नारदभक्तिसूत्रम्

एषा भक्तिः अनिर्वचनीय प्रेमस्वरूपा अस्ति। यथा मूकस्य स्वादनुभवः, तथा तस्य अनुभवः वर्णनातीतः। सा केवलं पात्रे, योग्ये, स्वयमेव प्रकाशते। गुणरहितः, कामरहितः, क्षणे क्षणे वर्धमानः, अविच्छिन्नः, सूक्ष्मात् सूक्ष्मतरः, अनुभवस्वरूपा च सा। यदा तां भक्तिं प्राप्तवान् भवति, तदा केवलं तामेव पश्यति, तामेव शृणोति, तामेव वदति, तामेव चिन्तयति। द्वितीय भक्तिरूपं गुणभेदात् दुःखादिभेदात् च त्रिविधं भवति। प्रत्येकः अनन्तरः पूर्वात् श्रेष्ठः। अन्येभ्यः भक्तिः सुलभतरः। यतः सा अन्यज्ञानसाधनं न अपेक्षते, स्वयमेव ज्ञानसाधनं अस्ति। शान्तिस्वरूपा, परमसुखमयी च सा। यदा संसारिकहानिः भवति, तदा चिन्ता न कर्तव्या, यतः आत्मा, लोकः, शास्त्राणि च भगवति समर्पितानि। भक्तिं प्राप्त्यापि, व्यवहारः न त्याज्यः; केवलं फलं त्याज्यं, भक्तिसाधनानि कर्तव्यानि। न स्त्रीणां, वित्तस्य, नास्तिकानां, शत्रूणां आचारः श्रोतव्यः। अभिमानः, दम्भः, तादृशं च सर्वं त्याज्यम्। सर्वाणि कर्माणि तस्मै समर्पयेत्; कामः, क्रोधः, गर्वः, तादृशानि तस्मै एव समर्पयेत्। प्रेम केवलं सेवा-पूजनरूपेण अनन्यभावेन, त्रिविधरूपविलयपूर्वकं, केवलं प्रेमैव आचर्येत्। एकनिष्ठाः सर्वश्रेष्ठाः भक्ताः। ते परस्परं कण्ठगदगदः, रोमाञ्चितः, अश्रुपूर्णः वदन्तः, स्वकुलं भूमिं च शुद्धयन्ति। ते तीर्थानि पुण्यानि, कर्माणि धर्म्याणि, शास्त्राणि सत्यानि कुर्वन्ति। पितरः मुद्यन्ते, देवाः नृत्यन्ति, भूमिः सुरक्षिताः भवति। तेषु जाति, विद्या, रूप, कुल, धन, कर्मभेदः नास्ति। यतः ते तस्य एव। विवादः न अवलम्बनीयः। यतः सा बहुला, उदारः, नियमानुपेक्षा च। भक्तिशास्त्राणि मननीयानि, तदर्थप्रकाशकानि कर्माणि कर्तव्यानि। सुखदुःखकामलाभत्यागे, केवलं प्रतीक्षायाम्, अर्धक्षणमपि न व्यर्थयेत्। अहिंसा, सत्यम्, शौचम्, दया, श्रद्धा, तादृशं सद्गुणाः पालनीयाः। सर्वदा, सर्वभावेन, चिन्तारहितः, केवलं भगवन् पूजनीयः। यदा सः स्तूयते, शीघ्रं सः प्रकट्य भक्तान् स्वानुभवेन आनन्दयति। त्रिविधसत्येषु भक्तिः एव परा—भक्तिः एव परा। सा भगवद्गुणमाहात्म्यस्नेहरूपा, रूपस्नेहरूपा, पूजास्नेहरूपा, स्मरणस्नेहरूपा, सेवास्नेहरूपा, सख्यस्नेहरूपा, वात्सल्यस्नेहरूपा, प्रियत्वस्नेहरूपा, आत्मसमर्पणस्नेहरूपा, लयनस्नेहरूपा, परमवियोगस्नेहरूपा—एकैव सा भक्तिः, एकादशधा भवति। एवं लोकनिन्दाभयं विहाय, एकचित्ताः भक्तिशास्त्राचार्याः—कुमारः, व्यासः, शुकः, शाण्डिल्यः, गर्गः, विष्णुः, कौण्डिल्यः, शेषः, उद्धवः, अरुणिः, बली, हनुमान्, विभीषणः, अन्ये च—एवं घोषयन्ति। यः नारदप्रोक्तं शुभं भक्तिशास्त्रं श्रद्धया विश्वसति, स भक्तिमान् भवति, प्रियं प्राप्नोति—प्रियं प्राप्नोति एव।