ਲੋਕਹਾਨੌ ਚਿਨ੍ਤਾ ਨ ਕਾਰ੍ਯਾ ਨਿਵੇਦਿਤਾਤ੍ਮਲੋਕਵੇਦਤ੍ਵਾਤ
ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਪਣਾ ਆਪ, ਸੰਸਾਰ ਤੇ ਗਿਆਨ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨ ਤਤ੍ਸਿਦ੍ਧੌ ਲੋਕਵ੍ਯਵਹਾਰੋ ਹੇਯਃ ਕਿਨ੍ਤੁ ਫਲਤ੍ਯਾਗਸ੍ਤਤ੍ਸਾਧਨਂ ਚ ਕਾਰ੍ਯਮੇਵ
ਭਗਤੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੰਮ ਛੱਡਣੇ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੇ; ਸਿਰਫ਼ ਫਲਾਂ ਦੀ ਆਸ ਛੱਡਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਤੁਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਧਨਨਾਸ੍ਤਿਕਵੈਰਿਚਰਿਤ੍ਰਂ ਨ ਸ਼੍ਰਵਣੀਯਮ੍
ਔਰਤਾਂ, ਧਨ, ਨਾਸਤਿਕਾਂ ਜਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ।
ਅਭਿਮਾਨਦਮ੍ਭਾਦਿਕਂ ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਮ੍
ਅਹੰਕਾਰ, ਦਿਖਾਵਾ ਤੇ ਹੋਰ ਐਸੀਆਂ ਬੁਰਾਈਆਂ ਛੱਡਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਦਰ੍ਪਿਤਾਖਿਲਾਚਾਰਃ ਸਨ੍ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਾਭਿਮਾਨਾਦਿ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਕਰਣੀਯਮ੍
ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਚਾਹ, ਗੁੱਸਾ, ਅਹੰਕਾਰ ਆਦਿਕ ਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਵੱਲ ਹੀ ਲਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਰਿਰੂਪਭਙ੍ਗਪੂਰ੍ਵਕਂ ਨਿਤ੍ਯਦਾਸ੍ਯਨਿਤ੍ਯਕਾਞ੍ਤਾਭਜਨਾਤ੍ਮਕਂ ਪ੍ਰੇਮ ਕਾਰ੍ਯਂ ਪ੍ਰੇਮੈਵ ਕਾਰ੍ਯਮ੍
ਪਿਆਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਾਸੀ ਬਣ ਕੇ ਜਾਂ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਜਨ ਕਰਕੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਮਿਟੀ ਹੋਵੇ; ਸਿਰਫ਼ ਪਿਆਰ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਭਕ੍ਤਾ ਏਕਾਨ੍ਤਿਨੋ ਮੁਖ੍ਯਾਃ
ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਗਤ ਉਹ ਹਨ ਜੋ ਇਕਾਗਰ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕਣ੍ਠਾਵਰੋਧਰੋਮਾਞ੍ਚਾਸ਼੍ਰੁਭਿਃ ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਲਪਮਾਨਾਃ ਪਾਵਯਨ੍ਤਿ ਕੁਲਾਨਿ ਪृਥਿਵੀਂ ਚ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਰੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਰੋਮਾਂ ਤੇ ਅੰਸੂ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ-ਕੁਲ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤੀਰ੍ਥੀਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਸੁਕਰ੍ਮੀਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਸਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰੀਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ
ਉਹ ਤੀਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚਾ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਮੋਦਨ੍ਤੇ ਪਿਤਰੋ ਨृਤ੍ਯਨ੍ਤਿ ਦੇਵਤਾਃ ਸਨਾਥਾਸ਼੍ਚੇਯਂ ਭੂਰ੍ਭਵਤਿ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪਿਤਰ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਦੇਵਤੇ ਨੱਚਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਧਰਤੀ ਰੱਖਿਆ ਵਾਲੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨਾਸ੍ਤਿ ਤੇषੁ ਜਾਤਿਵਿਦ੍ਯਾਰੂਪਕੁਲਧਨਕ੍ਰਿਯਾਦਿਭੇਦਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਜਾਤੀ, ਵਿਦਿਆ, ਰੂਪ, ਕੁਲ, ਧਨ ਜਾਂ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਵੱਖਰੀਆ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।
ਯਤਸ੍ਤਦੀਯਾਃ
ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਹਨ।
ਵਾਦੋ ਨਾਵਲਮ੍ਬ੍ਯਃ
ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਬਾਹੁਲ੍ਯਾਵਕਾਸ਼ਤ੍ਵਾਦਨਿਯਤਤ੍ਵਾਚ੍ਚ
ਇਹ ਭਾਵਨਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਹਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਖੁੱਲੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪੱਕਾ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ।
ਭਕ੍ਤਿਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਮਨਨੀਯਾਨਿ ਤਦ੍ਬੋਧਕਕਰ੍ਮਾਣਿ ਕਰਣੀਯਾਨਿ
ਭਗਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਮੱਤ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਸੁਖਦੁਃਖੇਚ੍ਛਾਲਾਭਾਦਿਤ੍ਯਕ੍ਤੇ ਕਾਲੇ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣੇ ਕ੍ਸ਼ਣਾਰ੍ਧਮਪਿ ਵ੍ਯਰ੍ਥਂ ਨ ਨੇਯਮ੍
ਜਦੋਂ ਸੁਖ, ਦੁੱਖ, ਇੱਛਾ ਜਾਂ ਲਾਭ ਸਭ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ, ਤੇ ਸਮਾਂ ਸਿਰਫ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਅੱਧੀ ਪਲ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਗੁਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਅਹਿਂਸਾਸਤ੍ਯਸ਼ੌਚਦਯਾਸ੍ਤਿਕ੍ਯਾਦਿ ਚਾਰਿਤ੍ਰ੍ਯਾਣਿ ਪਰਿਪਾਲਨੀਯਾਨਿ
ਅਹਿੰਸਾ, ਸਚਾਈ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਦਇਆ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਆਦਿਕ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਭਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਦਾ ਸਰ੍ਵਭਾਵੇਨ ਨਿਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤੈਰ੍ਭਗਵਾਨੇਵ ਭਜਨੀਯਃ
ਹਮੇਸ਼ਾ, ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਤੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ, ਸਿਰਫ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਹੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਮਾਨਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮੇਵਾਵਿਰ੍ਭਵਤ੍ਯਨੁਭਾਵਯਤਿ ਭਕ੍ਤਾਨ
ਜਦੋਂ ਉਹਦੀ ਉਚਾਰਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਸਤ੍ਯਸ੍ਯ ਭਕ੍ਤਿਰੇਵ ਗਰੀਯਸੀ ਭਕ੍ਤਿਰੇਵ ਗਰੀਯਸੀ
ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਵਿਚੋਂ, ਭਗਤੀ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੈ—ਭਗਤੀ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੈ।
ਗੁਣਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਾਸ੍ਕ੍ਤਿਰੂਪਾਸਕ੍ਤਿਪੂਜਾਸਕ੍ਤਿਸ੍ਮਰਣਾਸਕ੍ਤਿਦਾਸ੍ਯਾਸਕ੍ਤਿਸਖ੍ਯਾਸਕ੍ਤਿਵਾਤ੍ਸਲ੍ਯਾਸਕ੍ਤਿਕਾਨ੍ਤਾਸਕ੍ਤਿਆਤ੍ਮਨਿਵੇਦਨਾਸਕ੍ਤਿਤਨ੍ਮਯਾਸਕ੍ਤਿਪਰਮਵਿਰਹਾਸਕ੍ਤਿਰੂਪੈਕਧਾਪ੍ਯੇਕਾਦਸ਼ਧਾ ਭਵਤਿ
ਇਹ ਇਕ ਹੀ ਭਾਵ ਹੈ, ਪਰ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਰੂਪ ਨਾਲ ਲਗਾਵ, ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਲਗਾਵ, ਯਾਦ ਨਾਲ ਲਗਾਵ, ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਲਗਾਵ, ਮਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਲਗਾਵ, ਮਾਪਿਆਂ ਵਾਲਾ ਪਿਆਰ, ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਲਗਾਵ, ਆਪਾ ਸਮਰਪਣ, ਪੂਰਨ ਲੀਨਤਾ ਤੇ ਵੱਡੀ ਵਿਛੋੜੀ ਨਾਲ ਲਗਾਵ—ਇਹ ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਿਆਰਾਂ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ਜਨਜਲ੍ਪਨਿਰ੍ਭਯਾ ਏਕਮਤਾਃ ਕੁਮਾਰਵ੍ਯਾਸਸ਼ੁਕਸ਼ਾਣ੍ਡਿਲ੍ਯਗਰ੍ਗਵਿष੍ਣੁਕੌਣ੍ਡਿਲ੍ਯਚੇषੋਦ੍ਧਵਾਰੁਣਿਬਲਿਹਨੂਮਦ੍ਵਿਭੀषਣਾਦਯੋ ਭਕ੍ਤਾਚਾਰ੍ਯਾਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਤੇ ਇਕੋ ਸੋਚ ਵਾਲੇ, ਕੁਮਾਰ, ਵਿਆਸ, ਸ਼ੁਕ, ਸ਼ਾਂਡਿਲਯ, ਗਰਗ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਕੌਂਡਿਲਯ, ਸ਼ੇਸ਼, ਉਧਵ, ਅਰੁਣੀ, ਬਲੀ, ਹਨੂਮਾਨ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਆਦਿ ਭਗਤੀ ਦੇ ਅਚਾਰਿਆਂ ਨੇ ਇਹੀ ਕਿਹਾ ਹੈ।
ਯ ਇਦਂ ਨਾਰਦਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸ਼ਿਵਾਨੁਸ਼ਾਸਨਂ ਵਿਸ਼੍ਵਸਿਤਿ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਤ੍ਤੇ ਸ ਭਕ੍ਤਿਮਾਨ੍ਭਵਤਿ ਸ ਪ੍ਰੇष੍ਠਂ ਲਭਤੇ ਸ ਪ੍ਰੇष੍ਠਂ ਲਭਤੇ ਇਤਿ
ਜੇਹੜਾ ਇਹ ਨਾਰਦ ਜੀ ਵਲੋਂ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਸੁਖਦਾਇਕ ਉਪਦੇਸ਼ ਮੰਨਦਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਗਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣਾ ਪਿਆਰਾ ਪਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਪਿਆਰਾ ਪਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।