદેવમાં છે એવું કહેવાય તો, એ માત્ર અક્રિયતા તરીકે છે.

પ્રત્યભિજ્ઞાનાચ્ચ

અને ઓળખાણથી પણ.

વૃષ્ણિષુ શ્રૈષ્ઠ્યેન તત્

વૃષ્ણિમાં શ્રેષ્ઠતા દ્વારા.

એવં પ્રસિદ્ધેષુ ચ

આ રીતે, જે માન્ય અને સ્થિર થયેલા છે, તેમાં

ભક્ત્યા ભજનોપસંહારાદ્ગૌણ્યા પરાયૈતદ્ધેતુત્વાત્

ભક્તિ, પૂજનના અંતમાં, સર્વોત્તમ માટે દ્વિતીય છે, કારણ કે એનું કારણ છે.

રાગાર્થપ્રકીર્ત્તિસાહચર્યાચ્ચેતરેષામ્

બીજાઓ માટે, રાગ અને હેતુની વાત સાથે જોડાણ હોવાથી.

અન્તરાલે તુ શેષા: સ્યુરુપાસ્યાદૌ ચ કાણ્ડત્વાત્

પણ, બાકી રહેલી વસ્તુઓ મધ્યમાં આવે છે; અને પૂજનના આરંભમાં, ભાગિક સ્વરૂપ હોવાથી.

તાભ્ય: પાવિત્ર્યમુપક્રમાત્

આમાંથી, આરંભે પવિત્રતા મળે છે.

તાસુ પ્રધાનયોગાત્ ફ઼લાધિક્યમેકે

આમાં, મુખ્ય જોડાણને કારણે, કેટલાક વધારે ફળ માનતા છે.

નામ્નેતિ જૈમિનિ: સમ્ભવાત્

જૈમિની કહે છે, 'એવું નથી,' કારણ કે શક્ય છે.

અત્રાઙ્ગપ્રયોગાણાં યથાકાલસમ્ભવો ગૃહાદિવત્

અહીં, અંગરૂપ વિધિઓ યોગ્ય સમયે થાય છે, જેમ ઘરનાં કામોમાં.

ઈશ્વરતુષ્ટેરેકોઽપિ બલી

ઈશ્વર પ્રસન્ન થાય તો એક જ કાર્ય પણ શક્તિશાળી બને છે.

અબન્ધોઽર્પણસ્ય મુખમ્

અર્પણ બંધન નથી, એ પ્રવેશદ્વાર છે.

ધ્યાનનિયમસ્તુ દૃષ્ટસૌકર્યાત્

ધ્યાનનો નિયમ સ્પષ્ટ સુવિધા હોવાથી માન્ય છે.

તદ્યજિ: પૂજયામિતરેષાં નૈવમ્

તે યજ્ઞ માટે, પૂજા છે, પણ બીજાઓ માટે એવું નથી.

પાદોદકં તુ પાદ્યમવ્યાપ્તે:

પગ ધોવા માટેનું પાણી, અર્પણ માટેના પાણી જેવું જ છે, જ્યારે વ્યાપક નથી.

સ્વયમર્પિતં ગ્રાહ્યમવિશેષાત્

પોતે અર્પણ કરેલું, કોઈ ભેદ વગર સ્વીકાર્ય છે.

નિમિત્તગુણાવ્યપેક્ષણાદપરધેષુ વ્યવસ્થા

દોષ હોય ત્યારે, કારણ અને ગુણ ધ્યાનમાં રાખીને નિર્ધાર થાય છે.

પત્રાદેર્દાનમત્યથા હિ વૈશિષ્ટ્યમ્

પાન વગેરેનું દાન, જો નિર્દેશિત નથી, તો ખાસ મહત્વ ધરાવે છે.

સુકૃતજત્વાત્ પરહેતુભાવાચ્ચ ક્રિયાસુ શ્રેયસ્ય:

સુકૃતથી જન્મેલું અને બીજાની خاطر હોવાથી, ક્રિયાઓ શ્રેષ્ઠ માટે છે.

ગૌણં ત્રૈવિધ્યમિતરેણ સ્તુત્યર્થત્વાત્ સાહચર્યમ્

બીજાઓ માટે, ત્રણ પ્રકારનું ગૌણ સ્વરૂપ, પ્રશંસા અને જોડાણના હેતુથી છે.

બહિરન્તરસ્થમુભયમવેષ્ટિસવવત્

બહાર અને અંદર બંનેમાં વ્યાપી, બધું આવરી લે છે, પવનની જેમ.

સ્મૃતિકીર્ત્યો: કથાદેશ્ચાર્તૌ પ્રાયશ્ચિત્તભાવાત્

યાદ, સ્તુતિ અને વાર્તાઓ દુ:ખની ઘડીમાં પ્રાયશ્ચિત્ત બની જાય છે.

ભૂયસામનનુષ્ઠિતિરિતિ ચેદાપ્રયાણમુપસંહારાન્મહત્સ્વપિ

જો કહે કે મોટાભાગે આચરણ થતું નથી, તો વિદાય નથી, કારણ કે મહાન લોકોમાં પણ પાછા ખેંચી લેવાય છે.

લબ્ધ્વપિ ભક્તાધિકારે મહત્ક્ષેપકમપરસર્વહાનાત્

ભક્તિનો અધિકાર મળ્યા પછી પણ, બધું ગુમાવવાથી મોટું અવરોધ ઊભું થાય છે.

તત્સ્થાનત્વાદનન્યધર્મ: ખલે બાલીવત્

એ સ્થિતિમાં સ્થિર હોવાથી બીજું કોઈ ધર્મ નથી, ખરાબમાં બાળક જેવું.

આનિન્દ્યયોન્યધિક્રિયતે પારમ્પર્યાત્ સામાન્યવત્

કોઈ નિંદા ન હોવાથી, બીજું વારસાગત રીતે નિયુક્ત થાય છે, સામાન્ય રીતે.

અતો હ્યવિપક્વભાવાનામપિ તલ્લોકે

આથી, જેની સ્થિતિ પક્વ નથી, એમ માટે પણ એ જગત છે.

ક્રમૈકગત્યુપપત્તેસ્તુ

એક પછી એક ચાલવાની શક્યતા હોવાથી.