అథాతో భక్తిం వ్యాఖ్యాస్యామః
అక్కడ ఉన్న గుణాలు: రక్తం, పూర్ణం, అలంకృతం, ప్రసన్నం, వ్యక్తం, వికృష్టం, శ్లక్ష్ణం, సమం, సుకుమారం, మధురం. రక్తం అంటే వేణువు, వీణా స్వరాలు కలిసినప్పుడు వచ్చే ఏకత్వం. పూర్ణం అంటే స్వరాలు, శృతులు, ఛందస్సు, పదాలు అన్నీ పూర్తిగా కలిసినపుడు. అలంకృతం అంటే ఊరసం, శిరస్సు, కంఠంతో కలిసినపుడు. ప్రసన్నం అంటే మాటల్లో తడబడటం లేకుండా, నిర్భయంగా ఉండటం. వ్యక్తం అంటే పదాలు, అర్థాలు, స్వభావం, మార్పులు, విభక్తి, సమాసాలు, ధాతువులు, లింగం, విధులు, వ్యాఖ్యానాలు అన్నీ స్పష్టంగా చెప్పడం. వికృష్టం అంటే పదాలు, అక్షరాలు బలంగా, స్పష్టంగా పలకడం. శ్లక్ష్ణం అంటే వేగంగా, నెమ్మదిగా, ఎత్తుగా, తక్కువగా, కలిపి, అందంగా పలకడం. సమం అంటే ఊపిరి తీసే, వదిలే స్థలాలు, మధ్యస్థానాలు సమంగా కలిపినపుడు. సుకుమారం అంటే మృదువైన పదాలు, స్వరాలు, కుహ, గరణ ధ్వనులతో కలిపినపుడు. మధురం అంటే సహజంగా వచ్చే, లయతో కూడిన, మంచి పదాలు, గుణాలతో నిండినపుడు. ఈ పది గుణాలతో పాట ఉంటే అది సంపూర్ణంగా ఉంటుంది.
సా త్వస్మిన్ పరమప్రేమరూపా
అది ఈ లోకంలో పరమమైన ప్రేమ స్వరూపంగా ఉంటుంది.
అమృతస్వరూపా చ
అది అమృత స్వరూపంగా కూడా ఉంటుంది.
యల్లబ్ధ్వా పుమాన్సిద్ధో భవత్యమృతో భవతి తృప్తో భవతి
దాన్ని పొందినవాడు సంపూర్ణుడవుతాడు, మరణరహితుడవుతాడు, తృప్తిగా ఉంటాడు.
యత్ప్రాప్య నా కిఞ్చిద్వాఞ్ఛతి న శోచతి న ద్వేష్టి న రమతే నోత్సాహీ భవతి
దాన్ని పొందినవాడు ఇక ఏదీ కోరడు, దుఃఖించడు, ద్వేషించడు, ఆనందించడు, నిరుత్సాహుడవడడు.
యజ్జ్ఞాత్వా మత్తో భవతి స్తబ్ధో భవత్యాత్మారామో భవతి
దాన్ని తెలుసుకున్నవాడు పరవశుడవుతాడు, స్థిరంగా ఉంటాడు, తనలో తానే ఆనందిస్తాడు.
సా న కామయమానా నిరోధరూపత్వాత్
అది ఏదీ కోరదు, ఎందుకంటే అది నియమం స్వరూపం.
నిరోధస్తు లోకవేదవ్యాపారన్యాసః
నియమం అంటే లోకిక, వేదకర్మలను వదిలిపెట్టడం.
తస్మిన్ననన్యతా తద్విరోధిషూదాసీనతా చ
దానిలో ఏకాగ్రత ఉంటుంది, దానికి విరుద్ధమైన వాటిపట్ల ఉదాసీనత కూడా ఉంటుంది.
అన్యాశ్రయాణాం త్యాగోఽనన్యతా
ఇతర ఆధారాలను వదిలిపెట్టడమే ఏకాగ్రత.
