ਨਾਰਦਭਕ੍ਤਿਸੂਤ੍ਰਮ੍

सा त्वस्मिन् परमप्रेमरूपा

ਉਹ ਇਸ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ।

अमृतस्वरूपा च

ਇਹ ਅਮਰਤਾ ਵਰਗਾ ਸੁਭਾਉ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।

यल्लब्ध्वा पुमान्सिद्धो भवत्यमृतो भवति तृप्तो भवति

ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

यत्प्राप्य ना किञ्चिद्वाञ्छति न शोचति न द्वेष्टि न रमते नोत्साही भवति

ਇਸ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਨਾ ਦੁੱਖੀ ਹੁੰਦਾ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਦਾ, ਨਾ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸੁਸਤ ਪੈਂਦਾ।

यज्ज्ञात्वा मत्तो भवति स्तब्धो भवत्यात्मारामो भवति

ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਮਸਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਡੋਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਰੱਜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

सा न कामयमाना निरोधरूपत्वात्

ਇਹ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਾ ਸੁਭਾਉ ਰੋਕਣਾ ਹੈ।

निरोधस्तु लोकवेदव्यापारन्यासः

ਰੋਕਣਾ ਮਤਲਬ ਦੁਨੀਆਵੀ ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕੰਮ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਹੈ।

तस्मिन्ननन्यता तद्विरोधिषूदासीनता च

ਇਸ ਵਿਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਬੇਪਰਵਾਹੀ।

अन्याश्रयाणां त्यागोऽनन्यता

ਹੋਰ ਸਹਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਹੀ ਇੱਕ-ਰੁਖਤਾ ਹੈ।

लोकवेदेषु तदनुकूलाचरणं तद्विरोधिषूदासीनता च

ਦੁਨੀਆਵੀ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋ, ਉਹੀ ਕਰਨਾ ਤੇ ਜੋ ਵਿਰੋਧੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਬੇਲਾਗ ਹੋਣਾ।

भवतु निश्चयदाढ्यादूर्ध्वं शास्त्ररक्षणम्

ਫਿਰ ਪੱਕੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨਾਲ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

अन्यथा पातित्यशङ्कया

ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਡਿੱਗਣ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ।

लोकोऽपि तावदेव भोजनादिव्यापारस्त्वाशरीरधारणावधि

ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੰਮ, ਜਿਵੇਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਆਦਿ, ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਹੀ ਹਨ।

तल्लक्षणानि वाच्यन्ते नानामतभेदात

ਇਸ ਦੀਆਂ ਖਾਸੀਤਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

पूजादिष्वनुराग इति पाराशर्यः

ਪਾਰਾਸ਼ਰਯ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਪੂਜਾ ਆਦਿਕ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਨ।

कथादिष्विति गर्गः

ਗਰਗ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਕਥਾ ਆਦਿਕ ਵਿੱਚ।

आत्मरत्यविरोधेनेति शाण्डिल्यः

ਸ਼ਾਂਡਿਲਯ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਾ ਹੋਵੇ।

नारदस्तु तदर्पिताखिलाचारता तद्विस्मरणे परमव्याकुलतेति

ਨਾਰਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨਾ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਣ ਤੇ ਘਣੀ ਚਿੰਤਾ ਹੋ ਜਾਣੀ।

अस्त्येवमेवम्

ਹਾਂ, ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਹੈ।

यथा व्रजगोपिकानाम्

ਜਿਵੇਂ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ ਵਿਚ,

तत्रापि न माहात्म्यज्ञानविस्मृत्यपवादः

ਉਥੇ ਵੀ, ਉਸ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

तद्विहीनं जाराणामिव

ਜੇ ਉਹ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਿਆਰ ਪਰਾਏ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

नास्त्येव तस्मिंस्तत्सुखसुखित्वम्

ਉਸ ਵਿਚ ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਦੂਜੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਆਨੰਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

सा तु कर्मज्ञानयोगेभ्योऽप्यधिकतरा

ਪਰ ਇਹ ਕਰਮ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਜੋਗ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹੈ।

फलरूपत्वात

ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਆਪ ਹੀ ਫਲ ਰੂਪ ਹੈ।

ईश्वरस्याप्यभिमानद्वेषित्वाद्दैन्यप्रियत्वाच्च

ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਅਹੰਕਾਰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਪਿਆਰੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।

तस्या ज्ञानमेव साधनमित्येके

ਕੁਝ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਸਾਧਨ ਸਿਰਫ ਗਿਆਨ ਹੀ ਹੈ।

अन्योऽन्याश्रयत्वमित्यन्ये

ਹੋਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਹੈ।

स्वयं फलरूपतेति ब्रह्मकुमारः

ਬ੍ਰਹਮਕੁਮਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਇਹ ਆਪ ਹੀ ਫਲ ਰੂਪ ਹੈ।