શાણ્ડિલ્યભક્તિસૂત્રમ્

સા પરાનુરક્તિરીશ્વરે

એ ભગવાનમાં સર્વોચ્ચ લગાવ છે.

તત્સંસ્થસ્યામૃતત્વોપદેશાત્

જે એમાં સ્થિર રહે છે, તેને અમરત્વ મળવાનું શીખવવામાં આવ્યું છે.

જ્ઞાનમિતિ ચેન્ન દ્વિષતોઽપિ જ્ઞાનસ્ય તદસંસ્થિતે:

જો કોઈ કહે કે એ જ્ઞાન છે, તો એવું નથી; કારણ કે દુશ્મન પણ જ્ઞાન ધરાવે છે, પણ એમાં સ્થિરતા નથી.

તયોપક્ષયાચ્ચ

અને એના ઘટવાથી પણ.

દ્વેષપ્રતિપક્ષભાવાદ્રસશબ્દાચ્ચ રાગ:

દ્વેષના વિરોધી ભાવ અને 'રસ' શબ્દથી રાગ ઉત્પન્ન થાય છે.

ન ક્રિયા કૃત્યનપેક્ષણાજ્જ્ઞાનવત્

કર્મ નથી, કારણ કે એ કરવાનું હોય એ પર આધાર રાખતું નથી, જેમ જ્ઞાનમાં હોય છે.

અત એવ ફ઼લાનન્ત્યમ્

એથી એનું ફળ અનંત છે.

તદ્વત: પ્રપત્તિશબ્દાચ્ચ ન જ્ઞાનમિતરપ્રપત્તિવત્

એ જ રીતે: 'પ્રપત્તિ' શબ્દથી પણ, જ્ઞાન અન્ય પ્રપત્તિ જેવી નથી.

સા મુખ્યેતરાપેક્ષિતત્વાત્

એ મુખ્ય છે, કારણ કે બીજાં એ પર આધાર રાખે છે.

પ્રકરણાચ્ચ

અને પ્રસંગથી પણ.

દર્શનફ઼લમિતિ ચેન્ન તેન વ્યવધાનાત્

જો કોઈ કહે કે એ દર્શનનું ફળ છે, તો એવું નથી; કારણ કે વચ્ચે અંતર છે.

દૃષ્ટત્વાચ્ચ

અને એ દેખાય છે.

અત એવ તદભાવાદ્બલ્લવીનામ્

એથી, એના અભાવને કારણે ગોપીઓમાં એ નથી.

ભક્ત્યા જાનાતીતિ ચેન્નાભિજ્ઞપ્ત્યા સાહાય્યાત્

જો કહે કે ભક્તિથી જાણવામાં આવે છે, તો એવું નથી; કારણ કે એ ઓળખથી સહાય થાય છે.

પ્રાગુક્તં ચ

અને પહેલાં પણ એવું કહેવામાં આવ્યું છે.

એતેન વિકલ્પોઽપિ પ્રયુક્ત:

આથી, વિકલ્પ પણ સમાધાન થયો છે.

દેવભક્તિરિતરસ્મિન્ સાહચર્યાત્

દેવતાઓ પ્રત્યે ભક્તિ બીજાંમાં સંગથી થાય છે.

યોગસ્તૂભયાર્થમપેક્ષણાત્ પ્રયાજવત્

યોગ બંને માટે છે, કેમ કે એ રીતે માનવામાં આવે છે, જેમ પૂર્વે અર્પણ કરવામાં આવતી ભેટો.

ગૌણ્યા તુ સમાધિસિદ્ધિ:

પરંતુ ગૌણ સાધન દ્વારા, મનની એકાગ્રતા પ્રાપ્ત થાય છે.

હેયા રાગત્વાદિતિ ચેન્નોત્તમાસ્પદત્વાત્ સઙ્ગવત્

જો કહે કે એ ત્યાગવું જોઈએ, કારણ કે એમાં આસક્તિ છે, તો એવું નથી, કેમ કે એ સર્વોચ્ચ આધાર છે, સંગની જેમ.

તદેવ કર્મિજ્ઞાનયોગિભ્ય આધિક્યશબ્દાત્

વાસ્તવમાં, શ્રેષ્ઠતા દર્શાવતી શબ્દથી, એ કર્મ, જ્ઞાન અને યોગમાં તત્પર રહેનાર કરતાં ઊંચું છે.

પ્રશ્નનિરૂપણાભ્યામાધિક્યસિદ્ધે:

પ્રશ્ન અને નિરાકરણ દ્વારા એનું શ્રેષ્ઠત્વ સ્થિર થાય છે.

નૈવ શ્રદ્ધા તુ સાધારણ્યાત્

પરંતુ શ્રદ્ધા નથી, કેમ કે એ સૌમાં સામાન્ય છે.

તસ્યાં તત્ત્વે ચાનવસ્થાનાત્

અને એના તત્વમાં સ્થિરતા નથી.

બ્રહ્મકાણ્ડં તુ ભક્તૌ તસ્યાનુજ્ઞાનાય સામાન્યાત્

પરંતુ બ્રહ્મના વિભાગમાં, ભક્તિ માટે એની મંજૂરી સામાન્યતાથી છે.

બુદ્ધિહેતુપ્રવૃત્તિરાવિશુદ્ધેરવઘાતવત્

શુદ્ધિથી ઉદ્ભવતી બુદ્ધિની પ્રવૃત્તિ, અવરોધ દૂર થવા જેવી છે.

તદઙ્ગાનાં ચ

અને એના અંગો માટે પણ.

તામૈશ્વર્યપરાં કાશ્યપ: પરત્વાત્

કાશ્યપ કહે છે કે એમાં સર્વોચ્ચ ઐશ્વર્ય છે, કેમ કે એ સર્વથી પર છે.

આત્મૈકપરાં બાદરાયણ:

બાદરાયણ કહે છે કે એ માત્ર આત્મામાં સર્વોચ્ચ છે.