లోకవేదేషు తదనుకూలాచరణం తద్విరోధిషూదాసీనతా చ
లోకిక, వేద విషయాల్లో దానికి అనుకూలంగా ప్రవర్తించడం, దానికి విరుద్ధమైన వాటిపట్ల ఉదాసీనంగా ఉండడం.
భవతు నిశ్చయదాఢ్యాదూర్ధ్వం శాస్త్రరక్షణమ్
నిశ్చయంగా స్థిరంగా ఉన్న తర్వాత, శాస్త్రాలను కాపాడాలి.
అన్యథా పాతిత్యశఙ్కయా
లేకపోతే పతనం భయంతో.
లోకోఽపి తావదేవ భోజనాదివ్యాపారస్త్వాశరీరధారణావధి
ఈ లోకంలో భోజనం వంటి పనులు కూడా శరీరాన్ని నిలబెట్టుకోవడానికే.
తల్లక్షణాని వాచ్యన్తే నానామతభేదాత
దాని లక్షణాలను వివిధ మతాభిప్రాయాల ప్రకారం వివరిస్తారు.
పూజాదిష్వనురాగ ఇతి పారాశర్యః
పూజాదిక కార్యక్రమాల్లో ఆసక్తి ఉండడమే అని పారాశర్యుడు అంటాడు.
కథాదిష్వితి గర్గః
కథనాదిక కార్యక్రమాల్లో అని గర్గుడు చెబుతాడు.
ఆత్మరత్యవిరోధేనేతి శాణ్డిల్యః
ఆత్మానందానికి విరుద్ధంగా కాకుండా ఉండడం అని శాండిల్యుడు చెప్పాడు.
నారదస్తు తదర్పితాఖిలాచారతా తద్విస్మరణే పరమవ్యాకులతేతి
నారదుడు చెబుతాడు: అన్ని పనులను దానికి అర్పించడం, దాన్ని మరచినప్పుడు అత్యంత కలవరపడడం.
అస్త్యేవమేవమ్
అవును, ఇదే నిజం.
యథా వ్రజగోపికానామ్
వ్రజలో గోపికల మధ్య జరిగినట్లే,
తత్రాపి న మాహాత్మ్యజ్ఞానవిస్మృత్యపవాదః
అక్కడ కూడా పరమాత్మ మహిమను మరచిపోవడమనే అభ్యంతరం ఉండదు.
తద్విహీనం జారాణామివ
ఆ మహిమ జ్ఞానం లేకపోతే, అది పరస్త్రీ ప్రేమలా అవుతుంది.
నాస్త్యేవ తస్మింస్తత్సుఖసుఖిత్వమ్
అందులో నిజమైన ఆనందం ఉండదు, మరొకరి సంతోషంలో సంతోషపడటమూ ఉండదు.
సా తు కర్మజ్ఞానయోగేభ్యోఽప్యధికతరా
అయితే అది కర్మ, జ్ఞానం, యోగాలకన్నా గొప్పది.
ఫలరూపత్వాత
ఎందుకంటే అది ఫల స్వరూపమే.
ఈశ్వరస్యాప్యభిమానద్వేషిత్వాద్దైన్యప్రియత్వాచ్చ
ఈశ్వరునికీ అహంకారం ఇష్టం కాదు, వినయం మాత్రం ఎంతో ప్రియమైనది.
తస్యా జ్ఞానమేవ సాధనమిత్యేకే
కొంతమంది దానికి జ్ఞానమే మార్గమని అంటారు.
అన్యోఽన్యాశ్రయత్వమిత్యన్యే
ఇంకొంతమంది పరస్పర ఆధారమే అని చెబుతారు.
స్వయం ఫలరూపతేతి బ్రహ్మకుమారః
బ్రహ్మ కుమారుడు అంటాడు: అది స్వయంగా ఫల స్వరూపమే.