ପ୍ରେମର ସ୍ୱରୂପ ଏମିତି ଯେ, ଏହାକୁ କେବେ ଶବ୍ଦରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିହେବ ନାହିଁ। ଏହା ଏକ ମୂକ ଲୋକ ଗୋଟିଏ ମିଠା ରସ ଚାଖିଲେ ଯେମିତି ଅନୁଭବ କରେ, କିନ୍ତୁ କହିପାରି ନାହିଁ, ସେଇପରି ଏହି ପ୍ରେମର ଅନୁଭୂତି। ଏହି ପ୍ରେମ କେବଳ ଯୋଗ୍ୟ ପାତ୍ରକୁ କେଉଁଠି ନା କେଉଁଠି ନିଜେ ଦେଖାଏ। ଏହି ପ୍ରେମ ଗୁଣ ଓ ଆସକ୍ତିରୁ ଶୂନ୍ୟ, ଏହା ଚିରଦିନ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥାଏ, କେବେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୁଏ ନାହିଁ, ସବୁଠୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ଅନୁଭୂତିର ରୂପ ଅଟୁଟ ରହେ। ଏହି ପ୍ରେମ ଲାଭ କରିଲେ, ଲୋକ କେବଳ ତାହାକୁ ଦେଖେ, ତାହାକୁ ଶୁଣେ, ତାହାକୁ କଥାହୁଏ, ଏବଂ ତାହାକୁ ଭାବେ। ଏହି ପ୍ରେମର ଦ୍ୱିତୀୟ ରୂପ ତିନିପ୍ରକାର, ଯେଉଁଥିରେ ଗୁଣ ବା ଦୁଃଖ ଇତ୍ୟାଦିର ଭିନ୍ନତା ଅଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରବର୍ତ୍ତୀ ରୂପ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ। ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଉପାୟ ଠାରୁ ପ୍ରେମ ସହଜରେ ଲାଭ କରାଯାଏ, କାରଣ ଏହା କୌଣସି ଅନ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଉପାୟରେ ନିର୍ଭର କରେ ନାହିଁ, ଏବଂ ନିଜେ ଏକ ଜ୍ଞାନ ଉପାୟ। ଏହା ଶାନ୍ତି ଓ ପରମ ଆନନ୍ଦର ସ୍ୱରୂପ। ପ୍ରାପ୍ତିରେ ବିଶ୍ୱର କିଛି ହାରାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ, କାରଣ ନିଜ, ସଂସାର ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ସବୁ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ। ଏହି ପ୍ରେମ ଲାଭ କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ସଂସାରିକ କାର୍ଯ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କେବଳ ଫଳ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ ପ୍ରେମ ପାଇଁ ଉପାୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ମହିଳା, ଧନ, ନାସ୍ତିକ ବା ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଆଚରଣ ଶୁଣିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଅଭିମାନ, ଢୋଙ୍ଗ ଓ ଏପରି ଦୁଷ୍ଟ ଗୁଣ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଦରକାର। ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ କରିବା ଉଚିତ୍, ଇଚ୍ଛା, କ୍ରୋଧ, ମାନ ଓ ଏପରି ଭାବ କେବଳ ତାଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ୍। ପ୍ରେମ ଚିରସେବା ଓ ଚିରପୂଜା ଭାବରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବା ଉଚିତ୍, ତିନି ପ୍ରକାର ଆସକ୍ତିର ଶେଷ ହେବା ପରେ କେବଳ ପ୍ରେମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତ ହେଉଛନ୍ତି ସେମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଏକଚିତ୍ତ ଭାବରେ ରହନ୍ତି। ସେମାନେ ଏକାପରି ହୃଦୟରେ, ଗଳା ଆଟକିଯିବା, ରୋମାଞ୍ଚିତ ହେବା, ଅଶ୍ରୁପାତ ହେବା ସହ କଥା ହୁଏ, ଏହା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ନିଜ ପରିବାର ଓ ପୃଥିବୀକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି। ସେମାନେ ତୀର୍ଥକୁ ତୀର୍ଥ କରନ୍ତି, କାର୍ଯ୍ୟକୁ ପୁଣ୍ୟ କରନ୍ତି, ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ସତ୍ୟ କରନ୍ତି। ପିତୃଦେବତା ଆନନ୍ଦିତ, ଦେବତା ନୃତ୍ୟ କରନ୍ତି, ପୃଥିବୀ ସୁରକ୍ଷିତ ହୁଏ। ଏହି ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ବର୍ଗ, ଶିକ୍ଷା, ରୂପ, ପରିବାର, ଧନ ବା କାର୍ଯ୍ୟର ଭେଦ ନାହିଁ, କାରଣ ସେମାନେ ତାଙ୍କର। ବିବାଦରେ ଭରସା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ପ୍ରେମର ସ୍ୱରୂପ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ, ସ୍ଫୁଟ ଓ ନିୟମର ଅଭାବରେ ଅଛି। ଭକ୍ତି ଶାସ୍ତ୍ର ଉପରେ ଚିନ୍ତନ କରିବା ଏବଂ ତାହାର ଅର୍ଥ ଉଦ୍ଘାଟନ କରୁଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍। ସୁଖ, ଦୁଃଖ, ଇଚ୍ଛା, ଲାଭ ତ୍ୟାଗ କରି ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ କେବେ ଅର୍ଦ୍ଧ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ବ୍ୟର୍ଥ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଅହିଂସା, ସତ୍ୟ, ପବିତ୍ରତା, ଦୟା, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଏପରି ଗୁଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରଖିବା ଦରକାର। ସମସ୍ତ ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ଭାବରେ, ଚିନ୍ତା ଛାଡ଼ି କେବଳ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ୍। ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ, ସେ ଶୀଘ୍ର ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତି ଓ ନିଜ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ନିଜ ଅନୁଭୂତି ଦେଇଥାନ୍ତି। ତିନିପ୍ରକାର ସତ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ, ପ୍ରେମ ଏକମାତ୍ର ସର୍ବୋଚ୍ଚ—ପ୍ରେମ ଏକମାତ୍ର ସର୍ବୋଚ୍ଚ। ଏହି ପ୍ରେମ ଏକ ରୂପ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହା ଗୁଣମହିମାରେ ଆସକ୍ତି, ରୂପରେ ଆସକ୍ତି, ପୂଜାରେ ଆସକ୍ତି, ସ୍ମରଣରେ ଆସକ୍ତି, ସେବାରେ ଆସକ୍ତି, ସଖ୍ୟତାରେ ଆସକ୍ତି, ଭାବପିତୃତ୍ୱରେ ଆସକ୍ତି, ପ୍ରିୟତାରେ ଆସକ୍ତି, ଆତ୍ମନିବେଦନରେ ଆସକ୍ତି, ସମାଧିରେ ଆସକ୍ତି ଓ ପରମ ବିଯୋଗରେ ଆସକ୍ତି—ଏପରି ଏକ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଏଗାରୋଟି ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ। ଏହିପରି ଭୟ ଓ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଛାଡ଼ି, ଏକଚିତ୍ତ ଭାବରେ, କୁମାର, ବ୍ୟାସ, ଶୁକ, ଶାଣ୍ଡିଲ୍ୟ, ଗାର୍ଗ, ବିଷ୍ଣୁ, କୌଣ୍ଡିଲ୍ୟ, ଶେଷ, ଉଦ୍ଧବ, ଅରୁଣି, ବଳି, ହନୁମାନ, ବିଭୀଷଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଭକ୍ତ ଶିକ୍ଷକମାନେ ଏହି ପ୍ରେମ ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଏହି ମଙ୍ଗଳମୟ ଉପଦେଶ ଯିଏ ନାରଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଛି ଉପରେ ଆସ୍ଥା ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ରଖେ, ସେ ଭକ୍ତି ଲାଭ କରେ, ଏବଂ ପ୍ରିୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ—ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ, ନିଶ୍ଚୟ।